ندارضوی‌زاده|نيم‌نگاه‌جامعه‌شناختی

در ماه‌های اخیر مکررا به سایت‌هایی برخورده‌ام که با پیغامی غیر از فیلترینگ رسمی ایران به روی کاربر با IP ایران بسته‌ شده‌اند. صفحه‌ای که باز می شود همیشه حاوی این پیام است که به کاربر در این منطقه یا با این IP سرویس داده نمی‌شود و بعضا اشاره می‌شود که این منطقه یا IP مشمول تحریم‌ها یا محدودیت‌های قانونی است. قبلا هم پیغام مشابه دیده بودم اما نه با این تواتر که اخیرا می‌بینم. سایت‌هایی هم که مراجعه کرده‌ام سایت‌های تخصصی نبوده‌اند و اغلب سایت‌‌های کسب اطلاعات،‌ جست‌وجوهای موردی، ابزارهای کارهای روزمره و عمومی، ابزارهای عمومی AI و بعضا اپلیکیشن‌ها بوده است. همه این سایت‌ها نه بسیار تخصصی‌اند، و نه ربطی به توسعه تسلیحات کشتار جمعی، صادرات نفت و امور بانکی و مالی دارند. درکی شهودی از تکرار مکرر این رخداد در ماه‌های اخیر به من القا می‌کند که تحریم‌ها حالا به عمیق‌ترین لایه‌های قوانین کسب‌وکارها و خدمات نفوذ کرده یا بسط داده شده است، و دسترسی جامعه ایرانی را مرتبا به امکان‌های رشد و توسعه (نه تنها در سطح ملی،‌ بلکه حتی فردی) محدود و محدودتر می‌کند. در نمونه‌ای تا کنون بی‌نظیر اخیرا یک ناشر معروف ژورنال‌های علمی بین‌المللی که مقاله‌ای روی سایتش بارگذاری کرده بودم، پیامی از دفتر سردبیری برایم فرستاد که می‌گفت متوجه شده‌اند تعلق سازمانی حداقل یکی از نویسندگان از کشوری است که تحت تحریم‌هاست و من باید تصریح کنم که در این اثر نماینده دولت نیستم و چنین و چنان! و تهدید شده بودم که تا زمانی که چنین اعترافی نکنم بررسی مقاله تعلیق می‌شود! آن‌هم در پژوهشی که هیچ ربطی به موضوعات تحریم ندارد. حتی واکنش مجله به پاسخ من هم واکنشی عجیب، با تاخیر و تردید، و مشکوک بود. تا کنون با چنین رفتاری مواجه نشده بودم. کسی در میان فعالان و جریان‌ها و نهادهای رسانه‌‌ای و سیاسی و کنشگران بسیار فعال و پرمخاطب شبکه‌های اجتماعی در داخل یا خارج ایران معترض این وضعیت هست!؟ یا اصلا متوجه خود این واقعیت و پیامدهای آن هست!؟ کسی معترض این محرومیت‌های بدون توجیه «جامعه ایران» هست؟ 🍀 @NedaRazaviChannel