احسان‌نامه

🔺 «بیایید از عشق صحبت کنیم ...» ویدیو کوتاهی از شعرخوانی #قیصر_امین_پور در شهریور ۱۳۸۶. آقای شاعر ۸ آبان همان سال درگذشت @ehsanname

▪️ایران درودی، نقاش معروف معاصر هم به خاطر عوارض بیماری کرونا درگذشت. خانم درودی در نقاشی‌هایش از رنگ مشکی استفاده نمی‌کرد و به کشیدن نور در آثارش شهرت دارد. او در شش دهه فعالیت هنری، شهرتی جهانی داشت و هنرمندانی چون آندره مالرو و سالوادور دالی درباره‌اش نوشته یا حرف زده‌اند، با این حال معتقد بود بهترین اثرش را هنوز خلق نکرده و باز در حال تلاش بود.(+) خانم درودی یک زندگینامه خودنوشت هم دارد با عنوان «در فاصلۀ دو نقطه» که پرفروش است و تاکنون سی نوبت چاپ شده. در ویدیو بالا، خانم درودی می‌نوازد و متنی را در توضیح هنرش می‌خواند: «نقاشی عصیان من است و شکیبایی من ...» @ehsanname

🔺۲۹۵سال پیش در چنین روزی (۲۸ اکتبر ۱۷۲۶) کتابی در لندن منتشر شد که هنوز جزو کلاسیک‌هاست: «سفرهای گالیور» اثر جاناتان سویفت و شرح چهار سفر عجیب و غریبِ پزشکی به اسم لموئیل گالیور به سرزمین کوتوله‌ها، غول‌ها، دانشمندها و اسبهای سخنگو. تصویری که در بالا می‌بینید، جلد اولین ترجمۀ «سفرهای گالیور» (یا به قول مترجم: گولی‌ور) به فارسی است، در عهد مظفرالدین شاه، به تاریخ ربیع‌الثانی ۱۳۱۹ قمری (مرداد ۱۲۸۰ شمسی) همراه با تصویری از لی‌لی‌پوتی‌ها در این چاپ. این ترجمه از زبان واسط فرانسوی و توسط علیرضا مترجم‌السلطنه انجام شده بود. چاپ مجددی از این ترجمه هم در بازار کتاب هست (نشر مدید، ۹۸) @ehsanname

‏۴۲ سال از ثبت جهانی تخت جمشید گذشت به همت دکتر شهریار عدل در ۴ آبان ۱۳۵۸ و در سومین اجلاس میراث جهانی یونسکو در قاهره، تخت جمشید ثبت جهانی شد. فیلم از آرشیو پته و از قدیمی‌ترین فیلم‌ها از تخت جمشید پیش از کاوش‌های گسترده در این محوطه است. @mirasnama

📸 غرفه خالی افغانستان در نمایشگاه کتاب فرانکفورت با شعار «امسال کتاب نداریم!» پیش از این اتحادیه ناشران افغانستان اعلام کرده بود فعالیت‌ ۹۵ درصد ناشرها و کتابفروشی‌های شهر کابل در دو ماه اخیر دورۀ طالبان متوقف شده است (+) و معروفترین کتابفروشی کابل هم گفته بود در همین مدت فقط دو مشتری داشته است (+) @ehsanname

🔺شعر عجیب و مبتذلی است بی وزن و قافیه و هر بحث ادبی، که در شرکت ایران خودرو برای وزیر صمت خوانده‌اند. (+) کاری ندارم که حکم اخلاقیِ مدح و مدیحه‌سرایی چیست، اما کاش اگر شعر سفارشی هم می‌گویند همان را درست بگویند. نمونه را از استاد سخن سعدی نقل کنم که در باب اول «بوستان»، در داستان معروفِ «یکی از بزرگان اهل تمیز» که حکایت می‌کند عمر ابن عبدالعزیز انگشتری قیمتی داشت و موقع خشکسالی فروخت و خرج ملت کرد، در آخر ماجرا هم مدحِ امیر وقت، اتابک سعد زنگی را می‌کند و می‌گوید: «بحمدللَه این سیرت و راهِ راست/ اتابک ابوبکرِ بِن سعد راست» و این‌طوری سفارش رعایت خلق را می‌کند و بعد چنین شاهکار می‌سراید که در دورۀ آن امیر، اوضاع طوری خوب شده که «کس از فتنه در پارس دیگر نشان/ نبیند، مگر قامتِ مَهوَشان». مدحیه هم می‌گویید، لااقل زیبا بگویید! @ehsanname

