Лінейная (аг | рэг) рэсія

Dan Aierly, ягоны сабака і фальсіфікацыя дадзеных #science На гэтым тыдні распавяду вам пра тое, як навукоўцы фальсіфікуюць дадзеныя. Ёсць такі эканаміст і псіхолаг Dan Aierly. Дэн - навуковец папулярны, ягоныя TED размовы глядзяць мільёны людзей, размовы ў гугле - сотні тысяч. Там ён распавядае пра кагнітыўныя скажэнні, ірацыянальнасць, чаму людзі хлусяць, дурнаватых мэйнстрымавых эканамістаў, пра іншыя модныя рэчы. Ягоныя працы працытаваныя 58 тысяч разоў. Выглядае, што Дэн таксама выдумляе свае дадзеныя. Зразумелі гэта на прыкладзе ягонага даследавання пра хлусню з прабегам аўтамабіляў. Пры розных справах са страхоўкамі ў вас могуць спытаць пра прабег. Людзі схільныя прабег заніжаць - каб павысіць шанцы на атрыманне выплат, напрыклад. Таму часам у канцы дамовы вас просяць падпісаць нешта кшталту “дадзеныя, якія я прадставіў, праўдзівыя”. Дэн прыдумаў гіпотэзу, што калі прасіць людзей падпісаць гэта перад тым, як запытваць пра прабег, а не ў самым канцы, людзі перастаюць хлусіць. І даказаў! - прабег у сярэднім пачаў вырастаць на 10.3% альбо на 3.862 кіламетры. Цяпер, пра вясёлае. 1. Па-першае, у эксэль файле роўна 50% дадзеных у шрыфце Calibri, а іншыя 50% - у Cambria. Пры гэтым, на любога кліента страхавой у Calibri, можна знайсці амаль такога ж кліента ў шрыфце Cambria. Тобок увесь эксэль файл складаецца з кіроўцаў-двайнікоў - проста ў розных шрыфтах 2. Любы кіроўца ў шрыфце Cambria адрозніваецца ад свайго двайніка з Calibri на выпадковую велічыню ад 0 да 1000. Ну, як калі б нехта зрабіў Ctrl+C -> Ctrl+V, а потым, каб яго не злавілі, дадаў выпадковы лік ад нуля да тысячы да копіі 3. Калі б не розныя шрыфты, гэтага маглі б і не заўважыць. Але чаму розныя шрыфты? Хутчэй за ўсё, арыгінальныя дадзеныя ад страхавой кампаніі былі ў Calibri, а ўсе маніпуляцыі Дэн праводзіў на сваім камп'ютары з Cambria у эксэль ці іншай праграме, якой карыстаўся 4. Лікі ў гэтым эксэль файле агулам выглядаюць, як вынік рандомнага генератара. Калі ў людзей спытаць, колькі яны праехалі, нашмат больш людзей адкажа “нуу, 200.000 кіламетраў”, чым “нууу, 201.034 кіламетры”. А ў гэтых дадзеных месцамі няма пікаў на круглых лічбах Але гэта яшчэ ладна - трэба было лезці і капацца. Калі вы лічыце, што навукоўцы часта пераправяраюць адзін за адным працу - гэта вы дарма. Пісаць арыгінальныя працы нашмат больш карысна для кар’еры, чым за кімьсці нешта правяраць, а калі правяраць усялякіх навуковых зорак, яны могуць у адказ паламаць табе кар’еру Але ёсць у гэтым эксэль файле яшчэ больш смешнае. Ці Дэн адчаяны, ці яму проста пляваць, мне сказаць складана. Там ёсць размеркаванне кіламетражу за ~2 гады. Як людзі ездзяць на машынах? - нехта забіў і зусім не ездзіць, нехта ездзіць вельмі шмат, большасць ж ездзіць з сярэдняй інтэнсіўнасцю. Але ў Дэна ў дадзеных раўнамернае размеркаванне. Ну, кажучы проста, тых, хто праехаў адзін кіламетр за два гады прыкладна столькі ж, колькі тых, хто праехаў 100, 1.000, 10.000, ці 80.467 кіламетры (50.000 міль). Тых, хто праехаў больш, няма. Ну, тобок, як быццам б дадзеныя атрыманыя рандомным генератарам ад 0 да 50.000. Для таго, каб гэта пабачыць, трэба пабудаваць роўна адзін просты графік. Гісторыя скончылася даволі стандартна для сучаснай акадэміі: артыкул адклікалі, Дэн сказаў “гэт не я”, ну і з большага ўсё. Узніклі пытанні і да іншых ягоных прац, але цяпер ён проста адказвае, што дадзеныя з’еў сабака згубіліся. Такія справы. Прыемных TED і Google Talks відэа!

