کۆمەڵیار|Komalyar

نظر من و مسئله ی کار خانگی زنان از آن زمان که مسئله ی آزادی زنان از قید  زنجیر های  کوتاه فکرانه  و تنگ نظرانه ی جهان مسلط مردانه، با  استقلال اقتصادی آنها گره ای کور خورد، و از آن زمان که استقلال مالی زنان و اهمیت کار  آنها بمثابه ی شغل، تنها مسیر ممکن رهایی آنان بشمار آمد، این امر همزمان،   معنای پنهان دیگری را نیز در خود حامل شد؛  اینکه تو، انسان ـ زن،  زمانی اهمیت میابی  که پیش از هر چیز  در آمد زا باشی، و کار نیز، هنگامی اهمیت میابد که  شغل شود. گره زدن  رهایی زن  با شغل( چه در ازای پول، چه در ازای کالا)، بعنوان تنها امکان اجتماعیت و  تجدد،  همدوش با تقبیح کار او در مدیریت خانگی،  نه تنها   نخستین معیار  ارزش گذاری گشت بلکه چنان بر روح و اندیشه ی زمان اثر گذاشت که نخستین شرط برای رهایی نیز  محسوب شد. کار بدون دست مزد، یعنی کار ناشغل که روحیه ای دیگر را فرا میخواند ، آن تقلا و  مشغله ی زن برای چرخش  امور زندگی خصوصی بدون چشم داشت مالی، حضور همواره حاضر او در نخستین    بستراجتماعیت انسانی یا خانواده، دارا بودن هنر و فنون لازمه در این امور،  در قیاس با زن شاغل، ناچیز، خجالت آور و رقت آور ارزش گذاری شد هر چند اگر این دومی، نه وقت حضور  یافتن در خانواده داشت و نه حال و حوصله ی آن را.این خلط،  نه تنها بعنوان تنها امکان رهایی زن، هیچگاه باز یابی و باز اندیشی نشد بلکه تنها ارزش و معیار  مسلط ارزش گذاری نیز  شد. بدید من شاید، راه دیگری می‌توانست در تاریخ گشوده شود، مسیری که در آن،  استقلال فکری و مشارکت  فعال زن در امور اجتماعی، نه   در پیوند با  انتخاب دوگانه ی  کار/شغل، بلکه با شکل گیری و فعالیت چشمگیر و نیرومند در تشکل های اجتماعی  زنان، و همزمان باز پس گیری اهمیت کار« اجتماعن خانگی» آنها  نیز  می‌توانست انجام پذیرد. باز پس گیری ارزش های فوندامنتال وجود انسانی، یعنی بازیابی ارزش کار بمثابه ی انجام امور زندگی در مقابل  کار  مورد فروش یا شغل، باز یابی انسان  بعنوان کننده ی کار در مقابل فروشندگی آن،شاید از آغاز مبارزات می‌توانست مسیر کمتر تبعیض آمیزتر و کم رسوب  دارتر و بلکه کم هزینه تری را باز گشایی کند و مهمتر از آن، بار عاطفی و حضور و گرمای  بیشتری در زندگی  غلیان دهد، حضور بمعنای توجه آمیخته با اهدا کردن خود  به دیگری در زمانی بی شتاب که از خانه آغاز می گردد.. سپیدە سالار https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

یادێک لە هاوڕێ کەریم جەنەتیاری، ناسراو بە کەریم هەمران هاوڕێ کەریم خەڵکی دێی «هەمران»ی گەورکی سەردەشت بوو. لە بەهاری ساڵی ١٣٦٠ی هەتاویدا لەگەڵ هاوڕێ کەریم وەک دوو پێشمەرگەی کۆمەڵە لە «هێزی کرێکار» ڕێکخراین. تا بەهاری ٦١، واتە بۆ ماوەی ساڵێک، لە ناوچەکانی بانە و سەردەشت چالاکیی سیاسی و سەربازییمان ئەنجام دا. لە ساڵی ٦١دا لەسەر بڕیاری تەشکیلات، من چوومەوە ناوچەی پیرانشار و بووم بە بەرپرسی پەلی شەهید ئەحمەد، هاوڕێ کەریمیەش لە ناوچەی سەردەشت لە پەلی شەهید ئیبراهیم ڕێکخرا. تا پایزی ٦٢ بە تەواوی لە یەک دابڕاین. لە پایزی ٦٢دا هاوڕێ کەریم لەسەر بڕیاری تەشکیلاتیی کۆمەڵە نێردرا بۆ پەلی شەهید ئەحمەد. بەهۆی لێهاتوویی و توانای سەربازی و سیاسییەوە، هەروەها بەهۆی ڕاپەڕاندنی باشی ئەرکەکانی لە هرردوو بواردا، بەرپرسیارەتیی دەستەیەک لە پێشمەرگەكانی پێ سپێردرا. پاشان بۆ ماوەی چەند مانگێک بوو بە بەرپرسی پەل. هاوڕێ کەریم لە ساڵی ٦٣ تا ٦٥ لە تەشکیلاتی کۆمەڵەدا لە ناوچەکانی سەردەشت، پیرانشار، بانە و مەریوان بەرپرسیارەتیی جۆراوجۆری وەک تیم، دەستە و پەلی پێ سپێردرا. بەهۆی تواناکانی لە هەموو بوارەکاندا (هەم سەربازی و هەم سیاسی)، دەور و نەقشی بەرچاوی هەبوو؛ لە دەیان شەڕی گەورە و بچووکدا دژی داگیرکەرانی کۆماری ئیسلامی بەشداریی کرد و چەند جارێکیش بریندار بوو. بێجگە لەوانەش، لە بواری کۆمەڵایەتییەوە قسەخۆش و مەجلیسخۆش بوو، لە نێو خەڵک و هاوڕێیانی تەشکیلاتدا کەسێکی خۆشەویست بوو. ئەگەر هەڵە نەبم، لە زستانی ٦٥دا لەسەر داوای خۆی، هاوڕێ کەریم لە گوردانی سەردەشتەوە چوو بۆ گوردانی ٢٤ی مەهاباد و لەوێ ئەرکە حیزبییەکانی خۆی ئەنجام دەدا. لە ساڵی ١٣٦٧دا کە گوردانی ٢٤ لە ئۆردوگای «دۆڵی بۆتێ» بوو، بەهۆی بۆردومانی کیمیایی عێراقەوە، بەداخەوە ٢٣ پێشمەرگە و کادری کۆمەڵە گیانیان بەخت کرد، کە یەکێک لەوانە هاوڕێ کەریم بوو. یادیان بەرز و بەڕێز بێت. ٢١ / ٩ / ٢٠٢٦ حاجی تاوانی https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

سولەیمان حەوتەوانە(ڕەحمانی) لە نێوەڕاستی دەیەی چل لە دێی حەوتەوانەی ناوچەی مهاباد بەدنیا هاتوە. بەهاری ۱۳٦٤ لە شەڕی ئەفسانەی "ئاڵکەڵوو" لە ناوچەی فەزوڵابەگی سەقز-بۆکان، لەو کاتەدا بەرپرسی دەستەی ۱۲ی گوڵان،ی گوردانی ۲٤ی مهاباد بوو، لە سەنگەری پێشەوەی شەڕەکە کە ئیدی کار بە شەڕی نارنجەک و نێزە گەیشتبوو، گیان بەخت دەکات. داستانی ئەو هێرشە هەزاران چەکدارەی کۆماری ئیسلامی بۆ سەر ئەو دەپازدە پێشمەرگەی کۆمەڵەی دەکات، بە گێڕانەوەی نووسینی کاک حوسێن شەبەق، لە کۆمەڵیار هەیە. https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

خالید زەندی، ساڵی ۱۳٤٤ لە دێی "باغچه مریەم"ی ناوچەی سنە بەدنیا هاتوە. ڕۆژی ۲۷/٧/١٣٦٢ لەگەڵ کۆمەڵێک هاوڕێی دیکەی، لە شەڕی بەرگری لە ئالانی سەردەشت لە نەبەردیەکی هەناسەبڕی دەست بەیەخەدا گیان بەخت دەکات. https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

