Najmiddin Turon

+

7

Masalan, yomg‘irli kechada unsiz, oqsuyak oyqizni o‘ylashing mumkin, jiqqa ho‘l qanotin silkitolmasdan, ko‘lmakka qulagan ariday tushkun. Masalan, yomg‘irdan berkinib hamma, yomg‘irpo‘sh tutgancha, uyiga chopsa, sen esa egasiz itdayin ozod, mumkindir adirda ag‘anab yotsang. Masalan, zangori ekranni uzib, (bu ekran aldamchi to‘ralar mulki) tomidan suv tomar onangni eslab, tonggacha bemalol yig‘lashing mumkin. Masalan, shu mahal ko‘chaga chiqib, uyiga berkingan barcha biylarni, chetdagi mardikor ukang uchun ham, baqirib so‘kishing mumkin ularni. Yoinki, qo‘qqisdan jasorat bitib, (sen kimsan? bu yo‘lda o‘lganlar kammi?) hech yo‘qsa, xayolan asrashing mumkin, haliyam choponi yirtiq vatanni. Va yoki, bariga qo‘l siltab birdan, shoirga shul deya azal aqida, ijara hujrangda g‘amga belanib, she’r yozish mumkindir sevgi haqida. Masalan, yomg‘irli kechada unsiz, yomg‘irday yog‘ilib ketish ham mumkin… https://t.me/Jadidmediauz/4507

Улар яман адам. Ўтган йили “Боболар изидан” Олтойга бордик. “Эл ўйини” аталмиш эллараро ўйин ораладик. Атроф арча босган жангал, ўртада катта қўриқ. Тумонат одам, турфа чиқишлар, бир ёнда от чопган эрлар, бир ёнда камон тортган қизлар, куй-қўшиқлар! Узангижўлдошлар билан гоҳ ҳайрат, гоҳ андуҳ аралаш термиламиз. Мени лол қилгани, шунча одам юрибди, ерга на “баклашка”, на “селафан” ташланган. Ўт титиб тамаки қолдиғини-да топишингиз душвор масала. Четроқ чиқиб, кўкаламга чордона қуриб, бахшига қулоқ тутамиз. Мезбонлар ҳам биз билан. Дўмбира куйини обдон эшитгач, яна қўзғалдик. Шу вақт мезбонлардан бири: “Ерда нарсаларингни қолдирманглар, силар вўрис эмассиларку”, деди. Атрофга қарадик, юзимиз қизариб, қолаётган қўқим ва чиқитларни териб олдик. Олтойда табиат тирик жон саналади. Еру кўк, ўту чивин, дарахту ҳайвон киши билан тенг кўрилади. Озор берилмайди, асралади. Эсимда, болалигимда бобом ва овулнинг кексалари ҳам шундай қилишарди. Ҳозир улар ўтиб кетган, қишлоқ бораман, “ҳамма вўрис”. Шу кунларда Тошкентда болалар орасида қандайдир вирус урчиган. Шаҳар, аттангки, ҳавоси билан юртлар аро пешқадам. Бир ёқда эса, табиатни, унинг ҳар бўлагини тишининг ковагидаги кирча кўрмайдиган валломатлар худкушликдан тап тортмаяпти. Экоқирғиндан худкушлик ҳам пеш, аслида. Улар ўзининг, фарзандининг, неварасининг келажагини бу юрт, бу ватанда кўрмайдиган одамлармикин-а? Дерсу Узала тили билан айтганда, улар нега бундай қилади, меники билмайди. Улар яман адам. https://t.me/NajmiddinTURON

ДАРАХТ ЎКИНЧИ Шохларимдан тортди, оҳ, совуқ шамол, Номаҳрам қўлдайин сийпади таним. Ғайир нигоҳ ила тикилди ҳилол, Ногоҳ англаб қолдим ялонғочлигим. Жуда яқин қолди оқ сочли ёғий, Мен унга бегона, у ҳирсга ташна. О, замин, паноҳ бер, яширгин мени, Ялонғоч ҳолимда унга кўрсатма. Оқ бадан, ёт қучоқ, увада танам... Илдизимдан ўрлар реза-реза тер. Битта ожизангни асрай олмадинг, Ўзимни осайин, қўйиб юбор ер. Декабрь, 2018 https://t.me/NajmiddinTURON

