باۆکــی ئیلێاس

لە ڕۆژی قیامەت دا ســێ جــۆرە کــەس دەهێنرێن ! ☟☟☟☟☟☟☟ مــجــاهــد دەڵــێــت: لە ڕۆژی قیامەت دا سێ کەس دەهێنرێن؛ #دەوڵــەمــەنــد و #نــەخــۆش و #کــۆیــلــەیــەك، الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ بە دەوڵەمەندەکە دەفەرمووێت: چی ڕێگری لێکردیت لە پەرستنی مــن ؟ ئەویش دەڵــێــت: ماڵ و سامانێکی زۆرت پێدابووم و ئەوەش وای لێکردم سەرکەشی و ملهوڕی بکەم. ئینجا -پێغەمبەر- سُــلــیــمــان ــی کوڕی داود علیهما السلام دەهێنرێت لە کاتێک دا لە لوتکەی پاشایەتی و دەسەڵاتی دایە، بە دەوڵەمەندەکە دەوترێت: ئایا تۆ سەرقاڵتر بوویت یان ئەم ؟ ئەویش دەڵــێــت: نەخێر، بەڵکو ئەم -سلیمان-. الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ـش دەفەرموێت: بێگومان ئەمە -سلیمان- ئەو هەموو سەرقاڵییە ڕێگری لێ نەکرد لە پەرستنی مــن. دەڵــێــت: پاشان نەخۆشەکە دەهێنرێت، الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ـش پێی دەفەرموێت: چی ڕێگری لێکردیت لە پەرستنی مــن ؟ ئەویش دەڵــێــت: ئەی پەروەردگارم، جەستەمت تووشی دەرد و نەخۆشی کرد و بەوەوە سەرقاڵ بووم. ئینجا -پێغەمبەر- أیــوب علیه السلام دەهێنرێت لە کاتی بەڵاو نەخۆشییەکەی دا، بە نەخۆشەکە دەوترێت: ئایا ئازار و نەخۆشی تۆ سەختتر بوو یان هی ئەم ؟ ئەویش دەڵــێــت: نەخێر، بەڵکو هی ئەم. الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ـش دەفەرموێت: بێگومان ئەمە -أیــوب- ئەو هەموو ئازارە ڕێگری لێ نەکرد لە پەرستنی مــن. دەڵــێــت: پاشان کۆیلەکە دەهێنرێت، الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ دەفەرمووێت پێی: چی ڕێگری لێکردیت لە پەرستنی مــن ؟   دەڵــێــت: چەند گەورەو خاوەنێکت بۆ دانابووم کە خاوەندارێتییان دەکردم -فەرمانیان پێ دەکردم-.   ئینجا -پێغەمبەر- یــوســف ــی ڕاستگۆ علیه السلام دەهێنرێت لەو کاتەی کە کۆیلە بوو، پێی دەوترێت: ئایا کۆیلایەتی تۆ سەختتر بوو یان هی ئەم ؟    ئەویش دەڵــێــت: نەخێر، بەڵکو هی ئەم. الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ـش دەفەرموێت: بێگومان ئەمە -یــوســف- هیچ شتێك سەرقاڵی نەکرد لە پەرستنی من.

📚#الحلية_الأولیاء_٣_٢٨٨

ابن عباس رضي الــلّٰــه عنه ده‌فه‌رمویت: إنَّ أقرب الأعمال إلى الــــلّٰــــه، أو من أحبِّ الأعمال إلى الــــلّٰــــه بِرُّ الوالدة. ثم ذَكَرَ الأخت. #واتــــــە: نزیکترین کردەوە لای الــــلّٰــــه، یان خۆشەویسترین کردەوە لە لای الــــلّٰــــه، ڕێــــز گرتنە لە دایــکــت . پاشان باســی خــوشــکــی کرد.

