* अंतरीक्ष घडामोडी -
1) ISRO ने GSLV-F12, NVS-01 हे प्रगत नेव्हिगेशन उपग्रह प्रक्षेपित केले.
- भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने 29 मे रोजी श्रीहरिकोटा येथून त्यांचे प्रगत नेव्हिगेशन उपग्रह GSLV-F12 आणि NVS-01 प्रक्षेपित केले.
- आंध्र प्रदेशातील श्रीहरिकोटा येथील सतीश धवन अंतराळ केंद्रातून प्रक्षेपण करण्यात आले.
- NVS-01 हा भारताच्या दुसऱ्या पिढीतील NavIC उपग्रहांपैकी पहिला उपग्रह आहे जो सुधारित वैशिष्ट्यांसह आहे.
- वैज्ञानिकांनी पूर्वी तारीख आणि स्थान निश्चित करण्यासाठी आयातित रुबिडियम अणु घड्याळांचा वापर केला.
- आता, अहमदाबादस्थित स्पेस ॲप्लिकेशन सेंटरने विकसित केलेले रुबिडियम अणु घड्याळ जहाजावर असेल. हे एक महत्त्वाचे तंत्रज्ञान आहे जे मोजक्याच देशांकडे आहे.
- ISRO ने देशाच्या पोझिशनिंग, नेव्हिगेशन आणि वेळेच्या गरजा, विशेषतः नागरी विमान वाहतूक आणि लष्करी गरजा पूर्ण करण्यासाठी भारतीय नक्षत्र (NavIC) प्रणालीसह नेव्हिगेशन विकसित केले. NavIC पूर्वी भारतीय प्रादेशिक नॅव्हिगेशन सॅटेलाइट सिस्टम (IRNSS) म्हणून ओळखले जात असे.
----------------------------------------------------
* संरक्षण घडामोडी -
1) भारतीय लष्कराच्या सप्त शक्ती कमांडने 22 ते 25 मे या कालावधीत राजस्थान आणि पंजाबमधील पश्चिम सीमेवर 'सुदर्शन शक्ती 2023' हा सराव केला.
- भारतीय लष्कराच्या सप्त शक्ती कमांडने अलीकडेच राजस्थान आणि पंजाबमधील पश्चिम सीमेवर 'सुदर्शन शक्ती 2023' हा अत्यंत अपेक्षित सराव केला. नवीन युगातील तंत्रज्ञानाचा लाभ घेण्यास सक्षम असलेल्या आधुनिक, दुबळ्या आणि चपळ लढाऊ संयोजनात शक्तींचे रूपांतर करण्याचा या सरावाचा उद्देश आहे.
- भविष्यातील आव्हानांसाठी सैन्याचे आधुनिकीकरण करणे सुदर्शन शक्ती सराव 2023 चे प्राथमिक उद्दिष्ट नवीन तंत्रज्ञान आत्मसात करून आणि नाविन्यपूर्ण धोरणांचा अवलंब करून भारतीय सैन्यात परिवर्तन घडवून आणणे हे होते.
- सुदर्शन शक्ती व्यायाम 2023 मध्ये इलेक्ट्रॉनिक युद्धाच्या प्रमुख पैलूंवर देखील भर देण्यात आला आहे. इलेक्ट्रोमॅग्नेटिक स्पेक्ट्रमवर वर्चस्व गाजवण्याची भारतीय सैन्याची क्षमता वाढवणे, शत्रूच्या संप्रेषण नेटवर्कमध्ये व्यत्यय आणणे आणि स्वतःच्या महत्त्वपूर्ण माहितीच्या पायाभूत सुविधांचे संरक्षण करणे हे या सरावाचे उद्दिष्ट आहे.
----------------------------------------------------
* समिती/ बैठक -
1) दिल्ली उच्च न्यायालयाने दुर्मिळ रोग धोरण लागू करण्यासाठी 5 सदस्यीय पॅनेलची स्थापना केली आहे.
- समितीमध्ये डॉ. निखिल टंडन (प्राध्यापक एम्स) यांचा समावेश असेल; सचिव, आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय, किंवा त्यांचे नामनिर्देशित सदस्य; महासंचालक, भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषद; ड्रग कंट्रोलर जनरल ऑफ इंडिया; आणि डॉ मधुलिका काबरा,प्राध्यापिका(AIIMS).
- राष्ट्रीय दुर्मिळ रोग धोरण-2021 कार्यक्षम रीतीने अंमलात आणण्यासाठी आणि “पॉलिसीचे फायदे दुर्मिळ आजाराच्या अंतिम रुग्णांपर्यंत पोहोचतील याची खात्री करण्यासाठी” दिल्ली उच्च न्यायालयाने अलीकडेच पाच सदस्यीय 'राष्ट्रीय दुर्मिळ रोग समिती' स्थापन केली आहे.
----------------------------------------------------
2) अटल भुजल योजनेच्या राष्ट्रीय स्तरावरील सुकाणू समितीची (NLSC) चौथी बैठक नवी दिल्ली येथे जलसंपदा विभाग , RD आणि GR, जलशक्ती मंत्रालयाचे सचिव यांच्या अध्यक्षतेखाली झाली .
- अटल भुजल योजना (ATAL JAL) ही केंद्रीय क्षेत्र योजना म्हणून एप्रिल 2020 पासून सात राज्यांतील 80 जिल्ह्यांतील 229 प्रशासकीय ब्लॉक/तालुक्यांमधील 8220 पाण्याचा ताण असलेल्या ग्रामपंचायतींमध्ये राबविण्यात येत आहे, उदा. गुजरात, हरियाणा, कर्नाटक, मध्य प्रदेश, महाराष्ट्र, राजस्थान आणि उत्तर प्रदेश या पाच वर्षांच्या कालावधीसाठी (2020- 25).
----------------------------------------------------
* महाराष्ट्र/ बँक -
1) FY23 मध्ये बँक ऑफ महाराष्ट्र NPA व्यवस्थापनात अव्वल कामगिरी करणारा म्हणून उदयास आली.
- बँक ऑफ महाराष्ट्र (BoM) , एक पुणेस्थित सरकारी मालकीची कर्जदार, बुडीत कर्जे व्यवस्थापित करण्यासाठी सर्वोत्कृष्ट बँक म्हणून ओळखली गेली आहे, ज्याने संपलेल्या आर्थिक वर्षात 0.25% चे उल्लेखनीय निव्वळ नॉन-परफॉर्मिंग ॲसेट (NPAs) प्रमाण गाठले आहे.
- बँकांच्या प्रकाशित वार्षिक आकडेवारीनुसार, सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांपुरते (PSBs) मर्यादित न राहता, एकूण व्यवसाय 3 लाख कोटींहून अधिक असलेल्या सर्व बँकांमध्ये या यशामुळे BoM आघाडीवर आहे.
----------------------------------------------------
2) महाराष्ट्र राज्य शासनाच्या स्वच्छ मुख अभियानाचे सदिच्छादूत भारतरत्न सचिन तेंडुलकर होणार आहेत– वैद्यकीय शिक्षण मंत्री गिरीष महाजन यांनी सांगितलं आहे.