لە تاکتیک و وەسیلەوە بۆتە ئامانج مانگرتنی گشتی؟ دوو ئامانجی بنەڕەتی و گەورە لە مان گرتنی گشتی، یانی فشاری ئابوری هێنان لە چەرخی بەرهەمهێنان و ماڵیاتداندا بۆ حکومەت، وە یەکڕیز کردن و هاوهەڵوێستی کۆمەڵانی خەڵک بۆ کاریگەری سیاسی و مەشروعیەتی لە دژی دەسەڵاتدار. ئایە بۆ حیزبەکانی کوردستانی ئێران پاش ئەو چەندین جارە مانگرتنە گشتیانە، یەکڕیزی خەڵک و هاوکاری نێوان خۆیان نەسەڵمێندراوە؟   ئێستا ئەو بەشەی ئێران، کوردستانەکەی، لە ناهاوسانترین و خراپترین دۆخی شوغڵ و بەرهەمهێناندا.  ئەویش نەک وەک ناوەندێکی شتراتژیکی ئابوری خەزانەی ڕژیمی حاکم، بەڵکو بۆ بژیوی ئاسایی و سەرەتایی ژیانی ڕۆژانەی خەڵک. کێ دەزانێ ئێستا لەم وەرزەدا چەند لەسەدی خەڵکی کوردستان چونە شار و ناوچەکانی دیکەی ئێران بۆ کاری وەرزی و تەقریبەن شار و دێی زۆرینەی کوردستان چۆڵە؟ ئامانجی سیاسیت کە هێز و کارتێکەری جەماوەریی و یەکڕیزیە، پێکاوە و سەلماندووتە. نەتیجەی ئامانجی ئابوریت، وەک ئامرازی زیان گەیاندن بە دەسەڵاتدار، نزیک بە هیچە. ئەوەش سەلمێندراوە لە ساڵان و جارەکانی دیکەی مانگرتندا.   ئێستا دوو پرسیار دەبێ بۆ هەر حیزبێکی بەرپرس و وەڵامدەرەوە تابلۆ بێ: ١- دەی ئەمجارە و ئێستا قەرارە هەمان ئامانجم لەم تاکتیکە ستراتژیکە هەبێ؟ و چاوەڕێی نەتیجە و بەرهەمی نوێش بم؟ ۲- دەی دوای مانگرتنەکە چی بکەین و کام قۆناخ و ئامانج بکەینە ڕێ نیشاندەر؟ ئێمە خاوەنی حیزبی والە هەیەن؟ دوای ئەو ڕۆژە کە تەواو بوو، چی دەکەین؟   دەوران و قۆناغێکی نوێ لە شێوەی تێکۆشانی سیاسی دەستپێدەکات و مێکانیزم و تاکتیکی کاریگەرتر پەردەیان لە سەر لادەدرێ یان چی؟ مەسەلەن؛ تاکتیکی هەبوونی هێزی نیزامی/چەکداری وەلا دەنێن؟ هێزی نیزامیتان دەکەن بە یەک؟ بەرەی بەهێزی کوردستانی لە هەموو ڕێکخراو و کەسایەتی و حیزبەکان دروست دەکەن؟ چەند کۆمەڵە دەبنە یەک؟ لەم دۆخە ئاوارەیی و ئۆردووگانشینی بێ دەرەتانیە دێنەدەر؟ دەبن بە حیزبی واقعی و مەسولیەتپەزیر؟ لەگەڵ کۆماری ئیسلامی دەچنە نێو گفتوگۆ و دانوستان؟ https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