📚«الجامع لابن وهب (150)»

#ئەشعەریەڪان عبدالرحمن ـی ڪــوڕی قاسم دەڵــێــت: وأما قول الأشاعرة في نفي علو الله تعالى على عرشه فهو قول الجهمية، سواء بسواء; وذلك يرده ويبطله نصوص الكتاب والسنة، كقوله تعالى: ﴿الرَّحْمَنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوَى﴾ [سورة طه آية: ٥] ﴿ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ﴾ [سورة الأعراف آية: ٥٤] في ستة مواضع #واتــــــە: وتــــەی ئەشعەریەڪان دەربارەی نــەفــی ڪردنــی بــــەرزی الــــلّٰــــه لەسەر عــەرشــەڪــەی هــەمــان وتــــەی جــەهــمــیــەڪــانــە یەکسانن لە ڪــوفــــر دا وە لەبەر ئەوە ڕەت و پوچەڵی بەڵگەڪانی قورئان و فەرموودە دەڪەنەوە لەسەر جــێــگــیــر ڪــردنــی صیفات بۆ الــــلّٰــــه لە ڪاتێڪ دا لە نــــۆ جێگا الــــلّٰــــه خــۆی دەفەرمووێت: الــــلّٰــــه لەسەر عــەرشــە بەرزو بڵندە وە دانیشتووە لەسەر عــەرش ڪەچی ئــەشــعــەریــەڪــان وەڪــوو چاولێڪەریان بۆ جــەهــمــیــەڪــان ڕەتی دەڪەنەوەو الــــلّٰــــهو رەسولەڪەی بە درۆ دەخەنەوە وە ڪــافــــر بوون !

📚«الدرر السنية في الأجوبة النجدية (٣/‏٢٢٣)»

هاوەڵانمان نزیڪ ترین بوون لە پێڪان  هاوەڵی بەڕێز عبدالــلّٰــه ی ڪوڕی عباس ئــامــۆزای رســول الــلّٰــه ﷺ قــوتــابــی رســول الــلّٰــه ﷺ خۆشەویستی رسول الــلّٰــه ﷺ ئەو ڪەڵە پیاوەی ڪە هاوەڵان ناڪۆڪیان ببوایە دەیانبردەوە بۆ لای و  پرسی ئەوەیان دەڪرد هەروەڪ لە شەریعەی ئاجوری هاتووە . جابەسەر هاتێڪ هەیە إِنْ‌ شَاءَ ‌الــلّٰــه نەقڵی دەڪەم هەم بۆ سود و بیرخستنەوەی ئەهلی سوننە هەم بۆ داخڪردنی بە ناو سەلەفیە خەلەفیەڪان و قیتالە بێ عقیدەڪان نۆڪەرەڪانی ئەشاعیرەو جەهمیەڪان و درع و قەڵغانیان ! وَرَوَى عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيْهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ؛ أَنَّهُ رَأَى رَجُلًا انْتَفَضَ لَمَّا سَمِعَ حَدِيْثًا عَنِ النَّبِيِّ ﷺ فِي الصِّفَاتِ - اسْتِنْكَارًا لِذَلِكَ -، فَقَالَ: مَا فَرَقُ هَؤُلَاءِ؟ يَجِدُوْنَ رِقَّةً عِنْدَ مُحْكَمِهِ وَيَهْلِكُوْنَ عِنْدَ مُتَشَابِهِهِ؟! #واتــــــە: هاوەڵی بەڕێز  إبن عباس  پیاوێڪی بینی ڪاتێڪ گوێبیستی حەدیثێڪی پێغەمبەرۍ الــلّٰــه ﷺ  بوو لەبارەی سیفەتەڪانی الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ئەو پیاوە ڕاپەری وەڪ ئەوەی ئینڪاری لێ بڪات و بە ناشەرعی بزانێت، إبن عباس وتــــی ئەوە بۆچۍ دەترسن ؟! ڪاتێڪ باسی ئەو سیفەتانەی الــــلّٰــــه دەڪرێت ڪە واتاڪانیان لا ڕوونە نەرم دەبن و باوەڕی پێ دەڪەن، بەڵام ئەو سیفەتانەۍ ڪە چۆنیەتیەڪەی لایان ڕوون نییەو عەقڵیان قبوڵی ناڪات بە هــیــلاڪــ دا دەچــن ئــیــنــڪــاری دەڪەن و ڕەدی دەدەنەوە .

📚«أخرجه عبد الرزاق في المصنف (20895) . وَابْنُ أَبِي عَاصِمٍ فِي السُّنَّةِ (485) محمد بن عبد الوهاب في كتابه التوحيد، وانظر شرحه في تيسير العزيز الحميد (ص: 578) .»