#затыдзень Вырашыў рабіць падборкі за тыдзень, каб у сонечную нядзелю вам было, чым заняцца (але лепш выходзьце на шпацыр): 1. Вітамін D і суіцыды 2. Вітамін D і дэпрэсія 3. Вітамін D, дэпрэсія і рандамізаваныя клінічныя даследванні 4. Як хутка правяраць медыцынскую інфармацыю 5. Што такое норма і колькі прымаць

Вітамін D: што такое норма і колькі прымаць #vitamin_d #health #everyday Норма вітаміна D: Праблема ў тым, што мы яе не ведаем. Само пытанне “які ўзровень вітаміна D нармальны” дрэннае. Метадаў, якім чынам правесці мяжу, шмат: - Можна набраць шмат “здаровых” людзей, памераць узровень вітаміна D, адкінуць па 2.5% найбольш экстрэмальных вынікаў з абодвух бакоў і назваць гэты дыяпазон “нормай” - Памераць у дачыненні да канкрэтнай пераменнай. У выпадку вітаміна D звычайна мераюць % пераломаў і спрабуюць знайсці мяжу, за якой назіраецца заўважнае падзенне/рост. Альбо праз рызыку рахіта ў дзяцей. - Дадаць рандамізацыю і выпісваць вялікай групе людзей розныя дозы вітаміна D, каб паглядзець, як працуюць менавіта інтэрвенцыі - Перасячэнні/кабмінацыі гэтых варыянтаў, розныя іншыя метады У выніку ў нас наступныя варыянты таго, адкуль пачынаецца дэфіцыт: < 12.5 ng/ml < 20 ng/ml < 25 ng/ml < 30 ng/ml А гэта толькі дэфіцыт, ёсць ж яшчэ і “недахоп” і толькі пасля “норма”. Ну, вы зразумелі. У адпаведнасці, калі мяне цікавіць “норма” вітаміна D з пункту гледжання майго настрою, мяжа дэфіцыту, падлічаная на падставе якасці костак аўстралійскіх пенсіянераў - не самая рэлевантная метрыка. Прааналізаваўшы гэтае падрабязнае рэв’ю, у тым ліку - дадзеныя пра таксічнасць вітаміна D, я прыйшоў да высновы, што аптымальны для мяне ўзровень - каля 45-50 ng/ml Колькі прымаць: Гэта таксама складанае пытанне. Рэжымаў і дыяпазонаў вялікае мноства. У тых клінічных даследаваннях, што я бачыў, рэжымы былі ад 200 IU штодня, да 540.000 IU разава тым, хто трапіў у рэанімацыю. Усё без пабочак. Калі зайсці з боку таксічнасці, дадзены аналіз паказвае, што перадазіроўка вітамінам D здараецца пры 175–1161 ng/ml (медыяна 371), а кумулятыўная доза вітаміна D, якая да гэтага прывяла, складала ў сярэднім 3.600.000 IU. З улікам улікам таго, што з маім рэжымам у 5.000 штодня, мой узровень рэдка падымаецца да 50 ng/ml - мне няма чаго баяцца. Examine.com паведамляе, што верхняя бяспечная норма вар’юецца ад 4.000 IU да 10.000 IU штодня, у залежнасці ад краіны і арганізацыі. Пры гэтым, стандартная рэкамендацыя - прымаць 400-800 IU. Але гэтая рэкамендацыя верагодна неадэкватная. Вось гэты аналіз розных рэжымаў прыёму паказаў наступнае: - Калі прымаць 50.000 IU раз у тыдзень чатыры тыдні, а потым столькі ж раз у месяц на працягу пяці месяцаў, да “нармальнага” узроўню дацягнулі 38% пацыентаў - Калі прымаць 50.000 IU тры разы на тыдзень на працягу шасці тыдняў, “нармальнага” узроўню дасягнулі 82% пацыентаў Нават мой рэжым у 5.000 - гэта толькі 35.000 IU у тыдзень. 800 IU - гэта ўсяго 5.600 IU у тыдзень. Для мяне мой рэжым у 5.000 працуе. Калі б ён не працаваў, я б разглядаў рэжым 10.000 IU пасля кансультацыі з доктарам і кантролем праз аналізы. Высновы: - Што такое “норма вітаміна D” не да канца зразумела, лепшы арыенцір - 40-50 ng/ml - Прыём 1.000 - 2.000 IU наўрад ці выправіць ваш дэфіцыт - Прыём 4.000 - 10.000 IU штодня лічыцца бяспечным, але без кансультацыі з доктарам і рэгулярных аналізаў я б 10.000 IU не прымаў

