Lyrics Notes

خب! خدا را شکر که استاد عزیز روی جلد هم ظاهر شدند و مصاحبه‌های مفصل و متعدد سالیان اخیرشان به روی جلد مجلات هم رسید. البته هنوز ایشان گمانشان این است که ممنوع‌الاسم ابدی‌اند و بدخواهان، راه را بر انتشار آرا و نظریاتشان بسته‌اند. امیدواریم با همین فرمان به زودی ایشان را در برنامه‌ی «چشم شب روشن» هم ببینیم و چاپ چندم کتاب‌هایشان فضای مملکت را درنوردد تا از این شائبه‌ی همیشگی هم عبور کنند. فقط احتمالاً ایشان در مانیفست فکری‌شان باید همکاری با سیستم فرهنگی دولتی و خصوصی در داخل کشور را از مصادیق خیانت به فرهنگ حذف بفرمایند. عمرشان دراز باد @LyricsNotes

گوگوش در اوایل دهه‌ی پنجاه و بعد از بازگشت از اروپا ترانه‌ی «نمیاد» را اجرا کرد. ترانه‌ای که در آن زمان بسیار مشهور شد و دوباره نام گوگوش را به صدر اخبار خوانندگان آورد. این ترانه اولین تنظیم رسمی زنده‌یاد «آندرانیک» هم محسوب می‌شود. آن زمان «حسن شماعی‌زاده» سرپرست ارکستر گوگوش در اجراهای صحنه‌ای بوده است و طبیعتاً تلاش داشته تا ذوق آهنگ‌سازی خود را نیز در آثاری با صدای گوگوش نشان دهد. «آرش سزاوار» که آن زمان ترانه‌ای از او با نام «غم تنهایی» با صدای فریدون فروغی، گل کرده بود در یکی از گفت‌وگوهایش با من داستانی دارد مبنی بر این که گوگوش سراغ او‌ می‌رود و از او می‌خواهد که ترانه‌ای برایش بسازد تا مثل «غم تنهایی» گل کند. سزاوار هم سرخوش از این پیشنهاد به پارکی می‌رود و طی ماجرایی ترانه‌ی «نمیاد» را می‌سراید. بعد از آن با شماعی‌زاده و‌ گوگوش به هتل هیلتون می‌روند و شماعی‌زاده با پیانو ملودی ترانه را هم تا انتها می‌نوازد و کار برای تنظیم به آندرانیک سپرده و منتشر می‌شود. این میان اما در همان گفت‌وگو و ظاهراً در گفت‌وگوهایی دیگر، آرش سزاوار مدعی است که ملودی این ترانه را نیز خودش ساخته است و شماعی‌زاده از او خواسته تا فقط پول ملودی را بگیرد و اجازه دهد نام او در کنار ملودی بنشیند و سزاوار می‌پذیرد. موضع شماعی‌زاده در این ماجرا بدیهی است که تکذیب باشد. اما نکته‌ی مهم دیگری هم هست: «سعید دبیری» هم در گفت‌وگویی دیگر با من می‌گوید که ابتدا ملودی مذکور توسط شماعی‌زاده برای ترانه‌سرایی به او سپرده شده است و او هم ترانه‌ی «قلک چشات» را بر روی آن ملودی نوشته است. یک بار مرور ترانه‌ی «قلک چشات» هم نشان می‌دهد که این ترانه در تلفیق با ملودی «نمیاد» بر زیر و بم و میزان‌بندی آن کاملاً منطبق است. اما به دلایلی ترانه‌ی «قلک چشات» با آن ملودی منتشر نمی‌شود و برای آهنگ‌سازی مجدد به «فریبرز لاچینی» سپرده می‌شود. در نشریات آن زمان اخباری هست که نشان می‌دهد ترانه‌ی «قلک چشات» با صدای فریدون فروغی اجرا شده و‌ آماده‌ی انتشار است اما در نهایت این ترانه با صدای «سیمین غانم» منتشر می‌شود. با این اوصاف آیا ادعای آهنگ‌سازی ترانه‌ی «نمیاد» از جانب جناب آرش سزاوار را باید جدی گرفت؟ یا این ادعا هم در کنار ادعای سرودن ترانه‌های «زندون دل»، «سکه‌ی ماه»، «من همینم»، «حسود» و امثال آن‌ها قرار می‌گیرد؟ @LyricsNotes

#اعدام_نکنید @LyricsNotes

بعید است فارسی‌زبان ایرانی باشی و ترانه‌ای از «اردلان سرفراز» را نشنیده باشی! نشنیده باشی؟ زندگی نکرده باشی! تاریخ ترانه‌ی ایران ترانه‌سرایی که آثارش تا این اندازه در میان همه‌ی اقشار نفوذ کرده باشد را به یاد ندارد. اردلان ساحری است که برای مسحور کردن مخاطبانش نیازی به خزیدن زیر سایه‌ی قاعده‌ها و اسلوب‌های رایج و منسوخ ندارد. ترانه‌های او مصداق بارز «آن چه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند» است. سادگی ممتنع او در زندگی و گفتار و کردارش نیز هویداست. زادروز خاطره‌آفرین‌ترین ترانه‌سرای سرزمینمان فرخنده باد. @LyricsNotes https://youtu.be/BNl9Y4vJiCk

