Ormilitarism

Ukraynanın 4 fiber optik dronu daşıya bilən Ratel H

Multicam lənəti

Səhra Tufanı Əməliyatı 1991

18 fevral çərşənbə günü Almaniyanın şimalında, Kil şəhəri yaxınlığındakı Putlos poliqonunda NATO-nun təxminən 3000 hərbçisi Baltik sahilinə desant diversiyası üzrə təlim keçirib. Bu manevrlər çərçivəsində həyata keçirilən amfibiya əməliyyatına sahilə aviasiya və donanmanın dəstəyi ilə çıxan İspaniya və Türkiyədən 250 hərbçi cəlb olunub. Əməliyyata alman generalı rəhbərlik edib. Əməliyyatda 15 gəmi iştirak edib. Əvvəlcə sahil zolağı Almaniya Hərbi Hava Qüvvələrinin Eurofighter qırıcıları tərəfindən yoxlanılıb, daha sonra isə əraziyə ispan sualtı komandoları daxil olub. Klimaks mərhələsində döyüş helikopterlərinin dəstəyi ilə səkkiz türk amfibiya zirehli maşını sahilə çıxıb, helikopterlərdən isə ispan xüsusi təyinatlıları endirilib. Putlosdakı təlim NATO-nun bir neçə ölkədə keçirilən Steadfast Dart 2026 manevrlərinin bir hissəsidir. Təlimlərdə ümumilikdə Avropanın 11 ölkəsindən təxminən 10 min hərbçi iştirak edir. Almaniya təlimlərə 7300 əsgər və zabit göndərib. Steadfast Dart 2026 təliminin əsas məqsədi Alyans ərazisi üzrə qoşunların sürətli yerləşdirilməsi imkanlarını yoxlamaqdır.

Türkiyənin Bayraktar TB3 pilotsuz döyüş aparatları NATO-nun Steadfast Dart 2026 təlimi zamanı Baltik dənizi üzərində ekstremal qış şəraitində uğurla uçuşlar həyata keçirib. İddialara görə təlimdə sərt hava şəraitində fəaliyyət göstərə bilən yeganə hava vasitəsi olub. TCG Anadolu gəmisindən fəaliyyət göstərən TB3, −5°C temperatur, güclü qar və şiddətli külək şəraitində tam avtonom şəkildə qalxma və eniş edib. Məlumata görə, hava şəraiti səbəbindən digər uçuş aparatları havaya qalxa bilməyib.

Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı admiral Ercüment Tatlıoğlu NATO-nun Steadfast Dart 2026 təlimində: “Bu təlim üçün Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələri Baltik dənizinə təxminən 1 500 nəfərlik şəxsi heyətdən ibarət, çoxsahəli əməliyyat qabiliyyətinə malik Anadolu Türk Dəniz Tapşırıq Qrupunu göndərib. Tapşırıq qrupuna TCG Anadolu, TCG Derya, TCG İstanbul, TCG Oruçreis, amfibiya dəniz piyada batalyonu, desant katerləri, helikopterlər, Bayraktar TB3 pilotsuz döyüş aparatları və digər vasitələr daxildir. Türkiyə Hərbi Dəniz Qüvvələri müttəfiqlər çərçivəsində güc proyeksiyası qabiliyyətini nümayiş etdirir. Biz dəniz desant əməliyyatı zamanı sahil xəttini zəiflətmək üçün pilotsuz aparatlarımızdan ilk dəfə istifadə etdik. Bu qrup NATO-nun yeni qüvvə modeli və yüksək hazırlıq tələblərinə uyğun, döyüş imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıran güc vurucusudur. Üç aylıq dislokasiya müddətində tapşırıq qrupu əlavə təlimlərdə iştirak edəcək və liman səfərləri həyata keçirəcək. Biz Baltik dənizi, Hind okeanı, Ərəb körfəzi və Türkiyə ətrafındakı dənizlərdə dəniz mövcudluğumuzu genişləndirməyə davam edirik.”

Almaniyanın müdafiə naziri Boris Pistorius NATO-nun Steadfast Dart 2026 təlimində: “Türkiyə NATO-nun cənub-şərq cinahında çox mühüm tərəfdaşdır və burada bu gün aydın şəkildə görünən ciddi imkanlara malikdir. Ümumilikdə türk müttəfiqlərinin bu təlimə verdiyi töhfə bütün NATO üçün mərkəzi əhəmiyyət daşıyır, çünki bu, NATO-nun daha böyük olduğunu göstərir. Türkiyə həmişə mərkəzi rol oynayıb”

Türkiyənin Bayraktar TB3 pilotsuz döyüş aparatı Baltik dənizində keçirilən NATO təlimi zamanı sıfırdan aşağı temperatur və güclü külək şəraitində buz bağlamış uçuş zolağına avtonom şəkildə eniş etməyi bacarıb. Aparat türk mühəndisləri tərəfindən hazırlanmış süni intellekt sistemi ilə idarə olunub.

