General Geology

Total Sampling Error (TSE) انواع خطا در گرفتن "نمونه معرف" از مواد معدنی: خطاهای وارد در نمونه‌گیری مواد معدنی اولین بار توسط Gy,1979 به تعداد ۱۱ مورد معرفی شد اما تشریح آنها توسط Pitard,2005 به دومین کنفرانس جهانی نمونه‌گیری برمی‌گردد: TSE: (INE+ FSE+ GSE+ PIE1+ PIE2+ PIE3) + (IDE+ IEE+ IWE+ IPE+ AE) INE: insitu nugget effect مربوط به اثر خوشه‌ای ذرات درشت طلا معروف به ناگت است و پراکندگی ناهمگن آنها در معادن طلا نمونه‌گیری معرف را دچار مشکل می‌کند. با تمهیدات بکار رفته در FSE یعنی خردایش تا ابعاد میکرونی خطای آن تقلیل می‌یابد. FSE: fundamental sampling error مهمترین عامل خطا در مواد معدنی فلزات گرانبها مثل طلا و بویژه طلای تیپ کوهزایی به دلیل تغییرات شدید عیاری در فواصل کم و ناهمگنی ماده معدنی و اثر ناگت دیده می‌شود و گرفتن "نمونه معرف" را در این گونه معادن چالش‌برانگیز نموده است. این خطا در واقع بازگوکننده واریانس عیاری نسبت به عیار متوسط است و مقدار ۱۰٪ حداقل مقدار قابل قبول برای آن تعیین شده است. این خطا ماهیت ذاتی دارد و به نوع ماده معدنی برمی‌گردد و بهمین دلیل با تعدادی آزمایش قبل از نمونه‌گیری می‌توان ضرایب ثابت معادله آن را در هر معدن مشخص کرده و براساس نتایج آن اقدام به نمونه‌گیری کرد. منشا این خطا به ناهمگنی و تغییرات تیز عیاری هم بین ذرات کنار هم و هم بین بخش‌های مختلف توده سنگ برمی‌گردد. با سنگ‌شکن کردن توده سنگ تا ابعاد یک سانتیمتر این خطا به شدت کاهش می‌یابد اما برای رسیدن به مقادیر مطلوب و در حد ۱۰٪ توده معدنی باید در حد میلیمتر آسیاب شود. طبق فرضیات این معادله اگر قطعات سنگی توده در حد ۱۰ سانتیمتر باشد برای رفع این خطا وزن هر "نمونه معرف" نباید کمتر از ۳۰۰۰ کیلوگرم باشد! و لذا سنگ‌شکن شدن توده سنگ تا ابعاد حداکثر ۲ سانتیمتر یا کمتر برای گرفتن نمونه استاندارد ۳ کیلوگرمی شرط لازم برای گرفتن "نمونه معرف" است. این خطا موقعی می توان گفت رفع شده است که نتایج نمونه‌های متعدد گرفته شده به حد تکرارپذیری برسند. GSE: Grouping and Segregation Error به اختلاف دانسیته بین ذرات و پراکندگی انتخابی آنها بر می گردد. با همزدن ماده معدنی قبل از نمونه‌گیری و یا برداشت های کوچک کوچک از نقاط متعدد قابل رفع است. PIE1: Process Integration Error 1 PIE2: Process Integration Error 2 PIE3: Process Integration Error 3 این سه مورد به متغیرهای کوچک مقیاس، بزرگ مقیاس غیر تناوبی و بزرگ مقیاس تناوبی در حین نمونه‌گیری برمی گردد و اشاره به لزوم یکنواختی در روش نمونه‌گیری و عدم وارد کردن تغییرات هر چند کوچک در روند کار دارد. IDE: Increment Delimitation Error IEE: Increment Extractiom Error این دو خطا وقتی ظاهر می شوند که برای مثال همه ذرات توده سنگ بدلیل اندازه، شکل، هندسه و مورفولوژی توده از شانس برابر برای نمونه‌گیری برخوردار نباشند و نمونه‌گیر نتواند طبق تعریف انجام شده از توده، نمونه تعریف شده برداشت کند (مثلا سطحی برداشت کند و به عمق توده دسترسی نداشته باشد) و یا نمونه‌های برداشت شده طبق تعریف انجام شده نباشند. IWE: Increment Weighting Error مربوط به عدم رعایت تناسب در نمونه‌برداری است و اگر از جریان نمونه در فواصل ثابت نمونه‌گیری شود خطای این مورد صفر است. IPE: Increment Preparation Error به مجموعه خطاهایی که حین آماده‌سازی نمونه در آزمایشگاه صورت می‌گیرد مثلا خردایش کردن انتخابی و نه کل نمونه رسیده به آزمایشگاه. AE: Analytical Error مربوط به روش کار در آزمایشگاه مثلا دمای خشک کردن و تکنیک‌های انحلال نمونه در اسید https://core.ac.uk/download/pdf/39671182.pdf