Як хутка правяраць медыцынскую інфармацыю #health #everyday #vitamin_d Перад тым, як скончыць серыю пра вітамін D, хачу падзяліцца сайтам, якім я карыстаюся, калі мне лянота самому шукаць і аналізаваць даследванні - examine.com. Сайт створаны для акамуляцыі медыцынскай інфармацыі ў адзін фармат і не прымае данаты, спонсараў, на ім няма рэкламы і г.д. Як карыстацца: - Уводзім назву прэпарата/рэчыва/г.д., якое нас цікавіць - У іх ёсць секцыі How to Take (пра дазіроўкі) і Human Effect Matrix - У Human Effect Matrix ёсць 5 калонак: - Level of evidence, пра тое, які аб’ём высокаякасных доказаў. Пад імі маецца на ўвазе рандаізаваныя кантрольныя даследванні. Чым больш, тым лепш - Outcome, на што паўплывае - Magnitude of effect, наколькі моцна паўплывае - Consistency of Research Results, наколькі даследванні сябруюць паміж сабой (паказвалі адное і тое ж) - Notes, падсумаванне і ўсялякая дататковая інфармацыя - Найбольш істотным з’яўляецца камбінацыя калонак Level of Evidence і Consistency of Research Results. Калі абодва значэнні высокія, таму, што напісана, можна давяраць. Калі так шукаць лянота, проста чытаем/перакладаем калонку Notes. Там звычайна добрае падсумаванне. - Нармальна перакладаецца гугл хромам На прыкладзе вітаміна D: Калі глядзець на найбольш даказаныя эфекты вітаміна D (высокія Level of Evidence і Consistency of Research Results), спіс наступны: - Менш частыя прыступы астмы - Зніжэнне рызыкі інфекцый дыхальных шляхоў - Зніжэнне рызыкы пералому костак - Зніжэнне парашчытападобных гармонаў

Пра вітамін D, дэпрэсію і рандамізаваныя клінічныя даследванні #vitamin_d #health #everyday Ад карэляцый пераходзім да прычынна-следчых сувязяў і вывучаем дадзеныя эксперыментаў альбо рандамізаваных клінічных даследванняў. Даследванне 1: Метааналіз (групіроўка дадзеных з розных эксперыментаў). 4 эксперыменты, Індыя і Кітай, 948 удзельнікаў. Выснова: прыём вітаміна D змяншае ўзровень дэпрэсіі, памер змяншэння - сярэдні (замяралі яны гэта ў т.з. Cohen’s D. Гэта ўніверсальная метрыка, каб параўноўваць кілаграмы, сантыметры, ступені дэпрэсіі, што заўгодна. Яны знайшлі эфект у 0.58. Калі яго пераводзіць у чалавечы рост, гэта эфект у ~3 сантыметры розніцы паміж эксперыментальнай і кантрольнай групай. Калі вам падаецца, што гэта не шмат, запытайцеся, што на гэты конт думаюць хлопцы 177 см) Даследванне 2: Таксама метаанілз. 