✍️ هاوەڵی خۆشەویست  بە هیلاڪچوو ناوی ئەو ڪابرای برد ڪە سیفاتێڪی پەروەردگاری  لە لا سەییر بوو !  نە ئیقامە حوججەی ڪرد نە بۆی ڕوون ڪردەوە نە وتــــی جاهیلە نە وتــــی مقلدە نە وتــــی لەوانەیە تێنەگەیشتبێت !  دەبێت هاوەڵی خۆشەویست ڪەسانێڪی ببینایە زاناو ڪتێبێیان هەیەو سیفاتی الــــلّٰــــه ڕەت دەڪەنەوە بە عیلمەوە وەڪــ نــــووي _ ابــن حــجــر _ غــزالــــي _ سُــبُــڪــي _ ابــو حــســن الاشــعــري _ ابــن حــزم _ قــرطــبــي _ هتد... ئەگەر مەقالاتی ئەمانەی ببیستایە دەبوایە چی بگوتایە ئەی دەبوایە چی بە ڪەسانێڪ بوتایە ڪە بەرگری لەمانە دەڪەن و ناوی خۆیان ناوە جیهادی! وە دژایەتی ئەوانەش دەڪەن ڪە باسی هەڵەڪانی ئەم ڪــافــرانــە دەڪــەن ئەگەر ئێستا بمایە چی دەفەرموو هاوەڵی خۆشەویست ! #بەڵگەیەڪی_تر ڪاتێڪ قوڕەیش گوێبیستــی پێغەمبەری الــــلّٰــــه بوون ڪە ناوی الــرحــمــن ــی دەهێنا وَلَمَّا سَمِعَتْ قُرَيْشٌ رَسُوْلَ اللهِ ﷺ يَذْكُرُ الرَّحْمَنَ أَنْكَرُوا ذَلِكَ؛ فَأَنْزَلَ اللهُ فِيْهِمْ ﴿وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمَن﴾ (الرَّعْد:٣٠). ئینڪاریان لێ ڪرد الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ــش لەبارەی ئەوانەوە ئەو ئایەتەۍ دابەزانــد !! ( وَهُمْ يَكْفُرُونَ بِالرَّحْمَٰنِ  ) فــەرمــــووی: ئەم قورئانەى ڪە بە وەحــــی بۆمان ناردویت هەتا بۆیانى بخوێنیتەوە لە گومڕایی بییانگێڕیتەوە ڪەچى ئەوان بە هۆى تــاوان و بــت پەرستنەوە، نڪووڵى پــەرســتــنــى الــــلّٰــــه دەڪــەن!

📚«تَفْسِيْرُ الطَّبَرِيِّ بِنَحْوْهِ (٤٤٥/ ١٦)»

#وتــــــم: چی بەڵگەیەڪ لەمە ڕوون ترە بۆ ڪەسێڪی ئاقڵی خاڵی لە هەواو دەروێشایەتی و گەڕانەوە بۆ لای حــــەق ! هۆڪارێڪی تەڪفیر ڪردنی قوڕەیش نڪۆڵی سیفاتی پەروەردگار بوو ! لە ڪاتێڪ دا قوڕەیش وەڪوو جــەهــمــیــەڪــان و ئــەشــعــەریــەڪــانــیــش نەبوون !  نەیان دەوت ئەوەی سیفات جێگیر بڪات بۆ الــــلّٰــــه ڪــافــــرە !  ئەی داماو بوون بە مــەحــامــی و پارێزگاری لە ڪەسانێڪ دەڪەن ڪە الــــلّٰــــه بە مــوشــریــڪ ناوی هێناون ! داواڪارم لە الــــلّٰــــه هیدایەتتان بدات گەر شایەنن گەریش شایەن نین الــــلّٰــــه لە ناوتان بەرێت خەڵڪیش وەڪوو خۆتان ڪــافــــر و مــولــحــیــد نەڪەن !

نەزان و گێل  وا دەزانن دونیا زۆر گرینگە ! ئیبڕاھیمی ڪوڕی سعیدی ئەصبەھانی دەفەرموێت: ھەندێک لە حەڪیمەڪان فەرمویانە ڪەســی نەزان و گەمژە وا ھەست دەڪات ئەم دونیایه زۆر بە نــرخ و گرنگە ڪە لە ڕاستی دا خۆی ھیچ نزخێڪی نییە، ئەو شتەیی ڪە زۆر بە نرخ و گرنگە ھیچ شتێڪی ئەم دونیایە نییە، ئەو ڪەسەی واز نەھێنێت لە دونیا ڪە ھیچ قیمەت و نزخێڪی نییە دواڕۆژ بە دەست ناھێنێت، ڪە خۆی ئەوە گرنگە، ئەو ڪەسەشی دواڕۆژ نەناسێت و زانستی پێ نەبێت دەربارەی ڪە خۆی ئەوە گرنگە ئەوە واز لە دونیا ناھێنێت ڪە ھیچ قیمەت و نزخێڪی نییە.