بیاد شهلا و نسرین‌ کعبی و‌ مادرم، زنی که آخرین پناه آنها، قبل از اعدام شد. 🌹 ✍🏽پروین کابلی در اواخر بهار ۱۳۵۸، از طریق صارم صادق وزیری مطلع شدم که یکی از کادرهای کومله برای ماموریت تشکیلاتی، مدتی به تهران خواهد آمد و و احتیاج به کمک دارد. به این ترتیب، مسئولیت همکاری با این شخص را به من سپرد. اطلاعاتی که در مورد این شخص داشتم بسیار محدود بود و فقط می‌دانستم که محمد کعبی نام دارد و سال ۵۷ همراه دیگر زندانیان سیاسی آزاد شده است. یک روز عصر، محمد کعبی به دفتر جمعیت آمد و با هم آشنا شدیم و توضیح داد که در تهران قرار است داد عده ای را ملاقات کند و برای یافتن محل قرارها احتیاج به کمک داشت. من از محل زندگی او خبری نداشتم و نمی‌دانستم کجا زندگی می‌کند. در نتیجه، محل قرار روزانه‌ی ما در دفتر جمعیت شد و از آنجا  با ماشینم او را به محل قرارهایش می‌رساندم و عصر دو باره او را برمی‌گرداندم. نه من می‌پرسیدم که چکار کرده و نه او برای من توضیحی داشت. چندی بعد، اظهار علاقه نمود او را به محل ستاد و دفتر سازمان‌های چپ ببرم. در این ملاقات‌ها بود که من مقدار بیشتری با کومله و اهداف و چگونگی سیاست‌های آن آشنا شدم. مدتی بعد، هنگام پایان کارش، مرا به سقز دعوت نمود. در پی این دعوت بود که من برای اولین بار، اواخر سال ۵۸، زمانی‌که شهرهای کردستان آزاد شده بود، چند روزی به شهر سقز سفر کردم و در این مسافرت با خانواده‌ی کعبی آشنا شدم. خانواده‌ی کعبی خانواده‌ی مرفه، پر جمعیت بود و اگر درست بیاد بیاورم، پنج پسر و سه دختر بودند. مادر خانواده، رابعه خانم، زنی زیبا با قدی بلند و چشمانی رنگی، با محبت و خوشرویی بسیاری با من روبرو شد. آشنایی با دیگر افراد خانواده، بویژه شهلا و نسرین، که راهنمای من در شهر شدند، بسرعت اتفاق افتاد. آقای کعبی را فقط یکبار دیدم. با محمد کعبی چند بار به ٬٬جمعیت آزادی٬٬ سقز رفتم و هر بار ساعاتی را در آنجا گذارندیم و با عده ای هم آنجا آشنا شدم. یکی خاطره ات بسیار زیبایی که در ذهن من از این سفر باقی مانده است، عصری بود که من با محمد کعبی از ٬٬جمعیت آزادی٬٬ به خانه برمی‌گشتیم. از دروازه گذشتم و روی پله‌هایی که به حیاط گودِ خانه منتهی می‌شد وارد شدم. از همان بالا، نسرین را دیدم که با سرعت زیادی، در حالیکه گوشه‌ی پیراهن کُردی پسته‌ای رنگش را بدست گرفته بود، از پله ها بالا دوید. نزدیک من که رسید، نفسش را تازه کرد و و گفت:« سلام. ببخشید من دارم می‌رم خونه دوستم؛ نامزدی دوستم دعوت دارم». من محو این همه زیبایی و چهره‌ی زیبای این زن جوان، در آن لباس زیبا و خوشرنگ متحیر فقط نگاهش کردم. با تعجب پرسید: «چیزی شده؟ گفتم:« هیچی، فقط دارم نگاه می‌کنم که تو چه زیبا هستی؟»گونه هایش قرمز شد، خنده ای کرد و بسرعت رد شد و عکس زیبایی از این خنده و لحظه در حافظه ام برجای ماند. .....… 📌اوائل تابستان ۱۳۵۹، رفیق محمد کعبی تلفنی با من تماس گرفت. از صدا و لحن صحبت کردنش معلوم بود که بشدت نگران و مضطرب است. بسیار کوتاه گفت:« شهلا و نسرین باید خودشان را در تهران مخفی کنند تا آ‌ب‌ها از آسیاب بیفتد و بتوانند برگردند. اکنون در تهران هستند و به جای امنی احیتاج داشتند.» اوضاع خودم هم چندان جالب نبود و خطر بالای سرم بود. ولی بدون این‌که تردید کنم، فوری گفتم:« بگو همین امروز ساعت چهار، در خیابان کاخ،  مقابل کیوسک سرچهار راه، منتظرم باشند.» برای اسکان آن‌ها و یافتن محلی، فوری به فکر چاره افتادم. چند ساعت بیشتر وقت نداشتم. خانه‌ی منصور برادرم پر از فعالین سیاسی فراری از سنندج بود. با مامان ماجرا را در میان گذاشتم. فکری کرد و چند دقیقه بعد، با کلید آپارتمان یکی از دوستانش که در سفر بود آمد و گفت که به دوستم گفتم فعلا پیش دخترش، همانجایی که هست بماند.» چند ساعت بعد، با تاکسی به محل قرار رفتم. از راننده تاکسی خواستم منتظرم بماند. نسرین و شهلا، چادر بسر، کنار کیوسک ایستاده بودند. با اشاره دست، آن‌ها را متوجه خودم کردم و بطرف تاکسی آمدند. بعد از سوار شدن فوری از محل دور شدیم و مستقیم به آپارتمان مورد نظر رفتیم. عصر مادرم آمد و به شهلا و نسرین خوش آمد گفت و آنها بسرعت با مادرم دوست شدند. مادرم به آنها اطمینان داد که تا هر زمان می‌خواهند و لازم است، می‌توانند بمانند.  اما شهلا و نسرین بشدت دلتنگ خانواده و بویژه مادرشان، رابعه خانم، بودند. چند روز اول بیشتر استراحت کردند و روزهای بعد، گاهی برای قدم زدن و یا غذاخوردن در رستورانی بیرون می رفتیم. مدتی گذشت و صاحبخانه برگشت و مادرم آن‌ها را به آپارتمان خودمان منتقل کرد. آپارتمانی که تازه خریداری شده بود و در اختیار ما جوانان خانواده بود. والدینم کمی پائین تر از ما زندگی می‌کردند. مادرم به بقیه‌ی اعضای خانواده اطلاع داد که تا اطلاع ثانوی به« خانه‌ی بالا» نروند، چون دوستش از شوهرش قهرکرده و می‌خواهد مدتی آن‌جا تنها باشد. در عوض، ما سه نفر واقعا همدیگر را پیدا کرده بودیم. هروقت بی طاقت می‌شدیم فوری چادر سرمی‌کردیم و به قنادی تیفانی نزدیک خانه‌مان می رفتیم و شیرینی ناپلئونی‌ می‌خریدیم و خندان برمی‌گشتیم. مادرم اسم ما را گذاشته بود سه قلوهای شکمو و ما می‌خندیدیم. اما با این وجود  ترس، مدام همراهمان بود. مادرم، شب ها با پاسورهایش پیش ما می آمد و با شهلا و نسرین ورقه بازی میکرد و داستانهای بامزه تعریف میکرد؛ کاری که مادرم همیشه در آن مهارت خاصی داشت. من در این شب‌ها، برای اولین بار و آخرین با سعی کردم که پاسور یاد بگیرم. ولی نشد که نشد. حساب‌هایم جور در نمی‌آید و می‌بایستی هر ورقی را یک‌ به‌یک می شمردم. در عوض آن‌ها به من می خندید و دستم می‌انداختند. درست یادم نیست؛ فکر کنم دو تا سه هفته پیش من ماندند تا شاید راهی پیدا شود. بعد از مدتی هر دو تصمیم گرفتند به سنندج بروند. ارزیابیشان این بود که سنندج امن‌تر از سقز است. حتی این تصمیم را هم به برادرشان محمد نگفته بودند.  مادرم با اصرار و خواهش فراوان توانست این تصمیم را چند روزی، عقب بیندازد. اما بالخره، روزی وسایل کمی را که داشتند جمع کردند و مادرم هم با دلتنگی تمام همراهی‌شان کرد و رفتند. روزی که رفتند، هم خودشان غمگین و نگران بودند و هم من و مادرم. اما مدام تکرار می‌کردند که نمی‌خواهند بیشتر از این فراری باشند و عمیقا معتقد بودند که کاری نکرده و جرمی مرتکب نشده اند. بعد از آن، همه چیزی به سرعت اتفاق افتاد. یادم نیست چه مدتی بعد، که محمد کعبی تماس گرفت. با صدای بسیار نگران، خبر داد که هر دو دستگیر شده اند و به وکیل احتیاج دارند. من قول دادم که وکیلی برایشان پیدا کنم و بلافاصله به تکاپو افتادم. بسیاری از وکلا جرئت پذیرفتن کیس های سیاسی را نداشتند. مادرم با شنیدن خبر دستگیری شهلا و نسرین به گریه افتاد و خودش را نفرین می‌کرد که چرا جلویشان را نگرفت. با هزار بدبختی و این‌طرف و آن‌طرف زدن، در شرایط سختی که خودم هم هر لحظه ممکن بود دستگیر شوم توانستم، وکیلی را قانع کنم که به سنندج برود و مادرم قول داد که هزینه وکیل را با من تقسیم کند. با محمد کعبی تماس گرفتم که وکیلی پیدا کرده ام. وکیل مربوطه هنوز به سنندج سفر نکرده بود که محمد تماس گرفت. نسرین کعبی، ۲۹ ساله همراه خواهرش شهلا کعبی، ۳۴ ساله، روز ۵ شهریور ۱۳۵۹ بعد از یک محاکمه ای کوتاه اعدام شدند.  اعدام این دو عزیر، یکی از غم انگیزترین پرده های زندگی من و مادرم شد. مادرم هر گاه که به سوئد سفر می‌کرد، یاد آن روزها خوبی که با هم داشتیم، می‌افتاد و خود را نفرین می‌کرد که چرا در خانه را برویشان قفل نکرد که از رفتن‌شان جلوگیری کند.  و هنوز، بعد از گذشت این همه سال، شهلا را با چهره‌ی آرام و زیبایش بخاطر می‌آورم. و نسرین، نسرین جوان را با پیراهنِ کُردیِ پسته‌ای رنگ و چشمان رنگین، که در آن هزاران رنگِ زندگی، خانه کرده بودند، درحال دویدن روی پله‌ها برای شرکت در جشن نامزدی دوستش، نقس زنان، در مقابل می‌بینم. https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

مارگریت دوراس، نویسنده‌ی کمونیست و چپ‌گرای فرانسوی در سال  ۱۹۸۵ حرفهایی می‌زنه که انگار امروز رو دیده! "دنیای سرمایه‌داری فقط کالا تولید نمی‌کند؛ میل، توجه، رؤیا و حتی شیوه‌ی دیدن ما را هم تولید می‌کند. رسانه‌ها هر روز بیشتر نشانمان می‌دهند تا کمتر ببینیم؛ بیشتر خبرمان می‌کنند تا کمتر بفهمیم؛ جهان را به تصویر، سفر را به مصرف، دانش را به انباشت اطلاعات و زندگی را به مسابقه‌ای بی‌پایان برای تملک یافتن تبدیل می‌کنند. سرمایه برای ادامه‌ی حیاتش از  انسان عمیق، متفکر و پرسشگر می‌ترسد. او به مصرف‌کننده‌ای عجول، حواس‌پرت و همیشه ناراضی نیاز دارد. انسانی که مدام چیزی تازه بخواهد، اما هیچ‌گاه نپرسد چرا و چطور از اساسی‌ترین نیازهای بشری خود مثل نان و تحصیل و شکوفایی غافل شد اما به آن‌چیزی نیاز پیدا کرد که هرگز در سرشت او نبود. شاید بزرگ‌ترین فقر زمانه‌ی ما همین باشد: همه‌چیز را می‌بینیم، اما کمتر چیزی را زندگی می‌کنیم. همه‌چیز را می‌دانیم، اما کمتر چیزی را می‌فهمیم. حتما شنیده و دیده‌اید که امروزه با صراحتی مشمئز کننده کتاب‌خواندن را کار زشت توصیف می‌کنند و دانستن و آگاه شدن را ویژگی «چپول‌ها و روشنفکر‌ها» می‌دانند. از منظر آنها، حماقت، سطحی‌بودن فضیلت است و برده‌بودن و تقدیس و دستبوسی و چاکرمنشی، رسمی همیشگی... https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