🌕چرا موراکامی نوبل نمی‌گیرد؟ @ehsanname 🔹از سال ۲۰۰۷ اسم هاروکی موارکامی،نویسندۀ ژاپنی به عنوان یکی از مهمترین مدعیان دریافت نوبل ادبیات مطرح است. ژاپن‌تایمز در گفتگو با یک استاد ادبیات ژاپنی، حدس زده به این سه دلیل است که آکادمی سوئد با موراکامی حال نمی‌کند و به او نوبل نمی‌دهد: اول اینکه نوبل به مواضع نویسندگان اهمیت می‌دهد. برندۀ اسال (عبدالرزاق گورنا) دربارۀ اثرات استعمار می‌نویسد، برندۀ ۲۰۱۵ سوتلانا الکسیویچ، به خاطر گزارش‌های افشاگرنه‌اش مورد تقدیر قرار گرفت. یا پاتریک مودیانو، برندۀ ۲۰۱۴ در مورد جهان تحت اشغال نازی‌ها می‌نوشت. درحالی‌که موراکامی موضع خاصی در آثارش ندارد. بلکه برعکس، او با شرکتی همکاری کرده که اتهاماتی در مورد استفاده آنها از محصولات اردوگاه‌های کار اجباری اویغورها در سین کیانگ وجود دارد. نکته دوم اینکه موراکامی در مورد نحوه نمایش مسایل زنان در آثارش با چالش‌هایی مواجه بوده. مثلاً در رمان 1Q84 قهرمان داستان با دختری زیر سن قانونی رابطه دارد. و بالاخره اینکه در آثار موراکامی نوعی تمایل به فرهنگ مصرف‌کننده وجود دارد. قهرمانان داستان‌های او اغلب زندگی شیکی دارند، به موسیقی غربی گوش می‌دهند، لباس‌های زیبا می‌پوشند و پاستا و ساندویچ می‌خورند... که این، پسندِ روشن‌فکرها نیست. (پایان نقل از ترجمۀ ایبنا) @ehsanname 🔸در مورد نکات بالا، مورد دوم را ما خیلی نمی‌توانیم نظر بدهیم، چون هم ممیزی و هم بعضی از مترجم‌ها، زحمتش را می‌کشند (مثلا در ترجمۀ یک رمان از موراکامی، شخصیت زنی به نام میو هست که وسطهای قصه تبدیل به مرد شده، دوباره زن می‌شود! +) اما در مورد دو نکتۀ دیگر، واقعیت این است که نوبل بیشتر دوست دارد ژست موضع‌دار بودن بگیرد، وگرنه همین‌ها در ۲۰۱۹ به پیتر هاندکه نوبل ادبی دادند که در دهه ۱۹۹۰ و سال‌های جنگ بالکان طرفدار سرسختِ صرب‌ها بود و همین باعث اعتراض‌های جهانی شد و از رئیس‌جمهور آلبانی تا انجمن قلم آمریکا، جایزه دادن به حامی نسل‌کشیِ صربها را تقبیح کردند، آن وقت نوبل اعلام کرد «این یک جایزۀ ادبی است، سیاسی نیست»! (+) @ehsanname 🔻تجمع طرفدارهای هاروکی موراکامی در یک معبد در توکیو به انتظار شنیدن خبر نوبل ۲۰۱۷. آن سال هموطن او، کازوئو ایشی‌گورو برندۀ نوبل شد

🔺سه بیت از مقدمۀ محمد گلندام بر دیوان حافظ در نعتِ پیامبر(ص)، با خط خوشِ میرعماد، که در موزه رضا عباسیِ تهران نگه‌داری می‌شود @ehsanname

🔸طنز: اگر سعدی ممیزی شود، چطور می‌شود؟ قسمتی از برنامه «ممیزی شعر و ترانه» که به مجوز قطعه «پریشان» محسن چاوشی با غزل سعدی (+) پرداخته. این برنامه کار حامد جوادزاده (تهیه‌کننده، کارگردان و بازیگر نقش خواننده) و وحید آقاپور (بازیگر نقش ممیز) است @Momayezi_Official @ehsanname

🔺چند روز پیش سنگ مزاری جدید برای #سهراب_سپهری رونمایی شد (پایین، چپ). سنگ مزار سهراب در صحن امامزاده سلطانعلی مشهد اردهال، ابتدا یک کاشی فیروزه‌ای ساده بود و بعد رضا مافیِ خوشنویس بخشی از شعر سهراب را برای سنگ مزارش نوشت (بالا وسط) که کامیونی از رویش رد شد و شکس. بعد بارها و بارها این سنگ به خاطر غلطهای نگارشی یا حک شدن اسم و شماره سنگتراش بر روی سنگ مزار عوض شد، تا سهراب رکورددار تعویض سنگ قبر باشد (ایسنا و جام‌جم) @ehsanname

▪️خانم رودابه کمالی، یکی از بازمانده‌های نسل رو به انقراض معلم‌های انشاهایی بود که شعلۀ خواندن و ادبیات را در دل بچه‌ها روشن می‌کنند. آنهایی که زنگ انشا و نوشتن، برایشان رفع تکلیف نیست. او ویراستار بود، چند کتاب نوشت، انتشاراتی کوچک داشت، اما مهمتر از همه اینها، ترویج‌گر پرشور کتابخوانی بود. دو دقیقه از حرفهای خانم کمالی را بشنوید (منبع +) که امروز درگذشت @ehsanname

