‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ژرفا‹Olympus› ‌ ‌ ‌

جمله‌ای که این روزها از خیلیا می‌شنویم، حتی از دهن آموزگاران که مثلا مظهر دانش‌اند. اما امروز اومدم با استدلال های متعددی از علوم مختلف نظیر از فلسفه، روانشناسی و جامعه شناسی تحلیل کنم که چرا این یک تفکر اشتباه بیش نیست. نخست از منظر جامعه‌شناسی به این مسئله می‌پردازیم؛ بسیار واضح است. حتی با اطلاعات عمومی نیز می‌توان به درک این موضوع رسید. جامعه را می‌توان مانند یک هرم تصور کرد که در رأس آن دولت قرار دارد و در لایه‌های پایین‌تر به ترتیب نهادهایی مانند مدرسه، خانواده و در نهایت فرد دیده می‌شوند. این اجتماعات همواره هم به هم وابسته‌اند و بالاتری ها روی خرد تر و پایین تر ها به ترتیب تأثیر می‌گذارند. برای مثال می‌توان به وضعیت ایران نگاه کرد. جمهوری اسلامی، روی جامعه تأثیر می‌گذارد. مثلا ما در خیابان که قدم بگذاریم زن ها حجاب دارند یا حداقل مجبور به پوشش اسلامی هستند. سپس مدرسه، تدریس درس های اسلامی و جهت گیری فکری جمهوری اسلامی رو دارند. جامعه‌ی بیرونی و مدارس روی خانواده تأثیر میگذارند خانواده روی شخص و نسل های بعد و همینطور جلو میرویم. در کنارش، ما اقتصاد کشور رو داریم که در دست دولته، خانواده با اقتصاد ارتباط مستقیم و در نتیجه روی یک فرد تأثیر گذار است. با یک مثال دیگه کاملا روشن میشه؛ شما فکر کنید پدر و مادرتان از سحرگاه تا شام‌گاه و غروب خورشید درحال تلاش های بی‌وقفه برای تأمین مالی یک خانواده هستند(متاسفانه نیاز به تصور نیست، هرروز با چشم خود می‌بینیم) کودک، این موضوع را می‌بیند و در ذهن او پول با بقا و زندگی گره می‌خورد. از آن طرف فشار جامعه و اقتصاد و احساس و تمام چیز ها روی پدر و مادر سنگینی میکنند. رفتار پدر و مادر عادی نیست و یک خانه‌ی گرم و دوست داشتنی نمی‌سازد. خیلی وقت ها اصلا زمان برای تربیت و بزرگ کردن کودکان نمی‌ماند. ولی حالا شما جامعه‌ای را تصور کنید که از لحاظ اقتصادی ثبات دارد، در جنگ نیست و هرروز هزاران نفر کشته و اعدام نمی‌شوند. خانواده وقت آزاد دارد پس یک مکان امن و عادی برای بزرگ شدن کودک می‌سازد. ترومایی از لحاظ اقتصادی در ذهن کودک صورت نمی‌گیرد و نیاز نیست هرروز صبح اخبار را چک کند تا ببیند امروز کشور در چه وضعیتی قرار دارد. وقتی زندگی آرام‌تر و باثبات‌تر باشد، احتمال شکل‌گیری رفتارهای سالم‌تر در جامعه بیشتر می‌شود. یا به زبان ساده تر وقتی زندگی آرام است، مردم نجیب می‌شوند. بهتر است بعد از پاسخ به این جمله با استدلال‌های جامعه شناسی، سراغ روانشناسی برویم. از دیدگاه روانشناسی نیز این جمله چندان دقیق نیست. روانشناس آمریکایی ابراهام مازلو معتقد بود انسان دارای سلسله‌مراتبی از نیازهاست که به صورت یک هرم تصور می‌شوند. در پایه‌ی این هرم، نیازهای ابتدایی مانند غذا، خواب و سرپناه قرار دارند و تا زمانی که این نیازها تأمین نشوند، انسان نمی‌تواند به نیازهای بالاتر مانند آرامش روانی، روابط سالم و رشد فکری برسد. در این هرم، حرکت از نیازهای پایه آغاز می‌شود و به رشد کامل انسان می‌رسد. در پایین ترین نقطه نیازهای فیزیولوژیک قرار دارند. مثل خوراک، خواب، آب، سرپناه و سلامت جسمانی. در نقطه‌ی بعدی این هرم نیاز به امنیت قرار دارد. نظیر از امنیت مالی، امنیت جانی، ثبات اجتماعی و نبود جنگ و ناامنی. در طبقه ی بالاتر، شاهد نیازهای عاطفی و تعلق هستیم. مانند خانواده، تامین عشق و عاطفه، رابطه‌ی انسانی و احساس پذیرفته شدن. و بعد ما نیاز به احترام و ارزشمندی را داریم که به اعتماد به نفس، احترام دیگران و موفقیت تقسیم میشود. و در آخر، در راس این هرم ما شاهد خود شکوفایی هستیم؛ آنجاست که رشد شکل میگیرد و ما می‌توانیم بگیم یک کودک تربیت شده‌است. در نتیجه‌ی این ها ما به رشد فکری، هنر، فلسفه، خلاقیت و... می‌رسیم. در جامعه‌ای که اقتصاد ناپایدار است و امنیت وجود ندارد، بسیاری از مردم در همان سطوح ابتدایی هرم باقی می‌مانند. در چنین شرایطی طبیعی است که رفتارها بیشتر تحت تأثیر اضطراب و فشار شکل بگیرد. بنابراین نمی‌توان انتظار داشت مردمی که نیازهای اولیه‌شان به سختی تأمین می‌شود، رفتاری آرام و متعادل داشته باشند. مخصوصاً در ایران که بخش بزرگی از جامعه هنوز درگیر تأمین نیازهای اولیه هستند، چه برسد به رسیدن به سطوح بالاتر. برای کامل تر کردن این استدلال در آخر بهتر است نگاهی به نظریات فلسفی هم بندازیم. از نظر فلسفی نیز این جمله چندان قابل دفاع نیست. بسیاری از فیلسوفان معتقد بودند که انسان جدا از شرایط اجتماعی و تاریخی خود شکل نمی‌گیرد، بلکه تا حد زیادی محصول محیطی است که در آن زندگی می‌کند. اخلاق و رفتار انسان در خلأ به وجود نمی‌آیند، بلکه در بستر جامعه ساخته می‌شوند. اگر جامعه‌ای آشفته، ناامن و ناپایدار باشد، طبیعی است که رفتار افراد آن جامعه نیز تحت تأثیر همان شرایط قرار بگیرد.

For u!~

هر وعده که دادند به ما باد هوا بود هر نکته که گفتند غلط بود و ریا بود چوپانی این گله به گرگان بسپردند این شیوه و این قاعده ها رسم کجا بود ؟ رندان به چپاول سر این سفره نشستند اینها همه از غفلت و بیحالی ما بود! خوردند و شکستند و دریدند و تکاندند هر چیز در این خانه بی برگ و نوا بود. گفتند چنینیم و چنانیم دریغا ... اینها همه لالایی خواباندن ما بود ایکاش در دیزی ما باز نمی ماند یا کاش که در گربه کمی شرم و حیا بود!!