روزنوشت‌های یک بازگشته از مادیماک!

Tangerines — 2013 فیلم Tangerines یا Mandariinid فیلم استونیایی ـ گرجی زازا اوروشادزه است که در سال ۲۰۱۳ ساخته شد. اوروشادزه نویسندگی، کارگردانی و تهیه کنندگی فیلم را نیز بر عهده داشت. فیلم در زمینه جنگ آبخازیا در سال های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۳ شکل می گیرد و از یک موقعیت محدود انسانی برای پرداختن به پیامدهای جنگ و امکان همزیستی انسان هایی با پیشینه های متضاد استفاده می کند. مرکز روایت، ایوو، مردی استونیایی است که در منطقه آبخازیا مانده تا محصول نارنگی های خود را جمع کند. شرایط جنگی باعث می شود او با دو مجروح متعلق به دو سوی درگیری مواجه شود و ناچار شود آنها را در خانه خود نگهداری کند. از همین موقعیت ساده، بخش عمده درام فیلم شکل می گیرد؛ بنابراین Tangerines بیش از آنکه بخواهد خود جنگ را در مقیاس نظامی بازسازی کند، تاثیر آن را بر چند انسان در فضایی بسته و محدود بررسی می کند. اوروشادزه در کارگردانی از مقیاس کوچک استفاده می کند. جغرافیای روستایی، خانه، باغ و روابط میان چند شخصیت اصلی، جایگزین میدان نبرد بزرگ می شوند. فیلمبرداری را راین کوتوف انجام داده و بازیگران استونیایی و گرجی در کنار یکدیگر ظاهر شده اند. زبان های استونیایی، روسی و گرجی نیز در فیلم حضور دارند که با موقعیت چندملیتی داستان ارتباط مستقیم دارد. فیلم Tangerines از مهم ترین موفقیت های بین المللی سینمای گرجستان و استونی در دهه ۲۰۱۰ بود: فیلم نامزد اسکار بهترین فیلم خارجی زبان و همچنین نامزد گلدن گلوب شد. این موفقیت بدون تغییر ماهیت فیلم، آن را به اثری شناخته شده درباره جنگ آبخازیا و مفهوم انسانی مصالحه تبدیل کرد. @ErebusNyx

Tangerines (2013) Zaza Urushadze @ErebusNyx

Dede — 2017 فیلم Dede نخستین فیلم بلند ماریام خاچوانی، فیلمساز گرجستانی اهل سوانتی، است و در سال ۲۰۱۷ ساخته شد. فیلم محصول مشترک گرجستان، کرواسی، بریتانیا، ایرلند، هلند و قطر است و نخستین نمایش بین المللی خود را در جشنواره فیلم کارلووی واری، در بخش East of West تجربه کرد؛ فیلم در همان جشنواره موفق به دریافت تقدیر ویژه هیئت داوران شد. خاچوانی داستان را در اوُشگولی در منطقه کوهستانی سوانتی قرار می دهد؛ محیطی دورافتاده که ساختار اجتماعی و سنت های محلی در آن نقش تعیین کننده ای در زندگی افراد دارند. شخصیت اصلی، دینا، زن جوانی است که زندگی اش در چهارچوب سنت های ازدواج اجباری، وفاداری خانوادگی و قواعد سختگیرانه جامعه سوانی قرار گرفته است. فیلم از همین موقعیت برای پرداختن به رابطه میان خواست فردی و سنت اجتماعی استفاده می کند. فیلم Dede از نظر زمینه داستانی نیز به واقعیت های اجتماعی منطقه متکی است. منابع تولید آن را اثری مبتنی بر رویدادهای واقعی در آغاز جنگ داخلی گرجستان معرفی کرده اند؛ البته فیلم بیش از آنکه یک اثر جنگی باشد، پیامدهای اجتماعی و خانوادگی زندگی در چنین محیطی را دنبال می کند. کارگردانی خاچوانی به شدت به جغرافیا و فضای طبیعی سوانتی وابسته است. کوهستان، برف، روستا و معماری سنتی تنها پس زمینه نیستند و در شکل دادن به محدودیت های زندگی شخصیت ها نقش دارند. فیلمبرداری را کنستانتین اسادزه انجام داده و تدوین بر عهده لوان کوخاشویلی بوده است. زبان فیلم نیز گرجی و گرجی ـ سوانی است. @ErebusNyx

