دده كاتب(dede katib)

🔹تحکییه ادبی درنه‌یی (۵۳۵-جی جلسه) 🔹 سئوگیلی‌لر 🔹میودراگ بولاتوویچ 🔹یوگوسلاوییا_صئرب ادبییاتی 🔹اورمیه-چهارراه آپادانا- مجتمع فرهنگی هنری اورمیه 🔹سه شنبه- ۲۱ بهمن ماه ۱۴۰۴ 🔹ساعت 16:30-19:30 @tahkie Butajournal.com #ادبییات #آذربایجان_تورکجه_سی #مودئرن_نثر_تحکییه #یوگوسلاوییا_ادبییاتی #میودراگ_بولاتوویچ

،#çobanoğlu @dedekatib

Türküler @dedekatib

1 نام های گیاهان دارویی، که بعضی از آنها در زبان فارسی موجود نبوده و از نامهای تورکی این گیاهان در زبان فارسی نیز استفاده شده است. نسترن 👈🏻 گیلدیک گزنه 👈🏻 گیجیرتیکان بومادران 👈🏻 بویما، بویمَدَرن آویشن، کاکوتی👈🏻 کهلیک اوتو پونه 👈🏻 یارپیز شاهی 👈🏻 بولاغ اوتو شاهتره 👈🏻 آجی تره کاسنی 👈🏻 چیرتیق چؤپۆ درمنه 👈🏻 یووشان پنیرک 👈🏻 همَکۆمنجی، امنکۆمنجی گاوزبان 👈🏻 سورمه، سورما گۆلۆ بابونه 👈🏻 ببنک، بابانک خاکشیر 👈🏻 شۆوَرَن کلاه عموحسن 👈🏻 چوبان یاستیقی رزماری 👈🏻 قارغادیلی مرغ 👈🏻 چاییر گل محمدی 👈🏻 قیزیل گۆل چوبک 👈🏻 چوغان تربچه ی وحشی 👈🏻 تورپک، ساری چیچک گَون 👈🏻 گوَن شِنگ 👈🏻 یئملیک ریواس 👈🏻 اوشگون خُرفه 👈🏻 بستان تره سی، تَرتَر پیچک صحرایی 👈🏻 سارماشیق کنگرصحرایی 👈🏻 ساری قانقال یولاف وحشی 👈🏻 ولَمیر تاجریزی 👈🏻 قوش اۆزۆمۆ پنجه واش 👈🏻 دیل قانادان گل ماهور 👈🏻 سییریک قویروغو شبدر 👈🏻 اۆچ قولاق گلپر 👈🏻 بالدیرقان سلمه تره 👈🏻 یاغلیجا تلخه 👈🏻 آجی قانغال تاج خروس 👈🏻 بئچه قیزدیران البته طی سوال و پیگیری از متخصصین امر: آویشن و کاکوتی از یک تیره هستند و نام تورکی هردو کهلیک اوتو است. @dedekatib

احزاب تبریز در ۱۹۱۸ کاظیم قارابکیر از پاشاهای عثمانی که در جنگ جهانی اول مأموریت داشت با ورود به شمال‌غرب ایران و کمک به مردم بومی، اشغالگران روس و انگلیس را از منطقۀ آذربایجان پاکسازی کند، در یادداشت‌های خود به تاریخ ۱۸ آگوست ۱۹۱۸ می‌نویسد: بعد از صرف ناهار با اشراف نخجوان و صرف شام و چای با رئوف افندی، کنسول عثمانی در جلفا و حسین جاوید شاعر نامی قفقاز متوجه شدم که در تبریز چهار حزب فعالیت می‌کنند. ۱) اتحاد تورک  ۲) اتحاد اسلام  ۳) حزب دموکرات  ۴) حزب عوام‌الناس عجم (تحت حمایت انگلیسی‌ها) به نوشتۀ قارابکیر پاشا، رؤسای دموکرات تبریز که دشمن تورک‌ بودند عبارت بودند از: اسماعیل نوری، کربلایی علی حریری (حاجی محمدعلی کامل بادامچی) و شیخ محمد خیأبانی. بر اساس یادداشت وی، انگلیسی‌ها که فهمیده بودند اگر بخواهند در رومیه [اورمیه] حکومت نسطوری (آشوری) و در شمال حکومت ارمنی تشکیل دهند قتالی [جنگی] علیه مسیحیان در منطقۀ قفقاز و دریای سیاه آغاز خواهد شد تلاش می‌کردند عجم‌ها را با ارامنه متحد کنند. Kazım Karabekir,  Günlükler (1906 - 1948), YAPI KREDİ YAYINEVİ, 2009

