انجمن آنستزیولوژی و مراقبت‌های ویژه ایران

آیا هدفون‌های حذف نویز می‌توانند جلوی تهوع و استفراغ پس از جراحی را بگیرند؟ ✍️ دکتر علی‌اصغر هنرمند احتمالاً شما هم تصور می‌کنید وقتی بیمار روی تخت اتاق عمل بی‌هوش می‌شود، مغزش مثل یک تلویزیون خاموش، دیگر هیچ ارتباطی با دنیای اطراف ندارد؛ اما اگر بدانید مغز حتی در عمیق‌ترین حالت بیهوشی هم به سر و صدای اتاق عمل گوش می‌دهد و همین صداها حال بیمار را بعد از به هوش آمدن به هم می‌زند، چه؟ تهوع و استفراغ پس از جراحی (PONV) یکی از چالش‌های بالینی بسیار رایج در بخش‌های ریکاوری است. حالا یافته‌های یک پژوهش جدید که در کنفرانس انجمن متخصصان بیهوشی آمریکا ارائه شده، نشان می‌دهد یک اقدام غیردارویی بسیار ساده می‌تواند این عارضه‌ی کلافه‌کننده را به‌طور چشمگیری کاهش دهد: گذاشتن هدفون‌های حذف نویز (Noise-cancelling) روی گوش بیمار در طول جراحی! 🔬 از داروهای ضدتهوع تا سکوت؛ در اتاق عمل چه گذشت؟ با اینکه تجویز روتین داروهای ضدتهوع به کاهش این عارضه کمک می‌کند، اما همیشه کافی نیست. اتاق‌های عمل برخلاف تصور عموم، اصلاً جاهای ساکتی نیستند و میانگین سر و صدا در آن‌ها حدود ۶۶ دسی‌بل (معادل یک مکالمه‌ی عادی و روزمره) است. در این کارآزمایی بالینی، ۱۹۲ بیمار که تحت بیهوشی عمومی، جراحی لاپاراسکوپی زنان انجام داده بودند، به دو گروه تقسیم شدند. همه‌ی بیماران داروهای بیهوشی و ضدتهوع استاندارد را دریافت کردند، اما برای نیمی از آن‌ها از لحظه‌ی شروع بیهوشی تا پایان عمل، گوشی‌های مسدودکننده‌ی صدا گذاشته شد. نتایج ثبت‌شده در ۴۸ ساعت اول پس از جراحی بسیار قابل‌توجه بود: - در گروهی که از هدفون‌های محافظ استفاده کرده بودند، تنها ۳۵ درصد از بیماران دچار تهوع یا استفراغ شدند (در مقایسه با ۵۲ درصد در گروه بدون هدفون). - شدت علائم و دفعات استفراغ در گروه دارای هدفون بسیار کمتر بود. 🧠 چرا صدای اتاق عمل حال بیمار را به هم می‌زند؟ مکانیسم دقیق ارتباط میان سر و صدا، بیهوشی و تهوع هنوز به‌طور کامل مشخص نیست، اما پژوهشگران این مطالعه یک توجیه زیستی منطقی برای آن دارند. داروهای بیهوشی مستقیماً بر سیستم عصبی اثر می‌گذارند؛ در این شرایط، سر و صدای محیط (از بوق مداوم مانیتورها تا صحبت‌های تیم جراحی) به عنوان یک عامل استرس‌زا عمل کرده و سیستم عصبی خودمختار را تحریک می‌کند. این سیستم که وظیفه‌ی کنترل فعالیت‌های غیرارادی بدن مثل ضربان قلب را بر عهده دارد، مستقیماً با مسیرهای عصبی ساقه‌ی مغز که مرکز کنترل تهوع و استفراغ هستند درگیر می‌شود. https://updatemd.com/evidence-based-medicine/noise-cancelling-headphones-postoperative-nausea/ کانال «آپدیت اِم دی» در تلگرام: https://t.me/updatemd آپدیت اِم دی در یوتیوب: https://www.youtube.com/@UpdateMD