THE CULTURAL LEGACY OF UZBEKISTAN

Buxoro amiri Bokuda kimga KUMUSH SERVIZ sovg'a qilgandi? 👍Ozarbayjon tarixi milliy muzeyi maxsus fondi kolleksiyasida Buxoro amiri Said Abdulahadxonning sovg‘alari ham o‘rin olgan. Ular orasida oltin suvi yurgizilgan kumushdan bo‘lgan, o‘yma naqsh bilan ziynatlangan serviz bor.

...Likopchaning pastki qismidagi “Buxoro Sharifdan tuhfa, 1898-yil” yozuvi idishlarning Buxoroda tayyorlanganini tasdiqlaydi.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

MAG'RUR QUSH haqida hikoya Ko'plab rishtonliklarga ustozlik qilgan mashhur ustalardan biri O'zbekiston xalq rassomi, xalq ustasi Ibrohim Komilov edi. U haqida hamma ham bilmaydigan bir hikoya bor. 🟡Vafot etishidan bir muncha vaqt avval usta oʻziga noodatiy bir ilhom kelib qolganini his qildi. U tinmay, kecha-kunduz rasm chizar va birin-ketin barcha idish-tovoqlarni murakkab naqshlar bilan toʻldirardi. Shunday kunlarning birida uning moʻyqalami ostida yangi bir qush tasviri paydo boʻldi. U qanotlarini keng yozgan va baland koʻtargan, kishida xuddi uchib ketayotgandek tasavvur uygʻotadi.  

– Siz bizga bunday qushni chizishni oʻrgatmagan edingiz, usta. Bu rasm qanday paydo boʻldi? – soʻradi shogird ustozidan.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Xorazm uchun xos taqinchoq: BUTUNTIRNOQ 🔊XIX asr oxirida Xorazm o‘zining zargarlari bilan mashhur edi. Zargarlik buyumlari orasida noodatiy butuntirnoq va yarim tirnoq nomli taqinchoqlar bor. Taqilganda quloqlarni yopib turgan.

Solinchoqlar ichida asosiy narsa – tirnoqlar ham bo'lgan.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

"...Koshki odamlar har bir nafasning qadrini bilishsaydi..." — Qabrtoshdagi SHE'RIY MUNOJOT 🔊Shayx Zangi ota maqbarasi sandiqsimon koʻrinishda boʻlib, marmar oʻymakorligi sanʼatining durdonasidir.

Qabrtoshning hoshiyalarida Saʼdiy Sheroziyning "Boʻston" kitobidan olingan sheʼriy munojot bitilgan.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Vaq-vaq: Naqsh bezagida "GAPIRADIGAN DARAXT" motivi 🔊Eng noodatiy naqshinkor bezaklardan biri bu — vaq. Unda islimiy bargli novdalarning burama shoxlari uchida joylashtirilgan odam yoki gʻaroyib va real hayvonlarning boshi tasvirlangan.

Rivoyatlarga ko'ra, bu daraxt Hindiston tomonlarda o'sgan. Naqshning kelib chiqishi esa Rim bilan bog'liq. Motiv Firdavsiy sheʼriyatida, turkiy xalqlarning ogʻzaki ijodida uchraydi. 

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

XIX asrning ikkinchi yarmida Toshkentdagi Eski shahar ko'rinishi

Eski shahar – Toshkentning tarixiy, shimoli-gʻarbiy qismi, 1865-yilda rus armiyasi bosib olgunga qadar shahar aslida shu hududdan iborat edi. Oʻsha davrda u zich imoratlar va asosan bir yoki ikki qavatli paxsa uylar joylashgan koʻchalarning chalkash tarmogʻini qamrab olgandi.

👍Fotosuratlarda Eski shahardagi Juma va Xotin masjidlarini, Koʻkaldosh va Baroqxon madrasalarini koʻrish mumkin.   ➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Naqshlarining ma'nosi hali ochilmagan "DASHT" KASHTACHILIGI 👍Dunyoga mashhur kashtachilar sirasiga XIX asrning oxiri va XX asr boshlarida Oʻzbekiston janubida, Tojikiston va Shimoliy Afgʻonistonda yashab kelgan laqay va qoʻngʻirot urugʻining oʻzbek ayollari ham kiradi. 

