ch
Feedback
یادداشت‌های شینا انصاری

یادداشت‌های شینا انصاری

前往频道在 Telegram

معاون رییس جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست

显示更多
2 002
订阅者
无数据24 小时
-77 天
-3030 天
吸引订阅者
二月 '26
二月 '26
+2
在0个频道中
一月 '26
+1
在0个频道中
Get PRO
十二月 '25
+12
在0个频道中
Get PRO
十一月 '25
+18
在1个频道中
Get PRO
十月 '25
+8
在2个频道中
Get PRO
九月 '25
+9
在0个频道中
Get PRO
八月 '25
+8
在1个频道中
Get PRO
七月 '25
+26
在6个频道中
Get PRO
六月 '25
+17
在3个频道中
Get PRO
五月 '25
+46
在5个频道中
Get PRO
四月 '25
+52
在4个频道中
Get PRO
三月 '25
+109
在3个频道中
Get PRO
二月 '25
+47
在4个频道中
Get PRO
一月 '25
+63
在8个频道中
Get PRO
十二月 '24
+73
在7个频道中
Get PRO
十一月 '24
+214
在18个频道中
Get PRO
十月 '24
+110
在7个频道中
Get PRO
九月 '24
+876
在16个频道中
Get PRO
八月 '24
+7
在0个频道中
Get PRO
七月 '24
+19
在4个频道中
Get PRO
六月 '24
+5
在0个频道中
Get PRO
五月 '24
+7
在1个频道中
Get PRO
四月 '24
+8
在3个频道中
Get PRO
三月 '24
+12
在0个频道中
Get PRO
二月 '24
+15
在1个频道中
Get PRO
一月 '24
+12
在1个频道中
Get PRO
十二月 '23
+19
在2个频道中
Get PRO
十一月 '23
+15
在5个频道中
Get PRO
十月 '23
+14
在1个频道中
Get PRO
九月 '23
+12
在0个频道中
Get PRO
八月 '23
+15
在0个频道中
Get PRO
七月 '23
+11
在0个频道中
Get PRO
六月 '23
+8
在0个频道中
Get PRO
五月 '23
+26
在0个频道中
Get PRO
四月 '23
+16
在0个频道中
Get PRO
三月 '23
+28
在0个频道中
Get PRO
二月 '23
+9
在0个频道中
Get PRO
一月 '23
+132
在0个频道中
Get PRO
十二月 '22
+29
在0个频道中
Get PRO
十一月 '22
+15
在0个频道中
Get PRO
十月 '22
+21
在0个频道中
Get PRO
九月 '22
+5
在0个频道中
Get PRO
八月 '22
+9
在0个频道中
Get PRO
七月 '22
+6
在0个频道中
Get PRO
六月 '22
+7
在0个频道中
Get PRO
五月 '22
+3
在0个频道中
Get PRO
四月 '22
+6
在0个频道中
Get PRO
三月 '22
+7
在0个频道中
Get PRO
二月 '22
+5
在0个频道中
Get PRO
一月 '22
+2
在0个频道中
Get PRO
十二月 '21
+588
在0个频道中
Get PRO
十一月 '21
+3
在0个频道中
Get PRO
十月 '21
+7
在0个频道中
Get PRO
九月 '21
+1 166
在0个频道中
Get PRO
八月 '21
+6
在0个频道中
Get PRO
七月 '21
+5
在0个频道中
Get PRO
六月 '21
+1 485
在0个频道中
Get PRO
五月 '21
+5
在0个频道中
Get PRO
四月 '21
+10
在0个频道中
Get PRO
三月 '21
+8
在0个频道中
Get PRO
二月 '21
+4
在0个频道中
Get PRO
一月 '21
+10
在0个频道中
Get PRO
十二月 '20
+1 304
在0个频道中
日期
订阅者增长
提及
频道
25 二月0
24 二月0
23 二月0
22 二月0
21 二月0
20 二月0
19 二月0
18 二月+1
17 二月0
16 二月+1
15 二月0
14 二月0
13 二月0
12 二月0
11 二月0
10 二月0
09 二月0
08 二月0
07 二月0
06 二月0
05 二月0
04 二月0
03 二月0
02 二月0
01 二月0
频道帖子
🔻یادداشت چهل و هشتم ▫️نیاز مبرم کشور به مرکز تخصصی اطفای حریق عرصه‌های طبیعی ▫️جنگل، مرتع و سایر عرصه‌های طبیعی زیرساخت‌های طبیعی مهم کشور محسوب می‌شوند و فلسفه وجودی سازمان‌هایی همچون حفاظت محیط زیست و منابع طبیعی نیز حفاظت از همین زیرساخت‌های طبیعی و حیاتی بوده و هست. ▫️در موضوع آتش‌سوزی جنگل الیت در محدوده منطقه حفاظت شده چهارباغ در استان مازندران، تلاش‌های محیطبانان، جنگلبانان، نیروهای امدادی، نیروهای نظامی و داوطلبان مردمی که با وجود تمامی دشواری‌ها در میدان به اطفای حریق پرداختند قابل تقدیر و ارزشمند است. به احترام این عزیزان تمام قد می‌ایستم و از تلاش‌های آنها برای حفظ ذخایر ارزشمند طبیعی تشکر می‌کنم. ▫️پس از حضور در منطقه و بازدید میدانی از وضعیت، ضرورت دارد گزارشی دقیق و مستند از آنچه گذشت تهیه شود. اما آنچه بیش از هرچیز به عنوان یک نیاز جدی در کشور مطرح است و در ماجرای آتش‌سوزی الیت نیز بار دیگر این نیاز عیان شد، وجود یک مرکز تخصصی و مشترک برای اطفای حریق عرصه‌های طبیعی است. ▫️باید این واقعیت را بپذیریم که اولا شرایط خشکسالی انباشته، تغییر الگوی بارش و افزایش میانگین دمای عمومی کشور شرایطی بسیار حساس و شکننده را برای عرصه‌های طبیعی از جمله جنگل و مرتع رقم زده تا جایی که هر حریق کوچکی را به سرعت گسترش خواهد داد. ▫️از سوی دیگر، با وجود تجربیات متعدد حریق در کشور و البته تلاش‌های بی‌شمار افراد مختلف (چه در سازمان‌ها و دستگاه‌ها و چه داوطلبان مردمی) به‌نظر می‌رسد هنوز مستندنگاری علمی، اندوختن دانش و گردآوری تجهیزات، امکانات و بودجه‌های لازم برای اطفای حریق این عرصه‌ها به‌شکلی هماهنگ و سازمان‌یافته انجام نشده است. ▫️با خبر هستم که سازمان منابع طبیعی از دهه ۱۳۹۰ تلاش‌های ارزنده‌ای را برای راه‌اندازی پایگاه‌های اطفای حریق منطقه‌ای انجام داده است. همچنین همکاران سازمان حفاظت محیط زیست نیز با آموزش، تأمین تجهیزات و ساماندهی نیروهای داوطلب در برخی مناطق حادثه‌خیز کشور، به‌علاوه راه‌اندازی سامانه هوشمند تشخیص آتش‌سوزی در برخی مناطق مهم تلاش‌های قابل تقدیری انجام داده‌اند. ▫️اما باید واقعیت را پذیرفت. واقعیت این است که در موقعیت بحران، نیازمند مرکزی تخصصی با بودجه و امکانات مناسب برای اطفای حریق عرصه‌های طبیعی هستیم. این موضوع را در بازدیدم از عملیات اطفای حریق جنگل الیت نیز بیان کردم و در گزارشی که خدمت ریاست محترم جمهوری ارائه نمودم، ضرورت راه‌اندازی چنین مرکزی را مطرح کردم. ▫️مرکزی تخصصی که اولا محل گردآوری دانش و تجربه اطفای حریق در مناطق و شرایط مختلف باشد، نیروی آموزش‌دیده و تجهیزات کافی در اختیار داشته باشد، به ابزارهای پایش مجهز باشد و در نهایت قادر به سازماندهی سریع نیروها و تجهیزات در واکنش به حوادث آتش‌سوزی در عرصه‌ها باشد. چنین مرکزی یک نیاز مهم و مبرم برای کشور در شرایط فعلی است و راه‌اندازی این مرکز نباید فقط یک آرزو باشد. ▫️در اینجا لازم می‌دانم از همکارانم در سازمان حفاظت محیط زیست، تمامی تلاشگران و همکاران دستگاه‌های مختلف خصوصا سازمان منابع طبیعی، استانداری مازندران، ستاد مدیریت بحران، نیروهای نظامی و البته سفرای محترم جمهوری اسلامی ایران در کشورهای ترکیه و روسیه به‌پاس تمامی همکاری ها برای اطفای حریق جنگل الیت تشکر کنم. ▫️اما تشکر ویژه‌ای دارم از تمامی نیروهای داوطلب مردمی، فعالان محیط زیست و تمامی آنها که دلسوزانه پا به میدان گذاشتند و برای حفظ این ذخیره ارزشمند از جنگل‌های هیرکانی تلاش کردند. به‌علاوه از تمامی اصحاب رسانه، کاربران شبکه‌های اجتماعی و شهروندانی که موضوع را پیگیری کرده و می‌کنند -چه آنها که با سازمان همراه بودند و چه آنها که به نقد عملکرد سازمان پرداختند- صمیمانه تشکر می‌کنم. مهمترین پشتوانه سازمان حفاظت محیط زیست، همواره جامعه و مطالبه‌گران جامعه مدنی بوده و هستند. ▫️امیدوارم با تلاشی که تمام گروه‌ها به‌کار بسته‌اند، شاهد اطفای کامل حریق جنگل الیت باشیم. همچنین نتایج پیگیری‌ها برای راه‌اندازی مرکز تخصصی اطفای حریق نیز به اطلاع شهروندان عزیز خواهد رسید./ روزنامه اعتماد @payeshemohitzist

2
176105779637403000_251022_192929 (1).pdf
1 344
3
برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی کشور @payeshemohitzist
3
4
برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی کشور
3
5
برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی کشور @payeshemohitzist
1
6
🔻یادداشت چهل و هفتم ▫️گامی رو به جلو برای مقابله با تغییر اقلیم ▫️«برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی کشور» دو هفته گذشته به تصویب دولت رسید. این مصوبه از یک سو برنامه ای برای افزایش سازگاری و تاب آوری اقتصاد کشور با اثرات پدیده تغییر اقلیم و از سوی دیگر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، به ویژه در حوزه‌هایی که هم راستایی با موضوعاتی همچون افزایش بهره وری انرژی و کاهش ناترازی انرژی دارد، است. ▫️در حال حاضر «تغییر اقلیم» به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های محیط زیستی در سطح جهان به شمار می‌آید و پیامدهای آن در حوزه‌های وسیعی همچون آب، کشاورزی، بهداشت، بیابان‌زایی، آلودگی هوا، انرژی و... مشاهده می‌شود. ▫️متاسفانه کشور ما نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی آن، در زمره کشورهایی است که تاثیرپذیری بالایی را از پیامدهای تغییر اقلیم تجربه کرده اند، که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به کاهش ۴۰ درصدی میزان بارش‌ها در کشور و افزایش مصرف انرژی در اثر افزایش دما اشاره نمود. برای مقابله با پدیده تغییر اقلیم، تدوین یک راهبرد و برنامه‌ جامع و ملی، نه یک انتخاب، که یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است. این راهبرد به کشور اجازه می‌دهد به جای واکنش انفعالی به پیامدهای تغییر اقلیم، به‌صورت فعالانه و برنامه‌ریزی‌شده عمل کند. ▫️چنین برنامه‌ای با تعیین اهداف مشخص برای سازگاری با اثرات تغییر اقلیم، توسعه اقتصاد سبز و صنعت کم‌کربن چارچوبی هماهنگ برای تمام بخش‌ها ایجاد می‌کند. تدوین و اجرای برنامه گامی ضروری برای مدیریت بهینه منابع، جذب سرمایه‌گذاری در فناوری‌های پاک، ایجاد تاب‌آوری در اقتصاد و در نهایت، تضمین توسعه پایدار و امنیت ملی در بلندمدت می‌شود. ▫️لازم به اشاره است که اقداماتی همچون توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، کاهش فلرینگ، اسقاط ناوگان فرسوده و برقی‌سازی ناوگان حمل و نقل از مهم‌ترین موارد در دست اقدام کشور در یکسال گذشته بوده که کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای را به همراه دارد. ▫️برنامه مدیریت تغییرات اقلیمی در سه محور توسعه اقتصاد سبز و صنعت کم کربن، تقویت سازگاری و کاهش آسیب های ناشی از تغییر اقلیم (در بخش های آب، کشاورزی، بهداشت و محیط زیست) و ارتقای هماهنگی و انسجام سازمانی داخلی و تقویت دیپلماسی محیط زیست با هدف ظرفیت سازی و انتقال فناوری های اقلیمی تهیه شده است. ▫️کاهش مخاطرات کمی و کیفی آب دریاهای کشور ناشی از تغییر اقلیم، تقویت تاب آوری مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست و بهسازی بوم سازگان تخریب شده ناشی از این پدیده از محورهای ارتقای سازگاری بخش محیط زیست کشور در مواجهه با اثرات تغییر اقلیم است. ▫️از ظرفیت های دیگر این برنامه، پیش بینی سازوکار «بازار داوطلبانه ملی کربن» است. اقدامات مالیات کربن توسط اتحادیه اروپا و دیگر کشورهای جهان، حاکی از تغییر در رویکرد این کشورها بر واردات محصولات پرکربن به داخل مرزهای خود است که تحت عنوان تعرفههای زیست محیطی، توان رقابتی و حاشیه سود محصولات صادراتی کشور را تحت تاثیر قرار خواهد داد و منجر به کاهش ارزآوری به کشور می شود. بنابراین صنایع صادراتی انرژی بر در کشور، در صورت عدم جبران میزان انتشار گازهای گلخانه ای خارج از حد استاندارد از طریق خرید گواهی کربن، آسیب خواهند دید. ▫️یکی از اقدامات مقابله ای موثر داخلی برای کاهش انتشار، بازار کربن و راه اندازی نظام MRV ملی مطابق با استانداردهای بین المللی است که با جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی نه تنها انگیزه‌های اقتصادی برای کاهش انتشار و کاهش مصرف انرژی فراهم می‌کند، بلکه باعث نوآوری‌ در فناوری و حفظ محیط زیست از جمله کاهش آلایندههای محلی و کاهش مصرف انرژی می شود. ▫️امید است با همکاری کلیه دستگاه‌ها برای پیشبرد اجرای این برنامه، علاوه بر اقدامات اساسی به منظور افزایش سازگاری با پیامدهای تغییر اقلیم، از جمله در بخش‌های آب، کشاورزی، انرژی و...، شاهد توسعه اقدامات مرتبط با کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای در کشور باشیم که علاوه بر آثار مثبت در سطح جهانی، می‌تواند اثرات قابل ملاحظه‌ای در چالش‌های مهم کشور از جمله کاهش ناترازی انرژی و آلودگی هوا داشته باشد. ▪️منبع: روزنامه اعتماد @payeshemohitzist
1 769
7
🔻یادداشت چهل و ششم ▫️روزی برای سربازان طبیعت ▫️هشتم آبان‌ماه، در تقویم رسمی کشور به‌عنوان روز محیطبان نامگذاری شده است. روزی برای سبزپوشان بی‌ادعا اما سختکوش حافظ طبیعت که با جان و دل پاسدار پایداری سرزمین مادری هستند. ▫️گفتن از جانبازی‌ها و فداکاری‌های این فرزندان دلسوز ایران تنها تطویل کلام و توضیح واضحات است. چراکه شرح خدمات بی‌بدیل این عزیزان بر کسی پوشیده نیست. مردانی که با توسل به امام خوبی‌ها، علی‌ابن موسی‌الرضا (علیه‌السلام)، پیرو ضامن آهو هستند و با وجود تمام سختی‌ها و مشکلات و کاستی‌ها، ذره‌ای از رسالت خود عقب‌نشینی نکرده و نمی‌کنند. ▫️در همین چند ماه گذشته، این سربازان طبیعت سه شهید والامقام را تقدیم کشور کرده‌اند. شهیدان «کاظم مصدق»، «هدایت‌الله دیده‌بان» و «محمود شهمرادی» جان عزیز خود را تقدیم پایداری سرزمین و‌ حفظ طبیعت ارزشمند آن کردند تا بار دیگر بر همگان اثبات شود که محیطبانان، خالصانه پای این سرزمین ایستاده‌اند و از هیچ فداکاری برای سرزمین عزیزمان فروگذار نخواهند کرد. ▫️امروز در مقابل سلحشوری و فداکاری این حافظان سرزمین، وظیفه‌ای سنگین داریم. تامین نیازهای معیشتی و شغلی، حمایت قضایی و حمایت معنوی از این عزیزان دستورکار مستمر و همیشگی مدیران سازمان حفاظت محیط زیست است. اصلاح ساعات کاری، تلاش برای به حداکثر رساندن امتیازات شغلی و بیمه محیطبانان، از جمله اقدامات سازمان از تابستان گذشته تاکنون بوده است. ▫️پیگیری احراز شهادت سه محیطبان مذکور در بنیاد شهید و پیگیری مستمر پرونده قضایی این شهدا تا مجازات عاملان و به جریان انداختن پرونده شهادت محیطبانانی که در سال‌های گذشته جان خود را تقدیم کشور کرده بودند اما پرونده قضایی مربوط به آنها مشمول گذشت زمان شده بود از دیگر اقدامات یک سال اخیر سازمان بوده است. ▫️پیشنهاد