Dede (2017) Mariam Khatchvani @ErebusNyx

Namme — 2017 فیلم Namme فیلمی گرجستانی ـ لیتوانیایی به نویسندگی و کارگردانی زازا خالواشی است؛ فیلمسازی که در آثارش به فرهنگ، اسطوره، طبیعت و زیست چندلایه مردم منطقه آجارا توجه ویژه ای داشت. فیلم نخستین نمایش بین المللی خود را در جشنواره فیلم توکیو تجربه کرد و در سال ۲۰۱۹ به عنوان نماینده گرجستان برای رقابت اسکار بهترین فیلم خارجی زبان معرفی شد. داستان در روستایی در آجارا می گذرد؛ منطقه ای که در آن سنت های مسلمان و مسیحی در کنار یکدیگر حضور دارند. خانواده علی نسل هاست مسئول نگهداری از چشمه ای شفابخش و کمک به بیمارانی است که برای درمان به آن مراجعه می کنند. در میان فرزندان خانواده، تنها نامه، دختر جوان خانواده، هنوز به این وظیفه و سنت قدیمی وفادار مانده است. همزمان ساخت یک نیروگاه برق آبی در منطقه، چشم انداز طبیعی و رابطه ساکنان با محیط پیرامون را با تغییراتی روبه رو می کند. خالواشی روایت را بیشتر بر فضا، طبیعت، سکوت و نشانه های فرهنگی بنا می کند تا دیالوگ های توضیحی. حضور آب، جنگل، ماهی و کوهستان در فیلم صرفا جنبه تزئینی ندارد و با جهان ذهنی و سنتی شخصیت اصلی پیوند پیدا می کند. بازیگر اصلی، ماریکا دیاسامیدزه، در کنار چند بازیگر تئاتر منطقه خولو ظاهر شده است. نتیجه فیلمی است که مرز میان درام واقع گرایانه و فانتزی اسطوره ای را عمدا مبهم نگه می دارد و درباره برخورد سنت، مدرنیزاسیون و طبیعت صحبت می کند، بدون آنکه آن را به یک بیانیه اجتماعی ساده تقلیل دهد. @ErebusNyx

Namme (2017) Zaza Khalvashi @ErebusNyx

Shindisi — 2019 کارگردان: دیتو تسینتسادزه فیلم Shindisi فیلمی گرجستانی به کارگردانی دیتو تسینتسادزه است که داستان خود را بر اساس رویدادهای واقعی جنگ روسیه و گرجستان در سال ۲۰۰۸ بنا کرده است. فیلمنامه را ایراکلی سولوموناشویلی نوشته و فیلمبرداری آن را کنستانتین میندیا اسادزه انجام داده است. فیلم در سال ۲۰۱۹ در بخش مسابقه جشنواره فیلم ورشو حضور داشت و در پایان جشنواره جایزه بزرگ ورشو را دریافت کرد؛ تسینتسادزه نیز جایزه بهترین کارگردانی را به دست آورد. عنوان فیلم به روستای شین‌دیسی اشاره دارد؛ مکانی که در جریان جنگ ۲۰۰۸ به یکی از نقاط مهم درگیری تبدیل شد. روایت فیلم به گروهی از سربازان گرجستانی و اهالی محلی می‌پردازد که در شرایط جنگی و پس از شکسته شدن وعده ایجاد یک مسیر امن، در موقعیتی بسیار دشوار قرار می‌گیرند. منابع تولید فیلم تصریح کرده‌اند که داستان بر رویدادهای واقعی مربوط به مداخله نظامی روسیه در گرجستان و سرنوشت سربازان زخمی استوار است. تسینتسادزه که از نسل قدیمی‌تر فیلمسازان گرجستان است و از دهه ۱۹۸۰ فعالیت سینمایی دارد، در Shindisi به جای ساختن یک فیلم جنگی صرفا مبتنی بر نبرد، بر وضعیت انسان‌ها در محیط جنگ تمرکز می‌کند. بخشی از بازیگران نیز برای صحنه‌های جنگی آموزش نظامی دیدند و تولید فیلم با حمایت مرکز ملی سینمای گرجستان انجام شد. فیلم Shindisi همچنین نماینده گرجستان در رقابت اسکار بهترین فیلم بین‌المللی بود. اهمیت فیلم بیش از هر چیز در پیوند دادن یک واقعه مشخص تاریخی با تجربه سربازان و مردم عادی است، بدون آنکه برای معرفی موضوع خود نیازمند روایت‌های فرعی متعدد باشد. @ErebusNyx

