کانال تخصصی اقتصاد

🦠 فراز و فرود نرخ دلار و مهندسی قیمت‌ها ♻️ دکتر پیمان مولوی فراز و فرود نرخ ارز در هفته‌ها و ماه‌های اخیر برآمده از چه تحولاتی است؟ چرا نرخ دلار در روزهای ابتدایی سال بالا رفت و به محدوده بالای ۶۵ هزار تومانی رسید؟ امروز چرا این نرخ کاهش پیدا کرده و آرام‌آرام به محدوده ۶۰ هزار تومانی و پایین‌تر رسیده است؟ تاثیر این نوسانات ارزی در نرخ تورم به عنوان مهم‌ترین شاخص اقتصادی کشور و سایر بازارها چگونه خواهد بود؟ این پرسش‌ها و پرسش‌های دیگری از این دست، این روزها برای بسیاری از سرمایه‌گذاران ایرانی و شاید عموم مردم کشور به بحثی کلیدی بدل شده است. برخی اشاره می‌کنند که این نوسانات کاهشی ناشی از سفر مقامات ایرانی به عربستان و تحولات سیاسی پس از حمله ایران به عربستان است. جماعتی مانند همیشه پای کسری بودجه را به میان می‌کشند و نوسانات ارزی را برآمده از نیاز دولت به جبران کسری بودجه‌اش ارزیابی می‌کنند. گروهی دیگر اما به گونه‌ای متفاوت می‌اندیشند و این روند کاهشی را ناشی از سرکوب نرخ ارز توسط دولت ارزیابی می‌کنند. تحلیل‌های دیگری هم درباره چرایی این تحولات ارزی مطرح می‌شوند که در هر کدام از منظری خاص به موضوع توجه شده است. شخصا فکر نمی‌کنم که دولت سرکوبی در نرخ ارز صورت داده باشد. نرخ دلار دقیقا در محدوده قیمتی قرار دارد که به لحاظ بنیادین باید در آن قرار داشته باشد. گزاره‌ای که به قیمت دلار شکل می‌دهد، نرخ تورم است. براساس سناریوی خوش‌بینانه احتمالی می‌توان گفت در شرایط اقتصادی با نرخ رشد نقدینگی ۲۵درصدی و رشد اقتصادی ۳درصدی، کانال تورم ایران به زیر ۴۰درصد می‌رسد و در انتهای سال، حتی می‌توان گفت که نرخ تورم به زیر ۳۰درصد می‌رسد، ضمن اینکه ممکن است نرخ تورم نقطه به نقطه هم به زیر ۲۳درصد برسد. توجه کنید که این تحلیل خوش‌بینانه از تحولات اقتصادی است. بر این اساس، نرخ دلار باید در همین حدود حتی اندکی بالاتر قرار گیرد و سال ۱۴۰۳ را تمام کند. قبلا هم تاکید کرده‌ام که در ایران ذی‌نفعان رشد تورم و ذی‌نفعان جهش نرخ دلار هم وجود دارد، اما در بسیاری از موارد با بالا رفتن نرخ دلار همه درباره آن صحبت می‌کنند اما زمانی که نرخ دلار نزولی می‌شود، خبری درخصوص آن منتشر نمی‌شود و بحثی پیرامون آن درنمی‌گیرد. در کوتاه‌مدت نرخ دلار تحت کنترل دولت‌ها خواهد بود. در ایران هم این دولت است که نرخ دلار را مهندسی کرده و برنامه‌ریزی می‌کند. شنیدن اظهارنظرهایی از این دست که دولت با بازی ارزی به دنبال جبران کسری بودجه است، پایه و اساس درستی ندارد. معتقدم این فراز و فرود بیشتر ناشی از اتفاقات منطقه‌ای، اخبار سیاسی و تحولات سیاسی که از آن با عنوان انتظارات تورمی یاد می‌شود بازمی‌گردد. پایه و اساس تعیین نرخ ارز هم، مابه‌التفاوت نرخ تورم در ایران و نرخ تورم امریکاست. اگر نرخ تورم در ایران ۳۰درصد باشد و نرخ تورم در امریکا ۲درصد، در طول یک سال نرخ دلار در ایران باید ۲۸درصد رشد داشته باشد. این روند طبیعی بازار ارز است. ایران اگر قصد دارد نرخ دلار و ارز را کنترل و مهار کند باید تلاش کند نرخ تورم را مهار کند. من و شما و عموم مردم از نزول نرخ ارز و پایین‌تر رفتن آن باید خوشحال باشیم، اما طبیعی است که برخی ذی‌نفعان از افزایش نرخ دلار خوشحال می‌شوند، چون این تحولات آنها را ثروتمندتر می‌کند، هر چند مردم را بیشتر فقیر می‌کند. پرسش دیگری که ممکن است طرح شود، تاثیر نوسانات ارزی در نرخ تورم در دورنمای پیش رو است، یعنی اگر نرخ دلار حدود ۳۰درصد بالا رفته باشد این رشد در نرخ تورم چه تاثیری خواهد داشت. مبتنی بر نرخ تورم نقطه به نقطه، نرخ ۶۶ الی ۶۷ هزار تومانی برای هر دلار اوج قیمتی در این بازار است. میانگین نرخ دلار براساس تورم ۳۰درصدی، نرخ دلار را به محدوده ۶۰ هزار تومان می‌رساند (کمی بیشتر و کمی کمتر). براساس اصل همگرایی بازارها، هر کدام از بازارهای کشورمان از این تحولات تاثیر می‌پذیرند، اما این تحولات الزاما خطی نیست. مثلا بازار املاک ایران در سال ۱۴۰۲ بین آذر تا انتهاي اسفند ۱۴۰۲، حدود ۱۰درصد رشد قیمتی را تجربه کرده است. این رشد مدیون افزایش نرخ دلار بوده، اما نمی‌توان انتظار داشت که بازار املاک امروز هم با یک چنین رشدی مواجه شود. واقع آن است که نرخ رشد بازارها براساس عرضه و تقاضا در بازار، پیش‌بینی سرمایه‌گذاران و نرخ ریسک سرمایه‌گذاری تحولات مختلف در بازارها شکل می‌گیرد./تعادل