برای «صنف موسیقی» آگهی ترحیم طراحی کرده‌اند و خودشیرینانه و بی‌منطق روی نام خواننده خط کشیده‌اند! اما آن‌قدر از مرحله پرت‌اند که مغزشان بای‌دیفالت، «ترانه‌سرا» را حتی در حد «دی‌جی» و «فروشنده‌ی بلیت» عضو این صنف نمی‌شناسد! و همین دم خروسشان کافی است که قسم حضرت‌عباسِ «خط‌خطی کردن نام خواننده» را باور نکنیم. @LyricsNotes

اقتصاد موسیقی ایران به شدت وابسته به کنسرت‌هاست. در کشوری که قوانین حقوقی، کارآیی لازم برای حمایت از خالقین و‌ مجریان آثار ندارد چنین شرایطی عجیب نیست. در کشورهایی که قانون کپی‌رایت برقرار است در ایام کرونا و محدودیت و تعطیلی اجتماعات، مارکت موسیقی از درآمدهای فروش فیزیکی و مجازی و حق پخش‌های رسانه‌ای آثار ارتزاق می‌کند و چه‌بسا در شرایطی اوضاع، بهتر هم شده است؛ اما در کشور ما که ساختار حقوقی و اجرایی لازم برای چنین درآمدهایی وجود ندارد عملاً اقتصاد موسیقی، یک افلیج رو به موت است. نکته‌ی مهم این است که این اقتصاد در دوره‌ی رونق و برقراری کنسرت‌ها هم برای «خالقین» آثار، فلج و ناقص‌الخلقه و تقریباً بی‌مصرف بوده است. امروز که اهالی موسیقی، فریاد وای و واویلا از مشکلات مالی سرداده‌اند هم اگر قرار است شرایطی ایجاد شود که باز هم خواننده‌ و تهیه‌کننده از حاصل ذوق آفرینش‌گران آثار، جیبشان را پر کنند و طلبکارانه خود را صاحب عمده‌ی حقوق مادی و معنوی آثار بدانند چرا باید آهنگ‌ساز و‌ ترانه‌سرا هم از آن‌ها حمایت کنند؟ شرایط امروز فرصت خوبی است برای تغییر و اصلاح قوانین موجود ابتدا برای دریافت حقوق مادی و معنوی آثار و بعد برای توزیع عادلانه و منصفانه‌ی آن میان خالقین و مجریان. تنها در این شرایط است که اقتصاد موسیقی ایران به استانداردهای حقوقی و مالی نزدیک خواهد شد و در نهایت نفع این اتفاق را همه‌ی اهالی موسیقی خواهند برد. رونق و کیفیت موسیقی کشورهای پیشرو در چنین فضایی اتفاق افتاده است. پس اگر تهیه‌کنندگان و خوانندگان، تصمیم به حل مشکلات مالی موسیقی کشور دارند و در این مسیر حمایت خالقان آثار را هم می‌خواهند باید تن به انصاف و عدالت بدهند. در غیر این صورت بعید است اتفاق مثبتی را در این عرصه شاهد باشیم. @LyricsNotes

آیا در دوره‌ی ریاست‌جمهوری احمدی‌نژاد می‌شد چنین مصاحبه‌ای از او گرفت؟ آیا چنین خبرنگاری می‌توانست به حضور ایشان برسد؟ آیا خبرنگاری می‌توانست این چنین رها و لمیده و کول با ایشان مصاحبه کند؟ اساسأ رها و لمیده بودن خبرنگار در حال حاضر و در همه‌جا مجاز است یا فقط در مقابل احمدی‌نژاد امروزین؟ آیا این خبرنگار در آن دوران هم در رسانه‌ای با همین صراحت از خوانندگان و موسیقی حرف می‌زد؟ آیا از حبیب و داریوش و ستار و شجریان گفتن در شرایط فعلی حرکت خارق‌العاده‌ای است؟ آیا ملت هنوز با این شوآف‌ها گول می‌خورند؟ آیا این گفت‌وگو رپرتاژآگهی احمدی‌نژاد با استفاده از شهرت‌طلبانِ به هر قیمت است؟ جواب سوالات را خودتان پیدا کنید. من فقط جواب سوال آخر را به یقین می‌دانم: آری! @LyricsNotes

«احمد پژمان» استاد بلامنازع موسیقی است. از آن دست هنرمندان کم‌یابی است که به واژه‌ی «استاد» اعتبار می‌دهند. اما نگاه این استاد بزرگ به انواع موسیقی و خصوصاً موسیقی پاپ، با رویکرد معمول موزیسین‌های آکادمیک سنخیتی ندارد. هر چند هم‌چنان به تکنیک‌های غربی و کار با موتیف‌های استاندارد موسیقی علاقه دارد اما در حوزه‌ی موسیقی پاپ هم آثار درخشانی پدید آورده است و البته در همین آثار هم نشانه‌های علاقه‌ی او به استانداردهای موسیقی کلاسیک هویداست. پژمان در کنار چکناواریان و چند موزیسین انگشت‌شمار دیگر، بازماندگان نسل واروژان‌اند. اما از این نسل در موسیقی پاپ ایران، پس از واروژان قطعاً دکتر احمد پژمان برجسته‌ترین چهره‌ است. برشی از گفت‌وگویی مفصل را به مناسبت هشتاد و پنجمین زادروز موسیقی‌دان برجسته‌ی ایران، استاد «احمد پژمان» با شما قسمت می‌کنم. @lyricsnotes