🔺کارمِن مولا، نویسندۀ داستان‌های جنایی و پلیسی را خیلی‌ها «النا فرانتۀ اسپانیا» می‌خوانند. نویسنده‌ای پرفروش که به دقت مواظب حریم شخصی خودش بود و هیچ اطلاعاتی از او منتشر نمی‌شد و تنها چیزی که مطبوعات از او می‌دانستند اینها بود که زنی است چهل و چند ساله که در دانشگاه تدریس می‌کند و با اسم مستعار می‌نویسد و فیلمنامه هم دارد و شخصیت رمان‌هایش کارآگاه زنی به اسم النا بلانکو است. اتفاق عجیب اما در اختتامیه جایزه پلانتا (گرانترین جایزۀ ادبی اسپانیا) افتاد که نام کارمن مولا به عنوان برنده اعلام شد و درحالی‌که حاضران گردن کشیده بودند تا بالاخره نویسندۀ مرموز را ببینند، سه مرد روی صحنه آمدند. سه نویسندۀ مرد که به‌طور مشترک با اسم مستعاری زنانه می‌نوشتند و نتوانسته بودند از جایزۀ یک میلیون یورویی بگذرند. (+) چنین اتفاقی در کشور ما هم می‌افتد و بعضی ناشرهای رمان‌های عاشقانه به نویسندگان مرد، استفاده از نام مستعار زنانه را پیشنهاد می‌کنند. مثل رمان «برگ‌های سبز بید» نوشتۀ علی بیتاژیان که ناشر اسم کوچک مؤلف را حذف کرده و نام خانوادگی را با یک فاصله، تبدیل کرده به «بیتا ژیان» تا بهتر بفروشد (+) @ehsanname

📷 دو نما از سفرنامه تصویری احسان عبدی‌پور به افغانستان: مزار سادۀ ابوریحان بیرونی در شهر غزنی و کتابخانه‌ای که از کتابهای ضد پاکستان خالی شده‌است @ehsanname

‼️ فیلمی دارد دست به دست می‌شود به عنوان خبر شگفت‌انگیز کشف کتابخانه‌ای مخفی با ۸۴هزار کتاب خطی در پشت یک دیوار ۷۵متری در مغولستان منتشر شده با این توضیح که این کتابها متعلق به دوره عباسیان هستند و احتمالاً کتابهای کتابخانه بزرگ بغداد باشند که توسط مغولان غارت شده بودند و چه کشف مهمی خواهد بود اگر بین‌شان کتابهای گمشده خودمان را پیدا کنیم! خب بله، کشف هر یک برگ از آثار تاریخی ما، اتفاقی مهم و ارزشمند است، اما کمی جستجو نشان می‌دهد که این فیلم برای سال ۲۰۰۳ است و کشف کتابخانه‌ای مخفی در معبد ساکیا، در تبت. ظاهراً راهب‌ها از ترس ارتش سرخ چین آثار بودایی را به این شکل مخفی کرده بودند (ویکیپدیا این معبد) @ehsanname

📚 به مناسبت روز جهانی عصای سفید: معروفترین نویسندگان نابینای تاریخ. متنی از احسان رضایی با صدای فاطمه صداقتی، از برنامه تلویزیونی «کاغذ رنگی» ۳۰ بهمن ۹۳ @ehsanname

🔺با اعتراض اهالی فرهنگ، شرکت بهداشتی از اقدام عجیبش در استفاده از تصویر استاد #شفیعی_کدکنی عذرخواهی کرده که خیلی هم خوب. اما یادمان باشد که درست نوشتن، روش بهتری برای احترام به یک استاد ادبیات فارسی است. همین متن بالا را ببینید که چقدر کلیشه‌ای و پر از تکرار و کلمات زاید است. یک فایدۀ خواندن آثار شاعران و نویسندگان بزرگ، همین است که این طوری ننویسیم @ehsanname

📖 کدام چاپ حافظ را بخریم؟ @ehsanname جناب شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی، بدون شک پرفروشترین ادیب ایرانی است. فقط داشته باشید که یک قلم در سال گذشته، ۸۰هزار نسخه از اشعارش در قالب ۳۷ چاپ دیوان و ۴ گزیده منتشر شده است (+) و این، فقط یک سال از شش و نیم قرنی است که از وفات خواجه می‌گذرد. طبیعتاً این همه چاپهای متعدد و متنوع این سوال را پیش می‌آورد که چرا فقط یک چاپ از حافظ نداریم؟ و بعد اینکه خودمان از بین این‌همه کدام چاپ را انتخاب کنیم و بخریم؟ اینجا، به تعدادی از این سوال‌ها جواب داده شده 👇