باۆکــی ئیلێاس

عمر کوڕی إبراهیم دەڵێ: حــــەڵاڵ نیە ســەربـــڕاوی دەسـتـــی ئـەشـاعیرە، لەبەر ئەوەی موسڵمان نین، وە ئەهلی کیتابیش نین، وە کتێبی اللە عز ربنا وجل کە قورئانە لەم سەر زەوییە سابت ناکەن باوەڕیان پێی نیە. #ئەشاعیرە

#هەڵوێستـــــــے_ئەهلــــے_سوننە_بەرامـبەر_ئەشاعیرە 🍂أبـــو إسماعیل الأنصاری الهــروی دەڵــێ: من نامەو نوسراوی ئەمیر محمود سبکتکین ـم خوێندووەتەوە کە تیایدا جەخت دەکاتەوە لەسەر کەشف کردن و هەڵماڵینی عەقیدەی جەهمییە و ئەشاعیرە و کولابییەکان، کە ئەبێ فەزح بکرێن عەیب و عارەکانیان بۆ خەڵکی بخرێتە ڕوو لەعنەتیان لێبکرێ، هەتا تیایدا دەڵێ: من لەعنەت لەو کەسانەش دەکەم کە لەعنەت ناکەن لەو طائفانە! واللە ئەو نوسراوەی لە هەموو شارەکاندا بڵاوبوویەوە و خەڵکی ستایشیان دەکرد لەسەری، لەنێوان هەموو ستایش کراوەکاندا دەنگی دایەوە و باس دەکرا، هەر عاقڵێکت دەدی وەصفی دەکرد لەسەر ئەو قسانەی و ستایشی توند و تۆڵی دینەکەیان دەکرد، وەصفیشیان دەکرد بەوەی ئازاو خاوەن شەهامەتە و خاوەنی بیرو ڕەئیێکی بەهێزە....

📚 [ذم الکلام وأهلە للهروي/١٣٤٠]

ئێمەش وەک سوڵتان محمود سبکتکین الغزنوي دەڵێین: لەعنەتی اللە لە ئەشاعیرە بێ، لەعنەتی اللە لەوانەش بێ کە لەعنەتیان لێناکەن. لەوەش زیاتر پێیان باش نەبووە ئەهلی سوننە لە مزگەوتێک کۆببنەوە کەمەکانی ئەشاعیرە بووبێ. 🍂أحمد کوڕی أبی النصر المالینی دەڵێ: لە میصر لەگەڵ هەندێک هاوڕێم چوومە مزگەوتی عمر و کوڕی العاص، کاتێک دانیشتین شێخێک هات، وتی: ئێوەی خەڵکی خۆراسان ئەهلی سوننەن، ئەم مزگەوتە شوێنی ئەشاعیرەیە، هەستن جێی بهێڵن.

📚 [ذم الکلام وأهلە للهروي/١٣٢٢]

وتم: ئەهلی سوننە بەو جۆرە بوون دژی ئەشاعیرە لە کۆڕ و مەجلیس لەعنەتیان لێکردوون، بەرد بارانیان کردوون، لێیانداون و کوشتوونیان، کەچی ئێستا هەر ئەو عەقیدە ئەشعەرییانە لای خەڵکی بوونەتە شێخ و ئیمام و عەللامە و پیاو چاک و وەلی!! #لەعنەتی_الـلـە_لە_ئەشاعیرە

