DG Study - CCE, GPSC, PSI & Constable

શનિવાર 18/10/2025 તારીખ નું કરંટ અફેર

તમારા મસાલાની શુદ્ધતા હવે દિલ્હી-રોમમાં નક્કી થશે! જાણો શું છે 'કોડેક્સ કમિટી', જેનું સુકાન ભારતના હાથમાં છે

🇮🇳🌶 ગુવાહાટીમાં વૈશ્વિક મસાલા સંમેલન: તાજેતરમાં, કોડેક્સ કમિટી ઓન સ્પાઈસીસ એન્ડ કલિનરી હર્બ્સ (CCSCH) નું આઠમું સત્ર આસામના ગુવાહાટીમાં સફળતાપૂર્વક સંપન્ન થયું, જ્યાં વિશ્વભરના મસાલાના ધોરણો પર ચર્ચા કરવામાં આવી. 🌍📜 શું છે આ કોડેક્સ કમિટી?: આ મસાલા અને જડીબુટ્ટીઓ માટેની એક વિશિષ્ટ આંતરરાષ્ટ્રીયા સમિતિ છે, જે કોડેક્સ એલિમેન્ટેરિયસ કમિશન (CAC) હેઠળ કામ કરે છે. તેનું મુખ્ય કાર્ય વિશ્વભરના મસાલા (સૂકા, પાવડર, કે ટુકડા) માટે એકસમાન ગુણવત્તાના ધોરણો બનાવવાનું છે. 🇮🇳👑 ભારતની યજમાની: આ સમિતિની સ્થાપના 2013માં થઈ હતી અને ભારત માટે ગૌરવની વાત એ છે કે ભારત આ સમિતિનો યજમાન દેશ છે. કોચીમાં આવેલું 'સ્પાઈસીસ બોર્ડ' તેની સચિવાલય તરીકેની જવાબદારી નિભાવે છે, જે મસાલાના વૈશ્વિક નિયમો ઘડવામાં ભારતની મુખ્ય ભૂમિકા દર્શાવે છે. 🛡🍲 કોણ છે 'કોડેક્સ એલિમેન્ટેરિયસ કમિશન' (CAC)?: આ આંતરરાષ્ટ્રીયા ખાદ્ય ધોરણો નક્કી કરતી સર્વોચ્ચ સંસ્થા છે. તેની સ્થાપના 1963માં WHO (વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા) અને FAO (ખાદ્ય અને કૃષિ સંગઠન) દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવી હતી. 🎯🛒 CACનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ગ્રાહકોના સ્વાસ્થ્યનું રક્ષણ કરવું અને ખાદ્ય વેપારમાં યોગ્ય અને ન્યાયી પ્રથાઓ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. 🌐🤝 વૈશ્વિક સભ્યપદ: હાલમાં, યુરોપિયન યુનિયન સહિત 189 સભ્યો CACનો હિસ્સો છે. ભારત 1964થી આ મહત્વપૂર્ણ સંસ્થાનું સભ્ય રહ્યું છે. તેનું મુખ્ય મથક રોમ, ઇટાલીમાં છે.

30% ઓછું પ્રદૂષણ, પણ અવાજ-રોશની એટલી જ! જાણો શું છે 'ગ્રીન ક્રેકર્સ' અને તેને ઓળખવાની સાચી રીત

⚖️ SCનો કડક આદેશ: સુપ્રીમ કોર્ટે તાજેતરમાં દિલ્હી-NCR વિસ્તારમાં દિવાળી દરમિયાન માત્ર ગ્રીન ક્રેકર્સના વેચાણ અને ઉપયોગને જ મંજૂરી આપી છે, જેનાથી પર્યાવરણને થતું નુકસાન ઘટાડી શકાય. 🔬 કોણે બનાવ્યા?: આ ફટાકડા ભારત સરકારની સંસ્થા CSIR-NEERI દ્વારા વિકસાવવામાં આવ્યા છે. 2017માં સુપ્રીમ કોર્ટે પરંપરાગત ફટાકડા પર પ્રતિબંધ મૂક્યા બાદ આ પર્યાવરણ-મિત્ર વિકલ્પ તૈયાર કરાયો. 🧪 ઝેરી કેમિકલ્સની બાદબાકી: પરંપરાગત ફટાકડામાં વપરાતા અત્યંત ઝેરી બેરિયમ સંયોજનોને ગ્રીન ક્રેકર્સમાંથી સંપૂર્ણપણે દૂર કરવામાં આવ્યા છે. તેમજ એલ્યુમિનિયમ અને સલ્ફરનું પ્રમાણ પણ નાટકીય રીતે ઘટાડવામાં આવ્યું છે, જેનાથી હવામાં ઝેરી ધુમાડો ઓછો ફેલાય છે. 💨👍 ફાયદો શું છે?: ગ્રીન ક્રેકર્સ પરંપરાગત ફટાકડા જેટલો જ અવાજ (100-120 dB) અને રોશની આપે છે, પરંતુ તે પાર્ટિક્યુલેટ મેટર (PM), SO2 અને NO2 જેવા ખતરનાક પ્રદૂષકોનું ઉત્સર્જન ઓછામાં ઓછું 30 ટકા ઘટાડે છે. ✅📲 કેવી રીતે ઓળખશો અસલી 'ગ્રીન' ફટાકડા?: અસલી ગ્રીન ક્રેકર્સને ઓળખવાની બે મુખ્ય રીત છે: પેકેજિંગ પર CSIR-NEERIનો સત્તાવાર ગ્રીન લોગો છાપેલો હોય છે. એક યુનિક QR કોડ હોય છે, જેને 'CSIR-NEERI Green QR Code' મોબાઈલ એપથી સ્કેન કરી શકાય છે. સ્કેન કરવાથી ઉત્પાદક, ફોર્મ્યુલેશન અને સર્ટિફિકેશનની સંપૂર્ણ વિગતો મળે છે.

જેઓ એક સમયે ગોંડ રાજાઓના પુજારી હતા, તે કોલમ આદિવાસીઓને આજે વાંસમાં ભવિષ્ય કેમ દેખાઈ રહ્યું છે?