💠 آیا بحران های اقتصادی توجه مردم دنیا به مراقبت از محیط زیست را کاهش می دهد؟ ✍️ دکتر عباس علوی راد ◽️وقوع بحران های اقتصادی یک قرن اخیر نظیر ۱۹۲۹، ۲۰۰۸ و ۲۰۲۰ را می توان در سه مرحله تشریح نمود: ▪️مقدمه بحران ▪️مدیریت بحران ▪️بهبود اوضاع ◽️ کاهش رشد اقتصادی، افزایش بیکاری و سقوط بازار سهام برخی از ویژگی های مشترک بحران های اقتصادی یک قرن اخیر هستند که مردم دنیا آن را تجربه نموده اند.  ◽️شاید کاهش رشد اقتصادی، افزایش شدید بیکاری و سقوط بازار سهام در بحران ۲۰۲۰ کرونا و سرعت فوق العاده به اوج رسیدن آن برای بسیاری از مردم امروز دنیا بیشتر محسوس و ملموس باشد. ◽️در مرحله دوم یعنی مدیریت بحران های اقتصادی، مردم دنیا شاهد واکنش سیاست گذاران و نسخه های آنها برای مدیریت بحران و حرکت به سمت بهبود هستند. ◽️به نظر می رسد در مرحله مدیریت بحران های اقتصادی، مردم دنیا میل زیادی برای عبور سریع تر از بحران ها و پیامدهای سخت آن از خود نشان می دهند. ◽️درست در همین مرحله سیاست گذاران اقتصادی با درک میل زیاد مردم برای بهبود سریع پیامدهای ناگوار بحران های اقتصادی تلاش می کنند سیاست گذاری ها و نسخه هایی را ارائه نمایند که ممکن است ملاحظات زیست محیطی را نادیده بگیرد. ◽️برخی شواهد نشان می‌دهد در مرحله مدیریت بحران های اقتصادی اولویت های مردم دنیا نیز می تواند تغییر کند. مثلاً اینکه بهبود رشد اقتصادی را به مراقبت بیشتر از محیط زیست ترجیح دهند. ◽️داده های نظر سنجی گالوپ نشان می دهد در دهه های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ مردم ایالات متحده آمریکا آشکارا حفظ محیط زیست را بر رشد اقتصادی بالاتر ترجیح می دادند. ◽️اما همین مردم آمریکا با وقوع بحران مالی ۲۰۰۸ و به اوج رسیدن پیامدهای ناگوار آن در مارس ۲۰۰۹ در یک چرخش آشکار بهبود رشد اقتصادی را با ۵۱ درصد در مقابل ۴۲ درصد بر حفط محیط زیست ترجیح داده اند. ◽️حالا در حالی که زخم های اقتصادی ناشی از بحران ۲۰۲۰ کرونا در سراسر دنیا به طور کامل التیام نیافته، این پرسش مطرح می شود که جهان اولویت را به رشد اقتصادی می دهد یا رعایت ملاحظات زیست محیطی؟ ◽️این موضوع هنگامی با اهمیت تر می شود که آخرین برآوردهای صندوق بین‌المللی پول (IMF) نشان می دهد آهنگ رشد اقتصادی جهان در سال ۲۰۲۴ آهسته خواهد بود. علاوه بر اینکه رشد اقتصادی آمریکا به عنوان یکی از بزرگترین اقتصادهای جهان به حدود ۱ درصد در سال ۲۰۲۴ سقوط خواهد کرد. ◽️آیا نبرد میان طرفداران بهبود وضعیت اقتصادی و ریکاوری رشد اقتصادی جهان به سطوح قبل از بحران کرونا با طرفداران مراقبت از محیط زیست به عنوان اولویت اول به نفع طرفداران بهبود رشد اقتصادی خواهد شد؟ اگر اینگونه شود آینده محیط زیست جهانی و حق زندگی نسل های بعدی در جهان چه خواهد شد؟/نگاه اقتصادی