| گۆشت | سەربڕاو کێ دەخورێت ؟

#بیروباوه‌ڕی_شیعه‌كان_به‌رامبه‌ر_به‌_خه‌لیفه‌_عثمان_بن_عفان_رضي_الله_عنه 🍁شیعه‌كان وه‌ك چۆن بڕوایان وایه‌ كه‌: أبو بكر و عمر كافرن و مورته‌د بوونه‌ته‌وه‌ و ده‌بێت له‌ عنه‌تیان لێ بكرێت، به‌هه‌مان شێوه‌ ته‌كفیری خه‌لیفة عثمان بن عفان ده‌كه‌ن، وه‌ ده‌ڵێن: هه‌ركه‌سێكیش گومانی هه‌بێت له‌ كافربوونی ئه‌وا ئه‌ویش كافره‌ و له‌عنه‌تی لێ بێت! 🔸هه‌روه‌ك نعمة الله الجزائري لعنە اللە ده‌ڵێت: واته‌: سه‌باره‌ت بە عثمان ئه‌وا هه‌موویان شایه‌دیان داوه‌ كه‌ له‌ ئیمان هه‌ڵگه‌ڕاوه‌ته‌وه‌! وه‌ عثمان یه‌كێك بووه‌ له‌وانه‌ی كه‌ له‌سه‌رده‌می پێغه‌مبه‌ری ﷺ ئیسلامه‌تی ده‌رخستووه‌ و نیفاقی شاردۆته‌وه‌. 📚[الأنوار النعمانية (1 / 72 و 87) ] واته‌ یه‌كێك بووه‌ له‌ مونافیقه‌كان كه‌ به‌ زمان ده‌یان وت موسڵمانین و له‌ دڵیشه‌وه‌ بڕوایان نه‌هێناوه‌. ~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~ 🍁وه‌ شێخی شیعه‌كان علي الكركي كه‌ لای شیعه‌كان به‌ (المحقق الكركي) به‌ناوبانگه‌ ده‌ڵێت: واته‌: هه‌ركه‌سێك دوژمنایه‌تی و دژایه‌تی له‌ دڵه‌وه‌ نه‌بێت بۆ عثمان، وه‌ عیرض و ناموسی به‌ حڵاڵ نه‌زانێت، وه‌ بڕوای نه‌بێت كه‌ كافره‌، دوژمنی اللە و پێغه‌مبه‌ره‌، و كافره‌ به‌وه‌ی كه‌ اللە دایبەزاندووە. 📚[نفحات اللاهوت في لعن الجبت والطاغوت (ص106) ن: مكتبة نينوى الحديثة بطهران]. ~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~ 🔸ابو محمد علي بن يونس العاملي کە شێخی شیعەکانە خه‌لیفة عثمان ده‌چوێنێت به‌ كه‌متیار و پاشان ده‌ڵێت: واته‌: ئه‌و وه‌كو كه‌متیار وابووه‌ ئه‌گه‌ر بیه‌وێ شتێك ڕاوبكات خۆی لێی نزیك ده‌كاته‌وه‌ پاشان ده‌یخوات، عثمانیش ئافره‌تێكیان بۆی هێنا تا حه‌ددی لێ ده‌ربكات، نزیكی بووه‌وه‌ ده‌ستدرێژی كرده‌ سه‌ری پاشان فه‌رمانی دا كه‌ ڕه‌جم بكرێت. 📚[الصراط المستقيم إلى مستحقي التقديم (3 / 30), الباب الثاني عشر: النوع الثالث: في عثمان)] ~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~ 🍁وه‌ هشام الكلبي ده‌ڵێت: عثمان یه‌كێك بووه‌ له‌و كه‌سانه‌ی كه‌ یاری و ده‌ست گه‌مه‌ی پێ ده‌كرا له‌ ڕوومان نایه‌ كه‌ چۆن بینوسین ژنانی بووه‌ و ده‌فه‌ی لێ ده‌دا!. 📚[مثالب العرب، باب  البغائين والمخنثين (ص 54-55)،تحقیق: نجاح الطائي، ن:دار الهدى، بيروت- لندن، ط1، 1419هـ/1998م]. 🔸ئه‌مه‌ ئه‌ده‌ب و عه‌قیده‌ی شیعه‌كانه‌ به‌رامبه‌ر به‌ كه‌سێك كه‌ مه‌لائیكه‌ت و پێغه‌مبه‌ری اللە ﷺ  شه‌رمیان لێی كردووه‌. 🍁وه‌ ده‌ڵێن: عثمان بن عفان خێزانی خۆی كوشتووه‌ كه‌ ده‌كاته‌ كچی پێغه‌مبه‌ر ﷺ ( رقیة). ~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~ له‌م سه‌رچاوانه‌ی شیعه‌كان تۆمه‌تباری خه‌لیفه‌ عثمان ده‌كه‌ن به‌ كوشتنی (رقیة) ی كچی پێغه‌مبه‌ری ﷺ ده‌ڵێن لێی داوه‌ و ئێسكه‌كانی شكاندووه‌ پاشان مردووه‌! 📚تفسير البرهان ج8/62 ح4 (سورة التحريم). 📚تفسير القمي ص754-755 (سورة البلد). #لەعنەتی_الـلـه_لە_ڕافیزە