"لە بیرتانە..." https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

زیندانی کۆمەڵە و هەڵوێستی کاک سدیق کەمانگەر وەک ئەندامی سەرکردایەتیی کۆمەڵە! هەرچەند پێشتریش ئەم یادەوەرییە لە ئارشیڤی مێژووی سیاسیی خۆمدا تۆمار کردووە و نووسیومەتەوە، بەڵام کاتێک یادێک یان وێنەیەک لە ڕابردوو دەبینم، دیسان ئەم یادەوەرییە سەرنجڕاکێشەم دەکەوێتەوە بەرچاو و مەجبوور دەبم بیخەمەوە ژێر نیگا و سەرنجی هاوڕێیانی خوێنەری هێژام! وابزانم ساڵی ١٣٦٦ی هەتاوی بوو کە منیش یەکێک لە بەرپرسانی زیندانی ناوەندیی کۆمەڵە بووم لە ئۆردوگای مالومە. ئێمە چەندین بەرپرس و سەرکردەی ئۆرگانی زیندانی ناوەندی بووین کە هەریەکە و ئەرکی تایبەت بە خۆمان هەبوو: مامۆستا عەلای موفاخەری: بەرپرسی هەموو ئۆرگانی زیندان بە پێشمەرگە و زیندانییەکانەوە بوو. هاوڕێی گیانبەختکردوو کاک فەرهادی شەعبانی: بەرپرسی نظامی و پارێزگاری ناو زیندان و دەرەوەی زیندان بوو. هاوڕێی گیانبەختکردوو کاک حسێن سۆهەیلی: بەرپرسی کۆنترۆڵ و پێداچوونەوەی پەروەندەی زیندانییەکان بۆ دادگای کۆمەڵە بوو. من (نووسەر): بەرپرسی ڕاهێنانی (ئامۆزش) سیاسیی زیندانییەکان بووم، کە هەفتانە هەڵبژاردەیەک لە کادیرانی ناو ئۆردوگای کۆمەڵەم داوەت دەکرد تا دانیشتنی سیاسی، فکری و ئایدۆلۆژی بۆ زیندانییەکان پێک بهێنن؛ کە یەکێک لەم هاوڕێیانە هاوڕێی بەڕێز کاک محەمەدی میسری بوو. چەند هاوڕێی تریش وەک هاوڕێیانی گیانبەختکردوو کاک تۆفیقی پیرخزری، محەمەد بەهرامی و ئەم و ئەو، بەرپرسی پەل، دەستە، نەزم و دیسپڵینی ناو ڕیزەکانی پێشمەرگەکان بوون. زیندانییەکان جۆراوجۆر بوون: ئەفسەر، پلەدار، سەرباز، پاسدار، خۆفرۆش، تەواب و ئەندامانی حیزبی دیموکرات بوون. ئێمە بەپێی بڕیاری کۆمیتەی ناوەندی نەدەبوو ژووری تاکەکەسی (تەک سلولی)مان هەبێت، بەڵام دوو ژووری تاکەکەسیمان هەبوو؛ بەتایبەت ئەو ئەفسەر و پلەدارە مەکتەبییە مەغرورانەی جاروبار بە ناچاری دەبوو لە ژووری تاکەکەسیدا بژین تا شەڕ، بەزم و هەرای ناو زیندان نەنێنەوە. زیندان بریتی بوو لە ١٤ ژووری گەورە و بچووکی ئەمبەر و ئۆبەری ناو حەوشەی زیندان. حەوشەی زیندان چیمەنتۆ نەکرا بوو و لە کاتی بەفر و باراندا پڕ دەبوو لە قوڕ و چڵپاو. شێرەی ئاو لە ناو حەوشەدا بوو و دەبوو زیندانییەکان دەلینگی پانتۆڵ هەڵماڵن و بێن دەست و دەمووچاو بشۆن و لە ئاوی شێرەکە کەڵک وەرگرن. کەفی ژوورەکان بە موکێت و پەتۆی ڕەش داپۆشرابوون، بەڵام شێ (ڕتوبەت)ێکی زۆریان تێدا بوو. زیندانییەکان گلەیییان هەبوو کە بەهۆی شێوە تووشی نەخۆشی و گڕوێیی (گەرە) بوون، بەڵام قەت بە یەک وشەش باسی ئەشکەنجە، قسەی تاڵ و ڕەفتاری خراپی بەرپرسانی زیندانیان نەکرد. ئێمە سیاسەت و بیرۆکەی ئەشکەنجە و ئازاردانمان نەبوو؛ زۆر دۆستانە، مرۆڤانە و دادپەروەرانە لەگەڵ هەموو زیندانییەکان بەبێ جیاوازی ڕەفتارمان دەکرد، بەڵام بارودۆخی ژیانی ناو زیندان باش نەبوو. من نامەیەکم بۆ بەرپرسی ئۆرگانی زیندان و کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵە نووسی کە بارودۆخی ژیانی زیندانییەکان لەگەڵ بیروباوەڕی کۆمەڵە ناگونجێت و نادادپەروەرانەیە. نامەکەم لە دانیشتنێکی هاوبەشی پێشمەرگەکانی ئۆرگانی زینداندا خوێندرایەوە. بەرپرسی زیندان ڕەخنەی لێگرتم و نووسەری ئەم ڕاپۆرتەی (منی) وەک ئەندامی ڕێکخراوی مافی مرۆڤ ناساند، کە ڕێکخراوێکی کاپیتالیستییە! مانگێکی پێچوو تا نامەکە سەرکردایەتیی کۆمەڵەی ڕاچڵەکاند و هاوڕێی گیانبەختکردوو و ئەندامی سەرکردایەتیی کۆمەڵە کاک سدیقی کەمانگەریان نارد بۆ لێکۆڵینەوە لە ناو زیندان، قسەکردن لەگەڵ زیندانییەکان و وەڵامدانەوەی ڕاپۆرتەکەی من. کاتێک هاوڕێ سدیق هات، پێی باش بوو من خۆم وەک نووسەری نامەکە لە ناو زینداندا هاوڕێیەتی بکەم. هەرکە دەرگای حەوشەمان کردەوە، هاوڕێ سدیق مەجبوور بوو دەلینگەکانی پانتۆڵی هەڵپێچێت تا قوڕاوی نەبن! هاتوچۆیەکمان لە ناو قوڕ و چڵپاوی حەوشەی زینداندا کرد و چوینە یەکەم ژوور کە دوو ئەفسەری ئەرتەش و پێنج پاسداری تێدا بوون. هاوڕێ سدیق هەرکە دانیشت، کەوتە ژێر دڵۆپەی ساردوسڕی بنمیچی ژوورەکەوە، بەڵام کاتێک دڵۆپەکان بەر دەمووچاوی دەکەوتن، جووڵەی نەدەکرد! کاتێک پەتۆ ڕەشەکەی ژێر چۆکی خۆی هەڵدایەوە و پەنجەی خستە سەر زەوییەکە، وەک ئەوەی پەنجە لە قوڕ ڕۆبچێت وابوو! لەم ژوورەدا گوێی لە هەموو دەردەباڵێک گرت، بەڵام دەنگی لێوە نەهات. ژوور بە ژوور بەم شێوەیە سەرمان لە هەموو ژوورەکان دا. دوای ئەوە، لە ساڵۆنی گشتیی دانیشتنە سیاسییەکاندا هەموو زیندانییەکانمان کۆکردەوە و هاوڕێ سدیق قسەی بۆ زیندانییەکان کرد و گوتی: «من شتێکم نییە بۆ گوتن؛ تەنیا لەلایەن کۆمیتەی ناوەندیی کۆمەڵە، حیزبی کۆمۆنیستی ئێران و خۆمەوە داوای لێبوردنتان لێدەکەم کە ئێمە پێمان وابوو زیندانی کۆمەڵە ئەم زیندانە بێت کە جێگەی شەرمەزاریی ئێمەیە!» هاوڕێ سدیق لەم دانیشتنەدا دەستووری دا زیندانییەکان بە دەستی خۆیان ژوورە تاکەکەسییەکان (تەک سلولی) بڕوخێنن! دەستووری دا بانی زیندان چیمەنتۆ و قیرقیرتاو بکرێت، مێزی تێنیس، پینگ پۆنگ، شەترەنج، بەرنامەی هەواخۆری و کات بەسەربردن زۆرتر بکرێن، پەروەندەی حوکم و بەدواداچوون خێرا بکرێن و سەربازەکانیش بەبێ دادگاییکردن ئازاد بکرێن. هاوڕێ سدیق دوای کۆبوونەوەی زیندانییەکان، لە بارەگای (مەقەڕ) پێشمەرگەکانی زیندانیشدا کۆبوونەوەیەکی بۆ هەموو پێشمەرگەکان ئەنجام دا. بێ ئاماژەدان بە نامەکە گوتی: «ئەو نامەیەی هاوڕێمان بۆ کۆمیتەی ناوەندی نووسیویەتی، دڵۆپەیەکە لە دەریایەک!» هاوڕێ سدیقی کەمانگەر ئاڵوگۆڕێکی بنەڕەتیی بەپێی بیروباوەڕی کۆمەڵە و حیزبی کۆمۆنیستی ئێران لە زینداندا خولقاند، کە دوای ئەم دیدارە بەشێکی زۆری زیندانییەکان ئازاد کران. ئازاد عەبداڵی https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