Shindisi (2019) Dito Tsintsadze @ErebusNyx

Crossing — 2024 کارگردان: لوان آکین فیلم Crossing فیلمی محصول مشترک سوئد، دانمارک، فرانسه، ترکیه و گرجستان به نویسندگی و کارگردانی لوان آکین است. آکین، فیلمساز سوئدی ـ گرجی‌تبار، پیش از این با And Then We Danced توجه بین‌المللی زیادی به دست آورده بود. Crossing نخستین نمایش جهانی خود را در بخش Panorama جشنواره برلین ۲۰۲۴ تجربه کرد و در همان جشنواره جایزه هیئت داوران Teddy را دریافت کرد. فیلم درباره لیا، معلم بازنشسته‌ای از گرجستان، است که برای پیدا کردن خواهرزاده گمشده‌اش تکلا راهی استانبول می‌شود. آچی، جوانی که ارتباطی با تکلا داشته، همراه اوست و جست‌وجوی آنها به محیطی چندفرهنگی در استانبول کشیده می‌شود. در ادامه، شخصیت اوریم، وکیل و فعال حقوق افراد ترنس، نیز وارد این مسیر می‌شود. آکین در این فیلم از جست‌وجوی یک فرد غایب به عنوان ساختار روایی استفاده می‌کند تا چند جهان فرهنگی و نسلی را به یکدیگر پیوند دهد. استانبول در فیلم صرفا پس‌زمینه نیست و به فضایی تبدیل می‌شود که شخصیت‌ها در آن با آدم‌ها، زبان‌ها و تجربه‌های متفاوت روبه‌رو می‌شوند. فیلمبرداری لیسابی فریدل و تدوین مشترک آکین و اما لاگرلیوس است. زبان‌های گرجی، ترکی و انگلیسی نیز بخشی از ساختار چندفرهنگی فیلم هستند. Crossing بدون آنکه صرفا به یک موضوع اجتماعی مشخص تقلیل پیدا کند، درباره سفر، فقدان، جست‌وجوی هویت و امکان ارتباط میان انسان‌هایی از زمینه‌های متفاوت ساخته شده است. @ErebusNyx

Crossing (2024) Levan Akin @ErebusNyx

Citizen Saint — 2023 کارگردان: تیناتین کَجریشویلی فیلم Citizen Saint با عنوان اصلی Mokalake Tsmindani فیلمی محصول گرجستان، فرانسه و بلغارستان به کارگردانی تیناتین کَجریشویلی است. کجریشویلی، که تحصیلات کارگردانی خود را در دانشگاه دولتی تئاتر و سینمای گرجستان به پایان رسانده، پیش از این فیلم‌هایی مانند Brides و Horizon را ساخته بود. Citizen Saint در سال ۲۰۲۳ به عنوان نماینده گرجستان برای رقابت اسکار بهترین فیلم بین‌المللی انتخاب شد. فیلم در یک شهر معدنی گرجستان می‌گذرد؛ جایی که مجسمه یک قدیس که بر روی صلیب قرار دارد ناگهان ناپدید می‌شود و ورود فردی مرموز باعث می‌شود ساکنان تصور کنند قدیس در میان آنها ظاهر شده است. همین موقعیت فانتزی و غیرواقع‌گرایانه، مبنایی برای بررسی رفتار جمعی، ایمان، خرافه و رابطه میان مردم و ساختارهای رسمی فراهم می‌کند. کجریشویلی برای روایت این داستان از لحن تمثیلی استفاده می‌کند. شهر معدنی، فضای متروک و شخصیت‌هایی که میان باور مذهبی و منطق روزمره سرگردان‌اند، جهان فیلم را از یک درام واقع‌گرای معمولی فاصله می‌دهند. فیلم در عین حال به جامعه‌ای می‌پردازد که در آن اعتقاد جمعی می‌تواند بر تصمیم‌های فردی و اجتماعی اثر بگذارد. فیلمنامه را کجریشویلی با باسا جانیکاشویلی نوشته، فیلمبرداری بر عهده کروم رودریگز بوده و تدوین را داوید آپخایدزه انجام داده است. Citizen Saint در قالب یک فابل اجتماعی و با استفاده از موقعیتی غیرعادی، به مسئله ایمان و رفتار جمعی نزدیک می‌شود. @ErebusNyx