چیناره ملک زاده #neşetertaş @dedekatib

. 🔻به مناسبت یادبود علی‌شیر نوایی، شاعر، دانشمند و سیاستمدار برجسته تورک در دوران تیموریان، سمپوزیوم‌ها و مراسمات مختلف بین‌المللی در اؤزبیکستان و سمپزیوم‌های مختلف در برخی شهرهای دیگر جهان برگزار شد. 🔻علی‌شیر نوایی، که در ۹ فوریه ۱۴۴۱ در هرات زاده شد، نقش مهمی در توسعه و گسترش زبان تورکی، به‌ویژه شاخه چاغاتای (جغتایی)، ایفا کرد. تأثیر او به حدی بود که این شاخه از زبان تورکی برای مدتی به نام زبان نوایی شناخته می‌شد. او همواره در پی نشان دادن ظرفیت‌های این زبان بود و باور داشت که از نظر ادبی بر زبان تاجیکی (فارسی)، که در آن دوران کاربرد گسترده‌ای در شعر داشت، برتری دارد. تخلص او در اشعار تورکی نوایی و در اشعار تاجیکی فانی بود. 🔻امسال، به مناسبت ۵۸۵مین سالروز تولد وی، مراسم‌های بزرگداشت در تاشکند و دیگر شهرهای جهان برگزار شد. در شهر نوایی نیز مراسماتی به نام علی‌شیر نوایی و رنسانس شرق برگزار گردید که پژوهشگرانی از کشورهای مختلف، از جمله تورکیه، در آن حضور داشتند.

⬛علی‌اصغر جمراسی، پژوهشگر برجسته زبان و فرهنگ تورکی خلجی، درگذشت. علی‌اصغر جمراسی، نویسنده و محقق نام‌آشنای فرهنگ و زبان تورکان خلج، در ۶۱سالگی درگذشت. او طی نزدیک به سه دهه پژوهش میدانی، بخش مهمی از میراث زبانی و فرهنگی خلجستان را گردآوری و ثبت کرد. جمراسی مؤلف آثار متعددی در حوزه زبان و فرهنگ خلجی بود؛ از جمله «خلج‌ها، یادگار تورک‌های باستان»، «فرهنگ لغات خلجی ـ فارسی»، «خداحافظ خلجی»، «گول صنوبر داستانی»، «تولکو ماتالی» و مجموعه‌های «ماتال‌لار و افسانالار» در مناطق مختلف خلجستان. کتاب «خلج اوردو» درباره سکونتگاه تاریخی قبایل خلج نیز از دیگر آثار اوست. او در روستای تلخاب تفرش، یکی از کانون‌های تورکان خلج، به دنیا آمد و با داشتن مدرک کارشناسی ارشد علوم سیاسی و معارف اسلامی، سال‌ها در حوزه پژوهش، نگارش و پاسداشت میراث فرهنگی و زبانی خلج فعالیت کرد. یئنی یول

📌 کوروش در آیینه تاریخ سخنان قابل تامل دکتر شهریار زرشناس در مورد کوروش را بشنوید 📌 فردوسی ، کوروش و ... فارغ از شخصیت تاریخی و مواضع صحیح و غلط ایشان ، یک سمبل و اسطوره خیالی برای پان‌فارسیسم در زمان حاضرند که بایستی تقدس‌زدایی شوند 📌 در پست های قبلی نیز گفتیم تقدس‌گرایی سلاح جدید جریانات پان‌فارسیسم هست و حتی میتونه تورک های آسمیله شده رو هم در بر بگیره پس خواهشاً این پست ها رو به اشتراک بزارین تا از این فاجعه جلوگیری بشه