به یاد مصطفی یونسی، رفیق و دوست قدیمی‌ام چه سخت است نگاه کردن به این عکس، حالا که دیگر نیستی. در این عکس، مصطفی دستش را روی شانه‌ام گذاشته است. لحظه‌ای ساده و صمیمی از سال‌های دور در کردستان؛ لحظه‌ای که آن روز نمی‌دانستیم دهه‌ها بعد، همین دست روی شانه و همین چند ثانیه ثبت‌شده در یک عکس، چه اندازه برایمان عزیز و دردناک خواهد شد. تا جایی که من می‌دانم، مصطفی دست‌کم دو بار از فاصله‌ای بسیار نزدیک با مرگ بازگشت. بار اول، هنگام بمباران شیمیایی اردوگاه بوته در مقر کومه‌له توسط دولت صدام بود؛ روزی تلخ که تعدادی از دوستان و رفقایمان را از دست دادیم. گازهای شیمیاییِ فشرده با سرعت در سطح اردوگاه پخش می‌شدند. مصطفی و تعدادی دیگر از دوستانمان تنها در فاصله‌ای بسیار نزدیک از این ابر مرگبار قرار داشتند و برای نجات جانشان از دامنه کوه بالا می‌رفتند تا خود را به ارتفاعات برسانند. آن روز، با همه دلهره‌ای که بر ما گذشت، مصطفی و دوستان همراهش جان سالم به در بردند. بار دوم، مأموریت گردان شمال بود، در دوران جنگ تلخ کومه‌له و حزب دمکرات. گردان در کمین نیروهای حزب دمکرات گرفتار شد و حمله‌ای خونین جان چند تن از دوستان و رفقایمان را گرفت. یکی از آنان سواره بختیاری، خواهرزاده خودم بود؛ زخمی که گذشت سال‌ها نیز آن را از حافظه‌ام پاک نکرده است. در میان آن اضطراب و انتظار، مصطفی بار دیگر همراه با تعدادی از دوستانمان سالم به آغوش ما بازگشت. این عکسی که امروز به آن نگاه می‌کنم، به همان روزها تعلق دارد؛ روز دیدار و خداحافظی با گردان شمال پیش از حرکتشان. روزی سرد از زمستان بود. تمام اردوگاه برای چند ساعت بیرون آمده بود تا در کنار این گردان باشد که خود را برای رفتن آماده می‌کرد. فضای آن روز را هنوز می‌توانم به یاد بیاورم؛ آمیزه‌ای عجیب از دلهره و نگرانی، در کنار صمیمیت، رفاقت و محبتی عمیق. کسی نمی‌دانست روزهای بعد چه خواهد شد و چه کسانی دوباره یکدیگر را خواهند دید. در میان همان لحظات، این عکس گرفته شد؛ مصطفی کنار من ایستاده و دستش را روی شانه‌ام گذاشته است. سال‌ها از آن زمستان گذشته است. بسیاری رفتند، بسیاری پراکنده شدند و زندگی هر یک از ما را به گوشه‌ای برد. اما بعضی لحظه‌ها در حافظه آدم متوقف می‌شوند؛ گویی زمان هرگز از روی آنها عبور نکرده است. مصطفی آن دو بار از مرگ بازگشت و سال‌های بسیار دیگری زندگی کرد. اما این بار، خبر آمد که دیگر بازگشتی در کار نیست. مصطفی عزیز، خبر رفتنت مرا به سال‌هایی بسیار دور برد؛ به اردوگاه، به آن زمستان سرد، به دوستانی که کنارمان بودند و دیگر نیستند، و به همین لحظه‌ای که دستت را با آن صمیمیت روی شانه‌ام گذاشته بودی. امروز این عکس برای من دیگر فقط یک عکس قدیمی نیست؛ یادگار یک رفاقت، یک نسل، و روزهایی است که با همه تلخی‌ها و خطرهایش، دوستی و محبت میان ما معنای عمیقی داشت. یادت گرامی مصطفی جان. این دستِ روی شانه‌ام، در این عکس قدیمی، برای همیشه خواهد ماند. به خانواده و عزیزانت و به همه دوستان و رفقایی که امروز در اندوه رفتنت هستند، از صمیم قلب تسلیت می‌گویم. هڵاڵە تاهیری https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

🚩 ڕاگەیاندنی نوێنەرایەتی کۆمەڵه له دەرەوەی وڵات به بۆنەی ماڵئاوایی لە ژیانی هاوڕێ موستەفا یونسی بە داخ و پەژارەیەکی زۆرەوە ئاگادار بووین کە پێشمەرگەی دێرینی کۆمەڵە و ئەندامی پێشووی حیزبی کۆمۆنیستی ئێران، هاوڕێ موستەفا یونسی، بەهۆی نەخۆشییەوە، ڕۆژی ٤ی مانگی سپتامبری ٢٠٢٦ لە وڵاتی کانادا ماڵئاوایی لە ژیان کرد. هاوڕێ موستەفا لە شاری شنۆ لە دایک بوو و هەر لەو شارەش خوێندنی تا ئاستی دواناوەندی تەواو کرد. هاوڕێ موستەفا هەر لە تەمەنی تازەلاویەتیدا لەگەڵ پرسی سیاسی ئاشنا بوو و هەستی دژایەتی لەگەڵ زوڵم، ستەم و نایەکسانی بەهێز بوو و وەک چالاکێکی سیاسی دژی دەسەڵاتی ڕژیمی پادشایەتی خۆی ناساند. لەگەڵ سەرهەڵدانی شۆڕشی جەماوەریی لە ساڵی ١٩٧٩ دژی دەسەڵاتی پادشایەتی، هاوڕێ موستەفا چالاکانە لەو شۆڕشەدا بەشداریی کرد و بە دونیابینیەکی کۆمۆنیستییەوە هەوڵی دا چالاکی رێکخراوەیی لە کوردستان بەهێز بکات. هەربۆیه پەیوەست بوو بە ڕیزەکانی کۆمەڵە و لە ساڵی ١٣٥٩ی هەتاوی بە ڕەسمی بوو بە ئەندام و پێشمەرگەی کۆمەڵە. هەر لەم دەورەیەشدا بوو دەورێکی بەرچاوی گێڕا لە ڕێکخستنی بزووتنەوەی بەرەنگاری چەکدارانە و جەماوەری دژی هێرشی کۆماری ئیسلامی بۆ سەر کوردستان. لەم بوارەشدا هاوڕێ موستەفا بوێری، ئازایەتی و لێهاتوویی بەرچاوی لە خۆی نواند و وەک هاوڕێیەکی جێگەی متمانە و دڵسۆزێکی خەڵکی فەقیر و هەژار ناوبانگی دەرکرد. لە ساڵی ١٣٦٠ی هەتاوی، هاوڕێ موستەفا لە دەورەیەکی فێربوونی بواری پزیشکیاریدا بەشداری کرد و گەلێک زوو توانی لەم بوارەشدا توانایی و زانستی پێویست بەدەست بێنێت. لە ساڵانی دواتریشدا، وەک کادیرێکی پزیشکی لە ڕیزەکانی پێشمەرگەی کۆمەڵەدا دەوری گرنگی نواند. هاوڕێ موستەفا دواتر ڕووی کردە دەرەوەی وڵات و لە وڵاتی کانادا نیشتەجێبوو. لە دەرەوەی وڵاتیش، وەک خەباتکارێکی سیاسی و کۆمۆنیستێکی بەبڕوا، هەرگیز لە خەبات و چالاکیی دوور نەکەوتەوە و خەباتی سیاسی و تەشکیلاتی خۆی لە ڕیزەکانی حیزبی کۆمۆنیستی کرێکاری ئێراندا درێژە پێدا. یادی هاوڕێ موستەفا یونسی، وەک خەباتکارێکی دڵسۆز، کۆمۆنیستێکی بەبڕوا، مرۆڤ‌دۆستێکی نموونە و هاوسەنگەرێکی بەوەفا، هەمیشە لە بیر و یادیهاوڕێیان و ناسیاوانیدا زیندوو دەمێنێتەوە. لە لایەن خۆمانەوە، هاوخەمیی خۆمان ئاراستەی بنەماڵەی ئازیزی هاوڕێ موستەفا یونسی دەکەین و خۆمان بە شەریکی خەمیان دەزانین. یادی هاوڕێ موستەفا یونسی بە بەخەبات بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی بەرز و بەڕێز ڕادەگرین. نوێنەرایەتی کۆمەڵە لە دەرەوەی وڵات ٥ی سپتامبری ٢٠٢٦