Citizen Saint (2023) Tinatin Kajrishvili @ErebusNyx

Wet Sand — 2021 کارگردان: النه ناوریانی فیلم Wet Sand دومین فیلم بلند النه ناوریانی، فیلمساز گرجستانی، است و محصول مشترک گرجستان و سوئیس محسوب می‌شود. فیلم در سال ۲۰۲۱ در بخش Cineasti del Presente جشنواره لوکارنو به نمایش درآمد و گیا آگوماوا برای بازی در آن جایزه بهترین بازیگر مرد این بخش را دریافت کرد. فیلم همچنین در جشنواره‌های مختلفی از جمله خنت و وین نمایش داده شد. داستان در روستایی ساحلی در کنار دریای سیاه گرجستان می‌گذرد؛ جایی که ساکنان تصور می‌کنند یکدیگر را به خوبی می‌شناسند. پس از مرگ الیکو، نوه او مو برای رسیدگی به مراسم خاکسپاری به روستا بازمی‌گردد و با بخش‌هایی ناشناخته از زندگی پدربزرگش روبه‌رو می‌شود. فیلم از این موقعیت برای پرداختن به حافظه، پنهان‌کاری، تفاوت نسل‌ها و فشارهای اجتماعی استفاده می‌کند. ناوریانی در این فیلم به جای ساختن یک درام اجتماعی مستقیم، فضای روستا و روابط میان ساکنان را به تدریج به بخش مهمی از روایت تبدیل می‌کند. فیلم از عناصر رازآمیز و درام خانوادگی بهره می‌گیرد و در عین حال مسئله گرایش جنسی و زندگی پنهان نسل قدیمی‌تر را در برابر نگاه متفاوت نسل جوان قرار می‌دهد. از نظر کارگردانی، Wet Sand بر شخصیت‌ها، فضا و روابط انسانی استوار است و تلاش می‌کند مسئله اجتماعی خود را از دل زندگی روزمره بیرون بکشد، نه از طریق سخنرانی یا توضیح مستقیم. فیلم با مدت زمان ۱۱۵ دقیقه و زبان اصلی گرجی، نمونه‌ای از سینمای معاصر گرجستان است که مسائل اجتماعی را در قالب روایتی شخصیت‌محور دنبال می‌کند. @ErebusNyx

Wet Sand (2021) lene Naveriani @ErebusNyx

Brighton 4th — 2021 کارگردان: لوان کوگواشویلی فیلم Brighton 4th سومین فیلم داستانی بلند لوان کوگواشویلی و محصول مشترک گرجستان، روسیه، بلغارستان، ایالات متحده و موناکو است. فیلم نخستین نمایش جهانی خود را در جشنواره Tribeca ۲۰۲۱ داشت و در همان جشنواره سه جایزه بهترین فیلم بین‌المللی، بهترین بازیگر برای لوان تِدیَشویلی و بهترین فیلمنامه را به دست آورد. این فیلم همچنین نماینده گرجستان برای رقابت اسکار بهترین فیلم بین‌المللی در سال ۲۰۲۲ بود. داستان درباره کاخی، کشتی‌گیر سابق گرجستانی، است که از تفلیس راهی محله برایتون بیچ در بروکلین می‌شود تا به پسر بزرگسالش کمک کند. فیلم از این سفر برای ترسیم رابطه پدر و پسر، وضعیت مهاجران و فاصله میان تصور خانواده از آینده فرزند و واقعیت زندگی او استفاده می‌کند. فضای برایتون بیچ نیز بخش مهمی از فیلم است؛ محله‌ای که حضور جمعیت روس‌زبان و مهاجر، آن را به محیطی متفاوت از تصویر معمول نیویورک تبدیل کرده است. کوگواشویلی در کارگردانی به جای ایجاد درام پرتنش، بر مشاهده شخصیت‌ها و موقعیت‌های روزمره تکیه دارد. در مصاحبه‌ای درباره فیلم، او تاکید کرده که به چهره‌ها علاقه دارد و این رویکرد در شیوه استفاده از بازی لوان تِدیَشویلی نیز دیده می‌شود. تِدیَشویلی، قهرمان المپیک کشتی در دهه ۱۹۷۰، بازیگر حرفه‌ای متعارفی نیست و حضور فیزیکی و سابقه واقعی او به شخصیت اصلی کیفیتی متفاوت می‌دهد. فیلم میان درام خانوادگی، کمدی موقعیت و فضای جنایی حرکت می‌کند، اما محور اصلی آن رابطه پدر و پسر و تجربه مهاجرت است. @ErebusNyx