🔺 چرا دولت در مهار تورم ناموفق بوده است؟ 🔻دکتر مرتضی عزتی پرسشي كه اين روزها براي بسياري از ايرانيان مطرح شده آن است كه اولا آيا دولت سيزدهم در مهار تورم توفيقي داشته و اگر نه دلايل اين عدم توفيق چه بوده است؟ اين يادداشت تلاش مي‌كند از منظر تحليلي به اين پرسش‌ها پاسخ دهد: ۱. دولت به زعم خود مجموعه اقداماتي را براي بهبود شاخص‌هاي اقتصادي از جمله مهار تورم انجام داده است. اين اقدامات، مانع افزايش بيشتر برخي قيمت‌ها در برخي بازارها شد. بايد توجه داشت كه به‌طور كلي عوامل اصلي اقتصادي افزايش قيمت‌ها ۲ دسته هستند: يك دسته از عوامل به مكانيسم عرضه و تقاضاي كالاها در بازارها و گزاره‌هاي مرتبط با آن باز مي‌گردد كه يك بخش از آن به علت فزوني تقاضا بر عرضه رخ مي‌دهد و مقدار محدود آن مفيد است. دسته دوم، به ارزش پول ملي بازمي‌گردد كه تحت تاثير سياست‌گذاري‌ها و تصميم‌سازي‌هاي بانك مركزي و دولت به ويژه درباره انتشار و نحوه استفاده از پول منتشر شده و نقدينگي قرار دارد. ۲. در بحث قيمت‌ها كاهش ارزش پول ملي، يك عامل كليدي است كه اگر افزايش قيمت‌ها به علت كاهش ارزش پول ملي باشد، همه اقتصاد را دچار نوسان و بيثباتي مي‌كند. به همه فعالان اقتصادي و شهروندان اعم از سرمايه‌گذار، توليدكننده، مصرف كننده و حتي دولت آسيب ميرساند و براي اقتصاد كشور بسيار زيانبار است. دولت سيزدهم ادعا مي‌كند تلاش بسياري براي متوقف كردن كاهش ارزش پول ملي انجام داده است، اما نه تنها موفق نشد كه خود با افزايش قيمت طلا، سكه و ارز باعث كاهش ارزش پول ملي شد. مي‌بينيم ارزش پولي ملي (نسبت به طلا و ارزهاي معتبر كه شاخص اصلي ارزش پول‌هاي ملي هستند) طي يك سال اخير نزديك به ۵۰ درصد كاهش يافته است. اين نزول به اين معناست كه دولت سيزدهم در مهار كاهش ارزش پول ملي كه عامل اصلي تورم كنوني كشور است، موفقيتي نداشته است. اشكال اصلي در سياست‌گذاري‌هاي پولي و مالي (در بحث تورم) در همين بخش است. ۳. اما در نقطه مقابل اگر، افزايش قيمت‌ها به علت افزايش تقاضا باشد مي‌تواند براي اقتصاد مفيد هم باشد. زيرا با افزايش تقاضا در بازارها، در صورت موجود بودن ظرفيت‌هاي توليدي، عرضه افزايش پيدا كرده و توليد با رونق و رشد همراه ميشود‌. در صورت سلامت سياست‌گذاري اقتصادي، اگر ظرفيت بالفعل موجود نباشد، سرمايه‌گذاري صورت مي‌گيرد و توليد افزايش مييابد. اين نوع افزايش قيمت ممكن است هيچ اثري بر كاهش ارزش پول ملي نيز نداشته باشد و به سرعت با افزايش توليد كاهش قدرت خريدها در جامعه جبران مي‌شود و دولت نيز با افزايش توليد به درآمدهاي مالياتي بيشتر دست مي‌يابد. در اين شرايط همه فعالان اقتصادي و شهروندان رضايت خواهند داشت. نمونه آن در ايران سال‌هاي نيمه اول دهه ۱۳۸۰ است كه با وجود تورم دو رقمي، رشد اقتصادي خوبي داشتيم و به علت وجود رشد اقتصادي نه تنها ارزش پول ملي تقريبا ثابت بود، بلكه با وجود اين افزايش قيمت‌ها هيچ فعال اقتصادي و شهروندي اظهار نارضايتي نمي‌كرد. ۴. آنچه كه در سال ۱۴۰۲ رخ داد، دقيقا نقطه منفي كاهش ارزش پول ملي و افزايش قيمتها بود. كاهش ارزش پول ملي، هم نسبت به طلا و هم نسبت به نرخ ارز همچنان بالاي ۵۰ درصد است، اما رونقي در بازارها ايجاد نشد. علت‌هاي كاهش ارزش پول ملي هم به سياست‌هاي دولت در بخش پولي و مالي مي‌گردد. تغييرات نقدينگي از يك طرف و افزايش نرخ طلا و ارز هم از سوي ديگر بر روي هم منجر به كاهش فزاينده ارزش پول ملي شده است و اين تورم را در ادامه روند اقتصاد افزايشي مي‌كند./متن کامل

⭕️ مردم کیست؟ 👤 دکتر پویا جبل‌عاملی ✍️ دو انقلاب در قرن هجدهم رخ داد که یکی به حداکثر اهداف خود نائل شد و دیگری هرچند توانست ساخت سیاسی مبتنی بر سلطنت را واژگون کند، اما از دل آن حکومت‌های استبدادی بیرون آمد و نیاز به بیش از یک قرن تلاش بود تا بتوان به ساختی دموکراتیک و پایدار دست یافت؛ انقلاب آمریکا و فرانسه. ✍️ یکی از ویژگی‌های خاصی که نگذاشت انقلاب اروپاییان همانند انقلاب آن سوی اقیانوس آتلانتیک شود، فهم آنان از «مردم» بود. ✍️ هانا آرنت در تعبیر واژه «مردم» از منظر پدران انقلاب آمریکا می‌نویسد: واژه «مردم» همیشه نزد بنیادگذاران مفهوم «بسیارگانگی‌»(manyness) و تنوع بی‌پایان جماعتی را که عظمتشان در تکثر و تعدد بود، حفظ کرد. ✍️ مردان انقلاب آمریکا همه با رای عمومی به معنای وحدت نظر بالقوه همگان مخالف بودند؛ زیرا می‌دانستند که در حکومت مردم، قلمرو عام از تبادل نظر میان افراد مساوی به‌وجود می‌آید و به محض آنکه این افراد مساوی همگی در امری وحدت نظر پیدا کردند، دیگر جایی برای تبادل عقیده نمی‌ماند و این قلمرو از میان خواهد رفت. ✍️ در آن‌سو اما روبسپیر و بازیگران انقلاب فرانسه، برای اثبات نظر خود و تحکم در اجرای آن از عقاید «مردم» شاهد می‌آوردند. به بیان دیگر، آنان منویات خود را از قول «مردم» به پیش می‌راندند. ✍️ درحالی‌که بنیان‌گذاران کشور تازه نیز مانند انقلابیون فرانسه، رای حداکثری و قاطع مردم را داشتند؛ اما از آنجا که می‌دانستند حکومت افکار عمومی نیز حکومتی استبدادی است، از شاهد آوردن از «مردم» برای مباحث خویش احتراز می‌کردند. ✍️ اما گروه‌های انقلابی فرانسه همگی یک‌صدا با پذیرش «مردمی» که در ذهن داشتند به قلع و قمع مخالفان خویش روی می‌آوردند. ✍️ نرسیدن به چنین طنز تلخی، تنها با بستری فراهم می‌شود که به‌وجود آورنده تعادل در ساخت سیاسی باشد که از منظر تنوع، همانند جامعه باشد. ✍️ مردم تنها اجتماع افراد هستند و هر فرد خواست و آرزوهای مخصوص به خود را دارد. ✍️ ساختی می‌تواند راه سعادت را برای این اجتماع فراهم کند که «فرد» و آرزوهای او برایش مقدس باشد و از آن‌سو باید تاکید کرد، علم اقتصاد بیش از هر علم دیگری «فرد» را تقدیس می‌کند./متن کامل

