Татар дулкыны

Айдар Галимов - Син минем жанымнын яртысы дүрт төрки телдә. Ә татарча башкару (исполнение) монда бармы?.. Бар! Ләкин Казан татар телендә түгел, ә Кырым татар телендә! Источник: https://t.me/adelyasinger/505

Суганны кискәндә нигә елыйбыз? Без суганны кискәндә суган күзәнәкләре таркала (клетки разрушаются) һәм химик матдәләр (веществе) чыгара. Шуларның берсе - лакриматор. Аның составында күкертле (күкерт - сера) газ бар. Күз өслегендә (на поверхности) һәрвакыт юка су элпәсе (плёнка) була. Суган газы күзгә эләккәч, ул реакциягә керә һәм зәгыйфь сульфат (серную) кислотасына әверелә. Ул күзнең тукымаларын ярсыта (раздражает ткани). Күз яшьләре - организмны табигый яклау механизмы. Алар ярсыта торган молекулаларны бетерү өчен кирәк. Источник: https://xn--d1acvx9d.xn--80aa3ak5a.xn--p1ai/articles/pochemu-ot-luka-plachut/

Рубрика: жаль, что я не в Казани. 🎵 Ретро-концерт "Моңлы тарих" – Салих Сәйдәшев истәлегенә! Салих Сәйдәшевның якты истәлегенә багышланган үзенчәлекле ретро-концертка чакырабыз! Бу кичәдә без татар музыкасының алтын фондына кергән әсәрләрне яңадан яңгыратырбыз (вспомним по-новой). Салих Сәйдәшев иҗаты – ул милли рухыбызның (национального духа), татар халкының моңлы күңеленең аерылмас өлеше (незаменимая часть). 🔹Кайчан: 3 декабрь, 19:00 🔹Кайда: Шәрык клубы (Казан, Татарстан урамы, 8 йорт) Күбрәк белергә һәм билет сатып алырга: https://t.me/klubsharyk/2524

Киләчәктә кешеләр аталарының исемнәрен (отчество) сирәгрәк кулланачак (буду реже использовать). Инде хәзер үк Россиядә ата исемнәрен көндәлек (повседневном) аралашуда сирәгрәк кулланалар. Хәзер иреклерәк һәм формаль булмаган аралашуга тенденция сизелә (заметна). Берничә буын (поколений) алмашынганнан соң атасының исемен куллану тагын да кимергә мөмкин. Источник: https://life.ru/p/1812852

The Telegraph һәм Reuters газеталары Бөекбритания, Франция һәм Германия әзерләгән альтернатив тынычлык планын бастырдылар. Төп аермалар: - территориаль мәсьәләләрне (вопросы) сугыш тәмамланганнан соң гына тикшерергә (обсудить); - ВСУ санын 600 мең кешегә кадәр киметмәү (не сокращение) таләп ителә (требование), - Украинада сайлауларны тизрәк уздыру (США-ның тыныч планында конкрет дата билгеләнгән - 100 көн дәвамында), США һәм Европа сценарийларында иң зур аермалар: территорияләрнең статусы, НАТО-га кушылу һәм Россиянең катырылган активларыннан файдалану (использование). Washington Post: США Европа тынычлык планын һәм аларның төзәтмәләрен «файдалы» дип кабул итте. Шул ук вакытта США өчен планның үз версиясе өстенлекле (приоритетна). Бүген Украина турында башка яңалыклар булмаячак! Источник: https://t.me/bbbreaking/219950

Владимир Путин һәм Һиндстанның тышкы эшләр министры Субраманьям Джайшанкар 18 ноябрьдә Мәскәүдә "Мир" һәм "Rupay" түләү системаларын уртак тану (совместное признание) турында фикер алыштылар. Финал карарын дәүләт лидерлары декабрьдә кабул ителәчәк (будет принято). "Мир" картасы буенча Һиндстанга? 🇮🇳 Әйе, визасыз Кытайдан соң ук туп-туры Һиндстанга! Источник: https://t.me/bbbreaking/219894

Кызларга 💅 Суд туркны 🇹🇷 социаль челтәрләрдә башка кызларга фотоларга лайклар куйганы өчен җәзалаган (наказал). Төркиянең Югары суды лайкларны «хыянәт формасы (форма измены)» дип таныды. Суд башка кызларга лайклар никахта ышанычны (доверие в браке) җимерергә мөмкин дип карар (решение) чыгарды. Хәзер ул элеккеге хатынына мораль зыян өчен 955 мең сум түләргә, шулай ук ай саен 9 мең сум җибәрергә тиеш. Источник: https://dzen.ru/a/aSGUmjvg0wAAokTR