Sampling Error خطاهای وارد در نمونه‌گیری مواد معدنی اولین بار توسط Gy,1979 به تعداد ۱۱ مورد معرفی شد اما توصیف آنها توسط Pitard,2005 در دومین کنفرانس جهانی نمونه‌گیری صورت گرفت: TSE: INE+FSE+GSE+PIE1+PIE2+PIE3)+(IDE+IEE+IWE+IPE+AE TSE: Total Sampling Error INE: insitu nugget effect مربوط به اثر خوشه‌ای ذرات طلا معروف به ناگت است و پراکندگی ناهمگن آنها در معادن طلا نمونه‌گیری معرف را دچار مشکل می‌کند. FSE: fundamental sampling error GSE PIE1 PIE2 PIE3 IDE IEE IWE IPE AE

تولید جهانی طلا در ۲۰۰ سال اخیر

طبقه بندی توده سنگ در  تحلیل پایداری توده سنگ را بر اساس شاخص‌های کیفی و کمی به روش های متعددی رده‌بندی می‌کنند: 1. GSI  (Geological Strength Index) نموداری بر اساس ساختار و ناپیوستگی های توده سنگ و درجه بلوکی شدن سنگ. 2. RMR (Rock Mass Rating) طبقه‌بندی به روش امتیازدهی براساس مقاومت فشاری تک محوری، RQD، فاصله‌داری و جهت‌گیری ناپیوستگی‌ها و وضعیت آب زیرزمینی 3. RQD (Rock Quality Designation) بررسی کیفیت سنگ براساس وضعیت مغزه 4. Q ضریبی برای سیستم نگهداری تونل‌ها براساس تعداد، زبری و دگرسانی درزه‌ها و RQD

طبقه بندی توده سنگ در تحلیل پایداری توده سنگ را بر اساس شاخص‌های کیفی و کمی به روش های متعددی رده‌بندی می‌کنند: 1. GSI (Geological Strength Index) نموداری بر اساس ساختار و ناپیوستگی های توده سنگ و درجه بلوکی شدن سنگ. 2. RMR (Rock Mass Rating) طبقه‌بندی به روش امتیازدهی براساس مقاومت فشاری تک محوری، RQD، فاصله‌داری و جهت‌گیری ناپیوستگی‌ها و وضعیت آب زیرزمینی 3. RQD (Rock Quality Designation) بررسی کیفیت سنگ براساس وضعیت مغزه 4. Q ضریبی برای سیستم نگهداری تونل‌ها براساس تعداد، زبری و دگرسانی درزه‌ها و RQD