#باسکردنی_دونیا_لە_مزگەوت ٣٩٦- وە زۆر یادکردنی اللە عز وجل و باسکردنی علم لە مزگەوتدا وە وازهێنان لە گاڵتەو گەپ و فزوڵیەت و باس و خواسی دونیا تێیدا چونکە مەکروهن. ~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~· وە چەند فەرموودەیەکی توند و سەخت بە ڕێگای باش و صحیح وە پیاوانی متمانە لە بارەیانەوە گێڕاویانەتەوە، لەوانە: ٣٩٧- ئەوەی کە عبداللە بن مسعود رضی اللە عنە گێڕاویەتیەوە لە پێغەمبەرەوەﷺ کە فەرموویەتی: لە ئاخر زەماندا کۆمەڵێک دێن لە مزگەوتەکاندا دادەنیشن ئەوەی لایان گرنە دونیایە لەگەڵیان دامەنیشن چونکە اللە هیچ پێویستی پێیان نیە. ~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~· ٣٩٨- وە لەوانە: ئەوەی عبداللە بن عمرو گێڕاویەتیەوە کە فەرموویەتی: قیامەت بەرپا نابێت هەتاکو کەسانێک لە مزگەوتەکاندا دانەنیشن کە ئیمانداریان تێدا نیە، باس و خواسیان دەربارەی دونیایە. ~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~·~· ٣٩٩- وە لەوانە: ئەوەی کە الحسن وتویەتی: سەردەمێک بەسەر خەڵکیدا دێت ئەڵقە ئەڵقە دادەنیشن لە مزگەوتەکاندا، باس و خواسیان دەربارەی دونیایە لەگەڵیان دامەنیشن چونکە اللە عز وجل بەدەستی خۆی وازی لێ هێناون. لێرەوە قسەی ابن بطە ـیە:- جا ئەمە هەمووی دەربارەی باسی دونیا و ئەهلەکەیەتی لە مزگەوتەکاندا.

📚 •[الإِبَانَةُ الصُّغْرَیٰ لإِبْنُ بَطَّةِ العُكْبَرِي]

پێغەمبەرﷺ دەفەرمووێت: هیچ ساڵێک نیە ئیلا ساڵی دواتری خراپترە لەمەی ڕۆشتوە هەتا دەگەنەوە بە پەروەردگارتان.

📚 رواە الخاري (7068)

#جیاوازی_گروپە_گومڕاکان_بەرامبەر #ئەهلی_سوننە 🔷موعتەزیلە و خەواریجەکان: موعتەزیلە دەڵێن: ئەوەی تاوانێک بکات نە موسڵمانە نە کافرە بەڵام ئەگەر تەوبەی لێ نەکات بە هەمیشەیی لە دۆزەخە. خەواریجەکان دەڵێن: هەر کەسێک تاوانێک بکات و تەوبەی لێ نەکات کافرە ئەگەر بمرێت بەهەمیشەی لە دۆزەخدا دەمێنێتەوە. ◽#ئــەهـلـــی_ســونـنـە: دەڵێن هەر کەسێک تاوانێک بکات کە شیرکی گەورە و کوفری گەورە نەبێت ئەوا کافر نابێت وەک کەسێ زینا بکات و ئارەق بخوات و درۆبکات و ڕەشوە وەرگرێت و غەیبەت بکات خۆکوشتن و سەرپێچیکردنی فەرمانەکانی اللە و ئەنجامدانی تاوان ...هتد ئەگەر بە حەڵالی نەزانێت موسڵمانە اللە ویستی لێ بێت لێی خۆش دەبێت ویستی لێ نەبێت سزای دەدات و دوای سزادان دەیخاتە بەهەشت بەڵام هەر کەسێک شیرک بکات و قەبر بپەرستێت و طەواف بەدەوری قەبر بکات و نوێژنەکات تەواوی حەرامکراوەکانی اللە بە ئازادی دابنێت و حەڵاڵەکانی اللە بە قەدەغە دابنێت و پشتیوانی دووژمنانی اللە بکات بەسەر ئەهلی ئیسلام و گاڵتە بە ئیسلام بکات و قوربانی بۆ جگە لە اللە ئەنجام بدات و سیحر بکات و ڕێگە بدات بەکوفر و شیرک لە ژێر ناوی ئازادی بیروڕا ئەوا کافرە و دەرچوە لە ئیسلام گەر پێش مردن تەوبەی لێ نەکات بەهەمیشەی لەدۆزەخدا دەمێنێتەوە. #مامناوەندێتی_ئەهلی_سوننە #موعتەزیلە_و_خەواریجەکان