Brighton 4th (2021) Levan Koguashvili @ErebusNyx

A Room of My Own — 2022 کارگردان: یوسف «سوسو» بلیادزه فیلم A Room of My Own دومین فیلم بلند یوسف «سوسو» بلیادزه و محصول مشترک گرجستان و آلمان است که نخستین نمایش جهانی خود را در بخش مسابقه جشنواره کارلووی واری ۲۰۲۲ تجربه کرد. فیلم با فیلمنامه مشترک بلیادزه و تاکی موملادزه ساخته شده و موملادزه، که نقش اصلی را نیز بازی می‌کند، در شکل‌گیری شخصیت تینا نقش مهمی داشته است. تینا، زن جوان ۲۴ ساله‌ای از یکی از مناطق خارج از پایتخت، پس از بحرانی خانوادگی راهی تفلیس می‌شود. او در آنجا اتاقی را در آپارتمانی مشترک با مگی، زنی جوان با سبک زندگی کاملا متفاوت، اجاره می‌کند. این هم‌خانه شدن به تدریج نقطه شروع رابطه‌ای است که فیلم از طریق آن درباره استقلال، دوستی، هویت شخصی و فاصله میان ارزش‌های سنتی و سبک زندگی نسل جوان صحبت می‌کند. بلیادزه در طراحی میزانسن و فیلمبرداری آگاهانه به تجربه شخصی شخصیت اصلی نزدیک می‌شود. خود او در یادداشت کارگردانی توضیح داده که دوربین معمولا در ارتفاع شخصیت اصلی قرار دارد و بسیاری از صحنه‌ها در یک برداشت فیلمبرداری شده‌اند تا حس مشاهده مستقیم و طبیعی‌تر ایجاد شود. این انتخاب با هدف ایجاد نوعی اصالت در تجربه تینا صورت گرفته است. فیلم از نظر فضای اجتماعی به تفلیس معاصر و زندگی نسل جوان در دوره پس از همه‌گیری کرونا توجه دارد و در عین پرداختن به مسائل زنان، رابطه دو شخصیت اصلی را صرفا به یک تقابل ایدئولوژیک محدود نمی‌کند. A Room of My Own بیشتر فیلمی درباره پیدا کردن فضای شخصی و امکان تصمیم‌گیری مستقل است. @ErebusNyx

A Room of My Own (2022) Ioseb Bliadze @ErebusNyx

My Happy Family — 2017 کارگردانان: نانا اکوتیمیشویلی و سیمون گروس فیلم My Happy Family با عنوان اصلی Chemi Bednieri Ojakhi دومین فیلم بلند مشترک نانا اکوتیمیشویلی و سیمون گروس است؛ فیلمی محصول مشترک گرجستان، آلمان و فرانسه که نخستین نمایش جهانی آن در جشنواره ساندنس و سپس در بخش Forum جشنواره برلین ۲۰۱۷ انجام شد. اکوتیمیشویلی پیش از این با In Bloom در شکل‌گیری موج تازه سینمای گرجستان مورد توجه قرار گرفته بود و همکاری او با گروس در این فیلم نیز ادامه همان علاقه به زندگی روزمره، روابط خانوادگی و فشارهای اجتماعی است. داستان درباره مانانا، معلم ادبیات ۵۲ ساله‌ای در تفلیس است که در خانه‌ای سه‌خوابه همراه با همسر، فرزندان، والدین و دامادش زندگی می‌کند. او در خانواده‌ای چندنسلی و در فضایی شکل گرفته از عادت‌ها و مسئولیت‌های خانوادگی، تصمیمی می‌گیرد که برای اطرافیانش غیرمنتظره است: می‌خواهد زندگی مستقلی داشته باشد. فیلم از همین موقعیت برای بررسی مفهوم خانواده، استقلال فردی و جایگاه زن در ساختار سنتی جامعه گرجستان استفاده می‌کند. کارگردانی اکوتیمیشویلی و گروس متکی بر درام‌پردازی اغراق‌آمیز نیست. آنها بیشتر به مشاهده رفتار، سکوت‌ها، فضای خانه و جزئیات زندگی روزمره تکیه دارند و به همین دلیل تغییرات درونی شخصیت اصلی بیشتر از طریق موقعیت و رفتار آشکار می‌شود تا توضیح مستقیم. فیلم در جشنواره بین‌المللی فیلم صوفیه جایزه بهترین کارگردانی را دریافت کرد. @ErebusNyx

My Happy Family (2017) Nana Ekvtimishvili, Simon Gross @ErebusNyx