Хэкум ымакъ

Мыекъуапэ ипчыхьэ остыгъэхэр 📸 А. Авагимян

Адыгэ гущыlэжъэу "Куцэр теуцогъу-теуцогъу» зыфатlорэм имэхьанэрэ, арэущтэу зыкlаlуагъэмрэ шlэныгъэлэжьэу, нартоведэу Къуекъо Асфар къызэхефы. 📹 Къуекъо Асфар ихъарзынэщ

Мыекъопэ Iэзэгъу чIычIэгъыпс къэкIуапIэу щытыгъэм дэжь бальнеологическэ гупчэ щагъэпсыщт. Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат псэолъэшIыпIэм щыIагъ, lофшlэнхэр зэрыкlохэрэм зыщигъэгъозагъ. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191677

«Шъолъыр журналистикэм иеджапI» зыфиIорэ проектым иIофшIэн Адыгеим щиублагъ. Ащ иеджакIо хъу зышIоигъохэм якъы­хэхын джырэкIэ зэхэщакIохэр дэлажьэх. Мыекъуапэ ия 8-рэ лицей къыкIэлъыкIоу (ащ нэбгырэ 15 къыщыхахыгъагъ) рес­публикэ гимназием ахэр еблэгъагъэх. кIэлэеджакIо­хэм зэхэщакIохэр аIукIагъэх, зырызэу адэгущыIэхэзэ, адыгабзэкIи урысыбзэкIи журналистикэм нэIуасэ зыфэзышIы, зыфэзыгъасэ зышIоигъохэр ныбжьыкIэхэм къахахыгъэх.

АР-м ижурналистхэм я Союз шъо­лъыр журналистикэм инеущ фэгумэкIы. «Шъолъыр журналистикэм иеджапI» зыфиIорэ проектыр республикэ грантэу къыдихыгъэм ихьатыркIэ егъэцакIэ. БлэкIыгъэ илъэсми ащ ишIуагъэкIэ Iоф тшIагъэ. «Лъэпкъ журналистикэм иеджа­пIэ» тыдэлэжьагъ ыкIи республикэм игурыт еджэпIэ зэфэшъхьафхэм аще­джэрэ ныбжьыкIэ 24-мэ адыгабзэкIэ Iоф адэтшIагъ...

— къыщи­Iуагъ пэублэ гущыIэм АР-м изаслужен­нэ журналистэу, АР-м ижурналистхэм я Союз итхьаматэу ТIэшъу Светланэ. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191662

СурэтышI-модельерэу, Адыге­им культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIэу, искусствэм ылъэныкъокIэ АР-м и Къэралыгъо шIухьафтын илауреатэу, Мамыр­ныгъэм и Лигэ ишIухьафтын ыкIи медалэу «Адыгеим и Щытхъузехь» къызыфагъэшъошэгъэ СтIашъу Юрэ ыныбжь илъэс 95-рэ непэ мэхъу. Адыгэ Хасэм игукъэкIкIэ, СтIашъу Юрэ къызыхъугъэ мафэм тефэу, lоныгъом и 28-р лъэпкъ шъуашэм и Мафэу агъэнэфагъ. IэпэIасэм имэфэкI ипэгъокIэу «Адыгэ макъэм" тихьакIэщ едгъэблэгъагъ, гущыIэгъу тыфэхъугъ. Теджэ https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191579

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат лъэпкъ шъуашэм и МафэкIэ республикэм щыпсэухэрэм афэгушIуо:

Илъэс 15-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, «Адыгэ Хасэр» кIэщакIо зэрэфэхъугъагъэм тетэу мэфэкIыр Адыгеим щыхагъэунэфыкIэу рагъэжьагъ... ЗэрымышIэкIэ мафэр къыхахыгъэп: Iоныгъом и 28-м – адыгэ модельер цIэрыIоу СтIашъу Юрэ къызыхъугъэ маф. Адыгэ лъэпкъыр лъэшэу зэрыгушхорэ шъуашэр зэлъягъэшIэгъэнымкIэ ащ бэ фызэшIокIыгъэр. Адыгэ хъулъфыгъэ шъуашэр зэрэдунаеу щызэлъашIагъ. Ащ щыщыбэ Кавказым щыпсэурэ лъэпкъхэми, къэзэкъхэми къызфагъэфедагъ. Пачъыхьагъор Урысыем щызыIыгъыгъэхэми цыер агу рихьыщтыгъ. Бзылъфыгъэ шъуашэм (саем) адыгэ пшъашъэм идэхагъэрэ игоIугъэрэ къыкIегъэтхъы. Шъуашэр ежь-ежьырэу зыдыщтыгъэхэм, дышъэидэкIэ зыгъэкIэракIэщтыгъэхэм ящытхъу сыдигъуи аIощтыгъ. Лъэпкъ шэныр, хэбзэ-зэхэтыкIэхэр зыпкъырызыщэгъэ шъуашэр адыгэхэм ятамыгъэ хъугъэ. Ащ зи лые хэлъэп, зэкIэри щызэкIужьы, бгъэфедэнкIэ Iэрыфэгъоу щыт. Адыгэ культурэр зыгъэлъэпIэрэ пстэуми мы мэфэкIымкIэ сафэгушIо!