🎋 વાંસ બનશે આજીવિકાનો આધાર: તેલંગાણાના આદિલાબાદ જિલ્લામાં કોલમ આદિવાસીઓની પરંપરાગત આજીવિકાને પુનઃસ્થાપિત કરવા અને તેમને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે વાંસ વાવેતરનો એક પાયલોટ પ્રોજેક્ટ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. 📍 કોણ છે કોલમ આદિવાસી?: આ 'કોલંબોલી' કે 'કુલ્મી' તરીકે પણ ઓળખાય છે, જે મુખ્યત્વે મધ્યપ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને આંધ્રપ્રદેશ/તેલંગાણામાં વસે છે. તેમને ભારત સરકાર દ્વારા 'ખાસ સંરક્ષિત આદિવાસી જૂથ' (PVTG) તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવ્યા છે. 📜 ગૌરવશાળી ઇતિહાસ: 12મી સદીની આસપાસ, કોલમ લોકો શક્તિશાળી ગોંડ સમુદાય માટે પુજારી તરીકે સેવા આપતા હતા અને તેમના મહત્વપૂર્ણ દેવતાઓનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા હતા. માનવામાં આવે છે કે તેઓ આ વિસ્તારના મૂળ રહેવાસીઓના વંશજ છે. 👨‍👩‍👧‍👦 અનોખી સામાજિક વ્યવસ્થા: કોલમ સમાજ ચાલ દેવે, પાંચ દેવે જેવા વિવિધ કુળોમાં વહેંચાયેલો છે અને તેઓ પોતાના કુળના નામને જ અટક તરીકે ઉપયોગ કરે છે. એક જ કુળમાં લગ્નની મનાઈ હોય છે અને તેમનો સમાજ પિતૃવંશીય (પુરુષ દ્વારા વંશ આગળ વધે છે) છે. 🗣 'કોલામી' ભાષા: તેઓ 'કોલામી' નામની પોતાની આગવી દ્રવિડિયન ભાષા બોલે છે. આ ઉપરાંત, તેઓ જે તે વિસ્તાર મુજબ મરાઠી, તેલુગુ કે ગોંડી ભાષા પણ જાણે છે. લખવા માટે તેઓ દેવનાગરી લિપિનો ઉપયોગ કરે છે. 🎉 પરંપરા અને તહેવારો: આ સમુદાય માત્યા, બાઈ-બાકી, સતી અને વાઘાઈ પૂજા જેવા પોતાના વિશિષ્ટ અને પરંપરાગત રીતિ-રિવાજો અને તહેવારોની ધામધૂમથી ઉજવણી કરે છે, જે તેમની સંસ્કૃતિને જીવંત રાખે છે.

પૃથ્વીની 'રક્ષણ ઢાલ'માં પડ્યું મોટું ગાબડું! દક્ષિણ એટલાન્ટિકમાં ફેલાઈ રહેલો આ ખતરો સેટેલાઈટ અને પ્લેન માટે કેમ છે ઘાતક?

🛰 શું છે તાજા સમાચાર?: સેટેલાઈટના નવા ડેટા મુજબ, પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં આવેલું એક વિશાળ ગાબડું, જેને 'દક્ષિણ એટલાન્ટિક અનોમલી' (South Atlantic Anomaly - SAA) કહેવાય છે, તે સતત વધુ વિસ્તરી રહ્યું છે. 🛡 શું છે આ 'ગાબડું'?: આ પૃથ્વી પર એક એવી જગ્યા છે જ્યાં આપણું ચુંબકીય ક્ષેત્ર (magnetic field) સામાન્ય કરતાં ઘણું નબળું છે. આ વિસ્તાર દક્ષિણ અમેરિકા અને આફ્રિકાની વચ્ચે આવેલો છે. પૃથ્વીનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર આપણને સૂર્યના ખતરનાક રેડિયેશનથી બચાવતી રક્ષણાત્મક ઢાલ જેવું કામ કરે છે. ⚡️ આ ગાબડું શા માટે બને છે?: આ ઘટનાનું મુખ્ય કારણ 'વેન એલન રેડિયેશન બેલ્ટ' છે. આ વિસ્તારમાં, પૃથ્વીનો આંતરિક વેન એલન બેલ્ટ પૃથ્વીની સપાટીની સૌથી નજીક આવી જાય છે, જેના કારણે ચુંબકીય ક્ષેત્ર નબળું પડે છે. 🛰✈️ શું છે ખતરો?: આ નબળા ક્ષેત્રને કારણે, સૂર્યના હાનિકારક અને ઉચ્ચ-ઉર્જાવાળા કણો (charged particles) પૃથ્વીના વાતાવરણમાં ઊંડે સુધી પ્રવેશી શકે છે. આનાથી અહીંથી પસાર થતા ઉપગ્રહો (satellites), વિમાનો અને જહાજોની ઈલેક્ટ્રોનિક સિસ્ટમ્સ અને GPS માં ગંભીર ખામી સર્જાઈ શકે છે અથવા તે કાયમ માટે બંધ પણ થઈ શકે છે. 🌌 શું છે વેન એલન બેલ્ટ?: આ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્ર દ્વારા પકડાયેલા અને ગ્રહની આસપાસ જળવાયેલા ઉચ્ચ-ઉર્જાવાળા કણોના બે પટ્ટા છે. આ બેલ્ટ સૂર્યમાંથી આવતા સૌથી ખતરનાક કણોને પૃથ્વી સુધી પહોંચતા અટકાવે છે.

ખાણકામમાં કયું રાજ્ય છે નંબર 1? કેન્દ્રએ જાહેર કર્યો રાજ્યોનો 'માઇનિંગ રિપોર્ટ કાર્ડ', જાણો ગુજરાત ક્યાં છે?