📌 آیندۀ کشور ✍️ دکتر محمود سریع‌القلم پرسش بنیادی هم اکنون این است که چگونه می ‌توان نرخ دو رقمی تورم را به تک رقمی کاهش داد؟ امری که طی سال ‌های متمادی امکان ‌ پذیر نشده است. از منظر اقتصاد سیاسی و عرف جهانی، راه ‌حل ‌های آزمون شده ای در بین کشورهای میان پایه وجود دارد. بعضی اقدامات به شرح زیر قابل طرح هستند: 1. عضویت در سازمان تجارت جهانی (WTO)؛ 2. روابط عادی مالی و بانکی با جهان؛ 3. جذب سرمایه ‌گذاری خارجی؛ 4. سیاست خارجی در خدمت مقتضیات رشد و توسعه اقتصادی؛ 5. سرمایه ‌گذاری گسترده در زیرساخت ‌های کشور؛ 6. صادرات حداقل چهار میلیون بشکه نفت در روز؛ 7. حمایت شفاف و پایدار از فعالیت بخش خصوصی؛ 8. شفافیت و تداوم در سیاست  ‌گذاری ‌های مالی، پولی، اقتصادی و مالیاتی؛ 9. آزادی رسانه ‌های خصوصی و دولتی در پی گیری عملکرد افراد و نهادهای دولتی؛ 10. محدود کردن روابط با همسایگان به تجارت، سرمایه گذاری، فرهنگ و دیپلماسی. نه تنها ساخت فعلی قدرت نمی ‌تواند این Package را بپذیرد، بلکه کسری از آن را هم نمی ‌تواند قبول کند زیرا این مجموعه اقدامات برای حرکت در مسیرتک رقمی کردن نرخ تورم، یک پارادایم حکمرانی جدیدی در راستای عملکرد کشورهای میان -پایه ای مانند ترکیه، اندونزی و مکزیک است که تضادی با نظام جهانی ندارند. طبعاً هیچ حاکمیتی بر خلاف مصالح خود عمل نمی ‌کند. این Package برای تک رقمی کردن تورم و امیدوار کردن عامۀ مردم نسبت به آینده، افکار نوین، مدیران متفاوت و پایگاه اجتماعی متمایزی می ‌طلبد. پس آنچه باقی می ماند، تداوم سیاست های فعلی اقتصادی و رویکرد فعلی سیاست خارجی است. حاکمیت کشور از دو سو، زیر فشار است: بی ثباتی اقتصادی داخلی و تحریم ‌های خارجی. هرچند بتوان داخل را با کنترل ‌های گاه و بی ‌گاه و چاپ ۵ همت (هزار میلیارد تومان) در روز، مدیریت کوتاه مدت کرد ولی لغو تحریم ‌ها بدواً به اتخاذ یک منطق جدید در حکمرانی نیاز دارد که مجموعۀ غرب نیزامکان پذیرش آن را داشته باشد. طبیعی است که حاکمیت کشور، چنین چرخشی را نخواهد پذیرفت زیرا باید در ساخت قدرت خود تجدید نظر کند. در عین حال، لغو حدود چهارهزار تحریم ‌، یک پروژۀ عظیمی است که تصورِ فرآیند مذاکراتی و اجرایی آن سرگیجه  ‌ ‌آوراست. پس می ‌ماند تداوم سیاست های فعلی اقتصادی و رویکرد فعلی سیاست خارجی. با توجه به هزینه ‌های فزایندۀ نهاد دولت و نا ترازی نظام بانکی، منابع مالی برای سرمایه ‌گذاری در تولید و زیرساخت ‌های کشور بسیار محدود بوده و یا به علت محدودیت استخراج و مشکلات فروش نفت، به حداقل رسیده است. برای حاکمیت، حفظ وضع موجود با اندکی تعدیل ‌های مقطعی تنها راهبرد واقع بینانه خواهد بود زیرا اصلاحات بنیادی اقتصاد کشور، خانه تکانی ‌های جدی سیاسی، فرهنگی و امنیتی به همراه خواهد داشت و ائتلاف ‌های متفاوت سیاسی را به وجود خواهد آورد. طبعاً هیچ حاکمیتی با دست خود ساخت قدرت خود را متزلزل نمی ‌کند ضمن اینکه در گونه  ‌شناسی لذاتِ متصورِ بشر، هیچ لذتی بالاتر از لذت قدرت قرار نمی ‌گیرد. حفظ وضع موجود، توان اجرای یک راهبرد دراز مدت را ندارد اما با تعدیل ‌های ماهانه و شکار فرصت ‌های کوتاه  ‌مدت، قابلیت عملیاتی شدن را دارد.