📚«الزهد لابن أبي الدنيا (١/‏٣٩) »

تابیعی  ڪەعبی ڪوڕی ماتیع دەفەرمووێت: دونیا لاتان خۆشەویست دەبێت تا وای لێ دێت بەندایەتی بۆ خۆی و خاوەنەڪەی دەڪەن، وە سەردەمێڪ دێت بەسەرتان دا ئامۆژگاری تیایدا بێزراو دەبێت 👈 پێیان ناخۆش دەبێت وای لێ دێت بڕوادار باوەڕەڪەی دەشارێتەوە وەڪ چۆن خراپەڪار خراپەڪەی دەشارێتەوە وە بڕوادار لەڪەدار دەڪرێت بە باوەڕەڪەی وەڪ چۆن خراپەڪار لەڪەدار دەڪرێت بە خراپەڪاریەڪەی .

📚«الزهد لابن أبي الدنيا (١/‏٧٣) »

هەر بۆیە هەندێڪ لە سەلەف فەرموویانە ئەوەی حەز دەڪات لە دونیا با ئارام بگەرێت لەسەر تێڪەڵاو بونی سەگەڪان ! علي کوڕی ئەبی طالب دەفەرموێت: دونیا وەڪو ڪەلاڪێڪی تۆپیوی بۆگەن وایە جا هەرڪەس دونیای دەوێت ئەوە با ئارام بگرێت لەسەر تێڪەڵاوی سەگەڪان!

📚«عزاه السيوطي إلى أبي الشيخ موسوعة التفسير المأثور ١١/‏٢٢) »

وە فەرموویانە لە عبد الــلّٰــەی ڪوڕی داودەوە تێڪەڵبوونی حــەیــوان و مــــەڕ و بــزنــم پێ خۆشترە لە تێڪەڵ بوون لەگەڵ ئینسانەڪان گــوتــــم:  بۆچی ئەی باوڪی عبدالرحمن ؟ گــوتــــی: چونڪە بە ڕاستی ئینسان عەزێەتت دەدات بەڵام حــەیــوان عەزێەتت نادات !

📚«الزهد الكبير للبيهقي (١/‏٩٤) »

وە عبدالعزیزی ڪوڕی خەتاب دەفەرمووێت: ســەگــێــڪــی ڕەشــــی گــەورەی پاڵڪەوتوو ! لای مالــڪ ڪــوڕی دیــنـــار بـــوو پــێــیان وت ئەی باوڪــی یــحــیـــیٰ ئەو ســەگــە نابینی لە تەنیشتت دا ؟! فــەرمــــووی: دەیبینم ئەوە خێردارترە هەتا ڪەسێڪی خــراپ لە مجلسیم بێت  و لە تەنیشتم بێت !

📚«روضة العقلاء ونزهة الفضلاء (١/‏٨٢) »

پێشەوا  مەسروق دەفەرموێت: ئەوانەی ڪە توشی بەڵاو ناڕەحەتی بوونە لەم دونیا ڪاتێک لە قیامەت دا پاداشتیان دەدرێتەوە لەسەر ئارام گرتنیان لەسەر بەڵاو ناڕەحەتیەڪانیان لەو ڪاتە دا ڪەسی وایان هەیە ئاوات دەخــوازێت و تەمەننای ئەوە دەڪات لە دونیا دا پێستەکەی بە بــڕەڕ (مــشــار) ببڕایە بۆ ئەوەی پاداشــی زیــاتــری بدرایەتەوە .

