#آموزشی
تسویه فیزیکی در قراردادهای اختیار معامله: به زبان ساده
تسویه فیزیکی در قراردادهای اختیار معامله به این معناست که در زمان سررسید قرارداد، دارایی موردنظر (مثل سهام) بین خریدار و فروشنده جابهجا میشود. در بورس تهران، این فرآیند با قوانین خاصی انجام میشود.
تسویه فیزیکی چیست؟
فرض کنید یک قرارداد اختیار معامله دارید. در روز سررسید، اگر تصمیم به اعمال قرارداد بگیرید، دارایی پایه (مثلاً سهام) واقعاً بین شما و طرف مقابل منتقل میشود. برای مثال، در قرارداد اختیار خرید، شما حق دارید تعداد مشخصی سهام را با قیمتی که قبلاً تعیین شده، از فروشنده بخرید. فروشنده هم موظف است این سهام را به شما تحویل دهد.
مراحل تسویه فیزیکی در بورس تهران
1.
درخواست اعمال: در روز سررسید، اگر موقعیت خرید دارید و میخواهید از حق خود استفاده کنید، باید درخواست خود را از طریق سامانه معاملاتی کارگزاریتان ثبت کنید.
2.
تخصیص: بعد از ثبت درخواست، بورس فروشندگانی را که موقعیت فروش دارند، برای انجام تعهداتشان مشخص میکند.
3.
انتقال دارایی: در نهایت، سهام از حساب فروشنده به حساب شما منتقل میشود و مبلغ توافقشده پرداخت میگردد.
مثالهای ساده از تسویه فیزیکی
-
اختیار خرید (Call Option): فرض کنید شما یک قرارداد اختیار خرید برای 100 سهم از شرکت X با قیمت 500 تومان به ازای هر سهم دارید. در روز سررسید، اگر قیمت بازار هر سهم شرکت X به 600 تومان برسد، میتوانید با اعمال اختیار خود، 100 سهم را با قیمت 500 تومان بخرید. در این حالت، سهام به شما منتقل میشود.
-
اختیار فروش (Put Option): حالا فرض کنید یک قرارداد اختیار فروش برای 50 سهم از شرکت Y با قیمت 300 تومان به ازای هر سهم دارید. در روز سررسید، اگر قیمت بازار هر سهم شرکت Y به 200 تومان کاهش یابد، میتوانید با اعمال اختیار خود، 50 سهم را با قیمت 300 تومان به فروشنده بفروشید. در این حالت، سهام از شما به فروشنده منتقل میشود.
نکات مهمی که باید بدانید
-
داشتن سهام کافی: اگر فروشنده هستید، باید در روز سررسید، تعداد سهام موردنیاز را در پرتفوی خود داشته باشید. در غیر این صورت، ممکن است با جریمه یا تسویه نقدی مواجه شوید.
-
زمانبندی دقیق: اگر میخواهید از حق خود استفاده کنید، حتماً در روز سررسید درخواستتان را ثبت کنید؛ چون اگر دیر کنید، ممکن است این حق را از دست بدهید.
-
هزینهها: در فرآیند تسویه فیزیکی، هزینههایی مثل کارمزد معاملات و مالیات بر نقل و انتقال سهام وجود دارد که باید در نظر بگیرید.
تفاوت با تسویه نقدی
در تسویه نقدی، بهجای انتقال واقعی سهام، تفاوت قیمت بین قیمت اعمال و قیمت بازار در زمان سررسید بهصورت نقدی بین طرفین تسویه میشود. این روش برای کسانی مناسب است که نمیخواهند یا نمیتوانند سهام را تحویل دهند یا دریافت کنند.
https://t.me/option_referenc