Neuropedia

▪️تحریک عمقی غیرتهاجمی روش‌های مختلفی برای تحریک عمقی مغز به صورت غیرتهاجمی وجود دارد که به سه مورد شناخته شده‌تر آن می‌پردازیم. 1. تحریک عمقی تداخلی (TI – DBS) تحریک تداخلی (Temporal Interference) روشی است که به کمک آن می‌توان به تحریک نواحی داخلی‌تر مغز دست یافت. به این صورت که الکترودگذاری را این بار روی پوست انجام می‌دهند تا به وسیه آن‌ها دو میدان الکتریکی فرکانس‌بالا، با فرکانس‌های متفاوت اما نزدیک به هم را به مغز اعمال کنند. مثلا با فرکانس پایه ۲kHz و فرکانس دیگر ۲.۰۱kHz. یعنی اختلاف دو فرکانس ۱۰Hz است. 2. تحریک عمقی مغز با فراصوت (U – DBS) این روش نوین در چند سال اخیر مورد توجه دانشمندان و محققان قرار گرفته و نتایج خوبی نیز بدست آمده است. از جدیدترین کار‌هایی که در جدیدا صورت گرفته و مقاله آن نیز در سال ۲۰۱۹ چاپ شده می‌توان به کار جناب ژو (Hui Zhou) و همکارانشان اشاره کرد. گزارش آن‌ها مربوط به درمان پارکینسون در یک مدل موش آزمایشگاهی است. آن‌ها نشان دادند تحریک عمقی مغز به روش فراصوت، در ناحیه هسته زیر تالاموس (STN) یا گلوبوس پالیدوس (Globus pallidus) می‌تواند رفتار حرکتی موش‌های آزمایشگاهی مبتلا به پارکینسون را بهبود بخشد. نکته قابل توجه دیگر اینکه در این آزمایش هیچ‌گونه خونریزی یا آسیب دیدگی بافت رخ نداد. برای متمرکز کردن تابش فراصوت، جهت تحریک نواحی عمقی مغز، از یک دستگاه پوشیدنی که روی سر موش قابل نصب است، استفاده شده. 3. تحریک عمقی اپتوژنتیکی (NIR – DBS) یکی دیگر از کارهایی که اخیرا به منظور تحریک مناطق عمقی مغز به صورت غیرتهاجمی توسط چن (Chen) و همکارانش انجام شده است؛ مبنای اپتوژنتیکی دارد. می‌دانیم که امواج فروسرخ به راحتی می‌تواند از لایه‌های مختلف سر با کمترین میزان پراکندگی عبور کرده و به بخش‌های عمقی و ته‌کاری مغز برسد. لذا محققین نام‌برده، ابتدا لامپ فروسرخی را بالای سر موش آزمایشگاهی قرار دادند. سپس ذراتی تحت عنوان up conversion nanoparticle (UCNPs) را درون مغز فرستادند. این نانو ذرات امواج فروسرخی (با طول موج نزدیک به نور مرئی) را جذب کرده و نور مرئی از خود ساطع می‌کنند. بدین ترتیب نورون‌های حساس به نوری که این نور مرئی را احساس کنند، تحریک می‌شوند.

▫️https://www.hopkinsmedicine.org/health/treatment-tests-and-therapies/deep-brain-stimulation