4923 удзельнікі. Эфект быў станоўчы, але ўжо ў два разы менш - 0.28 (у чалавечым росце гэта ~1.6 сантыметраў). Аднак, самі аўтары адзначаюць 2 нюансы. Па-першае, у гэтых клінічных даследваннях вельмі мала людзей з дэпрэсіяй, агульныя лічбы па розных шкалах дэпрэсіі нізкія. Па-другое, у некаторых з гэтых эксперыментаў дозы былі вельмі маленькія - напрыклад, 400 IU цягам 5 дзён (?????). Тым не менш, статыстычна значны эфект не знойдзены. Даследванне 3: (Уключана ў метааналіз 2, але распавесці ўсё роўна цікава) Нарвегія, 334 удзельнікі, 3 групы - 40.000 IU кожны тыдзень, 20.000 IU кожны тыдзень і кантрольная група з плацэба. Працягласць - 1 год. Замяраўся т.з. total BDI scores. Шкала наступная: 0–13 - няма дэпрэсіі, 14-19 - лёгкая форма, 20-28 - сярэдняя форма, 29-63 - цяжкая форма. У тых, хто год прымаў 40.000 IU, сярэдні бал упаў з 4.5 да 3. У тых, хто прымаў 20.000 IU, бал упаў з 5 да 4. У тых, хто прымаў плацэба, бал упаў з 4 да 3.8, тобок амаль не змяніўся. Вынік - змяншэнне сімптомаў дэпрэсіі з ростам дозы вітаміна D Высновы: - Рандамізаваныя клінічныя даследванні - лепшая крыніца доказаў - Іх пра вітамін D і дэпрэсію не так шмат - 11, калі я правільна падлічыў - З ростам дазіровак расце станоўчы эфект - Эфект альбо слабы, альбо сярэдні. Магічнай пілюляй вітамін D не з’яўляецца - Для людзей з ужо нармальным узроўнем вітаміна D і з нізкім узроўнем дэпрэсіі заўважнага эфекту хутчэй за ўсё не будзе

Арыентацыя на сярэдні ўзровень вітаміна D можа быць дрэннай метрыкай, таму што ў паўночным паўшар’і большасць з нас жыве з перманентным дэфіцытам. Тады пытанне - што пра людзей з высокім узроўнем вітаміна D? Адсюль я ўзяў дадзеныя пра колькасць здаровых людзей/з дэпрэсіяй, сярэдні ўзровень вітаміна D і іншыя статыстыкі і правёў простую сімуляцыю. Атрымалася, што ў людзей з > 44.8 ng/ml не бывае дэпрэсіі (гэта разавая сімуляцыя і таму шумная велічыня, але аргумент ілюструе). Усяго ў маёй сімуляцыі сярод 246 чалавек з >30 ng/ml дэпрэсія сустрэлася ў 22. У групе <=30 ng/ml яна сустракалася ў 2.3 разы часцей. Гэта я пра што. Статыстыка часам можа быць скошаная адносна практычных крокаў. Якая нам розніца, што там у людзей з 21 ng/ml, калі можна мець 50 ng/ml. Маё ўяўленне пра карысць вітаміна D, дарэчы, таксама можа быць скошаным (я хутка пойду ад дзвярэй да дзвярэй ў ягонае імя прапаведваць). Праўда пасярэдзіне у рандамізаваных клінічных даследваннях, пра якія распавяду на днях

Пра вітамін D і дэпрэсію #vitamin_d #health #everyday Ад панядзелка пераходзім да аўторка, а ад суіцыдаў - да дэпрэсій. Працягваем разбірацца з эпідэміялагічнымі дадзенымі (не дадзенымі эксперыментаў) пра вітамін D і настрой. Насамрэч, добрых клінічных дадзеных мала. Гістарычна, вітамін D вывучыўся ў кантэксце лячэння рахіта ў дзяцей, астэапароза і іншых праблем такога кшталту, а ў зусім дагістарычныя часы - туберкулёза. А розныя дрэнныя настроі і дэпрэсіі - праблемы белых людзей былі не ў першым прыярытэце. Таму, напрыклад, шмат дадзеных - выключна пра людзей сталага ўзросту. Але нейкія дадзеныя ёсць, з імі і будзем працаваць. Даследванне 1: Швейцарыя, 380 пацыентаў, гаспіталізаваных