⭕️ پازوکی، اقتصاددان: آزادی حجاب به نفع اقتصاد کشور، مذهب و مذهبیون است./ دولت ۳۳ ماه است که برسر‌کار آمده اما هنوز استراتژی اقتصادی آن مشخص نیست!/ مگر مشکل امروز کشور آزادسازی جت شخصی است؟ دکتر مهدی پازوکی: 🔹این‌ها اگر راست می‌گویند اقتصاد را درست کنند، حجاب خودش درست می‌شود.بزرگترین مشکلی که اقتصاد ایران در‌حال حاضردارد بی‌ثباتی اقتصادی است. 🔹همه جای دنیا به دنبال این هستند که بهترین نیروها را جذب دولت کنند اما ما به دنبال جذب افراد عقب‌مانده‌ از فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های درجه ۳ و ۴ برای خدمات دولتی هستیم. 🔹من نمی‌گویم اگر FATF را بپذیریم از فردا مشکلاتمان حل می‌شود، می‌گویم مشکل اقتصاد ما زمانی حل می‌شود که افراد فهیم و عقلانیت بر نظام تصمیم‌گیری کلان اقتصادی کشورمان حاکم شوند. 🔹رابطه اقتصادی با جهان توسعه یافته از جمله آمریکا، ژاپن و اتحادیه اروپا به نفع ایران و به ضرر رقبای منطقه‌ای ماست ولی متاسفانه مسئولین ما متوجه این موضوع نیستند و تمام تخم‌مرغ‌هایشان را در سبد چین و روسیه گذاشتند. /خبرهای فوری مهم

❄️ در چندسال گذشته چند درصد فقیرتر شدیم؟ ♻️ گزارش اخیر مرکز پژوهش‌های مجلس درخصوص فقر نشان می‌دهد، بعد از خروج ترامپ از برجام، جمعیت فقرای کشور، ۵۰ درصد نسبت به قبل افزایش یافته است. ♻️ این گزارش حاکی از آن است که نرخ فقر در فاصله سال ۹۶ تا ۹۸ به صورت ناگهانی از حدود ۲۰ درصد، به حدود ۳۰ درصد جهش کرده است و از آن زمان تاکنون بهبودی در وضعیت نرخ فقر دیده نمی‌شود. ♻️ طبقه متوسط جامعه نیز از سال ۹۷ و ۹۸ به بعد به سمت فقیرتر شدن حرکت کرده و احتمال افتادن آنها به زیر خط فقر، بسیار زیادتر از گذشته است.

🔴 دکتر سهراب دل انگیزان: این مصوبه یعنی باب شدن قولنامه / مردم به جای پول نقد و تراکنش بانکی، با سکه معامله خواهند کرد / گودرزی: برای جلوگیری از سوداگری، این مصوبه لازم بود/ بحران مسکن هم بهتر می‌شود مصوبه اخیر مجلس درباره دریافت مالیات از افراد غیرتجاری در معاملات طلا، ارز، مسکن و خودرو، تا چه حد جامعه را دچار چالش اقتصادی می‌کند و ایراد اصلی این مصوبه را چه می‌دانید؟ این مصوبه مجلس هنوز به صورت دقیق منتشر نشده است؛ مواردی که از آن بیرون آمده هنوز مبهم است. بودجه یک بخشنامه اجرایی دارد که در آن بخشنامه مشخص می‌شود چه اتفاقی در پیش است. در نتیجه الان نمی‌توان به صورت دقیق صحبت کرد. مجلس کنونی که زمان آن هنوز تمام نشده است، تمام مالیات‌هایی را که می‌شد، تصویب کرد. این مجلس فعال‌ترین مجلس در حوزه مالیات‌گیری بود. مردمی که در شرایط نامساعد درآمدی هستند، تحت فشار مالیات مجلس قرار گرفته‌اند. اجرایی شدن این مصوبه تا چه حد به نگرانی اقتصادی دامن می‌زند؟ این مجلس باید از حق مردم دفاع کند اما نماینده دولت است و از مردم می‌کند و به دولت می‌دهد. مردم نان ندارند بخورند اما باید مالیات بدهند. اگر کسی یک خانه و پس انداز کوچک داشته باشد هم نگران شده است. این مجلس بر تورم و فعالیت‌های مشروع مردم مالیات بسته است. مالیات برای جبران کسری بودجه، شاید بودجه را تأمین کند اما چالش‌های دیگری برای اقتصاد روزمره مردم ایجاد می‌کند؛ عمده تخلفاتی که در سطح بازار پس از این مصوبه شکل می‌گیرد چیست؟ مالیات فقط برای کسری بودجه نیست، ما الان با دولتی مواجه هستیم که تراکنش‌ها را در اختیار نداشت و بخش زیادی از ظرفیت‌های مالیاتی را نادیده می‌گرفت. الان که تراکنش‌ها در اختیار دولت قرار می‌گیرد، دولت نمی‌داند دیگر چه کار کند و می‌خواهد از آب، کره بگیرد. ما نمی‌توانیم بر معاملات جاری مردم مالیات بگیریم. ماشین و خانه مردم که سرمایه نیست تا از آن مالیات بگیرند. اگر می‌خواهیم مالیات بر سرمایه بگیریم، اول باید سرمایه را تعریف کنیم. مثلاً سود سهام، عایدی سرمایه است، سود سپرده هم همینطور است اما دولت سود سپرده و سهام را ر‌ها کرده اما مردم بیچاره یک خانه دارند و باید بابت آن مالیات بدهند. اگر این روش بر اساس اطلاعات موجود شکل بگیرد، مردم وارد معاملات غیرمرسوم می‌شوند و قولنامه باب می‌شود و به جای پول نقد و تراکنش بانکی، سکه معامله می‌کنند. دولت در حال انتقال اقتصاد به بخش زیرزمینی است.

