حسین قدیانی

پکی به سیگار طالقانی حسین قدیانی: انقلاب اسلامی به پیروزی رسید، چون آدم‌های بزرگی پشتش بودند.‌ اولاً آدم بودند، ثانیاً بزرگ بودند. آری حضرت روح‌الله حواریون قدری داشت که هر کدام برای خود یک پا مسیح بودند و الحق دم مسیحایی داشتند. من چگونه می‌توانم چمران را دوست نداشته باشم وقتی دکتر مصطفی آن همه جمع اضداد بود؟ چمران مینیاتور علی بود و در قدرت انقلاب اسلامی همین بس که هنرش بر زورش می‌چربید. نقل است که مرحوم بازرگان بچه‌هایش را برای نماز صبح بلند می‌کرد، البته نه به اجبار که به نصیت و وصیت که آیا خدای رحمان و رحیم سزاوار این نیست که هر روز را با نماز به درگاه عرشی‌ش آغاز کنیم؟ عجیب اینکه شهید مطهری همین تحکم نمکین را هم نداشت. خوب و بد را به بچه‌هایش یاد داده بود و این را که برای نماز صبح بلند شوند به خودشان واگذار کرده بود. بی‌دلیل نبود که نسل پدر من آن‌جور شیفته‌ی طالقانی و بهشتی شده بود. مردان بزرگ انقلاب یک چیزهایی داشتند که آدمی را جذب می‌کرد. جاذبه‌شان بیش از جذبه بود. آیا اگر در قاب انقلاب به جای این بزرگمردان، امثال مصباح و علم‌الهدی و آقاطهرانی و نبویان را می‌گذاشتیم، آیا باز هم انقلاب به پیروزی می‌رسید؟ هنر آیت‌الله طالقانی این بود که مردم را بیاورد به صحنه. اکثریت مردم را. مردم کوچه و بازار را. طالقانی توهم نزده بود که مردم فقط حزب‌اللهی‌ها هستند. بعد ما با اسم رمز مصباح و آن سختگیری‌هایش و این شاگردهایش یکی یکی آن مردم را از انقلاب زده کردیم. رسایی و ثابتی نه تکرار دیالمه که کاریکاتور آن شهید بهشتی‌تبارند. دیالمه با رأی اکثریت رفت مجلس، نه با شامورتی‌بازی اقلیت. حال طالقانی از مخلص‌سازی و مخلص‌بازی به‌هم می‌خورد. مصباحیسم یعنی انحراف از طالقانیسم. اگر طالقانی چهره‌ی آزاد از انقلاب ارائه می‌داد، مصباح و شاگردهایش کاری کرده‌اند که همان به مجلس شورای مصباحی تعطیل باشد. جوری مصوبه می‌گذارند که انگار قرار است کره‌ی شمالی شویم. همه مجرمند مگر عکسش ثابت شود. فقط هم باید مثل ما فکر کنید و مثل ما عمل کنید. کجا طالقانی این شکلی بود؟ نمازجمعه‌ها خلوت است، چون از اصحاب مصباح طالقانی درنمی‌آید. هیچ شکی در علقه‌ی چمران به خمینی نیست ولی دکتر مصطفی به بهانه‌ی ولایتمداری هرگز دست رد به سینه‌ی بازرگان و سحابی و یزدی نزد. شهریور ماه درگذشت دو پسرعموست؛ طالقانی و جلال که پسرعموی هم بودند. حیف نیست که سووشون سیمین را و آن زن زرین را و ادب و ادبیات را و قلم زلال آل احمد را از دایره‌ی انقلاب حذف کنیم و در عوض عمله‌های مصباح را رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس کنیم؟ ۱۴ شهریور ۱۴۰۵