የአካባቢ ወጣቶች መዝሙራት

ሥርዐተ ቅዱስ ወንጌል ካህናት ወንጌልና ኪዳን ሲያነብቡ ጥምጥማቸውን ያወልቃሉ፤ አክሊላቸውንም ያወርዳሉ ይኸውም ለአክብሮተ ወንጌል ነው:: ወንጌል በሚነበብበት ጊዜ መቆም እንጂ መቀመጥ ፈጽሞ ክልክል ነው። ካህኑ አንብቦ ሲጨርስ ራሱ ተሳልሞ ከንፍቅ ካህን ጀምሮ እንደ የማዕረጋቸው ያሳልማቸዋል ካህናቱ ከተሳለሙ በኋላ ምዕመናን ይሳለማሉ ኾኖም በሚሳለሙበት ጊዜ ሴቶች ክንብንባቸውን ከራሳቸው ላይ አውርደው መሳለም ይገባቸዋል፤ ንጉሥም ቢሆን እንኳ ዘውዱን ማውረድ አለበት::

❝ነአምን በቃለ ወንጌል ቅዱስ — ቅዱስ በሆነው በወንጌልህ ቃል እናምናለን❞

— እያሉ እጅ እየነሡ ክንብንባቸውን እያወረዱ ይሳለማሉ በቃለ ወንጌል ማመናቸውን ይመሰክራሉ:: ክብረ ወንጌል በቅድስት ቤተክርስቲያን አስተምህሮ ቅዱስ ወንጌል በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን አስተምህሮ ቅድሚያ የሚሰጠው ከፍ ያለ ክብር ያለው እንደሆነ የታወቀ ነው:: ስለ ክብረ ወንጌል የማይነገርበት ሥርዐት እና አምልኮ ቤተክርስቲያን የላትም:: በቅድስት ቤተክርስቲያን ቅዱስ ወንጌልን የማያሳትፍ ጸሎት፣ ቁርባን፣ መሥዋዕትና አገልግሎት የለም:: ማኅሌትና ሰዓታት ሲቆም፤ ጸሎተ ፍትሕት ሲደረስና ጸሎተ ተክሊል ሲከናወን በእነዚህ ሁሉ መስቀል ተይዞ ወንጌል ይነበባል:: በአጠቃላይ ቅዱስ ወንጌል የማይነበብበት የአገልግሎት ዘርፍም ሆነ የጸሎት ክፍል ቤተክርስቲያን የላትም። ይህም ለቅዱስ ወንጌሉ ያላትን ክብር ከፍ አድርጎ ያሳያል:: ቅዱስ ወንጌል ለሥርዐት፣ ለአምልኮት፣ ለሕግጋትና ለአገልግሎት መሠረት በመኾኑ ከሌሎቹ ሥርዓቶች የበለጠ ክብር ይሰጠዋል። ለምሳሌ:- በቅዳሴ ጊዜ ወንጌል ሲነበብ የደከመ/የታመመ እንኳን ቢሆን በዚያች በንባብ ቅጽበት ውስጥ ድካሙንም ሕመሙንም እንደምንም ችሎም ቢሆን ቆሞ እንዲያደምጥ ይታወጃል:: አዋጁን የሚያውጀው ገባሬ ሠናዩ ዲያቆን:-

❝ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ የተናገረውን ቅዱስ ወንጌል ቆማችሁ አድምጡ!❞