انتخابات آمریکا؛ روشنی‌ها و ابهام‌ها 👤 دکتر سیدمحمدکاظم سجادپور ✍️ روشن است که در حال حاضر انتخابات آمریکا حول دو شخصیت کاملا متفاوت می‌چرخد. ✍️ بایدن، کاندیدای حزب دموکرات شخصیتی است که تجلی و تبلور نظام ایالات متحده در تمامیت آن است. ✍️ او با توجه به مراحل گوناگونی که در زندگی سیاسی خود داشته، محصول نهایی نظام (Establishment) آمریکا و نخبگان حاکم بر آنهاست. ✍️ هرچند که ترامپ یک دوره رئیس‌جمهور آمریکا بوده، اما نسبت به نظام سیاسی و مخصوصا نخبگان حاکم آن نه فقط خودی محسوب نمی‌شود، بلکه تمایلات خاصی بروز داده و می‌دهد که همگی نشانه‌هایی از شک و تردید او درخصوص نهادها و نخبگان حاکم است. ✍️ به راحتی می‌‌توان او را بی‌ایمان و بی‌باور به کارآیی مخصوصا جنبه‌های سیاسی نخبگان حاکم دید. ✍️ شخصیت ترامپ، توده‌گرا، پرخاشگر، ناامن، توطئه‌اندیش و البته توانا در ایجاد ارتباط با مردم و اقشار عادی اجتماعی است. ✍️ بایدن، نخبه‌گراست و با اقشار فرادست اجتماعی بهتر می‌تواند ارتباط برقرار کند. او اهل سازماندهی و اجماع‌سازی است. ✍️ بایدن ایدئولوژیک و با چارچوب‌های شناختی مشخص نسبت به آمریکا و جهان است و در مقابل، ترامپ، اهل معامله و در حوزه مسائل کلان و استراتژیک دیدگاه‌های سیالی دارد. ✍️ بایدن یک سوسیال دموکرات و ترامپ یک لیبرال افراطی مخصوصا در کاهش مالیات‌هاست. ✍️ با دو آمریکا روبه‌رو هستیم؛ ترامپ آمریکای باز از نظر اقتصادی (نه البته در تجارت) و بسته از نظر فرهنگی و اجتماعی را نمایندگی می‌کند و بایدن اقتصاد باز ولی با مقررات و ضابطه‌مند و تا حدودی بسته درباره ایجاد برابری اجتماعی همراه با آزادی‌های گسترده ذهنی را دنبال می‌کند. ✍️ نژاد و فرهنگ در میان موضوعاتی عمیقا جداکننده هستند.... ✍️ در بعد خارجی، ابهام‌ها نیز قابل توجه است؛ ولی مهم‌ترین آنها تاثیر بحران غزه بر رای‌دهندگان، مخصوصا دموکرات‌ها است. اغراق نیست، اگر گفته شود که در میان بحران‌های خاورمیانه‌ای هیچ بحرانی مانند غزه در سیاست داخلی آمریکا اثرگذار نبوده و مخصوصا اثرات آن در ایالت‌هایی که به ایالت‌های چرخشی (Swing States) شناخته می‌شوند، جدی است. توضیح آنکه برخی از ایالت‌ها، به‌طور سنتی و پایدار به یک حزب رای داده‌اند و هویت حزبی مشخصی دارند؛ ولی برخی بین دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان با آرای هرچند کم در چرخش هستند. ایالت میشیگان با حدود ۲۰۰هزار آمریکایی عرب‌تبار و مسلمان از زمره آنهاست. بحران غزه ممکن است پیامدهای ناخواسته و نامشخص عمیق‌تری از درگیری آمریکا در خاورمیانه را دربرداشته باشد که آن هم بر ابهام‌ها می‌افزاید. در تاریک و روشنی انتخابات آمریکا، این گزاره جدی می‌شود که سیاست سرنوشت محتومی ندارد و به متغیرهای متعددی بستگی دارد که برخی شناخته‌شده و برخی نامشخص‌ هستند./متن کامل

🔺توصیه خیرخواهانه همتی به دولت سیزدهم: فاصله نرخ ارز بازار با نرخ نیمایی را کم کنید؛ وگرنه با خروج سنگین سرمایه روبرو می‌شوید دکتر عبدالناصر همتی: 🔹براساس گزارش مسوولان بانک مرکزی در طول سال گذشته یعنی ۱۴۰۲، مبلغ ۶۹میلیارد دلار ارز با نرخی بسیار پایین‌تر از نرخ ارز در بازار، برای واردات تامین شده است. 🔹در حال حاضر اختلاف نرخ ارز بازار با نرخ ارز نیما به ۲۵هزار تومان یعنی بیش از ۶۰درصد رسیده است و اختلاف آن با ارز ۲۸۵۰۰تومانی به ۳۷هزار تومان رسیده؛ یعنی ۲.۳برابر شده است. 🔹به تجربه، توصیه خیرخواهانه اینجانب به مسوولان این است که این فاصله را به‌تدریج و در یک فاصله زمانی معقول اصلاح کنند. تداوم این سیاست نه تنها موجب ثبات اقتصادی نمی‌شود، بلکه موجب تحریک حرکت‌های سفته‌بازانه، خروج سنگین سرمایه و فاصله گرفتن نرخ بازار با نرخ‌های تثبیتی می‌شود./دنیای اقتصاد