اصلاح قانون به‌کارگیری سلاح با هدف حمایت قضایی بیشتر از محیطبانان، به‌روزرسانی تجهیزات و امکان‌سنجی به‌کارگیری ابزارهای هوشمند کمکی برای حفاظت از مناطق با هدف کاهش بار وظایف محیطبانان از گام‌های دیگر سازمان برای حمایت از این سبزپوشان است. نیازها و کمبودها برای حمایت از سربازان طبیعت بسیار بیشتر از اینهاست و امیدواریم هشتم آبان‌ماه سال آینده، اقدامات بیشتری در این راستا به نتیجه برسد. ▫️فارغ از این اقدامات -که همگی جزء وظایف سازمان در حمایت از محیطبانان هستند- آنچه در حوزه عمومی از جامعه انتظار می‌رود، رعایت قوانین و‌ مقررات محیط زیستی خصوصا مقررات مربوط به ورود به مناطق تحت حفاظت، مقررات شکار و صید و اصول گردشکری پایدار است. رعایت مقررات و قوانین و همکاری با محیطبانان در عرصه‌های طبیعی، بخش قابل‌توجهی از بار سخت حفاظت از عرصه‌های طبیعی را از دوش محیطبانان برمی‌دارد و این خود بهترین حمایت از آنان است. ▫️امید که طبیعت میهن عزیزمان با مشارکت همگانی، تلاش محیطبانان و زیر سایه پرمهر ضامن آهو (ع) از گزند و تخریب به‌دور باشد تا فرزندان و آیندگانمان نیز از مواهب بی‌پایان آن بهره‌مند شوند. https://irna.ir/xjVRm5 @payeshemohitzist
1 336
8
🔰آیین نامه اجرایی جزء (۱) بند (ث) ماده (۲۲) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوری اسلامی ایران موضوع ارزش‌گذاری اقتصادی منابع محیط زیستی، تعيين هزينه خسارات محیط زیستی و نحوه تخصيص آن https://cabinetoffice.ir/fa/news/11512 @payeshemohitzist
1 076
9
🔻یادداشت چهل و پنجم ▫️حفاظت از بوم سازگان با زبان اقتصاد ▫️ارزش‌گذاری اقتصادی منابع محیط‌ زیستی همواره یکی از دغدغه‌های اصلی کارشناسان و کنشگران این حوزه در سال‌های اخیر بوده است. شکل‌گیری این باور که خدمات به‌ظاهر رایگان اکوسیستم‌ها در حقیقت دارایی‌های گران‌بهایی‌اند که تخریب یا آلودگی ناشی از فعالیت‌های انسانی می‌تواند با کاهش آنها، سلامت، رفاه و پایداری جامعه را تهدید کند، و همچنین چگونگی حفظ و محاسبه این ارزش‌ها، از مهم‌ترین موضوعاتی بوده‌اند که در چند دهه‌ گذشته در سطح جهانی مورد بحث قرار گرفته‌اند. ▫️در ایران نیز قانون برنامه پنج ساله چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تکلیف کرده بود تا این محاسبات (که بسیار تخصصی و البته زمان‌بر است) برای اکوسیستم‌های مختلف کشور انجام شود که سازمان حفاظت محیط ‌زیست در این سال‌ها مشغول انجام این مطالعات بود. اما این مطالعات به بستری قانونی نیاز داشت تا ارزش‌های به دست آمده در برنامه‌ریزی‌های کشور لحاظ شوند. ▫️با پیشنهاد سازمان، هیأت وزیران در جلسه ۲۷ شهریورماه ۱۴۰۴ و با استناد به جزء (1) بند (ث) ماده 22 قانون برنامه پنج ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، آیین‌نامه‌ای را با موضوع ارزشگذاری اقتصادی منابع زیست‌محیطی، تعیین هزینه خسارات زیست‌محیطی و نحوه تخصیص آن تصویب کرد. این اقدام قانونی را می‌توان نقطه عطفی در سیاست‌گذاری محیط ‌زیستی کشور دانست. زیرا قابلیت آن را دارد تا نظام مدیریت منابع محیط ‌زیستی و جبران خسارات و هزینه‌های وارده بر آن را به ‌سمت اثربخشی بیشتر هدایت کند. ▫️سال‌هاست که محیط‌زیست کشور زیر فشار پروژه‌های عمرانی، زیرساختی، صنعتی و معدنی قرار دارد؛ پروژه‌هایی که با هدف رشد اقتصادی اجرا می‌شوند، اما در کنار هدف اصلی، هزینه‌های سنگینی بر منابع ارزشمند محیط‌زیست چون هوا، آب، خاک، تنوع‌زیستی و حتی سلامت جوامع محلی تحمیل می‌کنند. ▫️نبود سازوکار مشخص برای محاسبه و جبران این خسارات، یکی از مهم‌ترین خلأهای موجود در زمینه حفاظت از محیط‌زیست بود. اجرای دقیق و شفاف این آیین‌نامه می‌تواند معادله‌ای جدید میان توسعه و حفاظت ایجاد کند. معادله‌ای که در آن محیط‌زیست، دیگر بازنده همیشگی پروژه‌های توسعه‌ای نیست. جبران خسارات و هزینه‌های محیط‌زیستی نه‌تنها یک الزام اخلاقی بلکه یک وظیفه قانونی و بین‌المللی است. ▫️در بسیاری از اسناد ملی و بین‌المللی، از جمله قوانین موضوعی محیط‌زیست مانند قانون هوای پاک، قانون حفاظت از خاک، قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب‌های کشور، «اعلامیه ریو» (۱۹۹۲) و «کنوانسیون تنوع‌زیستی»، به طور مستقیم یا غیر مستقیم، بر اصل «Polluter Pays» (پرداخت توسط آلوده کننده) تأکید شده است. بر اساس این اصل، هر شخص حقیقی یا حقوقی که موجب آلودگی یا تخریب محیط‌زیست می‌شود، موظف است هزینه‌های پیشگیری، پاک‌سازی و احیای محیط آسیب‌دیده را پرداخت کند. ▫️بر اساس همین آیین‌نامه و مطالعات انجام‌شده است که دستگاه‌های اجرایی، شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران و همه عاملان ایجاد هزینه‌های محیط‌زیستی موظف می‌شوند تا در فرآیند اجرای طرح‌ها، هزینه‌های محیط‌زیستی را برآورد کنند و با اجتناب از وارد کردن هزینه در وهله اول، هزینه‌های جبران آن‌دسته از آثار و پیامدهای غیرقابل اجتناب را محاسبه و تأمین کنند و به‌طور هدفمند صرف طرح‌های محیط‌زیستی با اولویت احیا و بازسازی عرصه‌های تخریب‌شده کنند. 🔗متن کامل یادداشت در روزنامه ایران https://irannewspaper.ir/8868/1/137903 @payeshemohitzist
1 737
10
🔻یادداشت چهل و چهارم ▫️آموزش کودکان برای فردای بهتر سرزمین ▫️روز جهانی و هفته ملی کودک فرصتی است برای پرداختن به دغدغه‌ها، مشکلات، بحران‌ها، علاقه‌مندی‌ها و حقوق کودکان، این جوانه‌های زندگی و امیدهای آینده. ▫️کودکان در نقاط زیادی از دنیا در حالی اولین قربانی سیاست، فقر، خشونت و جنگ هستند که خود هیچ نقش و اثرگذاری در بروز این ناهنجاری‌های بشری ندارند. فراموش نمی‌کنیم یاد کودکانی را که در جنگ تحمیلی 12 روزهٔ اخیر مانند فرشتگانی کوچک پر کشیدند. ▫️کودکان آسیب‌پذیرترین قشر جامعه در برابر بحران‌های محیط زیستی هستند و باز در اینجا هم کمترین نقشی در ایجاد این بحران‌ها و چالش‌ها ندارند. برخورداری از محیط زیست سالم یکی از اولین و بدیهی‌ترین حقوق کودکان است که تأمین آن بر عهدهٔ ما بزرگسالان در خانه، مدرسه، جامعه و کشور است. از این‌رو کودکان می‌توانند محور، انگیزه و هدف مشترکی در برنامه‌ریزی‌ها و فعالیت‌ها و مشارکت همگانی در حفظ محیط زیست باشند. ▫️از آن سو، کودکان به‌عنوان آینده‌سازان جامعه و در سال‌های طلایی یادگیری، گروه ویژه، اثربخش و مهمی در برنامه‌های آموزش محیط زیست هستند. چرا که تربیت و پرورش نسلی متعهد به ارزش‌های بنیادین جامعه، اخلاق محیط زیستی، مسولیت‌پذیر و فعال در حفظ محیط زیست جز با آموزش در سنین پایین امکان‌پذیر نیست. ▫️آموزش‌هایی که مطابق با یافته‌های علمی و تجربیات عملی در