Элегрәк без студент-медиклар өчен мәҗбүри эшкәртү (обязательная отработка) турында язган идек. Табиблар өчен өч еллык эшләү берничә юнәлешкә генә кулланыла (применяется). Остаз белән (с наставником) өч ел эшләү түбәндәге белгечлекләр өчен каралган (предназначены): • выпускников специалитета по направлению "лечебное дело" • ординаторов по направлениям "неонатология", "терапия", "онкология", "пластическая хирургия", "сердечно-сосудистая хирургия", "торакальная хирургия". Күпчелек очракта медвузларны тәмамлаучыларга тагын да азрак эшләргә туры киләчәк. Авыл җирендә, кече шәһәрләрдә яки яңа төбәкләрдә эшләүчеләр азрак эшләячәк. Источник: https://www.kommersant.ru/doc/8228632 https://t.me/kazanvkp/47097

Кытайлылар Хәния Фәрхинең «Әлдермешкә кайтам әле» җырын башкара. Источник: https://vkvideo.ru/@ganiev.ayrat

Мәктәм укучыларга, әзерләнергә! Татар телендә басма (печатный) китап кайчан басылган? Татар телендә басылган беренче текст - Фарсы походыннан соң Петр I Манифесты. Ул 1722 елда басылган. Татар һәм рус телләрендәге Манифест бер үк вакытта килгән. Татар язма теле (письменный язык), урта гасырлардан башлап, Көнчыгыш һәм Көнбатыш (Востока и Запада) халыклары арасында дипломатик аралашу теле булган. Петр I татар теленең әһәмиятен (важность) бик яхшы аңлаган иде. 1787 елда Екатерина II боерыгы буенча (по приказу) Россия мөселманнары, бигрәк тә татарлар өчен басма Коръән басыла. Татар мәгърифәтчеләренең (просветители) күп тапкырлар мөрәҗәгать итүеннән соң (после обращений), 1801 елда Казан университеты типографиясе ачыла. Бу типографиядә беренче басма (печатные) татар китаплары басыла. Мәсәлән, 1801 елда татар телендә басма — «Китап әл-иман» («Книга веры») чыга. Китап гарәп бәйләве (арабской вязью) белән басылып чыга. Бу китап татар басма мәдәниятенең башлангычы дип әйтергә була. Шулай ук «Китап әл-иман» грамоталылык һәм мәгърифәт (просвещения) таралуга ярдәм иткән (способствовала). Источник: https://tatmsk.tatarstan.ru/istoriya-vozniknoveniya-i-razvitiya-tatarskoy.htm https://t.me/tokpc/11024

🇺🇸 UKRAINE "LEADERSHIP" HAS EXPRESSED ZERO GRATITUDE FOR OUR EFFORTS - Trump. 🏳 УКРАИНА "ҖИТӘКЧЕЛЕГЕ" БЕЗНЕҢ ТЫРЫШЛЫКЛАРЫБЫЗ ӨЧЕН НУЛЬ РӘХМӘТ БЕЛДЕРДЕ - Трамп. Ышанабыз, бераздан Трамп язачак:

"... дип аталган (кирәклесен куярга: Украина, президент, җитәкчелек)"

Көтәбез. Источник: https://t.me/bbbreaking/219868

Аурупа альтернатив тыныч план әзерләде. Яки дөресрәк, Трамп планына төзәтмәләр кертте (корректировки внесла). 📍Украина армиясенең саны чикләнми (не ограничивает); 📍Украина Запорожье АЭС һәм Кахов ГЭС өстеннән контрольне кире кайтарачак; 📍Украина Днепр елгасы буйлап "каршылыксыз узачак"; 📍Башка территориаль мәсьәләләр (вопросы) сугыш туктатылганнан соң хәл ителәчәк (будут разрешены). Британиянең тишелгән мичкәсе (сливной бочок) - The Telegraph, реалистик түгел тыныч планны бастырды. Күбрәкрәк монда. США һәм Украина вәкилләре (представители) Женевада очраштылар. Европа тынычлык планы турында США дәүләт сәркатибе (госсекретарь) Рубио әйтте:

Украина буенча Ауропадан бернинди "каршы план" күрмәдем.

Аурупа Украинаны финанслый. Ә аны сөйләшүләр өстәленә чакырмый. Түзегез (терпите)!