з дэпрэсіяй (ICD-10 depressive episode). Сярод іх, толькі ў 12.6% узровенень D быў вышэй за 20.8 ng/ml. У 55.5% ён быў ніжэй за 13.87 ng/ml. Агулам, карціна даволі жудасная. Але памятаем пра тое, што карэляцыі гэта не прычыннасць - людзі, якія заграмелі ў шпіталь, маглі месяцамі не выходзіць з хаты. 46% былі гаспіталізаваныя ў зімовы перыяд, што таксама паказальна Даследванне 2: Нідэрланды, 1282 чалавекі ўзростам 65-95 год, 169 з дыягнаставанай умеранай (minor) дэпрэсіяй і 26 - з глыбокай (major). У людзей без дэпрэсіі сярэдні ўзровень вітаміна D быў 22 ng/ml, у людзей з любым тыпам дэпрэсіі - 19 ng/ml. Розніца ёсць, але не такая заўважная, калі глядзець на абсалютныя лічбы. Аднак трэба разумець, што сярэдні ўзровень там агулам нізкі - 21 ng/ml. Таксама мяне засмучвае той факт, што ў людзей без дыягнаставанай дэпрэсіі часцей бралі аналізы ў зімні перыяд (26.7% супраць 20.7% і 23.1%) Даследванне 3: ЗША, ментальна хворыя падлеткі, 104 чалавекі. Сярод іх, у 34% моцны дэфіцыт - < 20 ng/ml, у 38% проста дэфіцыт - 20-30 ng/ml. У гэтым плане ментальна хворыя амерыканскія падлеткі не моцна адрозніваюцца ад беларусаў. Пры гэтым, у дзяцей з прыступамі псіхозу ўзровень вітаміна D быў 20.4 ng/ml супраць 24.7 ng/ml у астатніх. Зноў тая ж карціна - розніца ёсць, але не драматычная. З гэтага можна зрабіць наступную выснову. Так, эпідэміялагічныя дадзеныя за тое, што нізкі ўзровень вітаміна D асацыяваны з дэпрэсіяй і іншымі растройствамі, прысутнічаюць. Але розніца не такая заўважная, месцамі зусім дробная. Мае высновы з большага рэзаніруюць з даступнымі мета-аналізамі, напрыклад гэтым. З такім аналізам ёсць адна даволі істотная праблема - арыентацыя на сярэднія значэнні. Наступным пастом паспрабую патлумачыць, пра што я.

Пра вітамін D #vitamin_d #health #everyday Калі зайсці на cochrane library і пашукаць інфармацыю пра вітамін D (а менавіта там трэба шукаць медыцынскую інфармацыю) , можна зразумець, што D - гэта новы вітамін C. Там пра ўплыў/лячэнне вітамінам D астмы, рассеянага склерозу, хранічных боляў і яшчэ 89 рэв'ю (сістэматызацыя клінічных доказаў), а таксама дадзеныя пра 15797 клінічных эксперыментаў з вітамінам D. Ёсць, дзе пакавырацца. Нас цікавіць пераважна уплыў D на настрой. Прычыны даволі простыя: 1) у нас з вамі выдаўся не самы просты перыяд і да нашага настрою ёсць пытанні 2) мы жывем у лакацыі з маленькай колькасцю сонечных дзён. Маленькая колькасць сонечных дзён - мала D. Калі дэфіцыт вітаміна D спрыяе млявасці і абыякавасці да жыцця, у нас праблема. На гэтым тыдні будзем разбірацца, якія ў нас ёсць на руках доказы і што нам рабіць (спойлер - піць вітамін D). Калі разглядаць эпідэміялагічныя дадзеныя (проста назіраем за людзьмі, ніякіх эксперыментаў), у нас звычайная праблема карэляцыя vs прычыннасць - гэта людзі мала гуляюць па сонцы і таму сумныя, ці ў іх дэпрэсія і ім агулам цяжка выходзіць з хаты? Але пачнем менавіта з іх. Я уцягнуў дадзеныя па суіцыдах