Omar Xalil

Kitob nashr qilingandan keyin uning go’yasiga bo’lgan tanqidlarning yana biri agar inson o’ziga doim g’amxo’r munosabatda bo’lsa bu mas’uliyatsizlik va hudbinlikka olib kelishida, deb o’ylashgan. Masalan, bir odan o’z juftiga xiyonat qildi. Normal inson bu qilmishi uchun o’zida aybdorlik hissini tuyishi, vijdon azobini tortishi, kerak bo’lsa jazolanishi kerak. Agar bu odam o’ziga nisbatan gamxo’r bo’lsa, o’zini kechirishi oson bo’lsa, qilmishlariga nisbatan javobgarlik hissi pasayadi, keyingi xatolari uchun o’zida vijdoniy to’siq sezamay qo’yadi, bu esa hudbinlikka olib keladi deb hisoblashadi. Kristin Neff esa bu tanqidlarga o’zining hayotiy hikoyasini keltiradi va o’ziga g’amxo’rlik=hudbinlik degan tenglamani bir biridan ajratib beradi. Mualluf bir inson xiyonat qilsa uch xil munosabatni taqqoslaydi. 1) Xiyonat qilish=aybdorlik hissi=bir umr xiyonat tamg’asi bilan qadrsiz yashashga rozi bo’lish 2) Xiyonat qilish=o’zini oqlash=javobgarlikdan qochish=hudbinlik 3) Xiyonat qilish=nega bunday qilganini o’zi uchun tushinib olish=mas’uliyatni bo’yniga olish=axloqiy saboq chiqarish Neff nazarda tutgan formula inson o’z xatolariga nisbatan uchinchi munosabatda bo’lish ikki tomondan ham foydali deb hisoblaydi va buni asoslaydi. O’ziga g’amxo’rlik tizimi noto’g’ri ishni oqlamaydi va o’z qadrini xato bilan bog’lamaydi ham. Undan axloqiy saboq chiqarishni targ’ib qiladi.