ان شاء الله تعالی دوعای خێر بۆ ئەم منالە بکەن الـلّٰـە سبحانە و تعالی شیفای بدات جزاك اللە خیرا

وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَن يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ ۖ وَأَن يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَّهُنَّ ۗ وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ

تەنانەت پیرێژنیش خۆیان دابپۆشن باشترە بۆیان

[وَالْقَوَاعِدُ مِنَ النِّسَاءِ اللَّاتِي لَا يَرْجُونَ نِكَاحًا] وە ئەو ئافرەتە پیرانەی (پیرێژنانەی) كە لە سووڕی مانگانەو لە منداڵ بوون بوونەتەوەو ئومێدو ئارەزووى شووكردنیان نییە لەبەر گەورەیی تەمەنیان [فَلَيْسَ عَلَيْهِنَّ جُنَاحٌ أَنْ يَضَعْنَ ثِيَابَهُنَّ] ئەمانە تاوانبار نابن ئەگەر پۆشاكەكانیان دابنێن، واتە: عاباش نەكەن ئاساییە [غَيْرَ مُتَبَرِّجَاتٍ بِزِينَةٍ] بەڵام نابێت جوانی خۆیان یان عەورەتی خۆیان دەربخەن، یان خۆیان بڕازێننەوە بۆ پیاوانی نامەحرەم [وَأَنْ يَسْتَعْفِفْنَ خَيْرٌ لَهُنَّ] وە ئەم پیرەژنانەش هێشتا ئەگەر عابا بكەن و حیجاب بكەن وە خۆیان دابپۆشن ئەمە بۆیان باشترە (ئەمە سەبارەت بە پیرێژن ئەى ئافرەتى گەنج چۆن دروستە جوانى خۆى دەربخات و پۆشاكى تەنك و كورت و تەسك و رەنگاو رەنگ و ناشەرعى بپۆشێت!؟ وە كە ئامۆژگاریش بكرێن تۆمەتبارت دەكەن بە توندڕەوى و دەڵێن دین وا قورس نییە، خۆیان دەخەڵەتێنن و بە ناوى شەرعەوە پۆشاكى ناشەرعى دەپۆشن!!) [وَاللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ (60)] وە الــلّٰــه زۆر بیسەرو زانایە .

بـسم اللە الرحمن الرحیم

راستـکردنەوەی چەند هەڵەیەک کەوا باوە لەناو کۆمەڵگا و لەناو موسڵمانان دەربارەی جل و بەرگ و سفورییە