Assalomu alaykum. Adabiy davraga xush kelibsiz!   Biz bu yerda o‘zbek va jahon adabiyotining eng yaxshi va eng yangi asarlarini birgalikda o‘qib muhokama qilamiz.   Siz bu yerda: 🔸mulohazalaringizni to‘g‘ridan to‘g‘ri muallifga yetkazish, 🔸adabiyotshunoslar tahlilini bevosita eshitish, 🔸boshqa kitobsevarlar bilan erkin fikr almashish imkoniga ega bo‘lasiz.   Ilk davrada yozuvchi Xurshid Do‘stmuhammadning qizg‘in bahslarga sabab bo‘layotgan yangi asari – “Qahr” qissasi haqida suhbatlashamiz (“Sharq yulduzi” jurnalining 2025-yil 1-sonida chiqqan). Tadbirda muallifning o‘zi va adabiyotshunoslar ham qatnashadi.   Vaqt: 31-oktabr soat 19:00. Manzil: “Oltin Manas” kafesi. To‘lov: 100 ming so‘m (bir martalik).   To‘lovni 5614683008238115 (F.Jabborov) karta raqamiga o‘tkazib, @adabiy_club_bot manziliga yuboring. Shundan so‘ng sizga qissaning elektron varianti taqdim etiladi.   ❗️Eslatma: kirish faqat ro‘yxat asosida. Joy cheklangan. @adabiy_klub

#Туғилган_кун Бугун ука-жўрам, узангижўлдош биродарим Суҳроб Зиё туғилган кун! ВАТАН ҚОЛСИН! Жалолиддин Мангубердининг Темур Маликка айтгани Ўжар бўлдим, Ўжар бўлдинг, Сен Малики Хўжанд бўлдинг. Мен-ла сарсон кўчар бўлдинг. Боламиздан кечар бўлдик, Ёримиздан кечар бўлдик – Боримиздан кечар бўлдик, Ватан қолсин, Ватан қолсин. Жоним оқар Жайҳун бўлиб, Жонинг оқар Сайҳун бўлиб. Чингиз келар… Чингиз келар Ўтган ери ашк, хун бўлиб. Ким номусдан маҳрум бўлиб, Кимдир қолар маҳкум бўлиб, Томирларим қақшаб кетар, Ҳайқираман мажнун бўлиб: Ватан қолсин, Ватан қолсин. Анов юрган Гурганчми-ё? Унда ётган бир ганжими-ё? Қўлларида ёв ялови, Тўни кафан Шайхим Кубро: «Донишидан тонган элга Келган бало – кетмас қазо». Ўзинг асра, Ё Илоҳо! Ўзинг қўлла, Ё Илоҳо! Ватан қолсин, Ватан қолсин. Отам қочса юртни ташлаб, Онам юрса фитна бошлаб, Иним Оқшоҳ пойлаб турса Изларимдан тиғ тарошлаб. Қайга борай дилни ғашлаб? Қайга борай кўзни ёшлаб? Пешволари юрса ошлаб, Ботирлари жонни тикса, Бизчи, кетсак жангга бошлаб, Ватан қолсин, Ватан қолсин. Кунинг шуми, Хоразмюрт? Гоҳи хор юрт, гоҳ азим юрт. Сенга солсам бир разм, юрт, Тўрт томонинг жанг – разм, юрт. Истаганим тожу тахтмас, Истадим юрт, истадим юрт. Гулга чўмсин, истагим, юрт. Нурга чўмсин, истагим, юрт. Ватан қолсин, Ватан қолсин. Ватан надир, Ватан шулдир: Султон ул дир, зобит улдир, Ўз аҳдида собит улдир, Ким бошини эгса, қулдир. Темур Малик, Темур Малик, Шамширингни қучиб ухла, Тушингда ҳам ёвни ўлдир, Тушингда ҳам ёвни ўлдир. Ватан қолсин, Ватан қолсин. Мунгли кўзлар мўлтиради, Нажот кутиб ўлтиради, Ноаҳл эл, ришвагар эл Душманини кулдиради. Душман бизга тенгсиз эмас, Э-воҳ, бизни Чингиз эмас Битта хоин ўлдиради, Битта хоин ўлдиради. Бироқ ўлим сўнгсўз эмас – Ватан қолсин, Ватан қолсин. Суҳроб ЗИЁ https://t.me/suhrob_ziyo1