📚«الزهد لأحمد بن حنبل (١/‏٢٨٤) » الجامع لعلوم الإمام أحمد - الأدب والزهد ٢٠/‏٣٤٧»

#ئامۆژگاری_بۆ_سەردەمی_فیتنە ابن مەسعود دەفەرمووێت: زەمانێڪ بەسەر ئەم ئوممەتە دا دێت نوێژەڪان بە زایە دەدرێت و دەمرێت، لە ڪات و شوێنی خۆی ناڪرێت، بیناڪان زۆر بــەرز دەڪرێنەوە . سوێند خواردن بە درۆو گەمەو گاڵتە بە دیــــن زۆر دەبێت  داوێن پیسی و ڕەشــوەو بەرتیل زۆر بڵاو دەبێتەوە، وە دواڕۆژ دەفرۆشرێت بە دونیا ئەگەر ئەم شتانەتان بینی، ڕزگاربن ڕزگاربن وتیان چۆن ڕزگارمان بێت ؟ فــەرمــــووی: لە سوچێڪی ماڵەکەت دابنیشە دەست و دەمت داخەو بپارێزە و خەریڪی نەفسی خۆت بە ئەوە ڕزگار بوونە!

📚«العزلة والانفراد ١/‏٧٣ — ابن أبي   إسناده ضعيف فيه: محمد بن هارون، قال الدارقطني: «لاشيء»، انظر: ميزان الاعتدال (٤/‏٥٧) وفيه انقطاع بين يحي، وابن مسعود »

✍️هیچ شتێڪی سەلەف بێ حیڪمەت نەبووە مانەوە لە ماڵەوە خەریڪ بوون بە نەفسی خۆت بۆ ئەوەیە توشی فیتنەو ڪــوفــــرو شــیــرڪ نەبیت، بۆ ئەوەی تۆشی عصیان و سەرپێچی ڪردنی الــــلّٰــــه نەبیت، بۆ ئەوەی الــــلّٰــــه توڕە نەڪەی لە خۆت و سنورەڪانی ببەزێنی، بۆ ئەوەی ڪە مــردی إِنْ‌ شَاءَ ‌الــلّٰــه لەسەر ســونــنــەت سەر بەرزی لای الــــلّٰــــه بیت وه الــــلّٰــــه بە رەحمی خۆی ڕەحمەت لێ بڪات عەمری ڪوڕی موڕڕە دەفەرموێت: گوێم لێ بوو موڕڕەی ڪوڕی شەراحیلی هەمه‌دانی دەیفەرموو: هەموو ڪات عبدالــلّٰــه ـی ڪوڕی مەسعود بۆ خۆیی و خزم و ئەهلەڪەی ئاواتی مردنی دەخواست، پێیان ووت ئێ باشە تۆ ئاواتی مردن بۆ ڪەس و ڪارت دەخوازی ئەی بۆچی ئاواتی مردن بۆ خۆت دەخوازی ؟!   دەفەرموێت: جا خۆ ئەگەر بمزانیایە ئێوە لەسەر ئەو حاڵە باشەی ئەمڕۆتان دەمانەوەو نەدەگۆڕان ئەوە ئاواتم دەخواست لە ناوتان بم بۆ ماوەی 20 دانە ساڵی دیڪە وە بە خێزانی  و ڪەسی ڪاری فەرموو مردنی ئێوەم لا ئاسانتر ده‌بوو وەڪوو خشۆڪێڪ  چونڪە دەترسا توشی فیتنە بن وە هیچ ساڵێڪ نایەت ئیلا خراپترە لە ساڵی پێشوو فیتنەی زیاترە .

📚«شرح السنة للبغوي ٥/‏٢٥٩ —»

✍️لە ترسی توش بوونی ئەهلەڪەی بە فیتنەو دڵسۆزی بۆیان پێشەوا ابن مسعود وای فەرمووە ســاڵ بە ســاڵ فیتنەو ڪــوفــــر زیاتر دەبن دایکە زینب ڪاتێڪ پرسیار دەڪات لە رسول الــلّٰــه ﷺ ٧١٣٥ قَالَتْ زَيْنَبُ ابْنَةُ جَحْشٍ فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَفَنَهْلِكُ وَفِينَا الصَّالِحُونَ؟ قَالَ: نَعَمْ، إِذَا كَثُرَ الْخَبَثُ. #واتــــــە: ئەی پێغەمبەری الــلّٰــه ﷺ ڪاتی فیتنە بە هیلاڪ دەچین لە ڪاتێک دا چاڪەڪارمان زۆر تێدایە ؟ فــەرمــــووی: بەڵێ ڪاتێک کە خراپە زۆر بوو!