کورتە باسێک دەربارەی {سفوری و نیقاب } بـابزانین سەرەتا سـفوری مانای چییە لەرووی لوغەوە ؟ سفـور :- أن تخلع المرأة النقاب أو الحجاب وتكشف وجهها للرجال #واتــــه:-ـ ئافرەت نیقاب یان حیجاب لاببات و ڕوخساری بۆ پیاوان دەربخات وە نیقاب مانای چییە لەرووی لوغەوە ؟ #نـقـاب:-هو غطاء تستر به المرأة وجهها الخ ... #واتــــه:- بەرگێکە کە ئافرەت رووخساری پێ دائەپۆشێ ئـێستا بۆمان روون بـوەوە کەوا سفوری عەکسی نیقابە ئافرەتێک تەنها رووخساری دیاربێت پێ دەڵێن ئەو ئافرەتە سفورە باشە ئەی ئەو ئافرەتانەی سەردەمی خۆمان ئەمانە چییان پێدەگوترێت ؟ ئەمانەی کەوا جل و بەرگیان ناشه‌رعییە و رووتە و جسمیان دیارە یان جلیان تەسکە ؟ دەڵێین لەوەصفی ئەمانەدا ئەمانە پێیان دەگوترێت (المُتَبَرِّجاتُ) بابزانین وەصفی لوغەی و قورئان و سوننە چییە بۆ ئەمانە ؟ لەرووی لوغەوە : المتبرجات {كشف المرأة وإظهارها شيئًا من بدنها أو زينتها المكتسبة أمام الرجال الأجانب عنها. ئاشکراکردنی بەشێکی جەستەی ئافرەت یان رازاندنەوەو دەرخستنی جوانییەکانی بەرامبەر پیاوانی نامەحرەم وە رسول الــلّٰــه صلی الــلّٰــه علیە وسلم دەفەرموێت {”شَرُّ نِسائِكُمُ المُتَبَرِّجاتُ، وهُنَّ المُنافِقاتُ، لا يَدْخُلُ الجَنَّةَ مِنهُنَّ ..الخ خراپترینی ئافرەتەکانتان موتەبەریجەکانن ، وە ئەمانە لە مونافیقەکانن ، هیچ یەکێک لەمانە ناچێتە بەهەشتەوە وە الــلّٰــه عزّ وجل دەفەرموێت {وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَىٰ ۖ وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ وَآتِينَ الزَّكَاةَ وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ۚ إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا سفورى و دەرخستنى جوانى بۆ پیاوانى نامەحرەم پیشەى ئافرەتانى سەردەمى نەزانى و نەفامى بووە! [وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْأُولَى] وە وەكو ئافرەتانی سەردەمی نەزانی و نەفامى پێشوو جوانی خۆتان بۆ پیاوانی نامەحرەم دەرمەخەن، (كەواتە سفورى و خۆدانەپۆشین و دەرخستنى جوانى پێشكەوتن نییە بەڵكو پیشەى ئافرەتانى سەردەمى نەزانى و نەفامى بووە لە پێش ئیسلامدا) [وَأَقِمْنَ الصَّلَاةَ] وە نوێژەكانتان بكەن بە روكن و واجبات و خشوعەوە [وَآتِينَ الزَّكَاةَ] وە زەكاتی ماڵتان بدەن [وَأَطِعْنَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ] وە گوێڕایەڵی الــلّٰــه و پێغەمبەری الــلّٰــه صلى الــلّٰــه علیه وسلم بكەن. خانەوادەى پێغەمبەری الــلّٰــه صلى الــلّٰــه علیه وسلم كێن ؟ الــلّٰــه جل جلالە کاتێک باسی ئەم وەسفانەی سەرەوە دەکات کە پێویستە ئافرەت تێیدا بێت بۆ ئەم هۆکارەیه 👇🏻 [إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا (33)] ئەی خانەوادەی پێغەمبەری الــلّٰــه صلى الــلّٰــه علیه وسلم تەنها الــلّٰــه ئەیەوێ هەر شتێك كە خراپەو تاوان بێ لە ئێوەی دوور بخاتەوە وە بە تەواوی پاكتان بكاتەوە لە هەموو تاوان و پیسی و خراپەكاریەك، مەبەست پێی خێزانەكانی پێغەمبەر و صلى الــلّٰــه علیه وسلم ئال وبەیتی پێغەمبەری الــلّٰــه‌یە صلى الله علیه وسلم ، (ئیبنو عەبباس) دەفەرمێت: (ئەم ئایەتە تایبەت لەسەر خێزانەكانی پێغەمبەرى الــلّٰــه صلى الــلّٰــه علیه وسلم دابەزى) 📚(الصحيح المُسنَد) ، چونكە ئایەتەكانى پێشترو دواتریش هەر باسی ئەوانە، وە (عیكریمە) لە بازاڕدا بانگى دەكردو دەیووت: ئەم ئایەتە تایبەت لەسەر هاوسەرەكانى پێغەمبەری الــلّٰــه صلى الــلّٰــه علیه وسلم دابەزیوە، بەڵام تەنها ئەوان مەبەست نین، چونكە عائیشە دەفەرمێت: پێغەمبەری الــلّٰــه صلى الــلّٰــه علیه وسلم بەیانیانێكى لە ماڵ دەرچوو پۆشاكێكى لەبەردا بوو لە مووى رەش دروستكرا بوو، (ئیمامى حەسەن) هات و خستییە ژێرێوە، پاشان (ئیمامى حوسێن) هات و خستییە ژێرێوە، پاشان (فاتیمە) هات و خستییە ژێرێوە، پاشان (ئیمامى عەلى) هات و خستییە ژێرێوەو ئەم ئایەتەى بەسەردا خوێندنەوە، (كەواتە خێزانەكان و خانەوادەو ئال و بەیتى پێغەمبەری الــلّٰــه صلى الــلّٰــه علیه وسلم دەگرێتەوە) .  وە ئەم ئافرەتانە لەناو تاوانی گەورەدان اللە پەنامان بدات لـەکـۆتایدا  بۆمان دەردەکەوێت کەوا #سـفــور:- ئافرەتانێکن کەوا تەنها روخساریان دیارە #الـمـتـبـرجـات :- ئافرەتانێکن کەوا جوانییەکانی خۆیان و بەشێکی جەستەیان  دەردەخەن بۆپیاوانی نامەحرەم