"Dasht" kashtalari naqshlarining orasida jumboqlilaridan biri "qubbali" motiv hisoblanadi.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

✨✨✨✨🇺🇿 BU HAFTA NIMALAR HAQIDA YOZDIK? 🔸Turkiy unvonlar aks etgan Qoraxoniylar tangalari 🔸Xattotlik bilan shug'ullangan Qo'qon xoni 🔸O'tmishdagi Surxondaryo ayollarining bayram kiyimlari 🔸Pikassoga o‘xshatib chizadigan O‘zbekiston xalq rassomi Javlon Umarbekov 80 yoshda 🔸Buxoro amirligining oliy ordeni bilan taqdirlangan ozarbayjonlik millioner 🔸Ilmiy kashfiyot: Nodir Devonbegi madrasasi peshtoqidagi tasvirlar bilan yozuvlar o'qildi 🔸Vengriya kutibxonasida saqlanayotgan O'zbekiston madaniy merosi 🔸Buxoro xattotlarining ixtirolari 😎Telegram sahifamizga obuna bo'ling

✨✨✨✨🇺🇿 BU HAFTA NIMALAR HAQIDA YOZDIK? 🔸Turkiy unvonlar aks etgan Qoraxoniylar tangalari 🔸Xattotlik bilan Qo'qon xoni 🔸O'tmishdagi Surxondaryo ayollarining bayram kiyimlari 🔸Pikassoga o‘xshatib chizadigan O‘zbekiston xalq rassomi Javlon Umarbekov 80 yoshda 🔸Buxoro amirligining oliy ordeni bilan taqdirlangan ozarbayjonlik millioner 🔸Ilmiy kashfiyot: Buxorodagi Nodir Devonbegi madrasasi peshtoqidagi tasvirlardagi yozuvlar ma 🔸 🔸 🔸 😎Telegram sahifamizga obuna bo'ling

BUXORO XATTOTLIK MAKTABI: zarrinqalam sohiblarining ixtirolari 👍XVI–XVII asrlarda kufiy, suls, g‘ubor, nasx, nasta’liq xatlari juda rivojlandi. 

Nasx xati asosida yangi “Nasxi Buxoriy” xati ixtiro qilindi. Nasta’liq xati keng yoyilib, kitoblar bitildi.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Vengriya FA kutubxonasidagi O'zbekiston madaniy merosi: QO'LYOZMALAR KOLLEKSIYASI 👍Kolleksiyaga Bertalan Onodining Xiva safari, Armeni Vamberining Markaziy Osiyoga qilgan sayohati davomida olib kelgan bir qancha jildlari; Shandor Keglning temuriylar davri mualliflari tomonidan yozilgan asarlarning bir nechta nusxalari kiritilgan. ➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Buxorodagi Nodir Devonbegi madrasasi peshtoqidagi tasvirlar bo'yicha ilmiy kashfiyot qilindi 🔊O'zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi olimlari tomonidan peshtoqdagi Quyosh, Humo, to'ng'iz tasvirlari bilan yozuv aks etgani aniqlandi.

Madrasa Buxoro xoni Imomqulixonning vaziri Nodir Devonbegi tomonidan 1622—1623-yillar oralig‘ida bunyod etilgan. 1997-yilda UNESCOning Butun Jahon yodgorliklari ro‘yxatiga kiritilgan.

Manba 🚀 Telegram 😎Youtube

#Bilasizmi Buxoro amirligining oliy ordeni bilan taqdirlangan ozarbayjonlik millioner XIX asr oxiri – XX asr boshlarida I va II darajali “Buxoroi sharif” ordeni bilan Ozarbayjonning ko‘plab taniqli arboblari taqdirlangan.

“O‘tgan kunlar…” kitobida shunday yozilgan: "... amir Bokuga kelgach, Buxoro amirligining oltin, kumush ordenlari va boshqa mukofotlarini yuqori martabali amaldorlarga, millionerlarga va hatto oddiy aholiga ham topshirishni odat qilib oldi.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

"Pikassoga o‘xshatib chizsam ham asarlarimda o‘zbekona ruh ufurib turishini istayman..." 👍O‘zbekiston xalq rassomi Javlon Umarbekov 17-iyun kuni muborak 80 yoshni qarshi oldi.

