ایرانگرد

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 دریاچه تخت سلیمان آب این دریاچه پر از املاح تراورتن ساز هست که بمرور رسوبات آن تبدیل به سنگ تراورتن میشود و به هیچ عنوان خوردنی نیست مگر اینکه بخواهید تبدیل به سنگ مرمر بشید و مجسمه تون رو نگهدارن ولی برای مزارع کشاورزی برعکس خیلی هم مفیده. از رسوبات این آب، جوی آبی سنگی بطول 300 متر است که بسمت مزارع کشاورزی میرود و به نام سنگ اژدها معروف است. عمق دریاچه تخت سلیمان 72 متر است اما در وسط دریاچه گودالهایی هستند به عمق 110 متر که آب چشمه های دریاچه از آن گودالها فوران میکنند. در سال 1381 این دریاچه توسط غواصان کاوش شد و در ته آن انواع ضایعات مانند واگنهای خاکبرداری (که البته باید گفت خاکبرسری) باستانشناسان و حتی ماشین وانت و دیگر چیزها پیدا کرده اند. دمای آب دریاچه در سطح 20 و در عمق 19 درجه است و در تمام طول سال ثابت است. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 تخت سلیمان در دوران مغولها و ایلخانیان عکسی را که میبینید محل تاجگذاری پادشاهان ساسانی بوده که در آنجا مینشستند و تاج شاهی را بر سر میگذاشتند. ایوان خسرو در تخت سلیمان از ایوان مدائن تیسفون الهام گرفته بود ولی در مقیاسی کوچکتر از آن. در قرن 7 قمری ایلخانیان بناهایی از جمله مسجد، حمام، کاخ شکار، کاخ آباقاخان در محوطه تخت سلیمان با استفاده از مصالح بناهای تخریب شده دوران ساسانی ساختند. اما بخاطر کم تجربگی معماران دوران ایلخانی بسیاری از آنها تخریب شدند. مغولها با تخریب قسمتی از دیوار قلعه و بنایی نزدیک ایوان خسرو برای آباقاخان پسر هولاکوخان و شاه ایلخانی ایران دو بنای 8 ضلعی ساختند. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 معبد آناهیتا در باور ایرانیان باستان و آیین زرتشت، «آناهیتا» ایزدبانوی آب‌های روان، باروری، پاکی و ثروت بوده است. معماران ساسانی در طراحی تخت سلیمان، نماد آتش (آتشکده آذرگشنسب) و نماد آب (معبد آناهیتا) را در مجاورت یکدیگر ساختند تا توازن و هارمونی میان دو عنصر حیاتی خلقت را به نمایش بگذارند. این معبد در ضلع شرقی آتشکده و با فاصله کمی از دریاچه جوشان قرار گرفته است. برخلاف آتشکده که بنایی سقف‌دار و تاریک برای حفظ شعله‌های آتش بود، معبد آناهیتا هیچ گاه سقفی نداشته است. این طراحی به این دلیل بوده که باران و نور خورشید به طور مستقیم درون آن بتابد. دور تا دور حیاط بی‌سقف معبد را رواق‌ها و راهروهای سرپوشیده‌ای احاطه کرده بودند که با ستون‌های سنگی ضخیم نگهداری می‌شدند. زائران و موبدان در این راهروهای تاریک حرکت می‌کردند و از میان ستون‌ها به آب مقدسی که در مرکز حیاط جریان داشت، می‌نگریستند و دعا می‌خواندند. معبد آناهیتا نیز همانند آتشکده آذرگشنسب، در حمله سال ۶۲۴ میلادی توسط هراکلیوس، امپراتور روم شرقی غارت و تخریب شد. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 آتشکده آذرگشنسب ساسانیان دارای سه آتشکده‌ی بزرگ و نمادین بودند که هر یک به طبقه خاصی اختصاص داشت. آذر فَرن‌بَغ: ویژه موبدان و روحانیون (در فارس). آذر بُرزین‌مهر: ویژه کشاورزان و پیشه‌وران (در خراسان). آذرگُشنَسپ: به معنای «آتش اسب نر»، ویژه پادشاهان، شاهزادگان و ارتشداران که در تخت سلیمان قرار داشت. تخت سلیمان محل نیایش آتش و آب و همچنین محل نگهداری آتش سپاهیان و ارتشتاران یعنی آذرگشنسب بوده است. آتشکده آذر گشنسب در کنار معبد آناهیتا بوده و بهم راه داشته اند، چرا که آب و آتش دو عنصر پاکی و روشنایی در دین زردشتی بود. میگویند که این مکان محل تولد زردشت بوده است. پادشاهان جدید ساسانی برای تاج‌گذاری، به نشانه‌ی تواضع، پیاده از تسیفون (پایتخت سیاسی) به سمت تخت سلیمان (پایتخت مذهبی) سفر می‌کردند تا در برابر این آتش سوگند یاد کنند تاج بر سرنهند و هدایای جنگی خود را به آن تقدیم نمایند. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 نامهای این مکان مقدس تخت سلیمان در متون عربی شیز و متون یونانی و ارمنی گزکا و متون رومی گانزک و به سریانی گنژک و در شاهنامه فردوسی چیچست و در دوران مغولها ستوریق نامیده میشد . در این منطقه سازه ها و گورهایی از دوران هخامنشی کشف شده است و همچنین سفالهایی از دوران پارتها. در دوران ساسانیان عمارتهای متعددی از جمله ایوان خسرو ساخته شده . دژ بلقیس بر بلندی بر منطقه اشراف داشته است. بلقیس نامی که بسیار همخوانی داشت با سلیمان. قبلا هم گفته بودم که ایرانیان هرجایی را که مهم بود و احساس خطر میکردند که مبادا توسط اعراب مهاجم در زمان سقوط ساسانیان تخریب شود، نامهای پیامبرانی را که اعراب براشان مقدس بود میگذاشتند از جمله حضرت سلیمان. مجموعه تخت سلیمان یک مرکز مذهبی، آموزشی و سیاسی بوده. و مغان و روحانیون زردشتی در اینجا آموزش میدیدن. تخت سلیمان شامل 5 دوره مهم تاریخی است مادها، هخامنشیان، اشکانیان، ساسانیان و بعد از اسلام بخصوص ایلخانیان @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 تخت سلیمان (یا آتشکده آذرگُشنَسب) تخت سلیمان (یا آتشکده آذرگُشنَسب) نام محوطهٔ تاریخی بزرگی در 45 کیلومتری تَکاب و روستای تخت سلیمان در استان آذربایجان غربی است. تخت سلیمان بزرگ‌ترین مرکز آموزشی، مذهبی، اجتماعی و عبادتگاه ایرانیان در قبل از اسلام به شمار می‌رفت؛ اما در سال ۶۲۴ میلادی و در حمله هراکلیوس، امپراتور رومیان، به ایران تخریب شد. ایرانتایزمنت. آباقاخان پسر و جانشین هلاکوخان که تبریز را پایتخت خود قرار داده بود این محل را پایتخت تابستانی و ییلاقی خود قرار داد و بر روی ویرانه‌های تخت سلیمان کاخی بنا کرد که آن نیز بعدها ویران شد و تنها کاشی‌هایی با نقوش و خط برجسته از آن به جا مانده که در حال حاضر در موزه رضا عباسی نگهداری می‌شود. در متون قدیمی آمده است که پادشاهان ساسانی برای تاجگذاری از تیسفون پایتخت ایران پای پیاده به این آتشکده می آمدند و در اینجا تاجگذاری میکردند. بدلیل اهمیت این مکان سیاسی و مذهبی، دیوار بزرگی دور تا دور مجموعه تخت سلیمان ساخته شده بود که دارای دو دروازه بود و بعدها مغولان یک دروازه دیگر هم به آن اضافه کردند. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 این کوه آتشفشان نیست بعضیها اعتقاد داشتند که این یک کوه آتشفشانی هست که الان خاموش شده اما بعدا مشخص شد که ربطی به آتشفشانی و آتشنشانی و این چیزا نداره بلکه حاصل فوران آبهای املاح دار بوده که املاح آن بمرور زمان تبدیل به سنگ شده و این دهانه عظیم را بوجود آورده و تا قبل از بوجود آمدن دریاچه تخت سلیمان، داخل زندان دیو پر از آب بوده و حتی از آن سرازیر میشده. اما مقطعی از زمان دریاچه تخت سلیمان فوران میکند و بوجود میآید و آب درون زندان دیو، کم کم خشک میشود و به این روز در میآید. حالا اگر هزاران سال دیگر بگذرد و کاری به دریاچه تخت سلیمان نداشته باشیم این هم درست شبیه کوه زندان دیو و زندان برنجه در می آید، یعنی برآمده شده و بشکل کوهی میان تهی مانند زندان دیو در میآید. یادتون هست که در برنامه سفرمان به سیستان و بلوچستان گلفشان کهیر رو بهتون توضیح دادم ؟ خوب اون تپه هم که از همون اول تپه نبوده بلکه یک سطح صاف بوده و بر اثر فوران گل از درون زمین کم کم این تپه آمده بالا، حالا اینجا هم بجای گل، آبهای املاح دار این کوه را بوجود آوردند. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 باز هم ردپای مهر و میترا زندان سلیمان در 3 کیلومتری غرب تخت سلیمان قرار دارد. این کوه میان تهی که 107 متر از پایین ارتفاع دارد در دامنه آن آثار بجا مانده از نیایشگاههایی بوده که مال زائرین و ساکنین دوران میترائیسم و مهر پرستی بوده . قدمت این سازه ها که حدود 63 تا هست، به دوران ماناها و مادها میرسد. در اطراف دهانه زندان دیو، بقایای سنگ و ساروج مربوط به معبد و نیایشگاه قوم باستانی ماناها (قرن هشتم قبل از میلاد) کشف شد. موبدان مانایی زیارتگاه خود را دقیقاً دور دهانه این گودال وحشتناک که آن زمان هنوز پر از آب جوشان و گاز بود بنا کرده بودند تا عظمت و نیروی طبیعت را در مناسک مذهبی به رخ بکشند. دهانه زندان سلیمان 65 متر و عمق ان 85 متر است. لایه های داخل زندان سلیمان نشان میدهد که احتمالا در زمانهای خیلی دور مانند دریاچه تخت سلیمان مملو از آب بوده همانگونه که ما در زندان برنجه مشاهده کردیم. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 13 خاطرات زندان رفتنمان محاله یادم بره روز آخر سفرمون خلافکار شده بودیم و از این زندان به اون زندان میرفتیم. هنوز چیزی از آزاد شدنمون از زندان برنجه نگذشته بود که اسیر زندان دیو سلیمان شدیم. حداقل توی زندان برنجه آبی بود اما توی زندان دیو خشک و خالی بود. قبل از دیدن خود تخت سلیمان قرار شد دو گروه شویم یک گروه که زندان دیو را دیده بودند ماندند و ناهار درست کردند و یک گروه هم رفتیم زندان دیو را ببینیم و بعد برگردیم و ناهارمون رو بخوریم و برویم به دیدن داخل مجموعه تخت سلیمان. @irantizement

آرامگاه ساندخت دختر شاه ارمنی منطقه و اولین شهید مسیحی ارمنی، که توسط پدرش بجرم مسیحی شدن کشته شد. آرامگاه او در نزدیکی کلیسای تادئوس یا قره کلیسای ماکو بر روی تپه قرار دارد. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 12 نكات حائز اهميت: سنگ هاي اطراف دیواره زندان سست است مراقب باشید خدای ناخواسته نلغزید و داخل زندان نیفتید. این رو هم بگم که این آب خوردنی نیست و دارای گاز کربنیک هست و فکر نکنین که اگر خدای ناخواسته سقوط کردین و افتادین، چیزیتون نمیشه، اگر از سقوط نمیرید شاید از گازهای اونجا خفه بشید😂. از رها كردن زباله و وسايل سبك وزن در كنار دهانه زندان برنجه جدا خودداري شود، نگید حالا باشه موقع رفتن جمعشون میکنم، وزش باد ميتونه هر چه كنار دهانه قرار دارن رو درون زندان بيندازه. پديده هايي از اين دست بسيار حساس و آسيب پذير هستند . میليون ها سال طول كشيده تا بوجود آيند و قابل ترميم و بازسازي نيستند . از نوشتن يادگاري ، كنده كاري ، رول و تابلو كوبي و رها كردن زباله در محيط جدا خود داري فرماييد. قربونتون برم مرسی که گوش میکنین. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 12 چرا زندان برنجه؟ گفته مي شود كه خان هاي محلي براي تنبيه روستاييان و مخالفان خود، به پايشان سنگ مي بستند و آنها را به درون اين چشمه ژرف مي انداختند و علت نامگذاري زندان برنجه همين بوده است. دماي آب چشمه زندان برنجه حدود 30 درجه سانتيگراد مي باشد و در فصل زمستان يخ نمي زند . عمق آب آن حدود 25 متر برآورد مي شود و قابل غواصي است . مساحت چشمه از حدود نيم متر زير سطح آب افزايش پيدا كرده و حالتي قيفي شكل به خود مي گيرد. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 12 روستای برنجه در ادامه از روستای برنجه تا دهانه زندان برنجه مواظب باشین بعد از تپه یک شکاف بسیار عمیق تنگه یا دره مانند هست که خیلی گوده اما عرضش کمه و دو جا سنگهاش ریزش کردند و یک پل طبیعی درست کردند و شما باید از روی این سنگها با احتیاط رد بشین. روستاي برنجه از دهستان چمن بخش تخت سليمان و در دامنه كوه معروف به كوه طويله سليمان واقع شده است. دهانه اين چشمه بزرگ به شكل بيضي است. قطر بزرگ اين بيضي ۱۰۰ متر و قطر كوچك آن ۵۰ متر است و ژرفايش نيز به حدود ۷۰ متر مي رسد. در كف اين سازه بزرگ طبيعي درياچه اي آكنده از آب سرد و گاز كربنيك است. اين چشمه ديوارهاي بلند و پرشيب دارد كه از لايه هاي نازك تراورتن نواري پديد آمده است. پايين رفتن از اين ديواره هاي بلند بدون ريسمان و ديگر تجهيزات لازم غير ممكن است بويژه آنكه كارشناسان احتمال مي دهند وجود آب هاي گازكربنيك دار در ته دهانه چشمه موجب خردگي بيشتر ديواره شده و بر قطر آن افزوده است. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 12 جاده روستای برنجه و اما 4 کیلومتر جاده فرعی به سمت روستا شنی بود اما قابل تحمل و خوب. در اطراف اینجا پر بود از سنگ معادن و کامیونهای حمل سنگ در رفت آمد بودند. انتهای جاده میخوره به روستا و اونجا ماشینت رو اگر سواری هست پارک میکنی و حدود 2-3 کیلومتر پیاده میری تا برسی به دهانه زندان برنجه. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 12 جاده تکاب به زندان برنجه این مسیر جالب و دیدنی بود با کوههای قرمز رنگی که مثل آلاداغلار بود ویا مثل کوههای روستای ابیانه. مسیر کوهستانی با چشم اندازی زیبا @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 12 جاده تکاب به زندان برنجه از تکاب دوتا جاده هست یکی مستقیم میره سمت تخت سلیمان و ادامش میره تا میخوره به شهر زنجان و جاده دیگری میره سمت زندان برنجه و از اونجا هم ادامش میخوره به همون جاده تکاب به تخت سلیمان و زنجان . یعنی بعد از تخت سلیمان در میاد و باید حدود 5-4 کیلومتری برگردی به سمت تخت سلیمان. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 11 روز آخر سفر روز نهم و آخرین روز سفرمان بود و داشتیم آماده میشدیم که بریم زندان برنجه و زندان دیو و تخت سلیمان رو هم ببینیم و از اونجا بریم به تهران. قیافه ها هم خسته و داغون بود و دیگه کسی رغبت عکس و فیلم گرفتن نداشت. بعد از غار کرفتو ابتدا رفتیم به سمت شهر تکاب و بعدش زندان برنجه @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 11 محراب دوره ایلخانی آثار مربوط به دوره اسلامی، از جمله سده‌های ششم تا هشتم هجری، در کاوش‌ها شناسایی شده‌اند. از جمله وجود یک محراب اسلامی مربوط به قرنهای 7 و 8 قمری یعنی دوران ایلخانیان و در اطراف غار نیز آثاری از استقرار و یک گورستان مربوط به دوره اسلامی پیدا شده است. کرفتو از حدود دو قرن پیش توجه جدی پژوهشگران و جهانگردان اروپایی را جلب کرد. پژوهشگرانی مانند راولینسون و خانیکوف از غار دیدن و آن را توصیف کردند. حتی نوشته‌ای از خانیکوف مربوط به بازدید او در ۱۹۱۷ در یکی از راهروهای غار باقی مانده است. @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 11 برد (سنگ) خیاط و سه دختر یا سه خواهر بر روی کوه روبروی غار کرفتو سه سنگ در کنار هم را مشاهده میکنید که برای خود داستان و افسانه ای دارد. در افسانه ها آمده که این سه خواهر عاشق خیاطی میشوند و با خیاط مرتکب کار خلافی میشوند. و به همین خاطر آنها تبدیل به سنگ میشوند . @irantizement

سفرنامه آذربایجان شرقی و غربی و کردستان 11 خانه هرکول غار کرفتو در فاصله 60 كیلومتری از شمال دیواندره و در نزدیكی روستای یوزش باش كندی قرار داره و از پر جاذبه ترین مكان های توریستی استان کردستان است. غار كرفتو از غارهای طبیعی و آهكی است كه در ادوار مختلف جهت استفاده و سكونت تغییر حالت داده شده و مهمترین ویژگی غار معماری صخره ای آن است كه در چهار طبقه در دل كوه حفر شده است . ایرانتایزمنت. كتیبه ای یونانی بر سر در یكی از اتاق های طبقه سوم وجود دارد كه از این غار به عنوان معبد هراكلس نام برده است . در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاق ها و راهروهای عبوری ، سعی شده تا اتاق ها با هم مرتبط باشند و نور گیرهایی به سمت بیرون تعبیه شده و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاق ها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات ، انسان و گیاه حجاری شده است . شواهد باستان‌شناسی نشان می‌دهد این مجموعه در دوره‌های مختلف کاربری‌های متفاوتی داشته؛ از سکونت گرفته تا استفاده‌های آیینی. حتی در کاوش‌های باستان‌شناسی شواهدی از احتمال استفاده آیینی از یک چاه در مجموعه به دست آمده است @irantizement