العمل لا ينفع صاحبه مع الشرك حدثنا محمد، قال: ثنا أحمد، قال: ثنا أسباط، عن السديّ لەتەفسیری ئەم وتەی اللە دەڵێت ﴿وَوَيْلٌ لِلْمُشْرِكِينَ الَّذِينَ لا يُؤْتُونَ الزَّكَاةَ﴾  وەیل بۆ موشریکین ، ئەوانەی زەکات نادەن. فەرمووی: خۆ گەر زەکاتیشیان دابا وە موشریک بونایە سودی بۆیان نەبوو.

📚 جامع البيان.

کەوابوو هیچ عەمەلێکی کافر و موشریک سودی نیە بۆ خاوەنەکەی لەقیامەت. مادام موشریکە

نوسین لە ناو لاپەڕەڪانۍ موصحەف👇 📖هیچ ڪەسێڪ نەبووە هێندەۍ سەلەف ڕێز لە ڪەلامۍ اللە تعالۍ بگرێت و عەمەلۍ پێبڪات ، ڕێزێڪۍ زۆریان لە موصحەف گرتووە پێیان ناخۆش بووە لێۍ بنوسرێ ، وەڪ ئەوەۍ لە هەموو سورەتێڪدا بنوسرێ سەرەتاۍ سورەتۍ فڵان و ڪۆتایۍ سورەتۍ فڵان ، سورەتۍ فڵان هێندە ئایەتۍ تێدایە. عبدالله بن مسعود رضي اللە عنە وتوویەتۍ : موصحەف وەڪ خۆۍ بھێڵنەوە ، هیچ شتێڪۍ تێدا مەنوسن ڪە تیایدا مەوجوود نەبووبێ. وە ٳبراهیم النخعي ـش به هەمان وتەۍ ٳبن مسعود فەتواۍ داوە ، ڪاتێڪ پرسیارۍ لێڪراوە دەربارەۍ موصحەفێڪ لەسەر لاپەڕەڪانۍ نوسرابێ ئەم سورەتە هێندە ئایەتە ، وتوویەتۍ : بیسڕەوە ، هیچ شتێڪ تێڪەڵۍ ڪتابۍ اللە مەڪەن. وە هەروەها ئەمە وتەۍ ٲبي العالیة و محمدبن سیرین ـیشە. وە عطاء بن ٲبي رباح ـیش ڪە پرسیارۍ لێدەڪرێ ئایا لە هەموو سورەتێڪدا بنوسین : سورەتۍ فڵان پێڪھاتووە لە هێندە ئایەت؟ نەهۍ لێڪردووە و وتوویەتۍ بدعە ـیە. 🔸حدثنا ٲسید بن عاصم وعثمان بن عمیر الٲصبھانیان ، قالا : حدثنا بڪر هو ابن بڪار ، حدثني یحیۍ بن سلمة ، عن ٲبیە ، عن ٲبي الزعراء ، قال : قال عبداللە بن مسعود : جَرِّدوا القرآن ولا تخلطوا بە ما لیس فیە.

📚 ڪتاب المصاحف لابن ٲبي داود | ٤۲۱

🔸حدثنا محمد بن حاتم بن بزیع ، حدثنا ٲبو الجواب ، حدثنا عمار ، عن الٲعمش ، قال : سٲلت ٳبراهیم عن التعشیر في المصحف ، وتڪتب سورة ڪذا وڪذا؟ فڪرھە ، وڪان یقول : جَرِّدوا القرآن.

📚 ڪتاب المصاحف لابن ٲبي داود | ٤۱٦

🔸حدثنا ٳسحاق بن وهب ، حدثنا یزید ، قال : ٲخبرنا حماد ، عن ٲبي حمزة ، قال : ٲتیت ٳبراهیم بمصحف لي مڪتوب فیە سورة ڪذا وڪذا آیة ، فقال : ٳبراهیم : امح هذا ، فٳن ابن مسعود ڪان یڪرە هذا ، ویقول : لا تخلطوا بڪتاب اللە ما لیس منە.

📚 ڪتاب المصاحف لابن ٲبي داود | ٤۱۷

🔸حدثنا ٳسحاق بن ٳبراهیم ، حدثنا حجاج ، حدثنا حماد بن زید ، عن شعیب بن الحبحاب ، ٲن ٲبا العالیة ڪان یڪرە الجمل في المصحف ، وڪان یڪرە فاتحة سورة ڪذا و خاتمة سورة ڪذا ، وڪان یقول : جَرِّدوا القرآن.