🔹تحکییه ادبی درنه‌یی (۵۳۵-جی جلسه) 🔹 سئوگیلی‌لر 🔹میودراگ بولاتوویچ 🔹یوگوسلاوییا_صئرب ادبییاتی 🔹اورمیه-چهارراه آپادانا- مجتمع فرهنگی هنری اورمیه 🔹سه شنبه- ۲۱ بهمن ماه ۱۴۰۴ 🔹ساعت 16:30-19:30 @tahkie Butajournal.com #ادبییات #آذربایجان_تورکجه_سی #مودئرن_نثر_تحکییه #یوگوسلاوییا_ادبییاتی #میودراگ_بولاتوویچ

🔺زبان - تفکر - فرهنگ زبانشناس آلمانی والتر پورزیگ می‌گوید: «پیش شرط وجود هر فرهنگی، زبان مشترک است. بدون وجود زبان (اشتراک گویندگان)، هیچ دستاورد و موفقیت فرهنگی تحقق نخواهد یافت. اما این اشتراک چیزی فراتر از اشتراک واژگانی است. چیزی که یک زبان را از زبان‌های دیگر متمایز می‌کند، فقط داشتن نشانه‌های زبانی متفاوت نیست. زبان به انسان شیوه‌ای دیگر برای تفکر و نگاهی متفاوت می‌بخشد. با زبان، انسان جهان را به گونه‌ای دیگر درک می‌کند؛ احساسات و خواسته‌های انسان نسبت به جهان در هر زبانی متفاوت است. خلاصه اینکه، اشتراک زبانی یعنی داشتن تصویری مشترک از جهان.» زبان نقش بسیار مهمی در شکل دادن به شیوه تفکر و ادراک ما دارد و دلایل آن را می‌توان این‌گونه توضیح داد: ۱. ساختار زبان و تفکر: هر زبان ساختار و قواعد خاص خودش را دارد که روی نحوه سازمان‌دهی افکار تأثیر می‌گذارد. به عنوان مثال، در برخی زبان‌ها، زمان‌ها یا حالت‌های فعلی خاصی برای بیان احساسات یا مفاهیم مختلف وجود دارد که ممکن است در دیگر زبان‌ها نباشد. این باعث می‌شود که گویشوران آن زبان، به نوعی متفاوت به مفاهیم زمانی یا احساسی نگاه کنند. ٢. دستور زبان و چارچوب مفهومی: زبان، چارچوبی برای دسته‌بندی و نامگذاری تجربیات ماست. واژه‌ها و اصطلاحات موجود در زبان، تمرکز و توجه ما را به جنبه‌هایی از واقعیت جلب می‌کند که شاید زبان دیگر اصلاً آن‌ها را نشناسد یا توجه کمتری به آن‌ها داشته باشد. ۳. زبان و فرهنگ: زبان حامل فرهنگ است و فرهنگ بر اندیشه تأثیر می‌گذارد. بنابراین زبان به عنوان وسیله‌ای برای انتقال ارزش‌ها، باورها و هنجارهای فرهنگی، نوع نگاه ما به جهان را شکل می‌دهد. ۴. پیش‌فرض‌های زبان: در زبان برخی مفاهیم و فرضیات ضمنی وجود دارد که بدون نیاز به توضیح بیان می‌شوند. این پیش‌فرض‌ها تعیین می‌کنند که چگونه به جهان نگاه کنیم و چه چیزهایی قابل توجه‌اند. ۵. زبان و حافظه: زبان به ما کمک می‌کند تا تجربه‌ها و خاطرات را سازمان‌دهی و ذخیره کنیم. نحوه بیان یک خاطره یا تجربه می‌تواند روی درک ما از آن تأثیر بگذارد. در مجموع، زبان مانند عینکی است که جهان را از طریق آن می‌بینیم؛ هر زبان دریچه‌ای متفاوت به واقعیت باز می‌کند و شیوه‌های متفاوتی برای تفکر، احساس و فهمیدن جهان ارائه می‌دهد. چگونه تفاوت‌های فرهنگی می‌توانند روی زبان و به تبع آن روی تفکر تأثیر بگذارند؟ تفاوت‌های فرهنگی و زبان ارتباط تنگاتنگی با هم دارند و هر کدام می‌توانند روی دیگری تاثیرگذار باشند. این تأثیر را می‌توان از چند منظر بررسی کرد: ۱. ایجاد واژگان و مفاهیم ویژه: هر فرهنگ بنا به تجربه‌ها، اقلیم، تاریخ و ارزش‌های خاص خود، واژه‌ها و اصطلاحاتی را به زبانش اضافه می‌کند که ممکن است در فرهنگ‌های دیگر وجود نداشته باشد. برای مثال، فرهنگ مردمی که در مناطق سردسیر زندگی می‌کنند، ممکن است کلمات متفاوت و متعددی برای برف داشته باشند، در حالی که در فرهنگ‌های گرمسیری چنین واژگان خاصی وجود ندارد. این واژگان فرهنگ و تفکر خاص آن جامعه را بازتاب می‌دهد. ٢. نحوه بیان و ساختار زبانی: فرهنگ در نحوه بیان احترام، روابط اجتماعی، زمان و حتی داستان‌سرایی تأثیر دارد. مثلاً در زبان‌های شرقی، نوع خطاب و احترام خیلی مهم و سیستماتیک است که این نشان‌دهنده اهمیت هنجارهای اجتماعی و سلسله‌مراتب فرهنگی است. چنین ویژگی‌هایی موجب می‌شوند گویشوران آن زبان‌ها ذائقه متفاوتی در گفتگو و تفکر درباره روابط انسانی داشته باشند. ۳. ارزش‌ها و باورها: زبان حامل ارزش‌ها و باورهای فرهنگی است. مثلاً برخی فرهنگ‌ها تاکید ویژه‌ای روی جمع‌گرایی دارند و زبانشان به شکل ویژه‌ای از جمع و فرد صحبت می‌کند، این امر می‌تواند طرز تفکر و اولویت‌های فکری افراد را شکل دهد. فرهنگ‌های دیگر که فردگرایی را ارزشمند می‌دانند، زبانشان تاکید بیشتری روی منافع و نظرهای فرد دارد. ۴. قواعد و نُرم‌های ارتباطی: فرهنگ، قواعد نانوشته بسیاری درباره چگونگی ارتباط و سخن گفتن دارد. مثلاً فرهنگ‌هایی که اهمیت زیادی به آداب گفتگو و پرهیز از درگیری می‌دهند، زبانی نرم و غیرمستقیم‌تر دارند. این ویژگی بر نحوه اندیشیدن و واکنش افراد در مواجهه با مشکلات هم تاثیر می‌گذارد. ۵. جهان‌بینی و تفکر فلسفی: فرهنگ‌ها جهان‌بینی متفاوتی دارند که در زبانشان منعکس می‌شود. مثلاً برخی فرهنگ‌ها به زمان به صورت خطی نگاه می‌کنند و برخی چرخه‌ای. این تفاوت‌ها می‌توانند روی نحوه برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و حتی درک مفهوم زندگی تأثیرگذار باشند. در نهایت، تفاوت‌های فرهنگی مانند ریشه‌ها و زمینه‌ای هستند که زبان بر روی آن رشد می‌کند و به تبع آن، زبان ابزار اصلی شکل‌دهی و انتقال طرز تفکر و نگرش‌های فرهنگی می‌شود. این چرخه باعث تنوع شگفت‌انگیز در زبان‌ها و روش‌های تفکر در جهان می‌گردد.