بە داخێکی گرانەوە و دڵێکی پڕ لە خەمەوە ئاگادارتان دەکەم کە بەربەیانی ئەمڕۆ هاوڕێ دێرینمان مستەفا یونسی ( ناسراو بە دوکتور مستەفا)  خەڵکی شاری شنۆ لە وڵاتی کەنەدا کۆچی دوایکرد! هاوڕێ مستەفا  لە بنەماڵەێکی مام ناوەندی شاری شنۆ لە دایک بوو . لە سەرتایی شۆرش وەک گەنجێکی چاڵاک لاێنگەری کۆمەڵە بوو و ساڵی ١٣٥٩ بە ڕسمی بوو بە پێشمەرگە. لە لایان تەشکیلاتەوە بۆ پەروەردەکردن  وەک کادێری  دەرمانی ناردرا بۆ ناوچەی بوکان  کە ئەو کات نەخۆشخانەی مەرکەزی کۆمەڵە لە وەێ بوو. دوایی تەواو بوونی دەورەکی لە ساڵی ١٣٦٠ تەوە  وەک کادێری دەرمانی لە ناوچەی شنۆ چالاک بوو. هاوڕێ مستەفا هەم وەک کادێری دەرمانی چالاک بوو لە یارنەتیدانی خەڵکی گەندەکان دریغی نکرد وەک پێشمەرگەش لە هەموو شەڕو تێکهەڵچونەکان دژی کۆماری ئیسلامی بشدار بوو. لە پایزی ساڵ ١٣٦٠ لە  گوندی بایزئاوایی لە شەڕیکی دژواردا  لە دژی هێزەکانی کۆماری ئیسلامی و قیادەی مەوەقەت ئەو کات لە گەڵ سێ هاوڕێ دیکە بە دیل گیرا و ماوەی ٨ مانگ لە گوندی سلیوانا زیندانی بوو. دوایی ئازاد بوونی گەڕاوە ریزی پێشمەرگایەتی  وەک کادێری پزشکی دەستی بەکار کردەوە. هاوڕێ مستەفا هەتا ساڵی ١٣٦٧ وەک کادر پزشکی و هەر وەها لە بەشی ڕادێو دەنگی شۆڕش وەک پێشمەرگەیکی لێهاتوو  چالاک بوو. هاوڕێ مستەفا پێشمەرگەیکی بە وەفا و هاوڕێکی زۆر جێگایی مەتمانە و خۆشەویستی هاوڕئێانی بوو. هاوڕێ مستەفا ساڵانێک بوو لە وڵاتی کەنەدا دەژیا و هەر لە وەێش ژیانی هاوبەشی پێکهێنا و بەر هەمی ژیانی هاوبەشیان دوو منداڵە بوو. بە داخەوە هاوڕێ مستەفا لە ئەو ساڵانی دوایدا نخۆش بوو و ماویک بوو لە نەخۆشخانە بوو بە داخەوە بەر بەیانی ئەوڕۆ  ماڵئاوایی یەکجاری لێکردین . بە بۆنەی مەرگی ئەو هاوڕێ دێرین و خۆشەویستە سەرە خۆشی خۆم ئاراستەی کاک فەتاحی برای و منداڵەکانی و هەموو هاوڕێیان دەکەم و هاوبەشی خەمی هەمولایەکەم. یادی ئازیزی هاوڕێ مستەفا یونسی بەرزو بەڕێز بێ. سوڵتان خوسرەوی https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

ئەم پۆلە مرۆڤە ڕووخسار ئارامە، ژیانیان لە کەشتییەکەی نووح دەچێت. لە چل ساڵی ڕابردوودا کەم ڕۆژ و شەو بووە ماجەرایەک یان کارەساتێک وەردی نەدابن و ژێرووژووری نەکردبن. لەبەر چی؟ چونکە وەکوو نیگابانانی ئاگردانی پەرستگە، بە هیچ تۆفان و ئەهریمەنێک دەرفەتیان نەداوە زەفەر ببات و چرای نیوەنووزەی خەباتی مەدەنی و سیاسیی حەقخوازانەی خەڵکی کوردستان خامۆش بکەن؛ بگرە تین و ئەنگێزەش بوون بۆ ئازادیخوازانی دیکە لە سراسەری ئێراندا. لەش و ژیانیان لەو بەردە دەچێت کە سەدان ساڵە کەوتووەتە سەر ڕێڕەوی ڕووبار و لەگەڵ هەر شەپۆل و تەوژمێکدا تلاوەتەوە و دراوە بە تەختی زێویدا و ... شاید نا؛ بەردی ڕەگەڵ ئاوی چۆم کەوتوو هەر خۆیەتی. ئەوان تاوانیان (جورمیان) تەسلیمنەبوون بە تاریکییە. ستەمکار لە ئازاردانی سخت و پڕژانی بنەماڵەکانیان و ئازیزترینەکانیشیان دەستی نەپاراستووە. دەبێت ئەگەر ئاسەواری ئەو دەیان ساڵە ڕەنج و مەینەت و زیندانە وەکوو بینای ماڵەکانیان ببیندرایە، لە چی بچووبان؟ ئەڵماسی هەزار تاشی بە خوێنی هەژارانی کانەکانی ژێر زەوی دۆزراوە؟ شووشەی دەیان درز و چڕژبردووی پەنجەرەی ماڵۆچکەی داڕووخاوی دوای شەڕێکی "نەجیبانی وەحشی"؟ یان شایدیش لە دەستەپلەی شەقارشەقاری هاوچارەنووسێکیان لە گۆڕەپانێکی کار و ڕەنجدا؟ هەر چۆنێک بێت مەشعەلی تێکۆشانیان بە دەستی ڕەنگین، سەری پڕ سەودا و خانەوادەی زووخاوچێشتوویانەوە هەتا ئێرە هێناوە. دیدارەکانیشیان هەر جارە و لە شوێنێک و بەبۆنەیەکەوە گوڵێک و هیوایەکە لەسەر ڕێگای چراکەی دەستیان، کە پێمان دەڵێت ئەوان چۆمن، دەنا پۆڵا بوونایە لەمێژ بوو پسابوون و وەستابوون. ڕووبار بیر دەکاتەوە و بۆ ڕەدبوون لە لەمپەر و سەختییەکانی بەر پێی، ستراتیژیی کارا دادەڕێژێت. ئێستا ئەو چرایە شۆق و پرشنگی لەوە دەرچووە بە چنگی دێوی حاکم داپۆشرێت. بەڵام پێویستە (لەمێژە) بە شێوەیەک کە وەڵامدەرەوەی نیازەکانی زەمانە و لە ئاستی دابینکردنی ماف و خواستەکانی کۆمەڵگەدا بێت، گڕ و تینی پێبدرێت. تەنیا ئەو جۆرە تێکۆشانە مەزن و سەنگەرشکێنەیە لەم سەردەمەدا کە کاراترین، گونجاوترین چرا، چەک و شانسە بۆ مانەوە، گەشەکردن و نزیکبوونەوە لە ئامانج و مافەکانمان. ئەوان ماندوو و پڕ لە جەور و تیری چڵکنی زۆردارن، یارمەتییان بده‌ن بحەسێنەوە و تاوێک بە ئاسوودەیی بژین. https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