📊 ખાણકામ મંત્રાલયે જાહેર કર્યો ઇન્ડેક્સ: તાજેતરમાં, કેન્દ્રીય ખાણકામ મંત્રાલયે રાજ્યોની ખાણકામની તૈયારી અને કામગીરીનું મૂલ્યાંકન કરતો 'સ્ટેટ માઇનિંગ રેડીનેસ ઇન્ડેક્સ' (SMRI) જાહેર કર્યો છે. 🎯 ઇન્ડેક્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય: આ ઇન્ડેક્સનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્યોની કામગીરીનું બેન્ચમાર્કિંગ કરવાનો, તેમની વચ્ચે સ્વસ્થ સ્પર્ધાને પ્રોત્સાહન આપવાનો અને ખાણકામ ક્ષેત્રે સુધારાની ગતિને વેગ આપવાનો છે. ✅ કયા આધારે થાય છે મૂલ્યાંકન?: આ રેન્કિંગમાં રાજ્યોનું મૂલ્યાંકન ખાણની હરાજીમાં પ્રદર્શન, ખાણને વહેલી તકે કાર્યરત કરવી, નવા ખનીજ ભંડારોની શોધ અને ટકાઉ ખાણકામ (sustainable mining) જેવી પદ્ધતિઓ જેવા અનેક માપદંડો પર કરવામાં આવે છે. 🅰️🅱️ રાજ્યોની ત્રણ શ્રેણીઓ: SMRI ફ્રેમવર્ક હેઠળ, રાજ્યોને તેમના ખનીજ ભંડારના આધારે ત્રણ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવ્યા છે: કેટેગરી A: ખનીજ સંસાધનોથી સમૃદ્ધ રાજ્યો. કેટેગરી B: મધ્યમ ખનીજ સંસાધનો ધરાવતા રાજ્યો. કેટેગરી C: મર્યાદિત ખનીજ સંસાધનો ધરાવતા રાજ્યો. 🥇 કેટેગરી Aના વિજેતાઓ: ખનીજથી સમૃદ્ધ રાજ્યોની શ્રેણીમાં, મધ્યપ્રદેશે પ્રથમ ક્રમ મેળવ્યો છે. તેના પછી અનુક્રમે રાજસ્થાન બીજા અને ગુજરાત ત્રીજા સ્થાને રહ્યું છે. 🥈🥉 અન્ય શ્રેણીના વિજેતાઓ: કેટેગરી Bમાં ગોવા ટોચ પર રહ્યું, જ્યારે કેટેગરી Cમાં પંજાબે પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે.

ખેડૂતોના બીજ પર હવે કંપનીઓનો અધિકાર? જાણો શું છે UPOV સંધિ, જે મુક્ત વેપારના નામે દેશો પર દબાણ કરી રહી છે

📰 શું છે તાજા સમાચાર?: તાજેતરમાં, GRAIN નામની સંસ્થાએ એક રિપોર્ટ જાહેર કર્યો છે, જેમાં ખુલાસો થયો છે કે કેવી રીતે મુક્ત વેપાર કરારો (Free Trade Agreements - FTAs) નો ઉપયોગ કરીને વિકાસશીલ દેશો પર UPOV 1991 સંમેલનના કડક નિયમો અપનાવવા માટે દબાણ કરવામાં આવી રહ્યું છે. 🌍📜 શું છે આ UPOV?: UPOV (ઇન્ટરનેશનલ યુનિયન ફોર ધ પ્રોટેક્શન ઓફ ન્યૂ વેરાઈટીઝ ઓફ પ્લાન્ટ્સ) એ 1961માં સ્થપાયેલી એક આંતર-સરકારી સંસ્થા છે, જે છોડની નવી જાતોના રક્ષણ માટે એક અસરકારક કાનૂની પ્રણાલી પૂરી પાડે છે. તેનું મુખ્ય મથક જિનીવા, સ્વિટ્ઝર્લેન્ડમાં આવેલું છે. 🌱©️ 'બ્રીડરનો અધિકાર' (Breeder's Right): આ સિસ્ટમનો મુખ્ય આધારસ્તંભ 'બ્રીડરનો અધિકાર' છે. આ અંતર્ગત, છોડની નવી જાત વિકસાવનાર બ્રીડરને તે જાત પર એક બૌદ્ધિક સંપદા અધિકાર (Intellectual Property Right) આપવામાં આવે છે. આનો હેતુ છોડ સંવર્ધનમાં નવીનતાને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. 🇮🇳❌ ભારત આ સંસ્થાનું સભ્ય નથી: સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે ભારત UPOVનું સભ્ય નથી. ભારતે પોતાનો અલગ કાયદો, 'છોડની જાતો અને ખેડૂત અધિકાર સંરક્ષણ અધિનિયમ, 2001' બનાવ્યો છે, જે બ્રીડરોના અધિકારો અને ખેડૂતોના પરંપરાગત બીજ બચાવવાના, ફરીથી વાપરવાના અને વેચવાના અધિકારો વચ્ચે સંતુલન સ્થાપિત કરે છે. 📈 કંપનીઓના અધિકારો મજબૂત: UPOV સંમેલનમાં 1972, 1978 અને 1991માં સુધારા કરવામાં આવ્યા છે. દરેક સુધારા સાથે, પ્લાન્ટ બ્રીડર્સ (મોટાભાગે મોટી કંપનીઓ) ના અધિકારોને વધુને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યા છે, જેનાથી ખેડૂતોના પરંપરાગત અધિકારો પર જોખમ ઉભું થયું છે. 🏛 શાસન વ્યવસ્થા: આ સંસ્થાનું શાસન UPOV કાઉન્સિલ દ્વારા કરવામાં આવે છે, જેમાં તમામ 80 સભ્ય દેશોના પ્રતિનિધિઓ વાર્ષિક બેઠક યોજીને નિર્ણયો લે છે.

મેડ ઇન ઇન્ડિયા વેક્સીનનો ચમત્કાર! જાણો કેવી રીતે ભારતે રોટાવાયરસ સામે જંગ જીતી અને શું છે ગેસ્ટ્રોએન્ટેરાઈટિસ