لباس رسمی کاروان مغولستان در مراسم افتتاحیه المپیک زمستانی میلان–کورتینا ۲۰۲۶ توجه گسترده رسانه‌ها و کاربران شبکه‌های اجتماعی را جلب کرده و به یکی از برجسته‌ترین جلوه‌های فرهنگی این رقابت‌ها تبدیل شده است. این پوشش‌ها که توسط برند داخلی Goyol Cashmere طراحی شده‌اند، ترکیبی از عناصر سنتی پوشاک مغولی و نشانه‌های تاریخی برگرفته از دوران امپراتوری مغول هستند. استفاده از رنگ آبی تیره با الهام از مفهوم اسطوره‌ای «آسمان جاودان» در کنار جزئیات قرمز و طلایی، جلوه‌ای مدرن و در عین حال ریشه‌دار از هویت فرهنگی مغولستان ارائه می‌دهد. هدف از خلق این مجموعه طبق گفته طراحان، نمایش تاریخ، فرهنگ و شیوه زندگی مردم مغولستان در بزرگ‌ترین رویداد ورزشی زمستانی جهان بوده است. انتشار گسترده تصاویر این کاروان در رسانه‌های بین‌المللی باعث شده بسیاری، تیم مغولستان را از نظر طراحی لباس و هویت بصری، یکی از شاخص‌ترین کاروان‌های المپیک ۲۰۲۶ ارزیابی کنند.