ئەمەی خوارەوە دەقە ئیدیتکراو و هەڵەچنکراوەکەیە بە ڕێنوس و ئەلفبێی ستانداردی کوردی (سۆرانی)، بە پاراستنی تەواوی شێواز، هەست و زمانی ئەدەبیی نووسینەکە. هەڵە ئملایی و ڕێزمانییەکان (وەک: لێکدانی پاشگرەکان، ڕاستکردنەوەی پیتی «ۆ، ڵ، ێ، ە»، ڕاستکردنەوەی وشە عەرەبی و بیانییەکان بەرەو کوردی، و لابردنی پیتی زیادە) چاککراون. ئەم پۆلە مرۆڤە ڕووخسار ئارامە، ژیانیان لە کەشتییەکەی نووح دەچێت. لە چل ساڵی ڕابردوودا کەم ڕۆژ و شەو بووە ماجەرایەک یان کارەساتێک وەردی نەدابن و ژێرووژووری نەکردبن. لەبەر چی؟ چونکە وەکوو نیگابانانی ئاگردانی پەرستگە، بە هیچ تۆفان و ئەهریمەنێک دەرفەتیان نەداوە زەفەر ببات و چرای نیوەنووزەی خەباتی مەدەنی و سیاسیی حەقخوازانەی خەڵکی کوردستان خامۆش بکەن؛ بگرە تین و ئەنگێزەش بوون بۆ ئازادیخوازانی دیکە لە سراسەری ئێراندا. لەش و ژیانیان لەو بەردە دەچێت کە سەدان ساڵە کەوتووەتە سەر ڕێڕەوی ڕووبار و لەگەڵ هەر شەپۆل و تەوژمێکدا تلاوەتەوە و دراوە بە تەختی زێویدا و ... شاید نا؛ بەردی ڕەگەڵ ئاوی چۆم کەوتوو هەر خۆیەتی. ئەوان تاوانیان (جورمیان) تەسلیمنەبوون بە تاریکییە. ستەمکار لە ئازاردانی سخت و پڕژانی بنەماڵەکانیان و ئازیزترینەکانیشیان دەستی نەپاراستووە. دەبێت ئەگەر ئاسەواری ئەو دەیان ساڵە ڕەنج و مەینەت و زیندانە وەکوو بینای ماڵەکانیان ببیندرایە، لە چی بچووبان؟ ئەڵماسی هەزار تاشی بە خوێنی هەژارانی کانەکانی ژێر زەوی دۆزراوە؟ شووشەی دەیان درز و چڕژبردووی پەنجەرەی ماڵۆچکەی داڕووخاوی دوای شەڕێکی "نەجیبانی وەحشی"؟ یان شایدیش لە دەستەپلەی شەقارشەقاری هاوچارەنووسێکیان لە گۆڕەپانێکی کار و ڕەنجدا؟ هەر چۆنێک بێت مەشعەلی تێکۆشانیان بە دەستی ڕەنگین، سەری پڕ سەودا و خانەوادەی زووخاوچێشتوویانەوە هەتا ئێرە هێناوە. دیدارەکانیشیان هەر جارە و لە شوێنێک و بەبۆنەیەکەوە گوڵێک و هیوایەکە لەسەر ڕێگای چراکەی دەستیان، کە پێمان دەڵێت ئەوان چۆمن، دەنا پۆڵا بوونایە لەمێژ بوو پسابوون و وەستابوون. ڕووبار بیر دەکاتەوە و بۆ ڕەدبوون لە لەمپەر و سەختییەکانی بەر پێی، ستراتیژیی کارا دادەڕێژێت. ئێستا ئەو چرایە شۆق و پرشنگی لەوە دەرچووە بە چنگی دێوی حاکم داپۆشرێت. بەڵام پێویستە (لەمێژە) بە شێوەیەک کە وەڵامدەرەوەی نیازەکانی زەمانە و لە ئاستی دابینکردنی ماف و خواستەکانی کۆمەڵگەدا بێت، گڕ و تینی پێبدرێت. تەنیا ئەو جۆرە تێکۆشانە مەزن و سەنگەرشکێنەیە لەم سەردەمەدا کە کاراترین، گونجاوترین چرا، چەک و شانسە بۆ مانەوە، گەشەکردن و نزیکبوونەوە لە ئامانج و مافەکانمان. ئەوان ماندوو و پڕ لە جەور و تیری چڵکنی زۆردارن، یارمەتییان بده‌ن بحەسێنەوە و تاوێک بە ئاسوودەیی بژین. https://t.me/komala1 #کۆمەڵیار

امروز سالگرد جان باختن فواد مصطفی سلطانی – #کاک_فواد - است. او از بنیانگذاران جریان چپ رادیکالی در #کوردستان بود که در اواخر دهه ۱۳۴۰ توسط ‌جمعی از روشنفکران #کورد شکل گرفت و در ۲۶ بهمن ۱۳۵۷ فعالیت علنی خود را با نام «سازمان انقلابی زحمتکشان کردستان ایران» - یا به اختصار #کومه‌له - اعلام کرد و طی مدت کوتاهی به یک جریان توده‌ای پر نفوذ در سراسر کوردستان بدل شد. کاک فواد از رهبران اعتصاب زندانیان سیاسی در زندانهای #ساواک در اواسط دهه ۱۳۵۰ بود. او پس از آزادی از زندان در ماههای منتهی به #انقلاب_۵۷ نقشی تعیین کننده در سازماندهی توده‌ای در کوردستان ایفا کرد که حاصلش‌ شکل‌گیری تشکلهای دموکراتیک دیگر نظیر «جمعیت زنان»، «جمعیت معلمان»، «جمعیت دفاع از حقوق و آزادیهای زحمتکشان» و «اتحادیه دهقانان» در مناطق مخلتف کوردستان بود. ‌«اتحادیه دهقانان مریوان» نقش مهمی در مقاومت در برابر تحرکات جریانات ارتجاعی مذهبی و فئودالهای منطقه برای تصاحب زمین ایفا کرد. کاک فواد همچنین از طراحان اصلی #کوچ_تاریخی_مریوان در اعتراض‌ به استقرار نیروهای سرکوبگر سپاه پاسداران در مریوان در تابستان ۱۳۵۸ بود. وی همچنین نقش‌ مهمی در تشکیل اولین واحدهای #پیشمرگه_کومه‌له و نیز آماده شدن مردم و احزاب سیاسی کوردستان برای مقابله با اولین یورش‌ نظامی وحشیانه ج.ا به کردستان در سال ۱۳۵۸ ایفا کرد. کاک فواد در ۹ شهریور ۱۳۵۸حین یک ماموریت و در نبردی نابرابر با نیروهای ج.ا در اطراف #مریوان جان باخت. چند روز پیشتر دو برادر وی، حسین و امین، در مریوان اعدام شده بودند. کمتر از دو سال بعد، دو برادر دیگر کاک فواد، ماجد و امجد مصطفی سلطانی، در #تبریز اعدام شدند. خواهر کاک فواد، ملکه مصطفی سلطانی، از اولین پیشمرگان زن در کومه‌له بود. همسر ملکه، دکتر #جعفر_شفیعی، از اعضای رهبری کومه‌له بود که طی حادثه‌ای در پاییز ۱۳۶۶ جان باخت. تنها فرزند ملکه، «به‌یان» (سحر) نیز سالها بعد در سوئد جان باخت. ملکه مصطفی سلطانی اخیرا کتاب خاطرات خود را به زبان #کوردی منتشر کرده که منبع مهمی برای آگاهی از تحولات کردستان در یک دهه بعد از انقلاب است. ترجمه فارسی این کتاب در دست تهیه است. گروه موسیقی #بانگه‌واز (فراخوان) سرودی با نام «فواد فرزند آتش‌ و خون» در رثا کاک فواد منتشر کرد که در کوردستان بسیار محبوبیت یافت. سرود با صدای هنرمند سرشناس و پیشمرگ پیشین کومه‌له، نجمه غلامی، اجرا شده است. ترجمه آزاد من از اشعار این سرود در پایین آمده است. یاد کاک فواد گرامی باد! *** فواد فرزند آتش‌ و خون بذر انقلاب بود در خاک وطن شیرانه مقابل اشغالگر ایستاد همچو سنگر چه‌گوارای کردستان بود در هر عرصه‌‌ آماده بود یک دم در اتحادیه دهقانان یک دم در جمع زحمتکشان یک دم در سنگر، یک دم در روستا عرق ریزان همدوش دهقان کیست همچو او تندر باشد؟ کوردستان در سوگش‌ اینگونه باشد؟ نه تنها کوردستان،تمام ایران خشمگین و ماتم باران برای فوادی که سنگر است یادش در دلهامان رهبرست یک دم در اتحادیه دهقانان یک دم در جمع زحمتکشان یک دم در سنگر، یک دم در روستا عرق ریزان همدوش دهقان انقلابی زحمتکشان چراغ‌ راه، دل خون چکان بیایید یاران، مویه کنان اینگونه به سوگش‌ بنشینیم کاک فواد، شهید کاردان انقلابی پاک و پرتوان سوگند که جایت را پر می‌کنیم سنگرت را رها نمی‌کنیم اما سنگرها پُرند ای یاران همچون گلها در بهاران کوه و کمر پر از پیشمرگ است نصیب دشمن تنها مرگ است یک دم در اتحادیه دهقانان یک دم در جمع زحمتکشان یک دم در سنگر، یک دم در روستا عرق ریزان همدوش دهقان ... کامران متین