📚 ڪتاب المصاحف لابن ٲبي داود | ٤۱۸

🔸حدثنا هارون بن سلیمان ، حدثنا رَوح ، حدثنا ابن جریج ، قال : قلت لعطاء : ٲیڪتب عند ڪل سورة : خاتمة سورة ڪذا ، وفیھا ڪذا وڪذا آیة؟ فنھۍ عن ذالڪ ، وقال : بدعة.

📚 ڪتاب المصاحف لابن ٲبي داود | ٤۱۹

🔸حدثنا محمد بن آدم ، حدثنا مخلد بن حسین ، عن هشام ، عن ابن سیرین : ٲنە ڪان یڪرە ٲن یڪتب في المصاحف هذە العواشر والفواتح ، ویقول : جَرِّدوا القرآن.

📚 ڪتاب المصاحف لابن ٲبي داود | ٤٤۱

هاوەڵان ( رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُم ) قال️ اللّٰه تعالی : ( وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلْأَوَّلُونَ مِنَ ٱلْمُهَٰجِرِينَ وَٱلْأَنصَارِ وَٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحْسَٰنٍ رَّضِىَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا۟ عَنْهُ وَأَعَدَّ لَهُمْ جَنَّٰتٍ تَجْرِى تَحْتَهَا ٱلْأَنْهَٰرُ خَٰلِدِينَ فِيهَآ أَبَدًا ذَٰلِكَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ ) [التوبة: ١٠٠]. #واتــــــە : وه‌ پێشکه‌وتووه‌ یه‌که‌مه‌کان له‌ کۆچه‌ران و یاریده‌ده‌ران ئه‌وانه‌ش زۆر به‌چاکی په‌یڕه‌وی ئه‌وانیان کردووه‌ و شوێنیان که‌وتون️ اللّٰه لێیان ڕازییه‌ ئه‌وانیش له‌️ اللّٰه ڕازین وه‌ (️اللّٰه) به‌هه‌شتانێکی بۆ ئاماده‌ کردوون ڕووباره‌کان دێن و ده‌چن به‌ژێریاندا تێیدا ده‌مێننه‌وه‌ بێ بڕانه‌وه‌ ئه‌وه‌یه‌ گه‌یشتن به‌ ئامانجی گه‌وره‌ . وقال أبو صخر حميد بن زياد : أتيت محمد بن كعب القرظي فقلت له : ما قولك في أصحاب رسول️ اللّٰه صلى️ اللّٰه عليه وسلم؟ فقال : جميع أصحاب رسول️ اللّٰه صلى️ اللّٰه عليه وسلم في الجنة محسنهم ومسيئهم ، فقلت من أين تقول هذا؟ فقال : يا هذا اقرأ قول️ اللّٰه تعالى : ( وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلْأَوَّلُونَ مِنَ ٱلْمُهَٰجِرِينَ وَٱلْأَنصَارِ ) إلى أن قال : ( رَّضِىَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا۟ عَنْهُ ) وقال : ( وَٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحْسَٰنٍ ) شرط في التابعين شريطة وهي أن يتبعوهم في أفعالهم الحسنة دون السيئة . قال أبو صخر : فكأني لم أقرأ هذه الآية قط . أبو صخر حمید بن زیاد دەڵێ : هاتم بۆ لای محمد بن ڪعب القرظي پێم وت : چی ئەڵێی لە بارەی هاوەڵەڪانی رسول️ اللّٰه(ﷺ) ؟ فەرمووی : هەموو هاوەڵەڪانی ️رسول اللّٰه(ﷺ) لە بەهەشتن باشەڪانیان و خراپەڪانیان ، أبــو صـخــر دەڵـــێ : پێم وت لە ڪوێوە ئەم قسەیە ئەڵێی ؟ فەرمووی : ئەم وتەی️ اللّٰه تعالی بخوێنەرەوە : ( وَٱلسَّٰبِقُونَ ٱلْأَوَّلُونَ مِنَ ٱلْمُهَٰجِرِينَ وَٱلْأَنصَارِ ) هەتا ئەوەی دەفەرموێت : ( رَّضِىَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا۟ عَنْهُ ) وە دەفەرموێت : ( وَٱلَّذِينَ ٱتَّبَعُوهُم بِإِحْسَٰنٍ ) مەرجە لە شوێنڪەوتنیان ، مەرجەڪەش ئەوەیە ڪە شوێنیان بڪەون لە ڪردارە چاڪەڪانیان نەك خراپەڪان . أبــــو صـخـر دەڵــــێ : وەك ئەوە وابو قەت ئەم ئایەتەم نەخوێندبێتەوە . [ واتە شتەکە سەیر بووە بەلایەوە کە وتویەتی هاوەڵەکان هەمویان لە بەهەشتن ]

📚 •تفسیر البغوي .