Türküler sevdamız ve dilimizdir @dedekatib

Çay            چای = رودخانه Çaqqal          چاققال = شغال Çadır              چادؽر = چادر Çəlik     چلیک = عصا /فولاد Çörək               چؤرک = نان Çanqıl   چانقیل = شن بادامی Çəngəl         چنگل = چنگال Çüy                  چۆی = میخ Çıraq              چؽراق = چراغ Çiyələk   چییه‌لک = توت‌فرنگی Çağdaş  چاغداش=معاصر/ هم‌عصر Çalışmaq  چالؽشماق = تلاش‌کردن Çöl         چؤل = بیرون/صحرا Çölgə              چؤلگه = جلگه Çömçə           چؤمچه = ملاغه Çölmək  چؤلمک=دیزی‌سنگی/سفالی Çor                   چۏر = آفت Çatlaq              چاتلاق = تَرَک Çuxur  چۇخۇر =جای‌پست/گودال Çaxır   چاخؽر = شراب/مشروب Çarpı                چارپؽ = ضرب Çap                    چاپ = قُطر Çalğı  چالغؽ=موسیقی/آلت موسیقی Çağlayan         چاغلایان = آبشار Çakır     چاکیر = آبی‌فیروزه‌ای Çatı         چاتؽ = بالای سقف Çolaq   چۏلاق =علیل/معلولیت پا Çözüm              چؤزۆم = حلّ آنا دیلی🌿🪸🌿🪸🌿🪸 @dedekatib

🔺 توپورجک گولسه‌نیز ده...! گوزل‌دیر... هئچ‌ گولمه‌سه‌نیز ده. نه گوزل دیر... نه گوزل اوتولو باخیش‌لارینیز... ✍ یالچین تورکای @dedekatib

🌹🌹🌹 اسامی تورکی خوراک ها با پسوند mac و در مواردی بر اساس قانون هماهنگی اصوات ، məc. امروزه در مواردی ، این پسوند ها ، برای راحتی تلفظ ، به ma و mə تبدیل شده است. Qaxmac گوشت و ماهی خشک Doğramac (Doğrama) دوغ + خیار + نان Qarlamac برف + شکر Bazlamac (Bazlama) نوعی نان ساج Bulamac (Bulama) شیر + آغوز و آرد + کره + شکر (فرنی) Tutmac آش آرد Qovutmac توسط چوپان با شیری که با سنگ های داغ جوشانده می شود ، تهیه می شود. Avrutmac آرد + روغن Yaxmac (Yaxma) نان + عسل Qoğurmac (Qoğurma) گندم برشته شده(قوورقا) Ovmac آش با گلوله های ریز خمیر Kumac (köməc) نوعی نان شیرین ( کوماش) Döyməcg کوبیده نان + پنیر + گردو Dürməc (Dürmə) نان + خورشت ( قاتوق ) ، که به صورت dürmə ( ساندویج ) در آورده شده است. Yörgəməc تف داده سیرابی + شیردان + روده Göməc نانی که درون خاکستر ، گرم شده Bükməc لقمه (بلله) Qatlama نوعی نان مغزه دار ، که از دو سو بر روی هم تا می شود. Yaslama خوراکی که برای بازماندگان متوفی ، به محل سوگواری می برند. Buğlama خوراک بخارپز Cığıtma گوشت تف داده + کدو + سیب زمین +تخم مرغ * - در اصل گوشت تف داده در روغن خود گوشت است. Tapıtma نان ضخیم و خوب پخته نشده Qovurma گوشت تف داده شده ( قرمه) Basdırms گوشت اندود شده با ادویه های خاص که ماندگاری دارد. Basırma سیب زمین و پیاز که زیر خاکستر ، فرو برده می شود تا بپزد. Yazma خوراکی که با برش های طولی مواد غذائی تهیه می شود. * - بورگی یازدئیم. قلوه را برش های طولی دادم. **- " یاز" تشریح ، " یای " گسترش Suma نان پخته شده از آرد سمنو Dolma دلمه ( پرشده) Əzmə پوره شده * فندیق ازمه سی Lətərmə نان خمیر İlitmə ماست کم چرب Çəkmə آبش تبخیر داده شده ( کته) Süzmə آبش چکانده شده سوزمه یوغورت - سوزمه پلو Kəsmə نوعی کلوچه Dələmə پنیر تازه (لخته ) Közləmə کباب روی زغال یا هیزم گداخته Kəfləmə پودر نبات + زنجفیل + نان نازک + مغز بادام ، که سابق بر این توسط پیران بی دندان استفاده می شد Qimə قیمه ( برش های به صورت مکعب ریز ) Çürütmə جوشاندن دوغ نهره و گرفتن نهشته ( رسوب ) آن ، که شور ( şor ) گفته می شود. 🌹🌹🌹 برگرفته شده از کتاب ، فرهنگ کلمات هماهنگ ، تالیف ؛ یونس حاجی قره چپق