Theory of Sampling (TOC) گرفتن نمونه معرف از مواد معدنی عامل اصلی پیدایش خطا در نمونه گیری ناهمگن بودن ذرات است به طوری که اگر تماما همگن باشد هر مشت از توده می تواند معرف باشد. نقطه اوج ناهمگنی مواد معدنی بیشتر از همه در معادن طلا دیده می شود چرا که عیار طلا برخلاف فلزات پایه در پایین ترین سطح و در حد گرم در تن است. بهمین دلایل گرفتن نمونه معرف در معادن طلا از چالش‌های جدی در معدن‌کاری است. خطا در نمونه‌گیری به سه عامل بر می گردد: پروتکل، اجرا (practice) و خطای آنالیز (با روش های QA-QC قابل تشخیص است). در معادن طلا که درجه ناهمگنی بالا است خطا در پروتکل دقت بیشتری می طلبد. مهمترین خطا از این نوع Fundamental Sampling Error است که به دلیل ماهیت ذاتی که دارد به صورت تئوری قابل تشخیص است. این خطا در ارتباط با درجه ناهمگنی توده است و به ما می گوید توده سنگ تا چه اندازه باید سنگ شکن شود تا نمونه گیری مطلوب صورت گیرد. برای مثال طبق نمودار فوق برای داشتن خطای ۱۰٪ اگر وزن نمونه 1kg است اندازه ذرات سنگ شکن شده نباید بزرگتر از 2mm باشد. و اگر ابعاد ذرات بزرگتر از 2cm باشد نمونه معرف نمی توان گرفت. Abzalov, 2016

روش حفاری RC و چال انفجاری

نمایش گرافیکی تفسیر مغزه های حفاری معدنی http://library.lol/main/3DECC4D8A58DA5418B36048DB0E13D4D

Illustration of the structural control to ore shoot formation in different structural environments and associated ore shoot orientations. https://corbettgeology.com/wp-content/uploads/2016/07/Structure-of-epithermal-Au-2012-1.pdf

Conceptual model illustrating different styles of magmatic arc porphyry and epithermal Cu-Au-Mo-Ag mineralisation.

Conceptual model illustrating different styles of magmatic arc porphyry and epithermal Cu-Au-Mo-Ag mineralisation https://corbettgeology.com/wp-content/uploads/2016/07/Anatomy-of-Porphyry-2009.pdf

■ نمونه برداری معدنی از استوک پایل بر اساس معادله Gy ماده معدنی بعد از استخراج بصورت کپه یا stockpile در انباشتگاه ذخیره می‌شود تا اینکه عیار آن مشخص شده و به کارخانه بارگیری شود. برای تعیین عیار از استوک پایل نمونه‌گیری می‌شود. نمونه برداشت شده نمونه معرفی از استوک پایل باید باشد. حداقل وزن نمونه چقدر باید باشد؟ حداقل وزن نمونه (M) برحسب گرم از معادله Gy محاسبه می شود: M = cd^3/s2 c=fglm d ابعاد بزرگترین ذرات برحسب سانتیمتر s اندازه خطای آماری در فرمول بالا f فاکتور شکل و g وابسته به اندازه ذرات و l وابسته به درجه آزادی و m فاکتور کانی شناسی است و برای کانسار طلا c=70-170 است. برای مثال اگر ابعاد ذرات بزرگ استوک پایل کانه طلا 10cm باشد و نمونه گرفته شده 3kg باشد میزان خطا در نمونه برداری حداقل 480 درصد است و اگر بخواهیم میزان خطا به کمتر از 15% برسد یا باید نمونه‌ای که برداشت می شود 3ton باشد یا اگر نمونه 3kg می خواهیم برداشت کنیم استوک پایل باید طوری خردایش شود که حداکثر ابعاد ذرات آن 1cm باشد. تصویر بالا: اوزان پیشنهاد شده برای نمونه‌گیری از سنگ‌دانه‌های شن و ماسه (Aggregates) طبق AASHTO

Typical Aggregate Distribution On Conveyor Belt https://www.tctc.edu/media/4258/hma1-section-4-lab-procedures.pdf

Categories, geometries and deformational event suggested for tectonic structured found in one gold mine

The sketch showing schistosity orientations and cross-cutting relationships in exposed metabasalt. LS5 may reperesent a reactivation of S1 and is therefore labelled as local S5. In this area the interaction between S1 structures and regional foliation (S1) provided an adequate structural framework for mineralisation.

Typical sequence of foliation development, modified from Passchier and Trouw (1996). Note that during D1 (Primary Deformation), significant deformation and bulk shortening in a long history of progressive compressional deformation is required in order to S0 to be parallel to S1.

نقش فابریک سنگ در کانه‌زایی طلا

Mappable Structures types Fold, Fault, Shear, Foliation/Cleavage, Joint, Vein, Ductile shear fabric, Brittle shear fabric, Contact, Lineation, Primary planar feature.