▪️تحریک عمقی مغز (DBS) تحریک عمقی مغز (Deep brain Stimulation) نوعی روش درمانی (جراحی) در پزشکی است که در طی آن الکترودهایی در داخل مغز بیمار قرار داده می‌شوند. این الکترودها پس از کاشته شدن در مغز به یک دستگاه مولد پالس الکتریکی متصل می‌شوند. پالس الکتریکی تولید شده توسط دستگاه پالس ژنراتور از طریق الکترودهای کاشته شده در مغز به بافت‌های عمقی مغز انتقال یافته و از این طریق اثر درمانی خود را اعمال می‌نماید. روش درمانی تحریک عمقی مغز برای اولین بار در انسان در سال ۱۹۸۷ توسط جراح مغز و اعصاب فرانسوی علیم-لویی بن عبید (Alim-Louis Benabid) به کار گرفته شد. در حال حاضر از این روش درمانی جهت معالجه بیمار پارکینسون و تعدادی از بیماری‌های عصبی و روانی استفاده می‌گردد. تحریک عمقی مغزی شامل کار گذاشتن الکترودها در مناطق مشخصی از مغز است. این الکترودها با تولید ایمپالس‌های الکتریکی ایمپالس‌های غیر طبیعی را تنظیم می‌کنند و یا سلول‌ها و مواد به خصوصی را در مغز تحت تاثیر قرار می‌دهند. میزان تحریکات به کمک یک مولد که در قفسه سینه زیر پوست جای گذاری می‌شود، کنترل گردیده و سیمی از زیر پوست این مولد را به الکترودهای مغزی متصل می‌کند. تحریکات عمقی مغزی برای درمان تعدادی از اختلالات نورولوژیک از قبیل موارد زیر استفاده می‌شود: لرزش (Essential tremor)، بیماری پارکینسون، دیستونی، صرع، سندروم تورت (Tourette syndrome)، درد‌های مزمن، اختلال وسواس فکری، همچنین تحریک عمقی مغز به عنوان یک روش آزمایشی در درمان افسردگی شدید، بهبود سکته مغزی، اعتیاد و دمانس مورد مطالعه قرار گرفته است. آزمایشات بالینی برای داوطلبین این روش موجود است. کاربرد DBS در درمان اختلالات حرکتی از قبیل ترمور، پارکینسون و دیستونی همچنین به تازگی در درمان اختلال وسواس فکری استفاده می‌شود. وقتی الکترودهای DBS در نواحی از مغز شامل هسته های قاعده ای به ویژه گلوبوس پالیدوس و یا جسم سیاه کاشته می شوند، هم لرزها و هم بی حرکتی کاهش پیدا می کنند. این درمان برای افرادی که قادر به کنترل علائم اختلالات به کمک دارو نیستند، تجویز می‌شود. با وجود آنکه تحریک عمقی مغز خطری ندارد اما هر گونه جراحی خطرات و مشکلات خاص خود را دارد. همچنین تحریک مغز ممکن است عوارض جانبی نیز به همراه داشته باشد. ▫️به صورت کلی نحوه جراحی تحریک عمقی مغز بدین صورت است؛ • جراحی مغز. در بخش جراحی مغز، اعضا تیم پزشکی ابتدا سر را به کمک یک دستگاه ویژه به نام Stereotactic head frame ثابت نگه می‌دارند؛ سپس به کمک دستگاه MRI محل جای گذاری الکترودها را در مغز می‌یابند. یک متخصص بیهوشی پیش از جراحی پوست فرق سر را بی‌حس می‌کند؛ اما چون خود مغز فاقد گیرنده‌های درد است نیاز به بی‌حسی ندارد. جراح تعدادی سیم سربی متصل به الکترود انتهایی را در نقاط خاصی از مغز کار می‌گذارد و یا یک سیم در هر طرف از مغز قرار داده می‌شود (در کل دو عدد). یک سیم در زیر پوست به مولد جای گرفته در نزدیکی استخوان ترقوه متصل می‌گردد. در بیشتر موارد شخص به هوش و هوشیار است در این حالت نورولوژیست می‌تواند با او صحبت کند تا از صحیح بودن مناطق تحریک شده اطمینان حاصل نماید. پاسخ‌های بیمار به تیم پزشکی این امکان را می‌دهد تا با کمترین عوارض جانبی الکترودها را در نقاط صحیح قرار دهند. در طول عمل، جراح و نورولوژیست هر دو به طور دقیق وضعیت مغز را بررسی می‌کنند تا از جای گیری صحیح الکترودها در مغز مطمئن شوند. • جراحی قفسه سینه. در طول بخش دوم جراحی که در همان روز و یا زمان دیگری انجام می‌شود، جراح مولد حامل باتری را در زیر پوست قفسه سینه، نزدیک استخوان ترقوه، قرار می‌دهد. در طول این جراحی بی حسی عمومی استفاده می‌شود. سیم‌های الکترودهای مغزی در زیر پوست شما قرار گرفته و به مولد حامل باتری متصل می‌شود. مولد به طور مداوم تحریکات الکتریکی را به مغز ارسال می‌کند و فرد می‌تواند به کمک یک کنترل مخصوص آن را خاموش و روشن کند. ▫️Wikipedia