چارچوب نظام آموزش کشور طراحی و اجرا شوند، صد البته محدود به کلاس و مدرسه نیست بلکه گسترهٔ خانواده، جامعه و فضاهای مرتبط با کودکان در رسانه و دنیای مجازی و... را نیز دربر می‌گیرد. ▫️سازمان حفاظت محیط زیست، آموزش کودکان و آشنایی آنها با مفاهیم حفظ محیط زیست و پایداری را به عنوان یکی از رسالت‌های خود می‌داند و همواره این گروه سنی، از مخاطبان اصلی برنامه‌های سازمان هستند. در این راه، همکاری با دیگر دستگاه‌ها، گروه‌های تأثیرگذار همچون آموزگاران، فرهنگیان و فعالان محیط زیست و رسانه‌ها در جهت ارائهٔ محتوای آموزشی، از جمله اقدامات مستمر این سازمان محسوب می‌شود. ▫️امیدواریم تعاملات مثبت شکل‌گرفته با نهادهای مسئول در حوزهٔ آموزش و فرهنگسازی کشور از جمله آموزش و پرورش، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، صدا وسیما و سایر بخش های مرتبط، زمینه‌ساز تحول اثربخش و موفقیت‌های بیشتر در زمینهٔ آموزش محیط زیستی کودکان باشد. چرا که پایداری و فردای بهتر این مرز و بوم در گرو تربیت نسلی آشنا و آگاه به اصول حفاظت محیط زیست است. منبع: روزنامه اعتماد @payeshemohitzist
1 469
11
🔻یادداشت چهل و سوم ▫️صدای محیط زیست شنیده شد ▪️زمان تقویت حکمرانی محیط زیست است ▫️در یک‌سالگی دولت چهاردهم یکی از عرصه‌هایی که نمی‌توان نادیده‌اش گرفت، محیط‌زیست است. برخاستن بحران‌های محیط زیست، حاصل سال‌ها غفلت و کم اهمیت انگاشتن صدای طبیعت بوده است. صدایی که برای سال‌ها آنگونه که باید شنیده نشد؛ نه در سیاست‌گذاری و حکمرانی و نه در رفتار و سبک زندگی. این بی‌توجهی موجب شد عوارض بحران‌های محیط زیست، امروز در متن زندگی مردم وارد شود و پایداری اقتصادی، اجتماعی و زیستی ایرانیان را تحت تأثیر قرار دهد. ▫️در «مسأله آب» به عنوان یکی از چالشی‌ترین حوزه‌ها، کاهش ۳۰ درصدی بارندگی طی سه دهه و برداشت ۹۰ درصدی منابع آب تجدیدپذیر باعث آورد منفی آب در اکثر قریب به اتفاق سفره‌های کشور شد. به عبارت دیگر ما نه تنها از منابع آب تجدیدپذیر استفاده کرده‌ایم، بلکه به سرمایه آبی نسل‌های آینده دست درازی کرده و سهم فرزندان خودمان را مصرف کرده‌ایم.  ▫️علاوه بر آن، هدررفت آب در بخش کشاورزی، ساخت بی‌رویه سدها و حفر چاه‌های غیرمجاز (بیش از ۷۰۰ هزار چاه غیرمجاز) سبب شد پدیده فرونشست زمین در بیشتر استان‌های کشور به مثابه یک چالش نوظهور، زیرساخت‌های اساسی را در معرض تهدید قرار دهد. ▫️از دیگر مشکلاتی که منجر به بروز پیامدهای محیط زیستی شده، می‌بایست به وابستگی ۸۰ درصدی تولید انرژی کشور به سوخت‌های فسیلی، گستردگی ناوگان فرسوده حمل‌ونقل، روند رو به زوال جنگل‌ها، تأمین نشدن حقابه محیط زیستی تالاب‌ها، معضل آلودگی هوا و گردوغبار، تخریب زیستگاه‌های طبیعی دارای تنوع زیستی و تولید روزانه ۵۸ هزار تن پسماند در کشور با بازیافت زیر ۱۰ درصد اشاره کرد. در کنار همه مشکلات برشمرده شده، البته نمی‌توان تبعات تغییر اقلیم را که موجب افزایش دمای متوسط ۱.۸ سانتیگراد (و بالاتر از میانگین جهانی) و تشدید مسائل در حوزه محیط زیست کشور شده است را نادیده گرفت. ▫️طی کردن مسیر حوزه کلان محیط زیست کشور به شیوه قبل در واقع همان سناریوی بدبینانه‌ای است که کاهش جدی منابع آب زیرزمینی، تبدیل ۴۰ درصد اراضی کشاورزی به بیابان، تشدید پدیده گردوغبار و مهاجرت اجباری میلیون‌ها نفر از مناطق خشک را در پی خواهد داشت. ▫️دولت چهاردهم با درک ابرچالش‌های محیط زیست، لزوم تغییر و بازنگری در حکمرانی منابع سرزمینی را به عنوان مهم‌ترین اولویت مدنظر قرار داده است. این تغییر در حال حاضر با تمرکز بر سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر به‌ویژه خورشیدی در یک سال گذشته رشد قابل توجهی داشته است و ضرورت دارد این مسیر تا تحقق اهداف پیش‌بینی شده برای تنوع بخشی به سبد مصرفی انرژی کشور دنبال شود. ▫️محدودیت در بارگذاری صنایع آب بر در فلات مرکزی، تدوین سیاست‌های مبتنی بر تمرکز‌زدایی از کلانشهرها، اجرای سیاست‌های توسعه دریامحور با لحاظ الزامات محیط زیست، پیگیری تخصیص حقابه تالاب‌ها، تدوین برنامه ملی راهبردی مدیریت پسماند، توجه به رویکرد اقتصاد چرخشی با هدف افزایش بازیافت و بهره‌گیری از آب‌های نامتعارف (که در گام‌های آغازین است)، و تلاش برای تقویت دیپلماسی محیط زیست به‌ویژه با کشورهای منطقه از جمله محورهایی است که پیگیری شده و باید با عزمی جدی و همراهی همه ذی مدخلان (سایر قوا، بخش خصوصی، متخصصان و تشکل‌های مردم نهاد) اجرایی شود. ▫️امروز زمان آن رسیده است تا با تقویت حکمرانی محیط زیست درپی ترمیم و احیای آسیب‌های محیط زیست سرزمین‌مان برآییم. مسیر پیش رو دشوار است و نیازمند در اولویت قرار گرفتن منافع ملی بر منافع محلی و فردی. صدای هشدار طبیعت شنیده شده است، اما این کافی نیست. تصمیمات سخت و جسورانه برای تضمین زیست‌پذیری سرزمین ضرورتی انکارناپذیر برای تغییر سناریوی بدبینانه پیش روست. ▪️منبع: روزنامه ایران @payeshemohitzist
1 000
12
🔻یادداشت چهل و دوم ▫️آتش بر جانِ هور ▫️در هفته‌ای که گذشت، نخستین جلسه شورای اطلاع‌رسانی سازمان در دولت چهاردهم تشکیل شد. در این شورا علاوه بر همکاران، جمعی از پیشکسوتان، اهالی رسانه و صاحب‌نظران نیز از کمک تخصصی خود به سازمان و شورای اطلاع‌رسانی دریغ نکردند. ▫️تشکیل این شورا با هدف سیاستگذاری برای آگاهی‌رسانی و تقویت ارتباط سازمان حفاظت محیط زیست با جامعه، انجام شده است. تلاش ما در این دوره جلب مشارکت حداکثری جامعه است و رویکرد شورای اطلاع‌رسانی، فقط تمرکز بر اقدامات رسانه‌ای نیست، بلکه معتقدیم تمام بازوهای اجتماعی سازمان از جمله روابط‌عمومی، آموزش و مشارکت‌های مردمی باید به‌صورت هماهنگ عمل کنند تا با آگاهی‌رسانی هرچه بهتر، فضایی مناسب را برای مشارکت هرچه بیشتر جامعه فراهم کنند. ▫️در این هفته همچنین دهمین جلسه کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا برگزار شد. «کارگروه ملی کاهش آلودگی هوا» که با ریاست معاون اجرایی رئیس جمهور و دبیری سازمان حفاظت محیط زیست و با حضور دستگاه های اجرایی کشور از جمله وزارت‌خانه‌های صمت، نفت، نیرو، کشور و... تشکیل می‌شود، امکان هماهنگی و پیگیری اقدامات برای مدیریت و کاهش آلودگی هوا را ایجاد می‌کند. ▫️این کارگروه علاوه بر بررسی چالش‌های آلودگی هوای کلانشهرهای کشور از جمله اراک، اصفهان، اهواز، مشهد و تهران، موضوعات ملی همچون سیاست‌گذاری توزیع سوخت در کشور، اسقاط وسایل نقلیه فرسوده و نظارت بر معاینه فنی خودروها را نیز در دستور کار قرار داده است. ▫️اسقاط ۳۵۰ هزار وسیله نقلیه فرسوده در سال ۱۴۰۳ و شکستن رکورد سالانه