Lyrics Notes

به مناسبت ششمین سال‌روز در گذشت تورج شعبان‌خانی، برای اولین بار بشنوید:

هم‌خوانی همایون شجریان و دخترش یاسمین شجریان در قطعه‌ی «باور کن» به روال همیشگی، بازخوردهایی داشت که بیشترشان منفی بود. منفی بود چون نظر مخاطب معمول، درباره‌ی اجرای خواننده‌های شناخته‌شده بیش از هرچیز مبتنی بر سلایق شخصی است و سلایق شخصی این مخاطب در قیاس اثر تازه با کلیشه‌هایی که از خواننده در ذهن دارد نمود پیدا می‌کند. در نتیجه هرگونه عدول از این کلیشه‌ها با هر کیفیتی از منظر این مخاطب، نشانه‌ی منفی تلقی می‌شود. اما در این هم‌خوانی به گمان من چند نکته‌ی مهم وجود دارد: - تلاش همایون برای واردکردن صدای زن به جریان اصلی خوانندگی در موسیقی ایران و‌ حمایت جدی و بی‌شائبه‌ از دخترش در این مسیر بسیار ارزشمند است. - صدای یاسمین شجریان، صدایی تربیت‌شده و باکیفیت است و در همین قطعه توانایی‌های تکنیکی او در اجرای نت‌های مختلف و دشوار قابل تحسین است. - همایون شجریان اجرایی بسیار دورتر از انتظار مخاطب و در سطحی پایین‌تر از دوران اوج خود دارد و شاید نمی‌خواسته در همراهی با صدای دخترش خودنمایی کند. - موسیقی آرش گوران هرچند بسیار باکیفیت و تحسین‌برانگیز است اما متاسفانه در سازآرایی و صدادهی تکرار همکاری‌های پیشین او با همایون است و چیز تازه‌ای در این عرصه، عرضه نکرده است. - قطعه‌ی «باور کن» یکی از تجربه‌های جدی در پیوستن صدای زنان به جریان اصلی موسیقی امروز ایران است و کاش این مسیر با جدیت و‌ کیفیت بیشتر توسط دیگر هنرمندان برجسته‌ی نسل ما ادامه پیدا کند. @LyricsNotes

موضوع ترانه‌ی «می‌خوام ببخشم خودمُ» که آخرین سروده‌ و اجرای روزبه بمانی‌ست در واقع یک حدیث‌نفس با مضمونی‌ست که کم‌تر با چنین رویکردی در ترانه‌ها به آن پرداخته شده است. با چنین رویکردی در ترانه‌ی ایران و‌ جهان عموما مضمون ترانه‌ها در فضایی عاشقانه و در توصیف یک رابطه پرداخته شده است و در ترانه‌ی فارسی عموما نقیض این رویکرد یعنی «نبخشیدن خود» در ترانه‌ها وارد شده است. به گمان من در ترانه‌ی فارسی زیباترین اثر را در موضوع «نبخشیدن خود» ایرج جنتی‌عطایی سروده است: نمی‌بخشم، نمی‌بخشم منُ هرگز تحمل می‌کنم اما نمی‌بخشم نمی‌بخشم، نمی‌بخشم، نمی‌بخشم! خیانت‌هامُ به رؤیا نمی‌بخشم اما در ترانه‌ی جهان احتمالا مهم‌ترین و مشهورترین اثر در مضمون «بخشیدن خود» ترانه‌ایست با عنوان what I've done از گروه Linkin Park که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد: I'm forgiving what I've done I'll face myself to cross out what I've become Erase myself And let go of what I've done ترانه‌ی بمانی ترانه‌ای زیبا و با مضمونی تازه در فضای ترانه‌ی فارسیست که به گمان من به خوبی آهنگ‌سازی و اجرا شده و می‌تواند یکی از مصادیق کیفیت توانایی‌های بمانی در ترانه‌ی امروز باشد. @LyricsNotes

ناصر مسعودی ۱۳۱۴-۱۴۰۴ @LyricsNotes

باغ بی‌برگی که می‌گوید که زیبا نیست؟ خنده‌اش خونیست اشک‌آمیز جاودان بر اسب یال‌افشان زردش می‌چمد در آن پادشاه فصل‌ها پاییز (از شعر «باغ من»، مهدی اخوان‌ثالث) @LyricsNotes

استاد ایرج خواجه‌امیری افزون بر جایگاه رفیعی که در تاریخ موسیقی ایران دارد یکی از پرکارترین خواننده‌های پیش از بهمن ۵۷ است. در کارنامه‌ی این خواننده‌ی بزرگ، همکاری با طیف وسیع و متنوعی از آهنگ‌سازان و ترانه‌سرایان دیده می‌شود. از آفرینشگران برجسته‌ی موسیقی ایرانی در برنامه‌ی گل‌های رادیو تا ترانه‌سازان مطرح موسیقی کوچه‌بازاری و فیلم‌فارسی و از خالقان ترانه‌های پاپ ایرانی تا چهره‌های مهم ترانه‌ی نوین و مدرن با او همکاری‌های بسیاری داشته‌اند. با این حال تاریخچه‌ی بدون آرشیو و مخدوش هنر سرزمین ما بسیاری از این همکاری‌ها را به درستی ثبت نکرده است. یکی از زیباترین و خاطره‌انگیزترین ترانه‌ها و تصنیف‌های اجراشده توسط استاد ایرج در دهه‌ی پنجاه خورشیدی، ترانه‌ایست با نام «مرغ دل» با ملودی و تنظیم استاد بابک رادمنش و ترانه‌ای از رضا شمسا. ترانه‌ای که توسط ارکستر رادیو و‌ با نوازندگی بزرگانی چون مجتبی میرزاده، برادران یوسف‌زمانی و حسن ناهید اجرا شده است. با این حال این ترانه در بسترهای رسمی بین‌المللی با نام احسان خواجه‌امیری و بهنام خدارحمی ثبت شده! و در عمده‌ی فضاهای مجازی فارسی ِمنتشرکننده‌ی این ترانه و در ویکی‌پدیای آشفته و پراشتباهی که برای استاد ایرج تدوین شده نامی از استاد رادمنش نیامده و یا خلق آهنگ به دیگران نسبت داده شده است. اجرایی تلویزیونی نیز از این ترانه موجود است که با یک جست‌وجوی ساده‌ی اینترنتی می‌توانید آن را ببینید و بشنوید. @LyricsNotes