آی قیز گزمه آرالی ماهنی سی، تبریز هاواسیندا 🎼

⁨ ⁨ ✳️ علی تبریزلی شاعر، نویسنده، فولکلورشناس و ناشر برجستهٔ تورک 📝علی تبریزلی (۱۳۰۸–۱۳۷۶ خورشیدی / ۱۹۲۹–۱۹۹۸ میلادی)، شاعر، نویسنده، پژوهشگر فولکلور و ناشر برجسته است که با بنیان‌گذاری انتشارات «آتروپات» سهمی ماندگار در احیای تاریخ، ادبیات و فرهنگ ترکی ایران برجای گذاشت. بخش مهمی از آثار ادبیات کلاسیک و فولکلور ترکی به‌کوشش او گردآوری، تصحیح و منتشر شد و بسیاری از منابع اصیل فرهنگ و ادبیات ترک‌های ایران برای نخستین بار از طریق تلاش‌های او در دسترس قرار گرفت. 🔹️زندگی و تحصیلات علی تبریزلی در ۲۵ ژوئن ۱۹۲۹ در محله منجم تبریز به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در مدرسهٔ محلی و تحصیلات بعدی را در مدرسه رشديه گذراند. در دوران حکومت ملی آذربایجان، برای نخستین بار آموزش به زبان مادری ترکی را تجربه کرد؛ تجربه‌ای که هویت فرهنگی و مسیر فعالیت‌های ادبی او را شکل داد. با مهاجرت خانواده به تهران، تبریزلی فعالیت‌های فرهنگی خود را با انتشار نخستین کتابش، «غزلیات علی تبریزی»، آغاز کرد و به‌تدریج به یکی از چهره‌های برجستهٔ فرهنگ و ادبیات ترکی بدل شد. 🔸️فعالیت‌های فرهنگی و نشر او با تأسیس انتشارات «آتروپات» در دههٔ ۱۳۳۰ شمسی، نقطهٔ عطفی در تاریخ نشر آثار ترکی ایران ایجاد کرد. این انتشارات به‌سرعت به یکی از مهم‌ترین مراکز چاپ و بازنشر متون کلاسیک، فولکلور، عاشیقی و ادبیات معاصر ترکی تبدیل شد. علی تبریزلی همچنین بنیان‌گذار چندین انجمن ادبی ترکی بود و نقش مهمی در برگزاری جلسات شعر، نشست‌های ادبی و گردهمایی‌های فرهنگی ایفا کرد. از فعالیتهای برجسته او باید به گردآوری گسترده فولکلور ترکهای ایران اشاره کرد تبریزلی سالها به شهرها و روستاهای مختلف سفر کرد و بایاتیها روایتهای عاشیقی نغمه ها داستانهای شفاهی و نمونه های فرهنگی مردم ترک را از طریق ضبط و ثبت میدانی جمع آوری کرد. این مجموعه ها امروز منابع ارزشمند مطالعات مردم شناسی و ادبیات ترکی محسوب میشوند 🔹️آثار مهم: در فاصله دهه های ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۰ او آثار متعددی را آماده و منتشر کرد از جمله . كليات علی آقا واحد به همراه حسن مجیدزاده ساوالان . نغمه ها و بایاتی های ترکی دو جلد . داستان کوراوغلو . مجموعه اشعار از ادبیات کلاسیک ترکی . دیوان فضولی . اشعار سلمان ممتاز . شاه اسماعیل دو جلد شامل زندگی نامه و اشعار . اصلی و کرم براساس روایت شفاهی مردم ترک . ادبیات و ملیت پژوهشی درباره تاریخ و هویت ترکهای ایران . کتاب خودآموز ترکی - فارسی پس از آزادی از زندان 🔸️بازداشت و سالهای زندان در جریان آماده سازی کتاب آپاردی سئللر سارانی اثر حسن مجیدزاده ،ساوالان مأموران ساواک به انتشارات آتروپات یورش بردند کتابهای چاپ شده و در حال چاپ را مصادره کردند و خود تبریزلی را بازداشت کردند. او به مدت شش سال در زندان بود؛ سالهایی دشوار که اما دشوار که اما نتوانست مسیر فرهنگی و هویتی او را متوقف کند. پس از آزادی تبریزلی دوباره به نشر و تحقیق بازگشت و فرهنگ لغت «ترکی - فارسی» را منتشر کرد که از آثار ماندگار و مورد استفاده پژوهشگران و علاقه مندان است. 🔹️درگذشت او در ۱۸ ژانویه ۱۹۹۸ (۲۸دی۱۳۷۶) در تهران درگذشت و بنا به وصیت خانواده در قبرستان وادی رحمت تبریز به خاک سپرده شد. یاد او همچنان در میان جامعه فرهنگی ترکهای ممالک محروسه زنده و الهام بخش است. 🔸️جمع بندی علی تبریزلی را باید یکی از مهمترین احیاگران فرهنگ و ادبیات ترکی در ایران دانست او با نشر آثار کلاسیک گردآوری فولکلور شفاهی و فعالیتهای گسترده فرهنگی نقش بی بدیلی در حفظ هویت تاریخی و ادبی ترکها ایفا کرد. نام او هم ردیف چهره های بزرگ فرهنگ ترکی ایران است و میراث فکری اش همچنان منبع الهام پژوهشگران نویسندگان و هنرمندان است. #علی_تبریزلی #مفاخر_آذربایجان #تاریخ #کیتاب_تانیتیمی #تورکولوژی #کتاب @dedekatib