آن با همکاری وزارت صمت و سایر دستگاه‌های مرتبط، انعقاد تفاهم‌نامه جایگزینی ۲۰ هزار موتور سیکلت فرسوده با موتورسیکلت‌های برقی و آغاز عملیات اجرایی آن در شهر تهران، ارتقاء سطح نظارت بر آلایندگی خودروهای تولید داخل توسط سازمان حفاظت محیط زیست، بررسی طرح‌های کاهش سولفور سوخت مازوت توسط وزارت نفت و سازمان حفاظت محیط زیست، استفاده از سوخت مازوت کم سولفور در نیروگاه شازند در سال گذشته، که موجب شد روزهای ناسالم اراک از ۲۷ روز ناسالم بواسطه آلاینده دی اکسید گوگرد در سال ۱۴۰۲ به ۵ روز در سال ۱۴۰۳ کاهش یابد، و برنامه‌ریزی توزیع سوخت کشور به منظور کاهش مصرف مازوت در فصل سرد سال از جمله اقدامات انجام شده بوده است. ▫️متاسفانه در هفته‌های اخیر بروز آتش‌سوزی‌ها در بخش عراقی تالاب هورالعظیم که ناشی از خشک شدن در بخش عراقی این تالاب است باعث تشدید آلودگی هوا در شهرهای غربی استان خوزستان شده است. با توجه به گزارش‌های دریافتی تاکنون در بخش ایرانی تالاب، به دلیل وجود آب و رطوبت، آتش‌سوزی رخ نداده است. روز گذشته معاون دریایی و تالاب ها و معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست از منطقه بازدید داشته اند. همچنین تلاش‌های دیپلماتیک از سوی جمهوری اسلامی ایران برای رهاسازی حقابه توسط عراق در دست پیگیری است. ▫️تجربه مهار آتش سوزی هورالعظیم در سال‌های گذشته بیانگر اثرگذاری ۱۰ الی ۲۰ درصدی هواپیماهای آب‌پاش است، بنابراین راه حل اساسی، «رهاسازی آب در تالاب» است. موضوعی بسیار مهم که باید هم از سمت عراق و هم کشورمان برای جلوگیری از آتشی که چندین سال است بر جانِ هورالعظیم افتاده و حیات ماهیان، پرندگان و زیستمندان تالاب، و سلامت مردم عزیز خوزستان را در معرض تهدید قرار داده است؛ مورد توجه قرار گیرد.   @payeshemohitzist
2 135
13
‍ 🔻یادداشت چهل و یکم ▫️کانون‌های داخلی گردوغبار حاصل توسعهٔ ناپایدار ▫️پدیدهٔ گردوغبار از اواسط دههٔ ۱۳۸۰ شمسی در کشور شدت گرفت. هرچند به‌دلیل قرارگیری ایران در کمربند خشک کرهٔ زمین، بخش‌هایی از کشور ما به‌طور پیوسته با آثار فرسایش بادی و گردوغبار با منشأ داخلی یا خارجی مواجه بود، ولی وقوع خشکسالی‌ها و تغییر شرایط اقلیمی و مهمتر از آن عوامل انسان‌ساخت مانند تغییر در رژیم هیدرولوژیکی و مدیریت ناصحیح منابع آب، خاک، پوشش گیاهی و بهره‌برداری ناپایدار، موجب تشدید پدیدهٔ گردوغبار در کشور در دو دههٔ گذشته شده است. ▫️طی چند هفتهٔ اخیر، تهران و تعدادی از شهرهای بزرگ کشور با پدیدهٔ گردوغبار مواجه بوده‌اند که «کانون‌های داخلی» منشأ این رخداد شناسایی شده‌اند. خوب است دربارهٔ چگونگی تشکیل و گسترش کانون اصلی گردوغبار این روزهای تهران یعنی «تالاب صالحیه» که در حدفاصل استان‌های البرز و قزوین واقع است صحبت کنیم: ▫️تالاب صالحیه در اوایل دههٔ ۱۳۸۰، یک ناحیهٔ مرطوب محسوب می‌شد. سطح آب زیرزمینی در این منطقه بالا بود و پوشش گیاهی نسبتاً مناسب، به‌ویژه گونه‌های مقاوم به شوری در آنجا وجود داشت. به‌دلیل وجود زمین‌های کشاورزی در اطراف این منطقه از جمله نظرآباد، بوئین‌زهرا، آبیک و اشتهارد و نگرانی از شور شدن خاک‌های زراعی به‌واسطهٔ بالا بودن تراز آب‌های زیرزمینی، جهاد کشاورزی در آن زمان، اقدام به اجرای یک سیستم زهکشی وسیع کرد. ▫️این زهکش در سال‌های ۸۴ و ۸۵ گسترده‌تر شد و برای جلوگیری از تخریب زمین‌های کشاورزی در نهایت، زهکش به رودخانهٔ شور در محدودهٔ اشتهارد رسید. ▫️اجرای این زهکش، به‌رغم اهداف توسعهٔ کشاورزی پیامدهای اکولوژیکی نامطلوبی به‌دنبال داشت. این زهکش در مسیر پخش طبیعی سیلاب‌ها ایجاد شد و همین مسأله باعث قطع جریان‌های هیدرولوژیکی فصلی شد؛ جریان‌هایی که تا پیش از آن باعث تغذیهٔ آبخوان‌ها و آبیاری طبیعی منطقه و دشت می‌شدند. همچنین زهکش باعث تخلیهٔ آب زیرزمینی و افت شدید سطح آن شد. از سوی دیگر در همان بازهٔ زمانی، چرای شتر به‌طور بی‌رویه در منطقه شدت گرفت و گونه‌های گیاهی باقی‌مانده، که عمدتاً بوته‌ای بودند، به‌دلیل این چرای مفرط حذف شدند و در نتیجه منطقه‌ای بیابانی، وسیع، خشک و بدون پوشش گیاهی شکل گرفت. اکنون این بیابان به‌وضوح از جادهٔ قزوین به‌سمت کرج و تهران قابل رؤیت است. ▫️درحقیقت غلبهٔ سیاستگذاری‌های توسعه‌ای ناپایدار در طول دو دهه موجب شد که این تالاب به یکی از کانون‌های مهم گردوغبار تبدیل شود و در شرایط کم‌بارشی و تشدید خشکسالی علاوه‌بر مناطق پیرامونی، کیفیت هوای کلانشهرهای تهران و کرج را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار دهد. ▫️لازم به توضیح است که دبیرخانهٔ ستاد ملی مقابله با گردوغبار در این‌باره مطالعات جامعی انجام داده است. منشأ دقیق گردوغبار، سازوکارهای تأثیرگذار از جمله نقش زهکش‌ها، چرای بی‌رویه و حتی ساختار جریان باد بررسی و تحلیل شده‌اند. همچنین وظایف دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو و سایر دستگاه‌ها مشخص و به آنها ابلاغ شده است. برای مثال، وزارت نیرو باید حقابهٔ تالاب‌ را تأمین کند و جهاد کشاورزی اقدام به اصلاح یا حذف زهکش‌ها کند و چرای دام را نیز در منطقه مدیریت کند. ▫️هرچند در مواجهه با شرایط بحرانی نیازمند اقداماتی عاجل هستیم ولی برنامه‌ها برای مهار کانون‌های گردوغبار باید در طول زمان و با همکاری بین‌بخشی میان دستگاه‌های متولی صورت پذیرد. همسویی سیاستگذاران، آگاه‌سازی عمومی و همکاری جوامع محلی، سمن‌ها و رسانه‌ها می‌تواند در هر سه لایه اقدامات فوری، میان‌مدت و بلندمدت مدیریت پدیدهٔ گردوغبار بسیار اثرگذار باشد. ▫️برای اطلاعات بیشتر گزارش تحلیلی پدیدهٔ گردوغبار اخیر که توسط ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیدهٔ گردوغبار معاونت انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تهیه شده، در پیوست این نوشتار قابل دسترس است. منبع: روزنامه اعتماد @payeshemohitzist
2 515
14
ورژن2رویداد15 و 16 تیرماه 1404_نهایی.pdf
1
15