Нажмиддин Эрматов: “Фақат биз тил ҳақида қайғурсак миллатчига чиқариламиз” Таниқли шоир Нажмиддин Эрматовнинг фикрича, Ўзбек тили байрами куни бу “Умумий ҳолатда байрамдек нишонланадиган, лекин аслида байрамлик шукуҳини деярли ҳеч ким туймайдиган, бир йилда бир маротаба эсланадиган кун”. Нажмиддин Эрматов Давлат тили бўйича фикр ва мулоҳазаларини uzdiplomat.uz сайти билан бўлишди. Унинг фикрича, Қонун чиқарилгани билан унга амал қилинмаса қонуннинг фойдаси йўқ. Давлат тилини ривожлантириш департаментининг ҳам бирон-бир ўзгариш қилганини кўрганимиз йўқ. “Қозоқбой Йўлдошевнинг “Ўзбекистонда ўзбек тилидан бошқа ҳеч қайси тил бунчалик кўп хўрланган эмас”, деган фикрлари бор. Фақат биз тил ҳақида қайғурсак миллатчига чиқамиз. Тезда “Ўрисқуллар” етиб келишади. Уларни ҳаракатини оқлаб бўлмайди”, дейди Нажмиддин Эрматов. Тўлиқ интервьюни видеода томоша қилинг. Telegram |Instagram |  You Tube | Facebook | X

Bugun bayram! O‘rtoq turkiy alifboni joriy qilishga irodasi yetmaydigan, yo istamaydigan va uyida vorischa gaplashadiganlar; Minbarlarda, mikrofonlarda “Ona tilim” deya kuyinadigan, lekin bolasini voris maktabga beradigan ziyolilardan; Shu yurtda tug‘ilib, shu yerda yashab, hamon davlat tilini bilmaydigan, bilishni ham istamaydigan kimsalardan; O‘zi tilini buzib, orasiga ajnabiy so‘z qo‘shib gapirsam, “elitniy” bo‘laman, deb o‘ylaydigan ahmoqlardan; O‘z tiling uchun sal jonkuydirsang, darrov yetib kelib millatchiga chiqaradigan, o‘zini og‘asining himoyasiga tashlaydigan vorisqullardan; Ha, mayli, shu tuzumning, shu siyosatning qurboni bo‘lib, “bolam mardikorga borganda kerak bo‘ladi”, deya voris maktablarning kengayishiga hissa qo‘shayotganlardan boshqalarni bayram bilan qutlayman. Til bor ekan Millat bor. Millat bor ekan Vatan bor. Qiyomatga qadar shunday bo‘lsin!

"Sh", "Ch", "O‘", "G‘" Bugun o‘zbek tili bayrami kuni!

Бу кунлар ёмғирнинг жилваси, Соғинчнинг аксидир, ўйласам. Бу кунлар—эртанинг эркаси, Юпатар ўзгадир йиғласа... Бу кунлар баҳорнинг ёдини Боғлардан ўмарган қароқчи. Бу кунлар кўп кўрган тотиниб, Жонимни қайтадан олмоқчи. Бу кунлар кун эмас, Кунсулув мен ила қолдирган хотири. Бу кунлар тутса ҳам ўзни ёв, Отса ҳам чиқарман отилиб. Кунсулув пеш қилиб қадарни, Умрини эртага атади. Тўхтатдим мен бундай сафарни, Бу кунлар қиёмат қадардир... https://t.me/Najmiddin_Ermatov