— የሚለው አዋጅ ከታወጀ በኋላ የተቀመጠ ካለ ቀጥ ብሎ ሕሊናውን ሰብስቦ ይቆማል:: (እዚህ ጋር ዲያቆኑ ወንጌሉን «አድምጡ» እንጂ «ስሙ» አይልም። በሁለቱ ቃላት መካከል ያለውን ልዩነት ልብ በሉ!) ዲያቆኑ ቁሙ ወአጽምዑ ማለቱ የንፍሐተ ቀርን፤ ካህኑ ወንጌል ማንበቡ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በፍርድ ቀን «ንዑ ኀቤየ፥ ሑሩ እምኔየ» ብሎ ፍርድ የማስተላለፉ ምሳሌ ነው:: በዚህ ጊዜ የሚደወለው ደወል የግርማ መዓቱ፤ ወንጌል ከተነበበ በኋላ መጋረጃ መዘጋቱ ሑሩ እምኔየ ብሎ ኀጥአንን የማሰናበቱ ምሳሌ ነው። (የቅዳሴ አንድምታ) ወንጌል ከተነበበም በኋላ ንፍቅ ካህን ወንጌል መስማት ክብሩ ምን ያህል እንደሆነ ሲናገር እንዲህ ይላል:-

❝ክቡር የሚሆን የወንጌልህን ቃል እንሰማ ዘንድ እንሳለመውም ዘንድ ደስ ይለን ዘንድ ለዚህ የበቃን ያደረግኸን ሁሉን የያዝህ አምላካችን እግዚአብሔር ሆይ ላንተ ምስጋና ይገባሃል! ዳግመኛም ክቡር የሚሆን የወንጌልህን ቃል በልቡናችን ትጽፍ ዘንድ እንለምናለን እንማልድሃለን❞

— ብሎ ይማጸናል:: የቅዱስ ወንጌል ክብሩ የሚጀምረው መጽሐፉን ከማክበር ሲሆን ይኸውም አቅም ያለው ደብር የመጽሐፉን ገበታ (የውጭውን ሽፋን) በወርቅ እና በብር ያስጌጡታል አቅም የሌለው ደብር ደግሞ በወርቃማ ሱቲ (በከበረ ልብስ) ያለብሱታል:: ይህ ሁሉ ታዲያ ክብሩን ለመግለጥ ነው:: ምእመናን ቅዱስ ወንጌልን እንዴት ባለ ሁኔታ መስማት እንደሚገባቸው ሥርዓተ ቅዳሴው ሲናገር:-

❝የሰማያዊውን ንጉሥ የከበረ የወንጌሉን ቃል ለመስማት ከመጀመሪያቸው እስከ መጨረሻቸው ድረስ ከማመስገን ከመቀደስ በቀር ማድነቅና ጸጥታ ሊሆን ይገባል:: የምድራዊ ንጉሥ ደብዳቤ ሲነበብ አንድ ሰው እንኳን ለመናገር የማይደፍር ከሆነ፤ ቢናገርም ቅጣትና ግርፋት የሚያገኘው ከሆነ የሰማያዊው ንጉሥ ደብዳቤ የምትሆን ወንጌል ሲነበብ የሚናገር ምን ያህል ቅጣት ያገኘው ይሆን?❞