🔻یادداشت چهل و یکم ▫️کانون‌های داخلی گردوغبار حاصل توسعهٔ ناپایدار ▫️پدیدهٔ گردوغبار از اواسط دههٔ ۱۳۸۰ شمسی در کشور شدت گرفت. هرچند به‌دلیل قرارگیری ایران در کمربند خشک کرهٔ زمین، بخش‌هایی از کشور ما به‌طور پیوسته با آثار فرسایش بادی و گردوغبار با منشأ داخلی یا خارجی مواجه بود، ولی وقوع خشکسالی‌ها و تغییر شرایط اقلیمی و مهمتر از آن عوامل انسان‌ساخت مانند تغییر در رژیم هیدرولوژیکی و مدیریت ناصحیح منابع آب، خاک، پوشش گیاهی و بهره‌برداری ناپایدار، موجب تشدید پدیدهٔ گردوغبار در کشور در دو دههٔ گذشته شده است. ▫️طی چند هفتهٔ اخیر، تهران و تعدادی از شهرهای بزرگ کشور با پدیدهٔ گردوغبار مواجه بوده‌اند که «کانون‌های داخلی» منشأ این رخداد شناسایی شده‌اند. خوب است دربارهٔ چگونگی تشکیل و گسترش کانون اصلی گردوغبار این روزهای تهران یعنی «تالاب صالحیه» که در حدفاصل استان‌های البرز و قزوین واقع است صحبت کنیم: ▫️تالاب صالحیه در اوایل دههٔ ۱۳۸۰، یک ناحیهٔ مرطوب محسوب می‌شد. سطح آب زیرزمینی در این منطقه بالا بود و پوشش گیاهی نسبتاً مناسب، به‌ویژه گونه‌های مقاوم به شوری در آنجا وجود داشت. به‌دلیل وجود زمین‌های کشاورزی در اطراف این منطقه از جمله نظرآباد، بوئین‌زهرا، آبیک و اشتهارد و نگرانی از شور شدن خاک‌های زراعی به‌واسطهٔ بالا بودن تراز آب‌های زیرزمینی، جهاد کشاورزی در آن زمان، اقدام به اجرای یک سیستم زهکشی وسیع کرد. ▫️این زهکش در سال‌های ۸۴ و ۸۵ گسترده‌تر شد و برای جلوگیری از تخریب زمین‌های کشاورزی در نهایت، زهکش به رودخانهٔ شور در محدودهٔ اشتهارد رسید. ▫️اجرای این زهکش، به‌رغم اهداف توسعهٔ کشاورزی پیامدهای اکولوژیکی نامطلوبی به‌دنبال داشت. این زهکش در مسیر پخش طبیعی سیلاب‌ها ایجاد شد و همین مسأله باعث قطع جریان‌های هیدرولوژیکی فصلی شد؛ جریان‌هایی که تا پیش از آن باعث تغذیهٔ آبخوان‌ها و آبیاری طبیعی منطقه و دشت می‌شدند. همچنین زهکش باعث تخلیهٔ آب زیرزمینی و افت شدید سطح آن شد. از سوی دیگر در همان بازهٔ زمانی، چرای شتر به‌طور بی‌رویه در منطقه شدت گرفت و گونه‌های گیاهی باقی‌مانده، که عمدتاً بوته‌ای بودند، به‌دلیل این چرای مفرط حذف شدند و در نتیجه منطقه‌ای بیابانی، وسیع، خشک و بدون پوشش گیاهی شکل گرفت. اکنون این بیابان به‌وضوح از جادهٔ قزوین به‌سمت کرج و تهران قابل رؤیت است. ▫️درحقیقت غلبهٔ سیاستگذاری‌های توسعه‌ای ناپایدار در طول دو دهه موجب شد که این تالاب به یکی از کانون‌های مهم گردوغبار تبدیل شود و در شرایط کم‌بارشی و تشدید خشکسالی علاوه‌بر مناطق پیرامونی، کیفیت هوای کلانشهرهای تهران و کرج را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار دهد. ▫️لازم به توضیح است که دبیرخانهٔ ستاد ملی مقابله با گردوغبار در این‌باره مطالعات جامعی انجام داده است. منشأ دقیق گردوغبار، سازوکارهای تأثیرگذار از جمله نقش زهکش‌ها، چرای بی‌رویه و حتی ساختار جریان باد بررسی و تحلیل شده‌اند. همچنین وظایف دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو و سایر دستگاه‌ها مشخص و به آنها ابلاغ شده است. برای مثال، وزارت نیرو باید حقابهٔ تالاب‌ را تأمین کند و جهاد کشاورزی اقدام به اصلاح یا حذف زهکش‌ها کند و چرای دام را نیز در منطقه مدیریت کند. ▫️هرچند در مواجهه با شرایط بحرانی نیازمند اقداماتی عاجل هستیم ولی برنامه‌ها برای مهار کانون‌های گردوغبار باید در طول زمان و با همکاری بین‌بخشی میان دستگاه‌های متولی صورت پذیرد. همسویی سیاستگذاران، آگاه‌سازی عمومی و همکاری جوامع محلی، سمن‌ها و رسانه‌ها می‌تواند در هر سه لایه اقدامات فوری، میان‌مدت و بلندمدت مدیریت پدیدهٔ گردوغبار بسیار اثرگذار باشد. ▫️برای اطلاعات بیشتر گزارش تحلیلی پدیدهٔ گردوغبار اخیر که توسط ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیدهٔ گردوغبار معاونت انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تهیه شده، در پیوست این نوشتار قابل دسترس است. منبع: روزنامه اعتماد @payeshemohitzist
1
16
ورژن2رویداد15 و 16 تیرماه 1404_نهایی.pdf
1
17
🔻یادداشت چهل و یکم ▫️کانون‌های داخلی گردوغبار حاصل توسعهٔ ناپایدار ▫️پدیدهٔ گردوغبار از اواسط دههٔ ۱۳۸۰ شمسی در کشور شدت گرفت. هرچند به‌دلیل قرارگیری ایران در کمربند خشک کرهٔ زمین، بخش‌هایی از کشور ما به‌طور پیوسته با آثار فرسایش بادی و گردوغبار با منشأ داخلی یا خارجی مواجه بود، ولی وقوع خشکسالی‌ها و تغییر شرایط اقلیمی و مهمتر از آن عوامل انسان‌ساخت مانند تغییر در رژیم هیدرولوژیکی و مدیریت ناصحیح منابع آب، خاک، پوشش گیاهی و بهره‌برداری ناپایدار، موجب تشدید پدیدهٔ گردوغبار در کشور در دو دههٔ گذشته شده است. ▫️طی چند هفتهٔ اخیر، تهران و تعدادی از شهرهای بزرگ کشور با پدیدهٔ گردوغبار مواجه بوده‌اند که «کانون‌های داخلی» منشأ این رخداد شناسایی شده‌اند. خوب است دربارهٔ چگونگی تشکیل و گسترش کانون اصلی گردوغبار این روزهای تهران یعنی «تالاب صالحیه» که در حدفاصل استان‌های البرز و قزوین واقع است صحبت کنیم: ▫️تالاب صالحیه در اوایل دههٔ ۱۳۸۰، یک ناحیهٔ مرطوب محسوب می‌شد. سطح آب زیرزمینی در این منطقه بالا بود و پوشش گیاهی نسبتاً مناسب، به‌ویژه گونه‌های مقاوم به شوری در آنجا وجود داشت. به‌دلیل وجود زمین‌های کشاورزی در اطراف این منطقه از جمله نظرآباد، بوئین‌زهرا، آبیک و اشتهارد و نگرانی از شور شدن خاک‌های زراعی به‌واسطهٔ بالا بودن تراز آب‌های زیرزمینی، جهاد کشاورزی در آن زمان، اقدام به اجرای یک سیستم زهکشی وسیع کرد. این زهکش در سال‌های ۸۴ و ۸۵ گسترده‌تر شد و برای جلوگیری از تخریب زمین‌های کشاورزی در نهایت، زهکش به رودخانهٔ شور در محدودهٔ اشتهارد رسید. ▫️اجرای این زهکش، به‌رغم اهداف توسعهٔ کشاورزی پیامدهای اکولوژیکی نامطلوبی به‌دنبال داشت. این زهکش در مسیر پخش طبیعی سیلاب‌ها ایجاد شد و همین مسأله باعث قطع جریان‌های هیدرولوژیکی فصلی شد؛ جریان‌هایی که تا پیش از آن باعث تغذیهٔ آبخوان‌ها و آبیاری طبیعی منطقه و دشت می‌شدند. همچنین زهکش باعث تخلیهٔ آب زیرزمینی و افت شدید سطح آن شد. ▫️از سوی دیگر در همان بازهٔ زمانی، چرای شتر به‌طور بی‌رویه در منطقه شدت گرفت و گونه‌های گیاهی باقی‌مانده، که عمدتاً بوته‌ای بودند، به‌دلیل این چرای مفرط حذف شدند و در نتیجه منطقه‌ای بیابانی، وسیع، خشک و بدون پوشش گیاهی شکل گرفت. اکنون این بیابان به‌وضوح از جادهٔ قزوین به‌سمت کرج و تهران قابل رؤیت است. ▫️درحقیقت غلبهٔ سیاستگذاری‌های توسعه‌ای ناپایدار در طول دو دهه موجب شد که این تالاب به یکی از کانون‌های مهم گردوغبار تبدیل شود و در شرایط کم‌بارشی و تشدید خشکسالی علاوه‌بر مناطق پیرامونی، کیفیت هوای کلانشهرهای تهران و کرج را به‌شدت تحت‌تأثیر قرار دهد. ▫️لازم به توضیح است که دبیرخانهٔ ستاد ملی مقابله با گردوغبار در این‌باره مطالعات جامعی انجام داده است. منشأ دقیق گردوغبار، سازوکارهای تأثیرگذار از جمله نقش زهکش‌ها، چرای بی‌رویه و حتی ساختار جریان باد بررسی و تحلیل شده‌اند. همچنین وظایف دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت جهاد کشاورزی، وزارت نیرو و سایر دستگاه‌ها مشخص و به آنها ابلاغ شده است. برای مثال، وزارت نیرو باید حقابهٔ تالاب‌ را تأمین کند و جهاد کشاورزی اقدام به اصلاح یا حذف زهکش‌ها کند و چرای دام را نیز در منطقه مدیریت کند. ▫️هرچند در مواجهه با شرایط بحرانی نیازمند اقداماتی عاجل هستیم ولی برنامه‌ها برای مهار کانون‌های گردوغبار باید در طول زمان و با همکاری بین‌بخشی میان دستگاه‌های متولی صورت پذیرد. همسویی سیاستگذاران، آگاه‌سازی عمومی و همکاری جوامع محلی، سمن‌ها و رسانه‌ها می‌تواند در هر سه لایه اقدامات فوری، میان‌مدت و بلندمدت مدیریت پدیدهٔ گردوغبار بسیار اثرگذار باشد. ▫️برای اطلاعات بیشتر گزارش تحلیلی پدیدهٔ گردوغبار اخیر که توسط ستاد ملی سیاستگذاری و هماهنگی مدیریت پدیدهٔ گردوغبار معاونت انسانی سازمان حفاظت محیط زیست تهیه شده، در پیوست این نوشتار قابل دسترس است. منبع: روزنامه اعتماد @payeshemohitzist