🎞 تبعات ماندن تحریم‌ها تا 2026 ▫️تازه‌ترین پیش‌بینی بانک جهانی از اقتصاد ایران؛ کاهش تورم ترمز رشد را می‌کشد؟ ▫️پیش‌بینی بانک جهانی از رشد اقتصادی ایران حکایت از آن دارد که این شاخص در 3 سال آینده وارد یک روند نزولی می‌‌شود و رشد اقتصادی از بالای 5 درصد در سال 2023 میلادی (1402 شمسی) به کمتر از 2.5 درصد در سال 2026 (1405 شمسی) می‌رسد. ▫️کاهش فروش نفت و تداوم تحریم‌ها دو عاملی هستند که بانک جهانی تاثیر آن‌ها بر رشد اقتصادی را در پیش‌بینی خود لحاظ کرده است. ▫️از طرف دیگه، طبق پیش‌بینی این نهاد تورم هم کاهش پیدا می‌کند و از کانال 40 درصد به کمتر از 32 درصد می‌رسد. ثمره همراهی رشد اقتصادی و تورم در این مسیر نزولی برای اقتصاد ایران مثبت است یا منفی؟

✳️ سخنان اسحاق جهانگیری در رابطه با وضعیت کشور و مردم : « کسانی که دلسوز اسلام و تشیع هستند، بگذارند ایران توسعه پیدا کند.. تحریم‌ها باید حل شود تا بتوانیم به پشتوانه آن پول وارد ایران کنیم ایران همه ظرفیت‌ها برای اینکه یک کشور توسعه‌یافته باشد را دارد صدای شکسته شدن استخوان مردم به گوش می‌رسد، باید مساله اقتصاد مردم را حل کنیم هر جنگی باید یک دوره‌ای داشته باشد و نمی‌شود بی‌نهایت ادامه داد؛ بی‌نهایت ادامه بدهیم، قربانی‌اش مردم هستند ناترازی انرژی وحشتناک است، این ناترازی‌ها نیاز به پول دارد

✳️ كارايي بودجه‌هاي دولت براي مبارزه با فقر كاهش پيدا كرد آنچه كه از تصوير فقر ايرانيان در دهه 90 به چشم مي‌آيد، كاهش رفاه عموم جامعه است. افزايش جمعيت فقرا با شروع دور دوم تحريم‌ها از سال‌هاي 1396 و 1397 كه با تورم‌هاي بالا و كاهش شديد ارزش پول ملي همراه بود، وضعيت سطح رفاه فقرا و غير فقرا نيز ريزش داشته. در چنين شرايطي كارايي بودجه‌هاي دولت براي مبارزه با فقر كاهش پيدا كرده است. ضمن اينكه مي‌توان ادعا كرد كه اين بودجه‌ها ابتكار اندكي براي دستيابي به راه‌هاي مقابله با فقر داشته‌اند اما حجم فقر موجود در جامعه تا حد زيادي كارايي سياست‌هاي حمايتي در بودجه‌هاي سنواتي را كاهش داده است. ✳️ با تورم بالا افراد بيشتري به زير خط فقر سقوط مي‌كنند تورم نيز يكي از مولفه‌هاي اصلي اثرگذاري بر روي نرخ فقر است. شرايط تورمي نااطميناني محيط اقتصادي را افزايش مي‌دهد و امكان رشد اقتصادي را محدود مي‌كند. از سمتي ديگر تورم منجر به افزايش هزينه‌ها مي‌شود؛ در حالي كه ممكن است دستمزد‌ها و درآمدها به اندازه تورم رشد نكند. در حقيقت فقرا و خانوارهاي طبقه متوسط بازندگان شرايط تورمي هستند چرا كه امكانات كمتري نسبت به دهك‌هاي بالاي درآمدي براي پوشش خود در برابر تورم دارند. تورم هزينه‌هاي خط فقر را افزايش مي‌دهد و در شرايطي كه دستمزدها به اندازه تورم به روز نمي‌شود، افراد بيشتري به زير خط فقر سقوط مي‌كنند. نمودار همبستگي ميان تورم و نرخ فقر براي سال‌هاي 1385 تا 1401 نشان مي‌دهد رابطه ميان تورم و نرخ فقر در اين سال‌ها مثبت است. اين رابطه مستقيم به معني هم روندي تورم و نرخ فقر است در نتيجه يكي از راهكارهاي كنترل فقر از طريق بودجه عمومي كنترل تورم است./متن کامل

❄️ دکتر حسین راغفر: بازرگان می‌گفت که رهبر انقلاب، ایران را برای اسلام می‌خواهد 🔺 بازرگان می‌گفت ما اسلام را برای ایران می‌خواهیم، اما رهبر انقلاب ایران را برای اسلام می‌خواهد. 🔺 این رویکرد دوم تا به الان ادامه پیدا کرده و منابع کشور به سمت و سوی الویت‌های دیگری هدایت شده است. 🔺 شعارهای انقلاب درخصوص صدور انقلاب به کشورهای دیگر نیز باعث شده که قواعد رفتاری حاکمیت تغییر پیدا کند.

✳️ برترین اقتصادهای آسیا ایران از سال ۱۹۸۰ تا سال ۱۹۹۰ یکی از ۵ اقتصاد برتر آسیا بود و حتی در سال ۱۹۹۰ دومین اقتصاد برتر آسیا بعد از چین شد؛ اما از این سال به بعد روند نزولی اقتصاد ایران آغاز شد. از سال ۱۹۹۰ تا سال ۲۰۱۸ نیز ایران یکی از ۱۵ اقتصاد برتر آسیا بود اما در سال ۲۰۱۸ رون نزولی اقتصاد ایران شروع شد و جایگاه خود را در میان ۱۵ اقتصاد برتر آسیا از دست داد.