🇮🇳 મેડ ઇન ઇન્ડિયા વેક્સીનનો પ્રભાવ: તાજેતરના એક અભ્યાસ મુજબ, ભારતની સ્વદેશી રોટાવાયરસ વેક્સીને દેશભરમાં રોટાવાયરસને કારણે થતા ગેસ્ટ્રોએન્ટેરાઈટિસ (ઝાડા-ઊલટી) ના કેસોમાં મોટો ઘટાડો નોંધાવ્યો છે. 🤢 શું છે ગેસ્ટ્રોએન્ટેરાઈટિસ?: આ પેટ અને આંતરડાની અંદરની સપાટી પર આવતો સોજો છે. સામાન્ય રીતે તે ગંભીર નથી હોતો, પરંતુ તેનાથી શરીરમાં પાણી ઘટી જવાનું એટલે કે ડિહાઇડ્રેશનનું જોખમ રહે છે. 🦠 આ રોગ શા માટે થાય છે?: તેનું સૌથી સામાન્ય કારણ વાયરસ (જેમ કે નોરોવાયરસ અને રોટાવાયરસ) છે. આ ઉપરાંત, તે બેક્ટેરિયા, પરોપજીવીઓ કે દૂષિત ખોરાક ખાવાથી (ફૂડ પોઇઝનિંગ) પણ થઈ શકે છે. આ ચેપ એક વ્યક્તિથી બીજામાં સરળતાથી ફેલાઈ શકે છે. 🚽 રોગના મુખ્ય લક્ષણો: આ રોગના મુખ્ય લક્ષણોમાં ઝાડા (Diarrhea), પેટમાં દુખાવો કે ખેંચાણ, ઉબકા-ઊલટી અને ક્યારેક તાવ આવવાનો સમાવેશ થાય છે. 💧 શું છે આનો ઈલાજ?: મોટાભાગના કિસ્સાઓમાં, પૂરતા આરામ અને પ્રવાહી (પાણી, ORS, ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ) લેવાથી આ રોગ જાતે જ મટી જાય છે. કેટલાક અભ્યાસો મુજબ, પ્રોબાયોટિક્સ પણ ઝાડાનો સમયગાળો ઘટાડવામાં મદદ કરી શકે છે. ગંભીર કિસ્સાઓમાં, ડોક્ટર ઉલટી રોકવાની દવા અથવા બેક્ટેરિયલ ચેપ માટે એન્ટિબાયોટિક્સ આપી શકે છે.

ઇન્ડોનેશિયાનો 'પતિ-પત્ની' જ્વાળામુખી ફાટ્યો! 10 કિલોમીટર ઊંચે ગયો રાખનો ગોટો, જાણો આ અનોખા પર્વત વિશે

🌋 10 કિમી ઊંચે પહોંચ્યો રાખનો ગોટો!: તાજેતરમાં, ઇન્ડોનેશિયાના માઉન્ટ લેવોટોબી લાકી-લાકી જ્વાળામુખીમાં ભયંકર વિસ્ફોટ થયો, જેણે રાખના ગોટાને આકાશમાં 10 કિલોમીટર કરતાં પણ વધુ ઊંચાઈએ ફેંક્યો. 🌍📍 ક્યાં આવેલો છે આ જ્વાળામુખી?: આ પૂર્વ ઇન્ડોનેશિયાના ફ્લોરેસ ટાપુ પર આવેલો એક સક્રિય જ્વાળામુખી છે. તે પ્રશાંત મહાસાગરના અત્યંત સક્રિય એવા 'રિંગ ઓફ ફાયર' ક્ષેત્રનો એક ભાગ છે. 👫 અનોખો 'પતિ-પત્ની' પર્વત: આ એક જોડિયા જ્વાળામુખી છે. તેના બે શિખરો છે, જેમને સ્થાનિક લોકો લેવોટોબી લાકી-લાકી (પુરુષ) અને લેવોટોબી પેરમ્પુઆન (સ્ત્રી) તરીકે ઓળખે છે. 🔥♂️ 'પતિ' વધુ ગુસ્સાવાળો!: રસપ્રદ વાત એ છે કે આ બે શિખરોમાંથી 'લાકી-લાકી' (પુરુષ) જ્વાળામુખી 19મી અને 20મી સદી દરમિયાન સતત સક્રિય રહ્યો છે અને વારંવાર ફાટ્યો છે. calmer 'પત્ની' શાંત સ્વભાવની!: જ્યારે, તેનાથી ઊંચો અને પહોળો 'પેરમ્પુઆન' (સ્ત્રી) જ્વાળામુખી ઇતિહાસમાં માત્ર બે જ વાર ફાટ્યો છે.

જે નદી પૌરાણિક સરસ્વતી સાથે જોડાયેલી છે, તે આજે પ્રદૂષણનો 'ઘર' બની! જાણો NGTએ કેમ લીધા કડક પગલાં

⚖️ NGTની લાલ આંખ: નેશનલ ગ્રીન ટ્રિબ્યુનલ (NGT) એ હિમાચલ પ્રદેશ અને હરિયાણાના પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડને હિમાચલના સિરમૌર જિલ્લામાં માર્કંડા નદીમાં ફેલાઈ રહેલા ઔદ્યોગિક પ્રદૂષણ અંગે વિગતવાર રિપોર્ટ દાખલ કરવાનો કડક આદેશ આપ્યો છે. 🏞 ઉદ્ગમ અને પ્રવાહ માર્ગ: આ નદી હિમાચલ પ્રદેશના સિરમૌર જિલ્લાની નીચલી શિવાલિક પહાડીઓમાંથી નીકળે છે. ત્યાંથી તે હરિયાણામાં પ્રવેશીને અંતે ઘગ્ગર નદીની સહાયક નદી તરીકે તેમાં ભળી જાય છે. 📜 પૌરાણિક જોડાણ: ઐતિહાસિક રીતે, આ નદી 'અરુણા' તરીકે ઓળખાતી હતી અને તેને પૌરાણિક અને લુપ્ત થયેલી સરસ્વતી નદી સાથે જોડાયેલી માનવામાં આવે છે, જે તેના ઐતિહાસિક મહત્વને દર્શાવે છે. 🌧 વરસાદ આધારિત નદી: આ એક વરસાદ આધારિત (rain-fed) નદી છે. આ કારણે, શિયાળા અને ઉનાળામાં તેનો પ્રવાહ લગભગ સુકાઈ જાય છે, પરંતુ ચોમાસા દરમિયાન ભારે વરસાદને કારણે તે અચાનક વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરે છે. 🙏 માર્કંડેશ્વર મહાદેવ: મહર્ષિ માર્કંડેયને સમર્પિત પ્રસિદ્ધ માર્કંડેશ્વર મંદિર આ પવિત્ર નદીના કિનારે જ આવેલું છે, જે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. ➕ સહાયક નદીઓ: બેગના, નકટી અને રણ નદી જેવી અનેક નાની, મોસમી ધારાઓ ચોમાસા દરમિયાન શિવાલિક પહાડીઓમાંથી નીકળીને તેના મુખ્ય પ્રવાહમાં જોડાય છે

ગુજરાતની 'દરિયાઈ ગાય' લુપ્ત થવાના આરે! જાણો કચ્છના અખાતમાં ડુગોંગનું ભવિષ્ય કેમ છે ખતરામાં?