Ярар, Казан - XX гасыр башында зур империя шәһәре, губерна башкаласы. Казан, башка зур шәһәрләр кебек үк, шул вакытта азатлык (свободой) белән исергән турында әйтергә кирәкме? Ә традицияләрне хөрмәт итмәгәннәре (неуважение) турында? Казан белән барысы да аңлашылды. Ләкин кечкенә Татар шәһәрендә вәзгыять (ситуация) нинди иде? Мәсәлән, Бөгелмәдә (Татарстанда) гади татар кызы - фельдшер кызы, ничек яшәгән? Моның өчен Фатыйма Кәшафетдинованың (1899 - 1921) көндәлегенә (дневник) күз салыйк.

Первоисточник: Кашафутдинова Ф. Дневник гимназистки. Бугульма, 1917-1920. Безнең источник: https://t.me/krot_guide/1480 Шулай ук фәнни мәкалә (статья): https://cyberleninka.ru/article/n/kogda-budet-vozmozhnost-budu-staratsya-zapisat-po-tatarski-konstruirovanie-natsionalnoy-identichnosti-v-dnevnike-gimnazistki-fatimy

Фатыйма Кәшафетдинова көндәлекне хатын-кызлар гимназиясендә укыганда (1917-1920) алып барды. Бу вакытта аның әтисенә, фельдшерга, кунакка җирле (местные) педагоглар килеп йөрделәр. Мәсәлән, чәйгә мәгърифәтче (просветитель) Һади Атласи керә иде. Ә Фатыйма үзе прогрессив журналлар битеннән төшкән кебек кыз иде: - театрда уйнады (2007 елга кадәр Согуд Гарәбстанында сөйләгез шул турында), - математика һәм француз телләрендә уңышлар яулады (хәзерге Әфганстанда сөйләгез), - русча бик яхшы язды, - шул ук вакытта Фатыйма ураза тотты һәм Коръән турындагы дини лекцияләргә йөрде. Актуаль сүз | Татар яңалыклары | Новости на татарском t.me/tatar_word/772

Мастер-класс Трампа по soft skills. Элегрәк без Нью-Йоркның яңа мэры турында язган идек. Аның төп тәнкыйтьчесе (критик) - Трамп. Трамп - Зохран Мамдани-ны "чиста коммунист" дип атаган. Мамдани үз чиратында Трамп-ны фашист дип атаган. Бу США өчен типик тарих. Трамп белән Мамдани очрашты. Ә аннары шундый сөйләшү булган... Тарантино читтәрәк нервланып тәмәке тарта. (Тәмәке тарту сәламәтлеккә зыян китерә). Журналист: Сез хәзер дә Трамп-ны фашист дип саныйсызмы? Мәмдани: Мин элегрәк әйттем... Трамп: Берни дә (Не парься). Мин аңлыйм. «Әйе» дип әйт кенә. Бу аңлатуга (объяснение) караганда җиңелрәк. Мин каршы түгел. Мәмдани: Әйе. Источник: https://t.me/trends/21976

Учим татарский по мемам: Яңа атна уңышлы булсын! Понедельник атнага бер генә тапкыр була 😉 ВК: vkvideo.ru/clip-233885313_456239037 ТГ: t.me/tatar_word/769

Аккош баласы Башкортстаннан туганнары белән оча алмаган. «Аслы күл» табигать паркы хезмәткәрләре (сотрудники) туңган сулыкта (в водоеме) ялгыз (одинокую) кошны күргәннәр. Яшь аккошны боз әсирлегеннән (из плена) азат иттеләр. Ул үзен яхшы хис итә. Белгечләр аның хәлен күзәтәчәк. Ә аннары аның табигатькә чыгарылырга әзерме икәнлеген билгеләячәкләр (определят). Источник: https://t.me/ufa_smi/28100

Айгиз Хәйдаршин һәм Диләрә Нәбиуллина башкаралар (исполняют). "Тукай залы" - Хәсән Туфан шигыре. Ул "Тукай залына" һәлак булган (погибших) / репрессияләнгән татар шагыйрьләренең хатыннары керүен тасвирлый (описывает). Бу хатын-кызларның һәрберсенең - үз фаҗигале (трагическая) тарихы. Ә Хәсән Туфан үзе сөйгән кызы (возлюбленной) Луизаның (Луиза Салиаскарованың) керүен көтә. Ләкин ул инде исән түгел. Һәм аның язмышы (судьба) - аны мәңге (вечно) көтү. Источник: https://t.me/ipteshler/21552