— በማለት ወንጌል ሲነበብ ከፍተኛ ጥንቃቄ መደረግ እንደሚገባው ሥርዐተ በቅዳሴያችን ያስጠነቅቃል:: ጸሎተ ወንጌል ከተፈጸመ በኋላ ንፍቅ ዲያቆን መብራት ይዞ በፊት፥ ንፍቅ ካህን ማዕጠንት ይዞ በኋላ ሆኖ ሁለቱም በቅድስት በቀኝ በኩል ዞረው በሰሜን የመቅደሱ በር ይገባሉ:: ሠራዒ ዲያቆን በቅድስቱ ላይ ሆኖ ፊቱን ወደ ምዕራብ መልሶ ቃጭል እየመታ:- «ጻዑ ንዑሰ ክርስቲያን» ይላል። ይህንንም የሚያውጅበት ምክንያት «ንዑሰ ክርስቲያን» የሚባሉት የክርስትና ሃይማኖትን በማጥናትና ሥርዐተ ቤተ ክርስቲያንን በመከታተል ላይ ያሉት ገና ያልተጠመቁ አዲስ ክርስቲያኖች ሲሆኑ እንዲወጡ መታዘዛቸው ለመቊረብ ስለማይችሉ ነው። የጥንቱ ትምህርተ ወንጌል ሰዓት ወንጌል ከተነበበ በኋላ ኤጲስ ቆጶስ ካለ ወንጌሉን በእጁ ይዞ በክፍሎቹ የተነበበውን ለሕዝቡ ተርጉሞ ማስተማር ይገባዋል። ኤጲስ ቆጶስ ከሌለ ትርጓሜን የሚችል የተማረ ካህን እንዲያስተምር ታዝዟል (ፍትሐ ነገሥት ፲፪)። ትምህርቱ ግን ሳይበዛ ከዐሥራ ዐምስት ደቂቃ ባልበለጠ ወንጌሉንና ምስባኩን እንዲሁም የተነበቡትን መልእክታት በማቆራኘት ምስጢረ ቁርባንን ማዕከል በማድረግ አጭር ትምህርተ ወንጌል መስጠት ይገባል:: በዘመናችን ግን ወንጌል ከተነበበ በኋላ «ፃዑ ንዑሰ ክርስቲያን» ከመባሉ በፊት ትምህርተ ወንጌል መስጠት ከቆመ ዓመታት ተቆጥረዋል:: ለዚህ ብዙ ምክንያቶች መጠቀስ የሚችሉ እንደሆነ ቢገባኝም ሆኖም ግን የጥንቱን (የቀደመውን) የአባቶቻችንን ሥርዓት መሸራረፍም ሆነ ማዛነፍ ተገቢ አይደለም። እዚህ ጋር ቤተክርስቲያን የተመሠረተችው ለሁለት ዐቢይ ተልእኮ መሆኑ መታወቅ አለበት፤ ይኸውም ለቅዳሴና ለወንጌል ነው:: እነዚህ ሁለቱ የማይነጣጠሉ ሰምና ወርቅ፤ ድር እና ማግ፤ ጥርስ እና ከንፈር ሆነው የሚኖሩ የድኅነታችን ወሳኝ ጸጋዎች ናቸው:: ይልቁንም ወንጌል ደግሞ የጸጋዎች ሁሉ መግቢያ በር ነው። ሰው ሳይማር አይጠመቅም፤ ሳይጠመቅ አይቆርብም፤ ስለዚህ ጥምቀትም ቁርባንም የሚገኙት ከወንጌል ትምህርት የተነሣ ነው:: «ፃዑ» ከመባሉ በፊት ትምህርት የሚሰጥበት ምክንያት ለሁለት ዓላማ ነው። አንዱ ከሌላ ቤተ እምነት ወይም ከአምልኮተ ጣዖት የመጡ ለምሥጢረ ጥምቀት ደጅ የሚጠኑ ንዑሳነ ክርስቲያንን አስተምሮ ለመሸኘት ሲሆን፥ ለቍርባን የተዘጋጁ ምእመናን ደግሞ ፈሪሃ እግዚአብሔር ባልተለየው ልቡና፣ ትሕትና በተዋሐደው ስብእና ቀሪውን ሥርዐት እንዲከታተሉና በፍርሃትና በረዓድ ሆነው ወደ ቅዱስ ቁርባን እንዲቀርቡ ለማነቃቃት እንዲሁም ለማስጠንቀቅ ነው:: ይልቁንም እዚህ ላይ ትምህርት መስጠቱ ልዩ ጥቅም አለው። ይኸውም አንደኛ ምእመኑ በቁመት ብዛት ሰውነቱ ሳይዳከም ልቡናው ሳይደክም በትኩስ ተመስጦ በሞቀ መንፈሳዊ ኀይል ትምህርቱን በሚገባ ነቅቶ ተግቶ ይሰማል:: ሁለተኛው «ወንጌል መስማት» የከበረ የቅዳሴው አካል የድኅነት ማዕከል እንደሆነ በሚገባ እንዲገነዘብ ስለሚረዳ። እናስተውል! ዲ/ን ኃይለራጉኤል