10
18
🔻یادداشت چهلم ▫️ آتش تجاوز رژیم صهیونسیتی بر جان محیط‌زیست ایران ▫️ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان و آزادگان جهان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفایش را تسلیت عرض می‌کنم. مقاومت و دفاع جانانه نیروهای مسلح و مردم در طول ۱۲ روز تجاوز آشکار رژیم صهیونیستی و شهادت فرماندهان غیور، دانشمندان عزیز و هموطنان شریف سرزمین‌مان نمونه بارزی از تبلور آموزه‌های فرهنگ عاشورایی است که همواره ظلم‌ستیزی و آزادی‌خواهی آن حضرت در مقابل ظالمان و متجاوزان را به عنوان الگویی بی‌بدیل برای همه آزادگان جهان می‌داند. ▫️«جنگ فقط جان انسان‌ها را نمی‌گیرد!» این جمله‌ایست که بارها در طول تاریخ توسط افراد مختلف و با شکل‌های مختلف گفته شده است. آثار جنگ، گاه تا سال‌ها بر یک سرزمین و مردمانش باقی می‌ماند، جان می‌گیرد و زندگی را برای انسان‌ها دشوار می‌کند. نمونه‌هایش را می‌توان در ناکازاکی و هیروشیما (شهرهایی که قربانی حملهٔ اتمی آمریکا شدند) و شهرهای غربی ایران همچون سردشت و خرمشهر و آبادان و… حتی بعد از گذشت چند دهه از پایان جنگ دید. ▫️جنگ‌ها زیرساخت‌های مهمی همچون منابع آب، خاک، جنگل‌ها و مراتع و هوای مناطق را به‌طور مستقیم تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. انتشار آلاینده‌های هوا ناشی از انفجار در ساعات اولیهٔ حملات، ورود آلاینده‌ها به منابع آب و خاک، آتش‌سوزی‌های گسترده در عرصه‌های طبیعی از جملهٔ همین تأثیرات مختلف هستند. ▫️در جریان جنگ ۱۲ روزه که رژیم متجاوز صهیونیستی بر کشورمان تحمیل کرد، علاوه‌بر شهادت مردم غیرنظامی، بخش‌هایی از زیرساخت‌های طبیعی کشور آسیب دید. در همان نخستین روز‌های تجاوز دشمن به کشور، در سازمان حفاظت محیط زیست «کمیته اضطراری مواجهه با شرایط جنگ» تشکیل شد و همکاران پرتلاشم در تهران و استان‌ها، به بررسی و برآورد آسیب‌ها و آلودگی‌های ناشی از این تجاوز آشکار رژیم صهیونیستی پرداختند. هوای تهران در طول این ۱۲ روز، شرایط پاک نداشت و در بیشتر ساعات، خصوصا ساعات حملات شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس و ناسالم را تجربه کرد. متاسفانه همزمان با این حملات، پدیدهٔ طوفان گردوغبار نیز از غرب وارد کشور شد و به این شرایط دامن زد. ▫️اگرچه بر خلاف تمامی قوانین بین‌المللی و البته زیر سکوت سنگین سازمان‌های جهانی، تأسیسات هسته‌ای کشور هدف حمله قرار گرفت، اما بر اساس گزارش رسمی سازمان انرژی اتمی، آلودگی به بیرون و مناطق اطراف نفوذ نکرد. ▫️ برابر گزارش همکاران سختکوش معاونت محیط طبیعی و تنوع زیستی، در این ۱۲ روز، ۹ هزار هکتار از جنگل‌ها و مراتعی که در محدودهٔ مناطق چهارگانهٔ تحت مدیریت سازمان قرار دارند طعمهٔ حریق شدند. این حریق ناشی از باقیماندهٔ پرتابه‌هایی بود که توسط دشمن صهیونیستی به قصد هدف قرار دادن مراکز نظامی، علمی و مسکونی شلیک کرده بود. به‌طور کلی، دستکم ۱۳ منطقهٔ تحت حفاظت در استان‌های فارس، ایلام، کرمانشاه، اصفهان، خوزستان، همدان، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و گیلان دچار خسارات شدید شدند. این خسارت علاوه‌بر آتش‌سوزی‌های نسبتاً وسیع، باعث تخریب کامل یک پاسگاه محیطبانی و آسیب به چند ساختمان دیگر شامل پاسگاه‌های محیطبانی، مراکز اداری و تحقیقاتی مربوط به حفاظت محیط زیست شده است. ▫️با این‌حال، محیطبانان غیور کشور با همراهی فعالان و دوستداران محیط‌زیست با تلاش شبانه‌روزی و زیر آتش بی‌رحمانهٔ دشمن به مهار آتش‌سوزی مناطق پرداختند و جلوی آسیب بیشتر را گرفتند. اما تأثیرات این آتش‌سوزی‌ها تنها به از دست رفتن پوشش گیاهی منجر نمی‌شود. برهم خوردن آرامش زیستگاه، مرگ گونه‌های وحشی (خصوصا گونه‌های گیاهی و گونه‌های جانوری کوچک جثه) و مهاجرت‌های گستردهٔ حیات‌وحش به مناطق اطراف زیستگاه‌ها تأثیرات بلند مدتی بر جمعیت‌های مختلف حیات‌وحش در مناطق تحت تأثیر خواهد داشت. ▫️ اگرچه ایران عزیز ما امروز زخم‌خوردهٔ حملهٔ رژیمی است که نامش با کودک‌کشی و تجاوز گره خورده، اما آن‌چه کشور ما را همیشه سرپا نگاه داشته، چیزی نیست جز همدلی، اتحاد و همبستگی ملی ایرانیان. ▫️اطمینان دارم که تلاش شبانه‌روزی محیطبانان و جنگلبانان کشور، که چه در دوران جنگ و چه در دوران صلح، سربازان راستین حفاظت آب و خاک و طبیعت کشورند، با همیاری و همدلی تمامی آحاد جامعه، از مسئولان و‌ مدیران و کارشناسان گرفته تا فعالان و علاقه‌مندان، بار دیگر زندگی و پویایی را به طبیعت آسیب‌دیدهٔ کشور باز می‌گرداند. @payeshemohitzist
2 471
19
🔻یادداشت چهلم ▫️ آتش تجاوز رژیم صهیونسیتی بر جان محیط‌زیست ایران ▫️ایام سوگواری سرور و سالار شهیدان و آزادگان جهان حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفایش را تسلیت عرض می‌کنم. مقاومت و دفاع جانانه نیروهای مسلح و مردم در طول ۱۲ روز تجاوز آشکار رژیم صهیونیستی و شهادت فرماندهان غیور، دانشمندان عزیز و هموطنان شریف سرزمین‌مان نمونه بارزی از تبلور آموزه‌های فرهنگ عاشورایی است که همواره ظلم‌ستیزی و آزادی‌خواهی آن حضرت در مقابل ظالمان و متجاوزان را به عنوان الگویی بی‌بدیل برای همه آزادگان جهان می‌داند. ▫️«جنگ فقط جان انسان‌ها را نمی‌گیرد!» این جمله‌ایست که بارها در طول تاریخ توسط افراد مختلف و با شکل‌های مختلف گفته شده است. آثار جنگ، گاه تا سال‌ها بر یک سرزمین و مردمانش باقی می‌ماند، جان می‌گیرد و زندگی را برای انسان‌ها دشوار می‌کند. نمونه‌هایش را می‌توان در ناکازاکی و هیروشیما (شهرهایی که قربانی حملهٔ اتمی آمریکا شدند) و شهرهای غربی ایران همچون سردشت و خرمشهر و آبادان و… حتی بعد از گذشت چند دهه از پایان جنگ دید. ▫️جنگ‌ها زیرساخت‌های مهمی همچون منابع آب، خاک، جنگل‌ها و مراتع و هوای مناطق را به‌طور مستقیم تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. انتشار آلاینده‌های