وطنینه گؤز تیکنه از اوغلوم.. @dedekatib

💥مسیو ریشارخان یا میرزا رضاخان...؟! ✍️علی مرادی مراغه ای ✅تاریخ ایران پر از حوادث تلخ یا طنز و برخی موارد نیز هم تلخ و هم طنز است. این موردی که می آورم از نوع سوم یعنی هم تلخ و هم طنز است! ژول ریشار متولد فرانسه در ۱۸۱۶م و فوتش در ۱۸۹۱م در تهران. ریشار خان در ۱۸ ژوئیه ۱۸۴۴ پاریس را به مقصد ایران ترک کرد در ایران در ۵ دسامبر ۱۸۴۴ از ولیعهد ناصرالدین میرزای سیزده ساله و خواهرش عکسی نقره‌ای گرفته که بقول اعتمادالسلطنه اولین کسی بود که در ایران عکس داگرئوتیپ گرفت. (مرآت البلدان ناصری، اعتمادالسلطنه...ج۱، صص۱۳۰-۱۳۱). میرزا ابوالحسن خان ایلچی شیرازی، وزیر امور خارجه، او را در ۹ مارس ۱۸۴۵ برای ملاقات با محمدشاه قاجار برد. پس از اینکه ریشارخان چند عکس از شاه و حاج میرزا آقاسی(وزیر اعظم) گرفت، محمدشاه در فرمانی او را به عنوان کارمند دولت منصوب کرد. ریشار خان به عکاسی از محمد شاه، شاهزادگان و درباریان ادامه داد و تقریباً هر روز به اندرون می‌رفت و از شاه هدایایی شامل پول و شال‌های کشمیری دریافت می‌کرد. (مقالات تاریخی سیاسی ادبی اجتماعی نوشته دکتر خلیل ثقفی اعلم الدوله...صص۴۴ ،۴۸، ۱۱۷). پس از درگذشت محمد شاه، با تاسیس دارالفنون در زمان ناصرالدین شاه، ریشارخان استاد دارالفنون شد. (مرآت البلدان ناصری، اعتمادالسلطنه، ۱۹۸۴، ج۱، ص۴۰۳). امیرکبیر او را مأمور کرد تا به کردستان برود و معادن آنجا را مطالعه کند. (امیرکبیر و ایران،آدمیت،...ص۳۸۹). اما در همین سفر بود که این مسیحی یک رسوایی بزرگ ببار آورد!. او یک دختر کردی را لباس پسرانه پوشانده با خود به تهران آورده حتی به نوشته برخی منابع «از آنجا که ریشار نمی خواست این دختر را در پرده نگهدارد، لباس مردانه تن او میکرده و او را بیرون می برد اما عباس(مهترِ ریشار) این راز او را فاش کرد و در نتیجه، در تهران چنان غوغایی بر پا شد که نزدیک بود میان ایران و فرانسه قطع رابطه شود و عده ای نیز قربانی گردند»! (قدرت و مقام زن در ادوار تاریخ، غلامرضا انصافپور...صص۴۳۱_۴۳۲) کاردار فرانسه، کنت دو گوبینو، نخست‌وزیر و حتی خود شاه، همگی درگیر این ماجرا شدند، چرا که یک مسیحی دختر مسلمان را گرفته و لباس پسرانه پوشانده و بیرون می برده!!! وقتی حمله آغاز شد دختر گفت که ریشارخان او را ربوده است، اما ریشارخان ادعا ‌کرد که او را از خانواده‌اش خریده است. سرانجام ریشارخان برای مصون ماندن از مرگ حتمی، در آوریل ۱۸۵۷در حرم عبدالعظیم بست نشست. بست نشینی یک مسیحی در حرم عبدالعظیم! اما او برای مصون ماندن از خشم مردم متعصب، در آنجا به مذهب شیعه گروید و نام رضا را برای خود برگزید. یعنی ریشار رفت به داخل حرم و رضا آمد بیرون. در سال۱۸۷۱م توسط ناصرالدین شاه به لقب خان مفتخر شد و شد رضاخان. او در سن ۷۷ سالگى وفات يافته و در آب انبار قاسم خان بر سر راه طهران به حضرت عبدالعظیم مدفون شد» (ظل السلطان،سعادت نوری...ج۱ص۱۲۸) اوژن اوبن در مورد ریشارخان می نویسد: «ما در تهران يك هم میهن مسلمان هم داریم هنگامی که در سال ۱۸۴۴م برای عزیمت به هند از ایران عبور می کرد، محمد شاه او را در تهران نگاه داشت تا معلم فرزندانش باشد همانطور که میدانیم اسلام ارتباط مسیحیان را با زنان مسلمان هرگز تحمل نمیکند اما او تحت تاثیر وسوسه ی شیطان به این تجربه ی تلخ دست زد و سخت رسوائی به بار آورد تا آنجا که مجبور شد از بیم جان به شاهزاده عبدالعظیم پناهنده شود از عجائب آنکه او به آنجا مسیحی وارد شد ولی مسلمان بیرون آمد در نتیجه این پیشامد يك خانواده ایرانی فرانسوی الاصل در تهران تشکیل گردید...» (ايران امروز، اوژن اوبن، ترجمه‌ سعيدى...ص۲۵۰) ارنست اورسول نیز در مورد وی مینویسد «...اين تنها اروپايى مقيم تهران است كه ولو به ظاهر به دين اسلام گرويده است و ظاهرا اين كار بيش‌تر به علت نجات زندگى خود و دخترى بوده است كه نسبت به يكديگر صميمانه عشق مى‌ورزيدند» (سفرنامه قفقاز و ایران...ص ۲۶۶) جالب است که برادر این ریشارخانِ مسلمان شده، اسقف بزرگ پاریس بوده و ژان هردوان فرانسوی که دو سال در ایران بوده در سفرنامه خودش می نویسد: اسقف بزرگ از يك نفر نماینده سیاسی که از ایران رفته بود سراغ برادرش را گرفت و اظهار نگرانی نمود که چند سال است از او خبری ندارم نمیدانم چه بر سرش آمده؟ آن مأمور سیاسی گفت: خدا به شما صبر بدهد. اسقف نگران شده پرسید مگر مرده است؟ او در جواب اظهار داشت خیر مسلمان شده !!! اسقف نفسی به راحت کشید و با کمال مسرت گفت: سابقاً برادر من لا مذهب بود شکر خدا را که حالا به یکی از مذاهب معتقد شده است». (ظل السلطان، نوشته حسین سعادت نوری...ج اول، صص۱۲۸_۱۲۹)