"Odamzod yoshini o‘zi hisoblaydi, ammo ijodkorning yoshini uning yaratgan asarlari, erish­gan yutuqlari belgilaydi"

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

O'tmishda SURXONDARYO AYOLLARI bayram kunlari qanday kiyinishgan?

Munisak, silsila, kiygich, xakkari kavush...

Surxondaryoning togʻli va togʻoldi hududlari xotin-qizlarining liboslari umumiy koʻrinish va tarkibga ega bo'lgan. ➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Qaysi QO'QON XONI XATTOTLIK bilan shug'ullangan? 🟡 U 20 yil davomida saltanat sohibi bo‘lgan. Yoshligidan zarrinqalam xattotlardan ta’lim olib, juda ko‘p ulug‘ kotiblar va xattotlarning xatlarini jamlagan. Qo'qon xattotlik maktabining shakllanishi va taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shgan. ➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Turkiy unvonlar aks etgan QORAXONIYLAR TANGALARI 🟡 Qoraxoniylar davrida asosiy zarb etuvchi markazlar quyidagilar bo‘lgan: Buxoro, Samarqand, Urganch, Bolasog‘un, Qoshg‘ar, O‘zgan. Sharqiy hududlardagi (Qoshg‘ar, Bolasog‘un). Tangalarning yozuvlari turkiy tildagi unvonlar (masalan, Tamg‘och bug‘roxon, Arslon ilig), hukmdorga atalgan maxsus ezgu tilaklar bilan to‘ldirilgan.  ➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

✨✨✨✨🇺🇿 BU HAFTA NIMALAR HAQIDA YOZDIK? 🔸O'rta asrlar dunyosida KITOBXONA, QILICH va QALAM tushunchalari 🔸Xorazm xoni ISFANDIYORXON qurdirgan qorixonadagi SHE'RIY XRONOGRAMMA 🔸QO'LYOZMA KITOBLARni tayyorlash "marosimi" 🔸Ichan qal'adagi eng QADIMIY me'moriy YODGORLIK 🔸Xiva xoni huzurida bo'lgan DANIYALIK SAYYOHning taassurotlari 🔸60—yillar "ILIQLIK" DAVRI: "Nima" emas, "qanday" tasvirlangani muhim 🔸LACHAK-TURUNJ kompozitsiyasi: yovvoyi apelsin, uchburchak ro'mol va cheksizlik 🔸Favorskiyning "SAMARQAND" turkumiga kirivchi LINOGRAVYURALARI 🔸Navoiy viloyatida topilgan ENG QADIMGI masjid 😎Telegram sahifamizga obuna bo'ling

#Bilasizmi Navoiy viloyatida topilgan ENG QADIMGI masjid Hazora qishlogʻidagi Deggaron masjidi VII–IX asrlarda qurilgan bino oʻrniga XI asrda bunyod etilgan. Tashqi koʻrinishi kub shaklida, usti gumbazlar bilan yopilgan, xona ichida pishiq gʻishtdan toʻrt gʻoʻla (ustun) ishlangan. 

Islomiyat davrining Markaziy Osiyoda saqlanib qolgan qadimiy sajdagohi sifatida diqqatga sazovordir.

➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube

Favorskiyning "SAMARQAND" turkumiga kirivchi LINOGRAVYURALARI

Rassom Vladimir Favorskiy Moskva rassomlik instituti o‘qituvchilari tarkibida Samarqandga evakuatsiya qilingan.

Yog‘och bilan ishlash imkoniyatiga ega bo‘lmagan rassom ksilografiya texnikasidan foydalanib, linogravyuraga murojaat qiladi. Bu, ehtimol, linoleumdan foydalanish amaliyotining yagona namunasi bo‘lishi mumkin.   ➡️ BATAFSIL 😎Telegram 😎Instagram 😎Facebook 😎Youtube