ABŞ indiyədək Yaxın Şərqə ümumilikdə 193 hava daşınma uçuşu həyata keçirib. Amma hələ də bombardmançı təyyarələrin göndərildiyi təsdiqlənməyib.

Ukrayna keçən həftə Zaporojye şəhərinin təxminən 80 km şərqində 201 kvadrat kilometr ərazini geri alıb. Bu, 2023-cü ilin ortalarından bəri ən sürətli irəliləyiş olub. Buna səbəb isə Rusiya qoşunlarının Starlink-ə çıxış itirməsindən sonra baş verən rabitə problemləri olub. İrəliləyiş Zaporojye şəhərinin təxminən 80 km şərqində olub; Rusiya həmin ərazidə 2025-ci ilin yayından bəri irəliləyirdi.

Mən şəxsən inandım

Rusiya bildirib ki, Starlink-in dayandırılması Ukraynadakı hərbi əməliyyatlarına heç bir təsir göstərməyib. Rusiya Müdafiə Nazirliyinin müavini Aleksey Krivoruçko və rabitə rəhbəri Valeri Tişkov dövlət televiziyasına açıqlama verərək qeyd ediblər ki, rus komanda‑idarəetmə sistemlərinə təsir olmayıb. Onların iddiasına görə, Starlink yalnız “müəyyən bölmələr” tərəfindən istifadə olunub və əsasən düşməni çaşdırmaq üçün işlədilib.

Ukrayna, cəbhə sınaqları zamanı Almaniyanın HX‑2 zərbə dronlarının start uğursuzluqları, vəd olunan süni intellekt funksiyalarının çatışmazlığı və elektron müharibəyə qarşı həssaslığının aşkar edilməsindən sonra əlavə sifarişləri dayandırıb.

İran Prezidenti Pezeşkian: “Şəhid olmağımızla fəxr edərik. Şəhidlikdən qorxumuz yoxdur; belə bir şey baş verərsə, qürur duyarıq.”

Bəs İran necə hazırlaşır? • Hörmüz boğazına qüvvələr yerləşdirir. • “Mozaika müdafiəsi”ni bərpa edir (mərkəzi rəhbərlik zərbələrinə davam gətirmək üçün desentralizasiya olunmuş hərbi komanda sistemi). • Nüvə obyektlərini möhkəmləndirir (İsfahan, Pickaxe Mountain). • Hava müdafiəsini gücləndirir. • Daxili narazılıqların qarşısını almaq üçün repressiyaları genişləndirir.

F-16CJ-nin kokpiti digər modellərə nisbətən daha mürəkkəbdir. Pilot eyni zamanda həm təyyarəni idarə etməli, həm düşmən raketlərindən yayınmalı, həm də çoxsaylı ekranlarda radar siqnallarını analiz etməlidir.

F-16CJ əslində rəsmi olaraq F-16C Block 50/52 modelidir. "CJ" prefiksi onun xüsusi olaraq SEAD missiyaları üçün təchiz edildiyini göstərir. F-16CJ-ni digər F-16-lardan fərqləndirən əsas element AN/ASQ-213 HTS (HARM Targeting System) podudur. HTS Podu: Təyyarənin sağ tərəfində, hava girişinin yanında yerləşir. Bu cihaz düşmən radar siqnallarını çox uzaqdan aşkar edir, onların növünü təyin edir və koordinatlarını dəqiq hesablayır. AGM-88 HARM: Raket radarın yaydığı elektromaqnit dalğalarını izləyərək birbaşa antenanı vurur. Hətta düşmən radarı söndürsə belə, müasir HARM raketləri yaddaşındakı son koordinatlara doğru uçmağa davam edir.

Yaxın Şərqə yola düşən ABŞ Hərbi Hava Qüvvələrinin 36 F-16CJ təyyarəsindən 24-ü “Wild Weasel” konfiqurasiyasında olub. Onlar arasında Cənubi Karolina Hava Milli Qvardiyasının 169-cu Döyüş Qanadına məxsus McEntire Birgə Milli Qvardiya Bazası və Almaniyada, Spangdahlem Hərbi Hava Bazasına təhkim olunmuş 480-ci Döyüş Eskadrilyası təyyarələri də yer alır. Bu təyyarələr əsasən düşmən hava müdafiəsini məhv etməyə və susdurmağa (SEAD) ixtisaslaşıblar.

Gecə boyunca ABŞ-dan Yaxın Şərqə aparılan hava əməliyyatları misli görünməmiş intensivlikdə davam edib. 20-dən çox yanacaq tanker təyyarəsi, eyni sayda ağır nəqliyyat təyyarəsi və əlavə bir AWACS təyyarəsi ilə strateji uçuş həyata keçirilib.

Qrupda Arleigh Burke sinifli raketli destroyerlər yer alır: USS Mahan (DDG-72) USS Winston S. Churchill (DDG-81) USS Bainbridge (DDG-96) USS Stockdale (DDG-106) USS Thomas Hudner (DDG-116).