😥📉 ચિંતાજનક રિપોર્ટ: તાજેતરના એક અભ્યાસ મુજબ, કચ્છના અખાત અને આંદામાન-નિકોબાર ટાપુઓમાં ડુગોંગ (Dugong) નું લાંબા ગાળાનું અસ્તિત્વ અત્યંત અનિશ્ચિત અને પડકારજનક છે, જે પર્યાવરણ પ્રેમીઓ માટે ગંભીર ચિંતાનો વિષય છે. 🐮🌊 કોણ છે આ 'દરિયાઈ ગાય'?: ડુગોંગ, જેને સામાન્ય રીતે 'દરિયાઈ ગાય' (sea cow) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે ભારતની દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિમાં જોવા મળતું એકમાત્ર શાકાહારી સસ્તન પ્રાણી છે. તે મુખ્યત્વે દરિયાઈ ઘાસ (seagrass) ખાઈને જીવે છે. 📍🗺 ક્યાં આવેલો છે કચ્છનો અખાત?: તે અરબી સમુદ્રનો એક ભાગ છે, જે ગુજરાતના પશ્ચિમ કિનારે આવેલો છે. તે ભૌગોલિક રીતે કચ્છ અને કાઠિયાવાડ દ્વીપકલ્પને અલગ પાડે છે. 🌊⚡️ અખાતની અનોખી ખાસિયતો: આ અખાત 32 ટાપુઓ પર ફેલાયેલા તેના પરવાળાના ખડકો (coral reefs) માટે પ્રખ્યાત છે. અહીં ભરતી-ઓટનો વ્યાપ ખૂબ જ વધુ છે, જેના કારણે તે ટાઈડલ એનર્જી (ભરતી ઉર્જા) ઉત્પાદન માટે ભારતનું સૌથી સંભવિત ક્ષેત્ર છે. 🏞🐠 ભારતનું પ્રથમ મરીન નેશનલ પાર્ક: ભારતનું સૌપ્રથમ મરીન નેશનલ પાર્ક કચ્છના અખાતના દક્ષિણ કિનારે જ આવેલું છે, જે અહીંની સમૃદ્ધ દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિનું રક્ષણ કરે છે. 🌿🍽 ડુગોંગનું નિવાસસ્થાન અને ખોરાક: ડુગોંગ ખોરાક અને રહેઠાણ માટે સંપૂર્ણપણે દરિયાઈ ઘાસના મેદાનો પર નિર્ભર છે. આ કારણે, તે ફક્ત છીછરા દરિયાઈ પાણીમાં જ જોવા મળે છે, જ્યાં સૂર્યપ્રકાશ તળિયે પહોંચી શકે અને ઘાસ ઉગી શકે. 🛡⚠️ સંરક્ષણ સ્થિતિ: ડુગોંગ લાંબુ આયુષ્ય (70 વર્ષ સુધી) ધરાવતું પ્રાણી છે. હાલમાં IUCN રેડ લિસ્ટમાં તેને 'સંવેદનશીલ' (Vulnerable) શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યું છે.

*#BMC_VACANCY*

15 /10/2025 સુધી નું કમ્પ્લીટ કરંટ અફેર થયું દિવાળીનું કામ કરતાં કરતાં

1 કરોડ ઘરનું લક્ષ્ય દૂર, સબસિડી પણ અટકી! જાણો 'મફત વીજળી' યોજના કેમ ધીમી પડી અને ગુજરાત ક્યાં છે?

📉 ચિંતાજનક રિપોર્ટ: તાજેતરના IEEFA અને JMK રિસર્ચના અભ્યાસ મુજબ, સરકારની મહત્વાકાંક્ષી 'PM સૂર્ય ઘર મફત વીજળી યોજના' તેના લક્ષ્યોથી ઘણી પાછળ ચાલી રહી છે. 🎯 લક્ષ્ય વિરુદ્ધ વાસ્તવિકતા: 2027 સુધીમાં 1 કરોડ ઘરના લક્ષ્યાંક સામે, જુલાઈ 2025 સુધીમાં માત્ર 13.1% જ ઇન્સ્ટોલેશન થયા છે. ફાળવાયેલી ₹65,700 કરોડની સબસિડીમાંથી માત્ર 14.1% જ છૂટી કરવામાં આવી છે. 🇮🇳 'મેડ ઇન ઇન્ડિયા'નો પડકાર (DCR): યોજનાની મુખ્ય શરત એ છે કે સબસિડી ફક્ત ભારતમાં બનેલા સોલાર કમ્પોનન્ટ (Domestic Content Restriction - DCR) પર જ મળે છે. 💸 ઊંચી કિંમત, ધીમી સપ્લાય: આ ભારતીય કમ્પોનન્ટ આયાતી માલ કરતાં ₹12/વોટ મોંઘા છે અને તેમનું ઉત્પાદન મર્યાદિત હોવાથી ગ્રાહકોને ડિલિવરીમાં બે-બે મહિના સુધીનો વિલંબ થઈ રહ્યો છે. 🏃‍♂️ પ્રક્રિયામાં વિલંબ: આ ઉપરાંત, સબસિડી માટેની મંજૂરી પ્રક્રિયા ખૂબ ધીમી છે, જેમાં 45 થી 120 દિવસ જેટલો સમય લાગે છે, જે પ્રોજેક્ટને વધુ વિલંબિત કરે છે. 🤷‍♂️ ગ્રાહકોનો બદલાતો મિજાજ: ઊંચી કિંમત અને લાંબા વિલંબને કારણે, ઘણા ગ્રાહકો સબસિડી જતી કરીને સસ્તા અને ઝડપથી ઉપલબ્ધ નોન-DCR (આયાતી) સિસ્ટમ લગાવવાનું પસંદ કરી રહ્યા છે. 🥇 ગુજરાત દેશમાં અવ્વલ: આ બધા પડકારો છતાં, રહેણાંક રૂફટોપ સોલાર ઇન્સ્ટોલેશનમાં ગુજરાત 1,491 મેગાવોટ સાથે સમગ્ર દેશમાં પ્રથમ સ્થાને છે. તેના પછી મહારાષ્ટ્ર, ઉત્તર પ્રદેશ, કેરળ અને રાજસ્થાન આવે છે. 📋 સુધારા માટે સૂચનો: રિપોર્ટમાં ભલામણ કરવામાં આવી છે કે ઘરેલું ઉત્પાદનને નિકાસ કરવાને બદલે યોજના માટે પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે અને દરેક રાજ્ય માટે સમયબદ્ધ લક્ષ્યાંકો નક્કી કરવામાં આવે. 🏘 યોજનાનું વિઝન: 2024માં શરૂ થયેલી આ યોજના 40% સબસિડી આપે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય દરેક જિલ્લામાં 'મોડેલ સોલર વિલેજ' બનાવવાનો છે અને માર્ચ 2025 સુધીમાં 10 લાખ ઘરોને સોલાર-સંચાલિત બનાવવાની સિદ્ધિ પણ હાંસલ કરી છે.