адсюль і па сонечнай актыўнасць адсюль. Зразумела, што суіцыды - не самая аптымальная аперацыяналізацыя, калі трэба памераць эфект на настрой агулам, без экстрымаў (беларусь, дарэчы, традыцыйна ў топ-5). Ультрафіялет таксама можа быць не лепшай аперацыяналізацыяй. Але гэта было прасцей за ўсё знайсці, так што пачнем з таго, што ёсць. Першы графік паказвае карэляцыю (па краінах) паміж суіцыдамі і сонечнай актыўнасцю. Яна не моцная, але яна ёсць. Агулам, 16% варыяцыі ва ўсіх суіцыдах на планеце можна "патлумачыць" сонечнай актыўнасцю. Менш сонца - больш суіцыдаў. Другі графік - тыя ж самыя дадзеныя, толькі для 20 найбольш і найменш суіцыдальных краін. Код для рэплікацыі

2022 comeback Вырашыў вярнуцца да гэтага каналу. З даволі простай нагоды. Такі час, што кожнаму варта рабіць тое, што ён умее і чакаць, што будзе. Я ўмею рабіць статыстычны аналіз так, каб прыносіць карысць людзям. Таксама, відавочная атака на беларускую мову мяне раздражняе і злуе, я хачу нешта з гэтым рабіць. Чым больш беларускамоўнага кантэнту - тым лепш. Пра мяне: Я зарабляю на жыццё статыстычныя аналізам. Зараз працую ў кампаніі Flo, дзе будую статыстычныя мадэлі для прадказання розных аспектаў жаночага здароўя, аналізую публікацыі ў медыцынскіх часопісах на прадмет якасці метадалогіі і аналізу, а таксама дызайню даследаванні рознай ступені клінічнасці. Маё хобі - штодзённы аналіз дадзеных, альбо як сучаснаму грамадзяніну разабрацца ў патоку навуковых фактаў, лічбаў, статыстык і як выціснуць з гэтага карыснае, каб палепшыць якасць жыцця. Мне можна пісаць у твітэры ці на пошту: a.v.kazlou@gmail.com Асноўныя прынцыпы гэтага каналу: - Спасылкі на першакрыніцы aka peer-reviewed articles і preprints. На платныя артыкулы спасылаюся толькі калі інакш ніяк - Стараюся тлумачыць вузкаспецыялізаваныя аспекты метадалогіі і статыстыкі так, каб усім было зразумела - Калі проста тлумачыць не атрымліваецца, буду тлумачыць як ёсць. Лепш так, чым чарговы стылізаваны міф - для іх існуюць трэды ў твітэрах - Калі раблю для вас графікі ці іншы аналіз, буду старацца даваць спасылкі на код Тэмы, пра якія я збіраюся распавядаць у бліжэйшы час: - Вітамін D, ягоная карысць, рэжымы ўжывання, цікавыя факты - Іншыя карысныя (і не) дадаткі: магній/цынк/розныя ашвагады і г.д. - Апошнія сацыялагічныя апытанні па Беларусі, іхнія метадалагічныя абмежаванні і практычная карысць - Крызіс рэплікацыі альбо чаму не варта давяраць кожнаму (большасці) даследванняў у біямедыцынскіх і сацыяльных навуках. Што з гэтым рабіць, калі і каму давяраць - Як выгадаваць самых разумных/здаровых/таленавітых дзяцей: ці варта катаваць немаўля класічнай музыкай і іншыя падазорныя практыкі эпохі навукпопа - Гучныя выпадкі фальсіфікацыі дадзеных у даследаваннях, пра якія вы верагодна чулі і пра якія распавядаеце сябрам за настолкамі Калі вам цікавая нейкая канкрэтная тэма, мне можна пісаць - я, калі будзе магчымасць, пастараюся нешта па ёй прааналізаваць і падзяліцца