𝘍𝘢𝘭𝘴𝘦 𝘌𝘲𝘶𝘪𝘭𝘪𝘣𝘳𝘪𝘶𝘮

خیلی وقت‌ها توی فیلم‌ها و شبکه‌های اجتماعی، اختلال هویت تجزیه‌ای رو به شکل اغراق‌شده‌ای نشون می‌دن؛ انگار فرد هر لحظه تبدیل به آدم کاملا متفاوتی می‌شه. از طرف دیگه، دوقطبی رو هم به نوسانات عادی خلق‌وخو تقلیل می‌دن.

اما واقعیت اینه که هیچ‌کدوم از این اختلالات رو نمی‌شه با چند رفتار پراکنده یا برداشت‌های سطحی شناخت. آدم‌ها ممکنه شخصیت پیچیده‌ای داشته باشن، احساسات متناقضی رو تجربه کنن یا در شرایط مختلف تغییر رفتار بدن، بدون اینکه لزوما دچار اختلال روانی باشن.

تفاوت اصلی اینه که در اختلال هویت تجزیه‌ای، مسئله به گسست در تجربه هویت و گاهی حافظه مربوط می‌شه؛ اما در اختلال دوقطبی، مسئله اصلی دوره‌های غیرمعمول تغییر خلق‌وخو و انرژیه.

مثلا اگه کسی در موقعیت‌های مختلف رفتارهای متفاوتی داشته باشه، نمی‌تونیم صرفا با دیدن این تغییرات بگیم اختلال هویت تجزیه‌ای داره. همین‌طور اگه کسی یه روز خیلی خوشحال باشه و روز بعد ناراحت، این به‌تنهایی به معنی دوقطبی بودنش نیست.

اختلالی که اسمش باعث شده خیلی‌ها برداشت اشتباهی ازش داشته باشن. برخلاف چیزی که بعضی‌ها فکر می‌کنن، فرد مبتلا به دوقطبی دو شخصیت جداگانه نداره. مسئله اصلی این اختلال، تغییرات قابل‌توجه در خلق‌وخو، میزان انرژی و سطح فعالیت فرده.

برای مثال، فرد ممکنه وارد دوره‌ای از شیدایی بشه؛ دوره‌ای که در اون انرژی خیلی زیادی داره، کمتر از معمول می‌خوابه اما احساس خستگی نمی‌کنه، سریع‌تر حرف می‌زنه، افکارش با سرعت بیشتری پیش می‌رن و ممکنه تصمیم‌هایی بگیره که معمولا نمی‌گرفت. البته شیدایی فقط به معنی خوشحال بودن یا سرحال بودن نیست و گاهی می‌تونه با تحریک‌پذیری و عصبانیت هم همراه باشه.

از طرف دیگه، فرد ممکنه دوره‌های افسردگی رو تجربه کنه؛ یعنی برای مدتی احساس غم، بی‌انگیزگی یا خستگی داشته باشه و علاقه‌اش به کارهایی که قبلا دوست داشته، کمتر بشه. بین این دوره‌ها هم ممکنه حال فرد به وضعیت معمول برگرده.

نکته مهم اینه که این تغییرات معمولا در قالب دوره‌های خلقی مشخص اتفاق می‌افتن، نه اینکه فرد صرفاً در طول یک روز چند بار احساساتش تغییر کنه.

اول از همه، چیزی که خیلی‌ها بهش می‌گن «اختلال چندشخصیتی»، درواقع اسم قدیمی‌تر اختلال هویت تجزیه‌ایه. توی این اختلال، فرد ممکنه دو یا چند حالت هویتی متفاوت رو تجربه کنه؛ یعنی احساسش نسبت به خودش، رفتارش یا حتی واکنش‌هاش در زمان‌های مختلف تغییر کنه. یکی از نشونه‌های مهمش هم اینه که ممکنه فرد بعضی اتفاقات یا بخش‌هایی از زمان رو به خاطر نیاره؛ چیزی که با فراموشی معمولی فرق داره.

این اختلال معمولا با تجربه‌های آسیب‌زای شدید و مکرر، مخصوصاً در دوران کودکی، ارتباط داره. البته این به این معنی نیست که هرکسی تجربه تلخی داشته باشه، حتماً به این اختلال مبتلا می‌شه.

نکته مهم اینه که این حالت‌های هویتی صرفاً به معنی داشتن چند اخلاق یا چند بُعد متفاوت از شخصیت نیستن. هر آدمی ممکنه در موقعیت‌های مختلف رفتارهای متفاوتی داشته باشه، اما این به‌تنهایی نشونه اختلال هویت تجزیه‌ای نیست.

— 𝖳𝗁𝖾 𝖽𝗂𝖿𝖿𝖾𝗋𝖾𝗇𝖼𝖾𝗌 𝖻𝖾𝗍𝗐𝖾𝖾𝗇 𝖣𝗂𝗉𝖺𝗅𝗈𝗋 𝖺𝗇𝖽 𝖣𝖨𝖣