ભારત પાસે 6000+ ડેમ, પણ 80% 25 વર્ષથી જૂના! 130 વર્ષ જૂના મુલ્લાપેરિયાર ડેમ પર SCની લાલ આંખ, શું લાખો લોકો જોખમમાં?

⚖️ SCની લાલ આંખ: સુપ્રીમ કોર્ટે કેરળમાં આવેલા 130 વર્ષ જૂના મુલ્લાપેરિયાર ડેમની જર્જરિત હાલત અંગે તાત્કાલિક પગલાં લેવા કેન્દ્ર અને રાજ્યોને નોટિસ ફટકારી છે. 🏞 શું છે વિવાદ?: આ ડેમ કેરળમાં હોવા છતાં, 1886ની 999 વર્ષની લીઝ મુજબ તેનું સંચાલન અને જાળવણી તમિલનાડુ કરે છે, જે સિંચાઈ માટે તેનું પાણી વાપરે છે. 🇮🇳 ડેમનું 'વૈશ્વિક પાવરહાઉસ': ભારત 6,000થી વધુ મોટા ડેમ સાથે વિશ્વમાં ત્રીજા ક્રમે (ચીન અને અમેરિકા પછી) છે. આ ડેમ સિંચાઈ, વીજળી અને પીવાના પાણીની જીવાદોરી છે. 🗓 જૂના અને જોખમી ડેમ: ચિંતાની વાત એ છે કે ભારતના 80% ડેમ 25 વર્ષથી વધુ જૂના છે, 230થી વધુ ડેમ 100 વર્ષથી પણ જૂના છે. આ ડેમો જૂના એન્જિનિયરિંગ ધોરણો મુજબ બનેલા છે અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ સામે જોખમમાં છે. 🛡 દેશનો નવો 'ડેમ સેફ્ટી એક્ટ, 2021': આ કાયદો ડેમની નિયમિત દેખરેખ, નિરીક્ષણ અને જાળવણી ફરજિયાત બનાવે છે. તેણે રાષ્ટ્રીય ડેમ સુરક્ષા ઓથોરિટી (NDSA) ની સ્થાપના કરી છે, જે રાજ્યો વચ્ચે સંકલન કરે છે. 💧 જૂના ડેમનું નવીનીકરણ (DRIP): વિશ્વ બેંકની સહાયથી સરકારે 'ડેમ રિહેબિલિટેશન એન્ડ ઇમ્પ્રૂવમેન્ટ પ્રોજેક્ટ' (DRIP) શરૂ કર્યો છે. તેના બીજા અને ત્રીજા તબક્કામાં 19 રાજ્યોના 700થી વધુ જૂના ડેમનું સમારકામ અને આધુનિકીકરણ થઈ રહ્યું છે. 📱 ડિજિટલ મોનિટરિંગ: કેન્દ્રીય જળ આયોગ (CWC) દ્વારા 'ફ્લડવોચ ઇન્ડિયા' એપ અને વેબ-આધારિત સિસ્ટમ્સ દ્વારા જળાશયોમાં પાણીના સ્તર અને પૂરની રીઅલ-ટાઇમ ચેતવણીઓ આપવામાં આવે છે. 🤖 ભવિષ્યનો માર્ગ: હવે ઉચ્ચ જોખમવાળા ડેમનું રેટ્રોફિટિંગ (મજબૂતીકરણ), ડેમના સ્વાસ્થ્ય પર નજર રાખવા માટે AI અને સેન્સર્સનો ઉપયોગ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ મુજબ સુરક્ષાના નિયમો બદલવા પર ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે.

"નવું આવે ત્યારે જૂનું કેમ તૂટવું જ જોઈએ?" આ સવાલનો જવાબ આપવા બદલ મળ્યું 2025નું અર્થશાસ્ત્રનું નોબેલ!