“زیندان ! بۆ یادی نەسرین و شەهلا کەعبی” فایزه ساڵەحی دەنگی کردنەوەی دەرگای ئاسنی ساڵۆنەکە، ترس و دڵەڕاوکێ ئەخاتە ناو دڵی هەموومانەوە. هەرکەس لە ژووری خۆیەوە هەڵدەستێتە سەرچۆک و دنیای خەون بەجێ دێڵێ و گوێ ڕائەگرێت بۆ دەنگی پێی ئەو کەسانەی وا دێنەژوورەوە. ئەمە یەکەم جار و یەکەم شەو نییە کە ئەژدیهاکان بەم شێوەیە خۆیان ئەکەن بە بەندەکانی ئێمەدا. ئەوانن! دەنگی پێیان ئەناسمەوە. دیسان ئەمشەو چییان ئەوێت؟ دەنگی پێی چەن کەس بەیەکەوه. دەنگی ناخۆشی قەلەڕەشەکان، وەک مۆسیقایەکی ترسناک ساڵۆنەکە دادەگرێت. من بەپەلە، لەو تاریکییەدا چاوێک لە فریشتە و نیگار دەکەم. ساعەت چەندە؟ کەس نازانێ. کەسێش ناوێرێ چاو لە ساعەت بکات. چاویشی لێ بکات نایبینێت. کات وەستاوە. کات داوای هەناسەکانی ئێمە، سێ کچی تەمەن شازدە- حەڤدە ساڵە ئەکات کە لە زیندانی شاری سنە بەند کراوین. من بەئەسپایی بە فریشتە ئەڵێم “بێژی بۆ کێ هاتبن” فریشتە وەک هەمیشە نەرم‌ونیان جواب ئەداتەوە و ئەڵێ: “نازانم فایزە! نازانم”. بێد‌ەنگ ئەبم. ‌ترسی ئەمشەوم وەکوو جارەکانی‌تر نییە. ئەمشەو، باڵای مەرگ بەرزتر لەهەموو شەوەکانی‌ترە. ئەمشەو تینووی خوێنن. ئەمشەو، ئارامیان لێ بڕاوە بۆ لەسێدارەدانی ئازادی. ئەمشەو جیاواز لە جارەکانی‌تره. هەوایەکی ساردی پڕ لە‌ بێدەسەڵاتیم بۆ دێت. چیان ئەوێت؟ کێیان ئەوێت؟ ناوی کێیان لەناو نامەی دڵدارانی ئازادیدا بینیوەتۆ؟ چییە، بۆ وا بەپەلەن بۆ هەڵکەندنی باڵی کۆتری عەشق؟ بەخۆم ئەڵیم: “فایزە! ئارام بە، لەوانەیە بۆ تۆ نەهاتبێن!” دڵم ئارام ناگرێت: ” ئەی ئەگەر بۆ فریشتە، یان نگار هاتبێن؟!” بێدەنگی و تاریکی، قورس قورس باڵیان بەسەر هەرسێکماندا کێشاوه. وەکوو ئەوە وایە کەسمان لەوێ نەبین. هەرسێکمان هەست بە تەنیایی ئەکەین و تەنیا دەنگی دڵی خۆمان بیرمان ئەخاتەوە کە ماوین و نەمردووین. ئەمشەو، هاتنیان بۆ وا سامناکە؟ چی ئەقەومێت؟ چی… دەنگیان نزیکتر ئەبێتەوە و هەستی کچانەی من زۆرتر خۆی لەناو ناخمدا حەشار ئەدات. وا هەست ئەکەم دڵم لە جێگای خۆی نەماوە بەڵام هەر لێئەدات. دڵم هاتووەتە ناو دەمم. کەم کەم، تامی خوێن ئەکەم. لەم شەوانەمان زۆر بووە. هاتوون و کەسێکیان بردووە. هەر چەن شەو لەمەوپێش بوو، هاتن خۆمیان برد بۆ “بازجوویی”، بەنیمەشەو، بەچاوی پڕ لە خەوێکی نائارامەوه. بردمیانە ژوورێکی ڕووناک ڕووناک چاوم هەڵ نەدەهات. پیاوێکی پیری پیسی لەهیچ نەچوو، تووڕە لەخۆی و لەدونیا و لەخوا بێڕەحمەکەی خۆی، لە جێگای خۆی هەستا و بەهەموو هێزی خۆی شەپڵاخەیکی لە ڕوومەتم دا. پاشان منیان هێنایەوە. ئەوە”بازجوویی” من بوو. هەتا دوو ڕۆژ دواتریش جێگەدەستە‌ زەهراوییەکەی لە سەر ڕوومەتم ئەکزایەوە. بەڵام لەوە ناخۆشتر هەستێکی قیزەون بوو کە لە مندا دروست بوو. دەنگی نزیکبوونەوەی پێی ئەو جەلادانە، من لەفیکری شەوەڕەشەکانی زیندان ئەهێنیتەدەر، ئەمشەو ترس لەهەموو شتێک و لە هەموو کەسێک لێم نزیکتره. دەنگەکان لەدەرگای ئیمە تێئەپەڕن. دوور دوور، لەو سەری ساڵۆنەکە، دەرگایەک ئەکرێتەوە. ورتەورتێک ئەبیسترێت و، پاشان دەنگی دوور کەوتنەوەی چەن کەس و داخستنی دەرگای ئاسنی ساڵۆنەکه. بیدەنگی… بێدەنگی… ترس و دڵتەنگی. گۆرانیی مەرگ، هەرسێکمان ئەکاتەخەو. بەیانی، بەدەنگی ژنە‌ بێڕەحمەکان بەخەبەر دێین کە هەڵمان دەستێنن بۆ نوێژ کردن بۆ خواکەیان. دواتر خەبەر ئەبیستین کە ئەوە نەسرین و شەهلا بوون بردنیان و، بەو نیوەشەوەهەر دووکییان بوون بە دوو کۆتری سپی بۆ ئاسمانە پڕ لە عەشقەکەی شاری سنه. من ئەو ڕۆژانە، دوای بیستنی ئەو هەۆاڵە، پڕ بووم لەخەم، نیوەی لەشم بەدوای خۆما ڕادەکیشا. چاوم دایم گۆمی فرمێسک بوو، بەڵام قەت نەمهێشت لای ‌بێهەستەکان هەڵوەرێت. لە بیرم دێت لای فریشتە زۆر گریام، زۆر. ئارام، وەکوو پەپولەیەک دڵداریی ئەدامەوە. چاوم بە ژوورەکەی نەسرین و شەهلا ئەکەوێت، هەست ئەکەم ئێستا نەسرین بەقسەی خۆش و پێکەنینەوە، دێتەدەر هەموومان لەخۆی کۆ ئەکاتەوه. یان شەهلا بەمێهرەبانی چاویکمان لی ئەکات. ئەو ڕۆژانە تەنیا یەک شت منی لە دنیای دڵتەنگی و بەتاڵیی خۆم دوور ئەکردەوە، ئەویش کایەکردنی مناڵە چوار ساڵانەکەی ماڵی کەمانگەر بوو کە لەگەڵ دایکی زیاتر لەسالێک بوو حەبس بوو، وەکوو فریشتەیەکی ڕەنگ پەڕیو ئەهات و ئەچوو. ئیمەش وەکوو مناڵی خۆمان ئەماندووان. تەنیا چاوەگەشە پڕ لەئارەزووەکەی سەعید ی چوار ساڵە بوو کە جوانیی ژیانی بیر ئەخستینەوه. دواتر بیستمان کە شەهلا نەیویستبوو چاوی کراوە بێت لەبەر ئەوەی مەرگی نەسرین نەبینێت و نەسرینیش هەر وا. لەم هەموو ساڵەشدا، نەمتوانی بە چاوی کراوە، دوایین ساتەکانیان بێنمەوە بەرچاو. ڕەنگە هەر بۆیەش بێ هەرگیز بڕوام بە مەرگیان نەکرد. چاوەکانیان، ئێستاش ڕووناکی بە خاک دەبەخشێ و، ڕووناکی بە سپێدەی بەیانان