تا کاتت ماوە بە قسەیان مەکە ... تا کاتت ماوەو نەمردویت بە قسەیان مەکە ! بە قسەی مەلاو سەرۆکەکان مەکە ، پێیان مەخەڵەتێ ، لێرە بە قسەیان مەکە با لە قیامەت لەسەر ڕوخسار نەتبەن بۆ دۆزەخ و بڵێی خوایە بە قسەی گەورەکانمان و زاناو مەلاکانمان کرد بۆیە وامان لێهات ! لەوێ ئیتر کەس بە فریات ناکەوێ لێرە خۆت فریای خۆت بکەوە . اللّٰه تعالی دەفەرموێت : { يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِى ٱلنَّارِ يَقُولُونَ يَٰلَيْتَنَآ أَطَعْنَا ٱللَّهَ وَأَطَعْنَا ٱلرَّسُولَا۠ ❖ وَقَالُوا۟ رَبَّنَآ إِنَّآ أَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَآءَنَا فَأَضَلُّونَا ٱلسَّبِيلَا۠ ❖ رَبَّنَآ ءَاتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ ٱلْعَذَابِ وَٱلْعَنْهُمْ لَعْنًا كَبِيرًا } [الأحزاب: ٦٦-٦٨]. قال ابن کثیر : ثم قال : ( يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِى ٱلنَّارِ يَقُولُونَ يَٰلَيْتَنَآ أَطَعْنَا ٱللَّهَ وَأَطَعْنَا ٱلرَّسُولَا۠ ) أي : يسحبون في النار على وجوههم ، وتلوى وجوههم على جهنم ، يقولون وهم كذلك ، يتمنون أن لو كانوا في الدار الدنيا ممن أطاع الله وأطاع الرسول . ابن کثیر دەڵێ : پاشان️ اللّٰه تعالی دەفەرموێت : { يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوهُهُمْ فِى ٱلنَّارِ يَقُولُونَ يَٰلَيْتَنَآ أَطَعْنَا ٱللَّهَ وَأَطَعْنَا ٱلرَّسُولَا۠ } ، ابن کثیر دەڵێ واتای ئەم ئایەتە ئەوهایە کە کافران لەسەر ڕوخساریان ڕادەکێشرێن و پەلکێشی ئاگری دۆزەخ دەکرێن ، وە ڕوخساریان بەسەر دۆزەخدا دەپێچرێت ، لەو حاڵەدان و خۆزگە دەخوازن کە ئەگەر لە ژیانی دونیادا بونایە لە شوێنکەوتوان و گوێڕایەڵی کارانی️ اللّٰه و پێغەمبەر️(ﷺ) بونایە . ( وَقَالُوا۟ رَبَّنَآ إِنَّآ أَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَآءَنَا فَأَضَلُّونَا ٱلسَّبِيلَا۠ ) . وقال طاوس : سادتنا : يعني الأشراف ، وكبراءنا : يعني العلماء . رواه ابن أبي حاتم . ابن کثیر دەڵێ : طاوس دەربارەی ئەم ئایەتە : { وَقَالُوا۟ رَبَّنَآ إِنَّآ أَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَآءَنَا فَأَضَلُّونَا ٱلسَّبِيلَا۠ } فەرمویەتی : سَادَتَنَا : واتە گەورەکانمان ( سەرۆکەکان ) ، وَكُبَرَآءَنَا : واتە زاناکان ( بە لەفزی ئەمڕۆ مەلاکان و زانای بەر دەرگای طاغوتان ) . 📚تفسیر ابن کثیر . کەوایە بزانە لەم دونیا شوێنی مەلاکان و گەورەکانت کەوتی لە کوفرو شیرکدا لە قیامەت ئەمە حاڵتە ، پەنا بە️ اللّٰه لەم چارەنوسە خراپە .