-къыщеlо MAX-м.

lоныгъом и 28-р - Адыгэ шъуашэм и Маф Адыгэ шъуашэм и Мафэ мыгъэ я 15-рэу дунаим щыхэтэгъэунэфыкlы. Республикэм «Адыгэ Хасэр» мэкlым икlэщакlу.

Къуаджэу Къэбэхьаблэ модельнэ тхылъеджа­пIэ къыщызэIуахыгъ. Лъэпкъ проектэу «Унагъом» къыды­хэлъытагъэу IофшIэнхэр зэшIуахыгъэх. ЗэкIэмкIи сомэ миллиони 8-м ехъу ахэм апэIухьагъ. Джы ащ ихьатыркIэ шэп­хъакIэхэм адиштэрэ тхылъеджэпIитIу Шэуджэн районым щэлажьэ. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191451

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат «Мэздахэ» изыгъэпсэфыпIэ чIыпIэ изэтегъэпсыхьан ия 3-рэ чэзыу зэрэкIорэм зыщигъэгъозагъ. Партиеу «Единэ Россием» иIэпыIэгъурэ Iэрыфэгъу къэлэ псэукIэр гъэпсыгъэным ипроект анахь дэгъухэм якъыхэхынкIэ Урысые зэнэкъокъум муниципалитетыр зэращатекIуагъэмрэ яшIуагъэкIэ проектыр гъэцэкIагъэ мэхъу. ПшъэдэкIыжьэу ыхьырэмкIэ гъунэпкъэ гъэнэфагъэ зиIэ обществэу «Бак Строй» псэолъэшI-монтаж IофшIэнхэм ягъэцэкIэнкIэ текIоныгъэр къыдихыгъ, сомэ миллиони 120-рэ зэзэгъыныгъэм тефагъ. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191455

«Черкесхэр. Мамлюкхэр. Тарихъым къыхихырэр» Мыщ фэдэ цIэ зиIэ къэгъэлъэ­гъон АР-м и Лъэпкъ музей щэкlо. Краснодар и Къэралыгъо тарихъ-археологие музей-заповедникэу Е. Д. Фелициным ыцIэ зыхьырэм ар ыгъэ­хьазырыгъ. Я ХIV — XV-рэ лIэшIэгъухэр къэгъэ­лъэгъоным къызэлъеубытых. Ащ хэхьэгъэ пкъыгъохэм дунэе тарихъым чIыпIэшхо щаубытырэп, ау ахэмкIэ къэпIотэн плъэкIыщтыр макIэп. ИкъэтыкIэкIэ нэмыкI къэгъэлъэгъонхэм ар атекIы. Нэбгырищым къакIугъэ щыIэныгъэ гъогумкIэ тарихъыр къаIотэнэу шIэныгъэлэжьхэм къыхахыгъ. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191513 📸 Лъэпкъ музеир

Къыблэ ыкIи Темыр-Кавказ федеральнэ шъолъырхэр пштэмэ, а зыр ары мыщ фэдэ IэпэIасэу арысыр. Адыгэ шъуашэр, Iалъмэкъхэр, цуакъэхэр, нысхъапхэр, бгырыпххэр, чыIухэр — къэплъытэн плъэкIыщтыр бэ. Ахэр зэкIэ зыхъырэр, къэралыгъом ыкIи IэкIыбым щызэлъэшIэгъэ IэпэIасэу Блэгъожъ Зулиф. «Сымыщэфышъурэр сIэкIэ сэхъы» — мы гупшысэр IофышIэшхом егъэжьапIэ фэхъугъ. Зэдэгущыlэгъу гъэшlэгъоным теджэ https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191499