🏆 આ વર્ષના વિજેતાઓ: 2025નું અર્થશાસ્ત્રનું નોબેલ પારિતોષિક જોએલ મોકિર (Joel Mokyr), ફિલિપ અગિયોન (Philippe Aghion), અને પીટર હોવિટ (Peter Howitt) ને સંયુક્ત રીતે એનાયત કરવામાં આવ્યું છે. 💡 મુખ્ય સંશોધન (શા માટે મળ્યું?): આ ત્રણેય અર્થશાસ્ત્રીઓએ 'નવીનતા' (Innovation) અને 'આર્થિક વૃદ્ધિ' (Economic Growth) વચ્ચેના ઊંડા સંબંધોને સમજાવતા ક્રાંતિકારી સિદ્ધાંતો આપ્યા છે. 🤔 સૌથી મોટો પ્રશ્ન: માનવ ઇતિહાસ હજારો વર્ષ જૂનો છે અને ટેકનોલોજી હંમેશા હાજર હતી, તો પછી છેલ્લી બે સદીઓમાં જ આટલો ઝડપી આર્થિક વિકાસ કેમ થયો? 🔬 જ્ઞાનનો તફાવત: વિજેતાઓએ સમજાવ્યું કે ઔદ્યોગિક ક્રાંતિ પહેલા, જ્ઞાન 'પ્રિસ્ક્રિપ્ટિવ' હતું (લોકો જાણતા હતા કે વસ્તુ કેવી રીતે કામ કરે છે, પણ શા માટે તે નહીં). 16મી સદીની વૈજ્ઞાનિક ક્રાંતિએ આ જ્ઞાનને 'પ્રોપોઝિશનલ' (કેમ અને કેવી રીતેનું જોડાણ) બનાવ્યું, જેનાથી 'ઉપયોગી જ્ઞાન' (useful knowledge) નો પાયો નખાયો. 💥 'ક્રિએટિવ ડિસ્ટ્રક્શન'નો સિદ્ધાંત: 1992માં, અગિયોન અને હોવિટે ગાણિતિક રીતે સાબિત કર્યું કે અર્થતંત્ર 'સર્જનાત્મક વિનાશ' (Creative Destruction) ના ચક્ર પર ચાલે છે. એટલે કે, જ્યારે કોઈ કંપની R&D કરીને નવી અને બહેતર ટેકનોલોજી લાવે છે, ત્યારે તે જૂની ટેકનોલોજી અને કંપનીઓનો વિનાશ કરે છે, પરંતુ આ જ પ્રક્રિયા દેશના એકંદર આર્થિક વિકાસનું સર્જન કરે છે. 📈 સ્થિર GDPનું રહસ્ય: આ સિદ્ધાંત સમજાવે છે કે ભલે વ્યક્તિગત કંપનીઓ ઉભી થતી અને પડતી રહે (જેમ કે કોડકનું પતન અને સ્માર્ટફોનનો ઉદય), પરંતુ આ સતત ચાલતું ચક્ર જ દેશની એકંદર GDP ને સ્થિર રીતે આગળ વધારે છે. 🇮🇳 ભારત માટે 4 મુખ્ય બોધપાઠ: આ સિદ્ધાંત ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશો માટે સ્પષ્ટ માર્ગ ચીંધે છે: શિક્ષણ અને R&D માં જંગી રોકાણ કરો. વિદેશી ટેકનોલોજી આયાત કરવા અને સ્વદેશી ઇનોવેશન (Startups) ને પ્રોત્સાહન આપવા વચ્ચે સંતુલન રાખો. બજારમાં સ્પર્ધાને મજબૂત બનાવો અને ટેલિકોમ જેવા ક્ષેત્રોમાં મોટી કંપનીઓની મોનોપોલી અટકાવો. નોકરીઓને બદલે કર્મચારીઓને સુરક્ષા આપો (એટલે કે તાલીમ અને સામાજિક વીમો). 📜 નોબેલ વિશે હકીકત: રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ પુરસ્કારનું સત્તાવાર નામ 'બેંક ઓફ સ્વીડન પ્રાઇઝ ઇન ઇકોનોમિક સાયન્સ ઇન મેમરી ઓફ આલ્ફ્રેડ નોબેલ' છે. તેની સ્થાપના 1968માં સ્વીડનની સેન્ટ્રલ બેંક દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તે આલ્ફ્રેડ નોબેલના મૂળ 5 ઇનામોનો ભાગ નથી.

ખાલિસ્તાન વિવાદ બાદ કેનેડા સાથે ફરી દોસ્તી? પરમાણુ ઉર્જા અને વેપાર મંત્રણા ફરી શરૂ, જાણો આ મુલાકાતનો અર્થ

🤝🇨🇦 બરફ પીગળ્યો! તાજેતરમાં, કેનેડાના વિદેશ મંત્રી ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા. ખાલિસ્તાન મુદ્દે વણસેલા સંબંધો બાદ, બંને દેશો સંબંધો પુનઃસ્થાપિત કરવા અને ઉર્જા સંવાદ ફરી શરૂ કરવા માટે સંમત થયા છે. 📈 સુધારાની શરૂઆત: આ વર્ષે G7 સમિટમાં વડાપ્રધાન મોદી અને કેનેડિયન PMની મુલાકાત બાદ સંબંધો સુધરવાની શરૂઆત થઈ હતી. ત્યારબાદ બંને દેશોએ પોતપોતાના રાજ્યોમાં હાઈ કમિશનરોની પુનઃનિયુક્તિ કરી હતી. ⚛️🤖 પરમાણુ ઉર્જા અને AI પર નજર: ભારતે કેનેડા સાથે SMR (સ્મોલ મોડ્યુલર ટેકનોલોજી) પરમાણુ રિએક્ટર માટે પ્રારંભિક વાતચીત શરૂ કરી છે. કેનેડિયન AI કંપનીઓને 2026માં ભારતના AI ઇમ્પેક્ટ સમિટ માટે પણ આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે. 💼⚡️ વેપાર અને રોકાણ: બંને પક્ષો દ્વિપક્ષીય વેપાર અને CEPA (વ્યાપક આર્થિક ભાગીદારી કરાર) પરની અટકેલી વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરશે. રિન્યુએબલ એનર્જી અને ક્રિટિકલ મિનરલ્સ પર પણ સહયોગ વધારવા પર સંમતિ સધાઈ છે. 😠🔥 સૌથી મોટો વિવાદ: ભારત માટે ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદ એ હંમેશા મુખ્ય ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે. કેનેડામાં ભારત વિરોધી હિંસા, નફરતભર્યા ભાષણો અને ભારતીય દૂતાવાસો પરના હુમલાઓને કારણે જ 2023માં વેપાર મંત્રણા અટકાવી દેવામાં આવી હતી. 👨‍🎓👩‍🎓 લોકોનું મજબૂત જોડાણ: કેનેડામાં વસતા 18 લાખથી વધુ ઇન્ડો-કેનેડિયન એ બંને દેશો વચ્ચેનો મોટો પુલ છે. કેનેડામાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓનો ભારત સૌથી મોટો સ્ત્રોત (લગભગ 40%) છે. 🛰🔬 વિજ્ઞાન અને અવકાશ: ISRO અને કેનેડિયન સ્પેસ એજન્સી વચ્ચે લાંબા સમયથી સહયોગ છે. ISROની કોમર્શિયલ શાખા ANTRIX એ કેનેડાના ઘણા નેનો-સેટેલાઇટ પણ લોન્ચ કર્યા છે. 🔮🛤 આગળનો માર્ગ: આ મુલાકાત સૂચવે છે કે બંને દેશો વિવાદો છતાં વેપાર, ઉર્જા અને શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં આગળ વધવા માંગે છે. જોકે, સંબંધોનું ભવિષ્ય ખાલિસ્તાન મુદ્દે કેનેડાના વલણ પર નિર્ભર રહેશે.

