ABC Education

'एल निनो' (El Niño) म्हणजे काय? 'एल निनो' ही एक हवामानविषयक नैसर्गिक घटना आहे, जी प्रामुख्याने प्रशांत महासागरामध्ये (Pacific Ocean) घडते. - तापमानात वाढ: या स्थितीमध्ये विषुववृत्तीय मध्य आणि पूर्व प्रशांत महासागरातील समुद्राच्या पृष्ठभागाचे तापमान सामान्यपेक्षा जास्त तापते. - नावाची उत्पत्ती: 'एल निनो' हा स्पॅनिश शब्द आहे, ज्याचा अर्थ 'लहान मुलगा' किंवा 'क्राइस्ट चाइल्ड' असा होतो. दक्षिण अमेरिकेतील पेरू आणि इक्वाडोरच्या किनारपट्टीवरील मच्छिमारांनी ख्रिसमसच्या सुमारास समुद्राच्या पाण्याचे तापमान वाढल्याचे लक्षात आल्यावर या घटनेला हे नाव दिले. - वारंवारता: ही घटना दर २ ते ७ वर्षांनी अनिश्चित काळासाठी उद्भवते आणि साधारणपणे ९ ते १२ महिने टिकू शकते. 'एल निनो'चा भारतावर आणि हवामानावर कसा परिणाम होतो? - मान्सूनवर परिणाम: 'एल निनो'मुळे भारताच्या मान्सूनवर विपरीत परिणाम होतो. यामुळे भारतात अनेकदा पाऊस कमी पडतो किंवा दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होते, कारण हे वारे भारताकडे येणाऱ्या मान्सून वाऱ्यांच्या दिशेवर आणि तीव्रतेवर परिणाम करतात. - जागतिक तापमान वाढ: यामुळे केवळ समुद्राचे तापमानच नाही, तर जागतिक पातळीवर हवेचे तापमान वाढते आणि हवामानात तीव्र बदल (जसे की तीव्र उष्णता, उन्हाळा लांबणे किंवा अवकाळी पाऊस) पाहायला मिळतात.