هوا ناشی از انفجار در ساعات اولیهٔ حملات، ورود آلاینده‌ها به منابع آب و خاک، آتش‌سوزی‌های گسترده در عرصه‌های طبیعی از جملهٔ همین تأثیرات مختلف هستند. ▫️در جریان جنگ ۱۲ روزه که رژیم متجاوز صهیونیستی بر کشورمان تحمیل کرد، علاوه‌بر شهادت مردم غیرنظامی، بخش‌هایی از زیرساخت‌های طبیعی کشور آسیب دید. در همان نخستین روز‌های تجاوز دشمن به کشور، در سازمان حفاظت محیط زیست «کمیته اضطراری مواجهه با شرایط جنگ» تشکیل شد و همکاران پرتلاشم در تهران و استان‌ها، به بررسی و برآورد آسیب‌ها و آلودگی‌های ناشی از این تجاوز آشکار رژیم صهیونیستی پرداختند. هوای تهران در طول این ۱۲ روز، شرایط پاک نداشت و در بیشتر ساعات، خصوصا ساعات حملات شرایط ناسالم برای گروه‌های حساس و ناسالم را تجربه کرد. متاسفانه همزمان با این حملات، پدیدهٔ طوفان گردوغبار نیز از غرب وارد کشور شد و به این شرایط دامن زد. ▫️اگرچه بر خلاف تمامی قوانین بین‌المللی و البته زیر سکوت سنگین سازمان‌های جهانی، تأسیسات هسته‌ای کشور هدف حمله قرار گرفت، اما بر اساس گزارش رسمی سازمان انرژی اتمی، آلودگی به بیرون و مناطق اطراف نفوذ نکرد. ▫️ برابر گزارش همکاران سختکوش معاونت محیط طبیعی و تنوع زیستی، در این ۱۲ روز، ۹ هزار هکتار از جنگل‌ها و مراتعی که در محدودهٔ مناطق چهارگانهٔ تحت مدیریت سازمان قرار دارند طعمهٔ حریق شدند. این حریق ناشی از باقیماندهٔ پرتابه‌هایی بود که توسط دشمن صهیونیستی به قصد هدف قرار دادن مراکز نظامی، علمی و مسکونی شلیک کرده بود. به‌طور کلی، دستکم ۱۳ منطقهٔ تحت حفاظت در استان‌های فارس، ایلام، کرمانشاه، اصفهان، خوزستان، همدان، لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و گیلان دچار خسارات شدید شدند. این خسارت علاوه‌بر آتش‌سوزی‌های نسبتاً وسیع، باعث تخریب کامل یک پاسگاه محیطبانی و آسیب به چند ساختمان دیگر شامل پاسگاه‌های محیطبانی، مراکز اداری و تحقیقاتی مربوط به حفاظت محیط زیست شده است. ▫️با این‌حال، محیطبانان غیور کشور با همراهی فعالان و دوستداران محیط‌زیست با تلاش شبانه‌روزی و زیر آتش بی‌رحمانهٔ دشمن به مهار آتش‌سوزی مناطق پرداختند و جلوی آسیب بیشتر را گرفتند. اما تأثیرات این آتش‌سوزی‌ها تنها به از دست رفتن پوشش گیاهی منجر نمی‌شود. برهم خوردن آرامش زیستگاه، مرگ گونه‌های وحشی (خصوصا گونه‌های گیاهی و گونه‌های جانوری کوچک جثه) و مهاجرت‌های گستردهٔ حیات‌وحش به مناطق اطراف زیستگاه‌ها تأثیرات بلند مدتی بر جمعیت‌های مختلف حیات‌وحش در مناطق تحت تأثیر خواهد داشت. ▫️ اگرچه ایران عزیز ما امروز زخم‌خوردهٔ حملهٔ رژیمی است که نامش با کودک‌کشی و تجاوز گره خورده، اما آن‌چه کشور ما را همیشه سرپا نگاه داشته، چیزی نیست جز همدلی، اتحاد و همبستگی ملی ایرانیان. ▫️اطمینان دارم که تلاش شبانه‌روزی محیطبانان و جنگلبانان کشور، که چه در دوران جنگ و چه در دوران صلح، سربازان راستین حفاظت آب و خاک و طبیعت کشورند، با همیاری و همدلی تمامی آحاد جامعه، از مسئولان و‌ مدیران و کارشناسان گرفته تا فعالان و علاقه‌مندان، بار دیگر زندگی و پویایی را به طبیعت آسیب‌دیدهٔ کشور باز می‌گرداند. @payeshemohitzist
1
20
🔻یادداشت سی‌و‌نهم ▫️از خسارات محیط زیستی جنگ غافل نشویم ▫️پس از توقف جنگ ۱۲روزه تحمیلی رژیم صهیونسیتی علیه کشورمان، اندوه ازدست‌دادن فرماندهان غیور، نیروهای دفاعی جان‌برکف و هموطنان شریف سرزمین بر دل‌های‌مان سنگینی می‌کند. با این‌حال تجربه مقاومت ملی علیه متجاوز، نشان داد که گذر از بحران‌ها جز با تداوم همبستگی اجتماعی و تثبیت همدلی ملی و با استمرارِ کنار هم ایستادن‌ها، قابل‌ تحقق نیست. ▫️معمولاً در جنگ‌ها پس از خسارات انسانی، آسیب‌های اقتصادی و نابودی زیرساخت‌ها و تأسیسات و ساختمان‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد و آثار و پیامدهای مخرب جنگ بر محیط‌زیست و منابع‌ طبیعی فراموش می‌شود. با وجود آنکه از سال ۲۰۰۱ میلادی، سازمان ملل متحد یک روز (ششم نوامبر) را با هدف جلب توجه بیشتر به مخاطرات آشکار و پنهان جنگ‌ها بر تخریب طولانی‌مدت اکوسیستم‌ها و منابع محیط‌زیست با عنوان «روز جهانی پیشگیری از تخریب محیط‌زیست به هنگام جنگ‌ها و درگیری‌های مسلحانه» نام‌گذاری کرده است، ولی در همین دو دهه، منازعات و جنگ‌های بسیاری در جهان و در منطقه خاورمیانه با آسیب‌های جدی بر محیط‌زیست رخ داده است و به‌نظر می‌رسد نهادهای بین‌المللی محیط‌زیستی عمدتاً نظاره‌گر تخریب‌های محیط‌زیستی در هنگام جنگ‌ها بوده‌اند و اقدامات قاطع و بازدارنده‌ای را در راستای اجرای مقررات ناظر بر حفظ محیط‌زیست به‌ویژه در حین جنگ‌ها انجام نداده‌اند. ▫️سازمان حفاظت محیط‌زیست با درک این واقعیت و تجربیات حاصل از جنگ تحمیلی هشت‌ساله با عراق و نیز جنگ خلیج‌فارس در منطقه، از همان روز نخست جنگ با تشدید اقدامات نظارتی در مناطق تحت حفاظت و همکاری با نهادهای نظامی‌ و ستادهای مدیریت بحران استان‌ها تلاش کرد در اطفای حریق و پایش مناطق زیستگاهی و حساس اکوسیستمی ‌نقش مؤثر و فعالی داشته باشد. تشکیل کارگروه اضطراری برای مقابله فوری با آثار محیط‌زیستی حملات اخیر و تشکیل کمیته‌های تخصصی محیط‌زیستی شرایط جنگ و ابلاغ دستورالعمل‌های مرتبط به استان‌ها از جمله تمهیدات پیش‌بینی شده بود. ▫️با‌این‌حال، باید اذعان کرد با توجه به عوارض میان‌مدت و بلندمدت جنگ‌ها، موضوع مدیریت خسارات محیط‌زیستی «جنگ ۱۲روزه» ضرورتی انکارناپذیر است و براین‌اساس، ارزیابی اثرات جنگ، شناسایی دقیق مناطق آسیب‌دیده محیط‌زیستی، برآورد خسارات واردشده به محیط‌زیست با اندازه‌گیری‌ها و پایش‌های میدانی و اجرای راهکارهای عملیاتی برای کاهش مخاطرات از جمله اقداماتی است که در دستورکار قرار گرفته است. ▫️جنگ‌ها فقط تراژدی انسانی نیستند، آنها ذاتاً نابودکننده محیط‌زیست نیز هستند و به‌واسطه این ماهیت خاموش و ویرانگر، علاوه‌بر تهدید تنوع‌زیستی و اکوسیستم‌های طبیعی، می‌توانند سلامت جوامع انسانی و پایداری اقتصاد و امنیت را در طول زمان تحت‌تأثیر قرار دهند. ازاین‌رو، باید در برنامه‌های بازسازی پساجنگ، برنامه‌های «احیا و بازسازی محیط‌زیست» نیز نقش پررنگی داشته باشد. ▫️سازمان حفاظت محیط‌زیست در این مقطع زمانی مهم، بررسی و مستندسازی خسارات محیط‌زیستی و اقدامات برای جبران و کاهش خسارات وارده و همچنین آسیب‌شناسی اقدامات انجام‌شده را با نگاه به مخاطرات احتمالی آتی با اولویت دنبال می‌کند و برای طی این مسیر حتماً به نظرات و همکاری‌های دانشگاهیان، متخصصان، تشکل‌های مردم‌نهاد و فعالان مستقل نیازمند است. https://payamema.ir/payam/134598 @payeshemohitzist
2 152