લખનઉની 'લાઇફલાઇન' ગંદકીમાં ફેરવાઈ! જાણો કેવી રીતે યોગી સરકારનું નવું મિશન ગોમતી નદીને બચાવશે

🚀 'ગોમતી રિજુવેનેશન મિશન' લોન્ચ: ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રીએ તાજેતરમાં ગોમતી નદીને પુનર્જીવિત કરવા માટે આ મેગા મિશન લોન્ચ કર્યું છે, જે પ્રદૂષણને કારણે મરવાના વાંકે પહોંચી ગઈ છે. 🎯 95% ગટરનું પાણી રોકાશે: આ મિશનનો મુખ્ય અને મહત્વાકાંક્ષી ઉદ્દેશ્ય નદીમાં પ્રવેશતા 95% શહેરી ગટરના ગંદા પાણીને અટકાવવાનો અને નદીના અવિરત પ્રવાહને સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. 📍 ગંગાની મુખ્ય સહાયક નદી: ગોમતી નદી સંપૂર્ણપણે ઉત્તર પ્રદેશમાં જ વહે છે અને તે પવિત્ર ગંગા નદીની એક મહત્વપૂર્ણ સહાયક નદી છે. 🏞 ઉદ્ગમ સ્થાન: આ નદી યુપીના પીલીભીત જિલ્લામાં આવેલા ગોમત તાલ (જે ફુલહાર ઝીલ તરીકે પણ ઓળખાય છે) નામના સરોવરમાંથી નીકળે છે. 🏙 લખનઉની જીવાદોરી: આ નદી લખનઉ, સુલતાનપુર અને જોનપુર જેવા મોટા ઐતિહાસિક શહેરોમાંથી પસાર થતી, 900 કિલોમીટરનું અંતર કાપીને ગંગામાં ભળી જાય છે. 😥 પ્રદૂષણની ગંભીર સમસ્યા: દાયકાઓથી શહેરોનું ગંદુ પાણી અને ઔદ્યોગિક કચરો ઠલવાવાને કારણે, ગોમતી નદી આજે ઉત્તર પ્રદેશની સૌથી પ્રદૂષિત નદીઓમાંની એક બની ગઈ છે, જેના કારણે તેનું અસ્તિત્વ જોખમમાં છે. 🌧 બારમાસી છતાં ધીમો પ્રવાહ: ગોમતી એક બારમાસી નદી છે (આખું વર્ષ વહે છે), પરંતુ તેનો પ્રવાહ કુદરતી રીતે ધીમો છે. જોકે, ચોમાસા દરમિયાન, ભારે વરસાદને કારણે તેના જળસ્તર અને પ્રવાહમાં મોટો વધારો જોવા મળે છે.

જેણે 39,000 વર્ષ પહેલા નિયેન્ડરથલનો ખાતમો બોલાવ્યો, તે 'સુપરવોલ્કેનો' ફરી સળવળ્યો! AIએ આપી ચેતવણી

🤖 AI એ કર્યો મોટો ખુલાસો: એક આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ મોડેલે ઇટાલીના 'કેમ્પી ફ્લેગ્રેઇ' જ્વાળામુખી નીચે એક અગાઉ ક્યારેય ન જોયેલો 'રિંગ ફોલ્ટ' શોધી કાઢ્યો છે, જે 5ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ લાવવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. 🌋 આ કોઈ પર્વત નથી, પણ...: આ કોઈ પરંપરાગત જ્વાળામુખી (જેમ કે વેસુવિયસ) નથી, પરંતુ એક વિશાળ 'કાલ્ડેરા' (volcanic depression) એટલે કે જમીન ધસી પડવાથી બનેલો મહાકાય ખાડો છે. તે યુરોપનો સૌથી મોટો સક્રિય જ્વાળામુખી વિસ્તાર છે. 🌍📍 ક્યાં આવેલો છે?: આ ઇટાલીના ગીચ વસ્તીવાળા નેપલ્સ શહેરની પાસે આવેલો છે. તે વેસુવિયસ જ્વાળામુખી કરતાં પણ મોટો અને વધુ સક્રિય માનવામાં આવે છે. તેનો મોટો ભાગ (લગભગ 12-15 કિમી પહોળો) જમીન પર અને દરિયાની નીચે ફેલાયેલો છે. 💥 'સુપરવોલ્કેનો'નો દરજ્જો: તેને 'સુપરવોલ્કેનો' ની શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. આનો અર્થ એ છે કે જો તેમાં મોટો વિસ્ફોટ થાય, તો તે માત્ર ઇટાલી જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિશ્વની આબોહવા પર વિનાશક અસરો પેદા કરી શકે છે. 📜 પ્રાગૈતિહાસિક વિસ્ફોટ: આ જ્વાળામુખી લગભગ 39,000 વર્ષ પહેલાં એક મહાવિનાશક વિસ્ફોટથી બન્યો હતો. ઘણા વૈજ્ઞાનિકો માને છે કે આ વિસ્ફોટની વૈશ્વિક આબોહવા પર એટલી ગંભીર અસર થઈ કે તેણે પૃથ્વી પરથી નિયેન્ડરથલ માનવોના વિનાશમાં મોટો ભાગ ભજવ્યો હતો. 📈 વર્તમાન હિલચાલ: 2005થી આ જ્વાળામુખી ફરીથી અશાંતિના સંકેતો બતાવી રહ્યો છે. અહીં જમીનનું અસામાન્ય રીતે ઉપર-નીચે થવું (ground deformation) અને વારંવાર નાના ભૂકંપના આંચકા (earthquake swarms) નોંધાઈ રહ્યા છે, જે દર્શાવે છે કે જમીનની નીચે હલચલ થઈ રહી છે. 🗓 છેલ્લો વિસ્ફોટ: આ જ્વાળામુખીમાં છેલ્લો રેકોર્ડ થયેલો વિસ્ફોટ 1538માં થયો હતો, જે લગભગ 3000 વર્ષની શાંતિ બાદ થયો હતો. આ વિસ્ફોટથી 'મોન્ટે નુઓવો' નામના નવા પર્વતનું નિર્માણ થયું હતું.