✅ دکتر افقه، اقتصاددان در گفتگو با امتداد مطرح کرد؛ دولت در وضع کنونی، منفعل بوده و کنترلی بر قیمت ارز ندارد/ نرخ دلار تا زمان برگزاری انتخابات آمریکا ظرفیت افزایش تا ۱۰۰ هزارتومان را دارد/ در صورت انتخاب ترامپ در آمریکا، شوک آن می‌تواند دلار را از ۱۰۰ هزار تومان هم عبور بدهد ✍️امتداد-محمد جعفری: سید مرتضی افقه، اقتصاددان و استاد برجسته اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز در گفتگویی با امتداد، ضمن تشریح وضعیت کنونی اقتصاد ایران و آثار و پیامدهای تحمیلی از ناحیه این وضعیت بر اقشار آسیب‌پذیر جامعه، عنوان داشت: در حالی که وضعیت اقتصادی در کشور، روز به روز، شکل بغرنج‌تری به خود گرفته و به صورت روزمره شاهد افزایش شاخص‌هایی نظیر نرخ تورم، قیمت ارز و سکه و امثالهم هستیم، مسئولان دولت مدعی این هستند که با تلاش‌های خود، اجازه نداده‌اند تا مثلا قیمت دلار تا فرضا ۲۰۰ هزارتومان افزایش پیدا کند. این در حالی است که بر خلاف این ادعا، اساسا این عدم افزایش به واسطه اقدامات دولت نبوده است. 🔹به عبارت دقیق‌تر، اصلا دولت در وضع کنونی، کنترلی بر قیمت ارز ندارد. سیاست‌های دولت-چه بخش اقتصادی و چه کلیت آن- در مقابل نرخ دلار انفعالی است. آنچه که فعال بوده، متغیرهای خارج از اختیارات دولت است. اگر یک دولت قوی و باتجربه‌ای داشتیم، باز هم نمی‌توانست کنترل چندانی بر این وضعیت داشته باشد، چه برسد به اینکه ما شاهد استقرار ناکارآمدترین دولت پس از انقلاب در پاستور هستیم! 🔹بنابراین، دلار این پتانسیل را به دلیل تحولات احتمالی پیش رو دارد که شاهد افزایش مجدد نرخ آن باشیم. تحولاتی که باید وضعیت ملتهب کنونی در منطقه و از سوی دیگر، انتخابات آتی ایالات متحده را باید از جمله آن دانست که می‌تواند بر دامنه التهابات افزوده و ظرفیت بالا رفتن تورم را تشدید کند. 🔹به عنوان نمونه در همین فقره حمله به کنسول گری کشورمان در سوریه شاهد افزایش قیمت دلار بودیم، بدون اینکه اتفاق اقتصادی خاصی در ایران رخ داده باشد. بنابراین، دولت چگونه می‌تواند ادعا کند که بر این وضعیت اقتصادی اعمال کنترل خواهد داشت. دولت در حال حاضر، منفعل بوده و مجبور است تا برای جلوگیری از ریزش پایگاه حامیان خود دست به برخی سمپاشی‌ها بزند. 🔹جدای از این به نظر من، نرخ دلار تا زمان برگزاری انتخابات آمریکا ظرفیت افزایش تا ۱۰۰ هزارتومان را خواهد داشت. اگر هم شاهد انتخاب دونالد ترامپ در این انتخابات باشیم نیز، شوک این انتخاب می‌تواند دلار را از ۱۰۰ هزار تومان هم عبور بدهد. 🔹از سوی دیگر به نظر نمی‌رسد که نرخ تورم نیز بر خلاف ادعای دولت که آن را در میان‌مدت کاهش ارزیابی کرده در این بازه زمانی به کمتر از ۴۰ درصد برسد. ثانیا اگر تحولات مورد اشاره از جمله مناسبات مربوط به انتخابات آمریکا و التهابات منطقه تداوم داشته باشد، این ظرفیت وجود دارد که نرخ تورم به بالای ۴۵ تا ۵۰ درصد نیز برسد. 🔹امسال، سی و پنجمین سالی بود که شاهد نام‌گذاری سال از سوی رهبری بودیم. ۳۵ سالی که ۲۲ سال آن، مضمون اقتصادی داشته و ۸ سال آن، مشخصا در خصوص تولید بوده است. در عمل اما می‌بینیم که هیچ یک از این نام‌گذاری‌ها، اقتصاد کشور را حتی به حرکت به سوی تحقق شعارهای سالانه سوق نداده است. 🔹نام‌گذاری‌های که متاسفانه گویی در حد شعار باقی مانده و ظاهرا بناست تا تنها مسئولین درباره آن جمله ساخته و نانی برای عده‌ای جهت ساختن بیلبورد و درج عناوین بر روی نامه‌ها و برگزاری سمینارها دست و پا شود. اما اقداماتی که لازم است تا در پی آن به سمت توسعه به معنی عام و به سوی تولید به معنای خاص آن حرکت کنیم، صورت نگرفته و ظاهرا تمایلی برای این امر نیز احساس نمی‌شود.

✅انتقادهای تند دکتر حسین راغفر، اقتصاددان از وضعیت کشور: ۷۰ درصد اقتصاد کشور که زیر نظر نهادهای رهبری هستند از مالیات معاف شدند 🔻چه اتفاقی در کشور افتاده که فرزند رئیس یک قوه  درخواست پناهندگی به کشور کانادا می کند و نمی تواند در ایران زندگی کند. با چه منبعی می خواد بره حداقل ۵۰۰ هزار دلار پول می خواد 🔻ضرورت توسعه نظامی ما اینجور نبوده که بچه فلان مسول (شمخانی) باید روزی یک میلیون بشکه نفت بفروشد 🔻در لایحه نظام اصلاح مالیاتی نوشتند تمام نهادهای زیر نظر رهبری معاف هستند از مالیات. این یعنی اینکه ۶۰ تا ۷۰ درصد اقتصاد کشور که در اختیار آنهاست مالیات ندهند 🔻نفت و گاز باید در اختیار توسعه کشور باشد نه اینکه توی جیب فلان آقازاده برود که هر غلطی کند و عکس عیاشی هایشان در فضای مجازی منتشر شود