Кузак, йўлимга сув сеп, Ўнгирим чангга ботган, Тошларга ранг улашган Қоним товонда қотган, Фақат сароб кўрсатиб, Ўйимни бойлаб ётган Саҳроли йўлдан ўтдим. Бархан ортида бир кўшк Ичида гулгун пари, Қумлар йиққан хотира Куйдирар борган сари, Қанчалар бўзлаб чопсам, Шунчалар кўздан нари, Ҳижрон комига отган Жафоли йўлдан ўтдим. Нетайки, алп эмасман Учарга тулпорим йўқ, Ечарга тушовимни Қирқталаб чилтоним йўқ, Шуурга гард юқтирмай Ўтарга имконим йўқ, Зулматни тўсиб ётган Дарёли йўлдан ўтдим. Нарида бир музофот Божга умринг сўрайди, Қавми бир зиндон қурган Минг йилдирки тўлмайди, Руҳингни синдирмасдан Ўтказгани қўймайди, Урҳо-ур бўлиб ётган Ғавғоли йўлдан ўтдим. Кузак, сенга не берай? Умримни йўққа сотдим, Қанотини синдириб, Руҳимни тўрга сотдим, Узоқ йўлда юк бўлган Танимни гўрга сотдим, Идраган кўнгил билан Савдоли йўлдан ўтдим. Кузак, йўлимга сув сеп... https://t.me/Najmiddin_Ermatov

Мен уйғонгунча ҳамма ўз ишини бир сидра қилиб бўлиб, арча тагидаги дастархон атрофида нонуштага ўтирган бўлади. Ҳаммаси хотин-халаж, бола-бақра. Эркаклар тўрт-беш отарга бўлинган сурув ортидан яйловга кетишган. Менинг ҳам чекимга тушган вазифа бор, чўпонлар ортидан нонушта етказиш. Бу вақтгача отар ҳам тоғнинг қуюқ арчазорлари орасидан очиқ қўриққа чиққан бўлади. Мени кутишади, тугунни олгач яна жангал оралаб кетишади. Ўртасига қаймоқ қўйилган нон ва қатиқ солинган бонкани тугунга жойлаб жўнайман. Итлар одатда сурувга эргашиб кетган, менга қолгани Ўртой лақабли қари кўппак. Эргаштириб кетмасам бўлмайди, йўлда қуюқ арчазор ва булоқ ёнидан ўтишим керак. Энг қўрқинчлиси шу булоқ, айтишларича еттита мулло йигит шу булоқ бошида ғойиб бўлишган экан. Ҳеч ким йўғида таҳорат олгани чиқармиш тағин... Ўртой ҳам қани гапга кўнса, тугундаги нондан бир бўлак-бир бўлак ташлаб эргаштираман. Булоқдан ўтсам армон йўқ. Аммо унгача ноннинг яримидан кўпи итга насиб қилади. Булоқ бўйи барра ўтлоқ. Товушқонлар макони. Уларни кўргач етти мулло ҳам хаёлдан чиқиб, қуён қувушга киришаман. Аттангки, қуён ҳам тутилмайди, топган фойдам бонкани синдирганим, қатиқни оқизганим бўлади. Чўпонлар олдига боришдан маъно йўқ—нонушта хузурини ит ва ер кўрди. Уйга ҳам қайтиб бўлмайди, даккининг зўрини ейман. Бундай пайтларда ўтов пастидаги тузялоқ аталмиш қўриқ четидаги катта арча қўналғам. Устига чиқиб, Ўртойдан ортган нонни кавшаб ўтираман. Токи уйдагилар айбимни кечириб, урушмаймиз дея ваъда беришмагунча. Ёмони бу қилғилиғим ҳар уч-тўрт кунда бир такрорланади, чўпонлар отар ортидан оч кетишади. Аммо бу қилғилиқ ҳалиям мен билан. Уйғонгунимча отар кетган, ортидан боришимни кутяпти. Унинг олдига боришим учун эса тугуним бут бўлиши керак. Бироқ ҳамон тугундаги бисотимни итларга едириб, қуён қувиб совуриб юргандекман. Қуруқ қўл билан эса манзилга боришдан маъно йўқ. Тузялоқдаги арча ҳам қуриб қолган... @Najmiddin_Ermatov

Кимдир шон талашди жонидан кечиб, (тусланди бу тарих, қолдирмади из). Улар чақа эмас, тушиб қолмасин, Ватаннинг чўнтагин бутун қилиб чиз.