Адыгэ Республикэм и Сурэт ­къэгъэлъэгъуапIэ лъэпкъ шъуа­шэм и Мафэ ипэгъокI Iоф­тхьабзэхэр щыкIуагъ. Хъулъфыгъэ ыкIи бзылъфыгъэ шъуа­шэхэм яшIынкIэ амалэу агъэфедэхэрэм, сценэм ахэр зэрэщызэрахьэрэм, пшъэ­шъэ къэптаныр щыIэныгъэм къызэ­рэхэхьажьыгъэм афэгъэхьыгъэ лекциехэр ыкIи дышъэидэнымкIэ егъэджэн сыхьатыр ащ щызэхащагъ. Дизайнер IэпэIасэхэу Мерэм Сабинэ, Пэрэныкъо Рузанэ адыгэ лъэпкъ шъуашэхэр, тисурэтышIхэм шъуашэм епхыгъэ яIэшIагъэхэр къэгъэлъэгъоным хэхьагъэх. Сурэт къэгъэлъэгъуапIэм ипащэу, АР-м изаслуженнэ журналистэу Кушъу Светланэ зэхахьэр къызэIуихыгъ. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191519

Адыгэм идунай щызэлъашIэрэ тхакIоу Еутых Турхьан Адыгэ къэралыгъо университетым илъэпкъ факультет ихьэкIагъ. Ащ щылажьэхэрэр, щеджэхэрэр тхакIом нэIуасэ фэхъугъэх, ищыIэныгъэ ыкIи итворческэ гъогу зыщагъэгъозагъ. ШIэныгъэлэжьхэр, Адыгэ Хасэм хэтхэр, Еутых Турхьан иныбджэгъухэр, итворчествэ зикIасэхэр джащ фэдэу Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх. УпчIэ-джэуап шъуашэм илъэу кIогъэ зэIукIэ фабэм тхакIом иусэхэри щыIугъэх. Ахэр зэрэтхыгъэхэм , купкIэу ахэлъым, Iофыгъоу къащыIэтыгъэхэм шъхьафэу къащыуцугъэх. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191363

«Адыгееу сигупсэр» зыцIэ бжыхьэ къэгъэ­лъэгъон Адыгэ Республикэм и Мафэу къэблагъэрэм ипэгъокIэу Сурэт къэгъэ­лъэ­гъуапIэм къыщызэIуахыгъ. Тиреспубликэ исхэм ямызакъоу, тишъолъыр зышIолъапIэхэмкIэ, ащ рыгушхохэрэмкIэ ыкIи ар ятарихъ чIыгужъэу зылъытэхэрэмкIэ мэхьанэшхо зиIэгъэ хъугъэ-шIагъэхэр къизыгъэлъэгъукIырэ сурэт 70-м ехъу къэгъэлъэгъоным хэхьагъ. Адыгеим исурэтышI цIэрыIохэу Бырсыр Абдулахь, ЛэупэкIэ Нурбый, Къат Теуцожь, Хъуажъ Рэмэзан, Къуанэ Ас­лъан, Тыгъужъ Махьмуд, Павел Амасьян, ДыдыкI Нурбый, СтIа­шъу Юрэ ыкIи нэмыкIхэм ахэр яIофшIагъэх. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191414

Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, Адыгеим, Къэ­рэщэе-Щэрджэс, Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэхэм ыкIи Абхъазым ялъэпкъ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ итарихъ романыкIэу «Лыу» зыфиIорэр АР-м итхылъ тедзапIэ адыгабзэкIэ къыдигъэкIыгъ. Я 19-рэ лIэшIэгъум иятIонэрэ Iахьрэ я 20-м иублэгъумрэ псэугъэ апэрэ адыгэлI сатыушI бэлахьхэм ащыщэу, къыдэгъэкIыжьакIоу, шIушIакIоу Трахъо Лыу ар фэгъэхьыгъ. ЛIакъом щыщхэм ялъэIукIэ МэщбашIэм ащ Iоф дишIагъ. Ащ къызэрэтиIогъагъэмкIэ, я 19-рэ лIэшIэгъум ия 50-рэ илъэсхэм адыгэ лэжьэкIо унагъо къихъухьэгъэ Трахъо Лыу къызэрыкIоу щытыгъэп, гулъытэ чан зиIэгъэ кIалэм иакъыл бэ къыубытыщтыгъэр. Ащ ихьатыркIэ къэралыгъом ицIыф анахь байхэм ащыщ хъун ылъэ­кIыгъ: чырбыщышI хъызмэтшIэпIэ пэрытхэр ыгъэлажьэщтыгъэх, унэхэр фэтэрэу ытыщтыгъэх, тучанхэр, мэзхэкI ухъумапIэхэр иIагъэх, ащ нэмыкIыбэми ауж итыгъ. А пстэуми адакIоу шIушIэныр щыгъупшэщтыгъэп.

Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артистэу, орэдыIоу Мышъэ Азидэ урысые ра­диофестивалэу Грознэм щыкlуагъэм тишъолъыр къыщигъэлъэгъуагъ. «Си Мурадин» зыфиIорэ орэдыр адыгабзэкIэ Мышъэ Азидэ ащ къыщиIуагъ. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191214

СамбэмкIэ дунаим и Кубок икъыдэхын фэгъэхьыгъэ зэнэкъокъухэр Таджикистан икъэлэ шъхьаIэу Душанбе щыкIуагъэх. Урысыем, Таджикистан, Казахстан, Белоруссием, Узбекистан, Монголием, Кыргызстан яспортсмен анахь лъэшхэр ахэм ахэлэжьагъэх. Адыгэ Республикэм илIыкIоу ЦIыкIу Рэмэзан килограмм 64-м нэс къэзыщэчыхэрэм якуп хэтыгъ. Тиспортсмен ухьазырыныгъэ дэгъу къыгъэлъэгъуагъ, джэрз медаль къыфагъэшъошагъ.

ПчыхьэлIыкъое гурыт еджапIэм хэт музееу Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Нэхэе Даут ыцIэ зыхьырэм Урысые зэнэ­къокъум зыщеушэты, кIэух едзыгъом ар ­ихьагъ. Советскэ Союзым и ЛIыхъужъыцIэ къэзылэжьыгъэ Нэхэе Даут ихэку къызегъэзэжьым ПчыхьэлIыкъуае дэт гурыт еджапIэм кIэлэегъаджэу ыкIи пащэу щылэжьагъ. Ащ идунай зехъожь нэуж, ЛIыхэсэ Мухьдинэ кIэщакIо фэхъуи, ащ дэжьым еджапIэм щылажьэщтыгъэхэр игъусэхэу, 1985-рэ илъэсым жъоныгъуа­кIэм и 6-м музеир къызэIуахыгъагъ. Нэхэе Даут зыкIэрысыгъэ IофшIэпIэ Iанэм егъэджэн сыхьатхэм зызэрафигъэ­хьазырыщтыгъэ тхыгъэхэр телъых, пас­портэу иIагъэр, нэмыкIхэри щыплъэгъущтых. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191112

Тыркуем щыпсэурэ тилъэпкъэгъу ныбжьыкIэ 22-рэ хъурэр Адыгеим ихьакIагъэх. Ахэр Iоныгъом и 14 — 16-м Къэбэртэе-Бэлъкъарым щыIагъэх. Ащ къыкIэлъыкIорэ мэфитIум Мыекъуапэ ичIыпIэ дахэхэр къаплъыхьагъэх, зэдэгущыIэгъухэм, нэмыкI Iофтхьабзэхэм ахэлэжьагъэх. «Адыгэ макъэр» купым АР-м и Лъэпкъ музей щыIукIагъ. Апэрэ мафэм ныбжьыкIэ купыр Адыгэ Хасэм рагъэблэгъагъ. Ащ хэлэжьагъэх Урысыем IэкIыб къэрал IофхэмкIэ и Министерствэ илIыкIоу Игорь Терзиян, АР-м лъэпкъ IофхэмкIэ, IэкIыб къэ­ралхэм ащыпсэурэ зэлъэпкъэгъухэм адыряIэ зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Долэ Долэт, Адыгеим ис лъэпкъхэм я Унэ ипащэу Шъхьэлэхъо Аскэр, Адыгэ Хасэм ыкIи ащ иныбжьыкIэ къу­тамэ хэтхэр. https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191139

ЛIыщIыгъуэхэмя зэблэкIыпIэм УФ-м и тхакIуэхэмрэ и журналистхэмрэ я Союзхэм хэт, адыгэм къытхэкIа усакIуэ, журналист ныбжьыщIэ Чэнджэщауэ Артур иджыблагъэ къыдигъэкIащ урысыбзэкIи адыгэбзэкIи итха усэхэр здызэхуэхьэса тхылъыщIэ, «На стыке веков» и цIэу. Ар ди щхьэусыгъуэу, литературэм и кIыщым мычэму щылъащэ ди лъэпкъэгъум дыдэпсэлъащ и усэбзэм, и Iуэху еплъыкIэхэм, и мурадхэм ятеухуауэ. Теджэ https://adygvoice.ru/single_v2.php?post_id=191120