📚«صحيح البخاري - ط السلطانية ٩/‏٦١ البخاري (ت ٢٥٦)»

عبدالــلّٰــه‌ی ڪوڕی مەسعود هاوەڵی رسول الــلّٰــه‌یە وە موڕڕەی ڪوڕی شەراحیل ـیش یەڪێک بووە لە تەلەبەڪانی عبدالــلّٰــه‌ی ڪوڕی مەسعود الــلّٰــه لە هەردووڪیان ڕازی بێت

دەولــەی ئیسلامی نییە دەولــەی جــەهــلــە دەولــەی کــافــــرو مــورتــەدە کە عــــوزر دەدەن بە ئــەشــاعــیــرەی زنــدیــق #دەڵــێــن کــوفــرەکــەیــان خــەفــیــە داعشی جاهیل سبحان الــلّٰــه هیچ عیلمیان پێ نییە ☟☟☟☟☟☟☟

٨٧٧ - أَخْبَرَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنْصُورٍ الرَّمَادِيُّ، قَالَ: ثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الطَّنَافِسِيُّ، قَالَ: ثَنَا الْأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، قَالَ: قَالَ عَبْدُ اللَّهِ: حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ ﷺ وَهُوَ الصَّادِقُ الْمَصْدُوقُ: إِنَّ أَحَدَكُمْ يُجْمَعُ خَلْقُهُ فِي بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِينَ يَوْمًا، فَيَكُونُ عَلَقَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يَكُونُ مُضْغَةً مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ يُرْسِلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَل إِلَيْهِ الْمَلَكَ بِأَرْبَعِ كَلِمَاتٍ، فَيَقُولُ: اكْتُبْ عَمَلَهُ وَأَجَلَهُ، وَيَقُولُ: اكْتُبْ شَقِيًّا أَوْ سَعِيدًا، ثُمَّ يَنْفُخُ فِيهِ الرُّوحَ، فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَدْخُلُهَا، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ بِعَمَلِ أَهْلِ الْجَنَّةِ حَتَّى مَا يَكُونُ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا إِلَّا ذِرَاعٌ فَيَسْبِقُ عَلَيْهِ الْكِتَابُ فَيُخْتَمُ لَهُ بِعَمَلِ أَهْلِ النَّارِ فَيَدْخُلُهَا. ٨٧٧ - عبد الله [کوڕی مسعود] رضي الله عنه دەڵێت:️ رسول الله ﷺ بۆی گێڕاینەوە کە ئەو ڕاستگۆی بڕواپێکراوە [الصادق المصدوق] فەرمووی: (بەڕاستی هەریەك لە ئێوە لە ماوەی چل ڕۆژدا لە سکی دایکیدا دروست دەکرێت و کۆدەکرێتەوە، پاشان بە ئەوەندەی تر [چل ڕۆژ] دەبێتە پارچە خوێنێکی مەیوو، پاشان بە ئەوەندەی تر [چل ڕۆژ] دەبێتە پارچە گۆشتێك، پاشان الله عز وجل فریشتەیەك دەنێرێت بۆ لای و فەرمانی پێدەکات چوار وشە [بڕیار] بنووسێت، پێی دەڵێت: کردەوەکانی بنووسە، تەمەنی بنووسە، وە بنووسە ئایا بەدبەختە یان بەختەوەر. پاشان ڕۆحی پێدا دەکرێت، سوێند بەوەی نەفسی منی بەدەستە، بەڕاستی پیاو هەیە کردەوەی ئەهلی دۆزەخ دەکات تاوەکو لە نێوان ئەو و دۆزەخدا تەنها باڵێك دەمێنێت، بەڵام ئەوەی لە کتێبەکەدا [قەدەردا] نووسراوە پێشی دەکەوێت و [لە کۆتاییدا] کردەوەی ئەهلی بەهەشت دەکات و دەچێتە بەهەشتەوە، وە پیاویش هەیە کردەوەی ئەهلی بەهەشت دەکات تاوەکو لە نێوان ئەو و بەهەشتدا تەنها باڵێك دەمێنێت، بەڵام ئەوەی لە کتێبەکەدا [قەدەردا] نووسراوە پێشی دەکەوێت و [لەکۆتاییدا] بە کردەوەی ئەهلی دۆزەخ کۆتایی پێدێت و دەچێتە دۆزەخەوە).

٨٧٢ - أَخْبَرَنِي عِصْمَةُ بْنُ عِصِامٍ، قَالَ: ثَنَا حَنْبَلٌ، قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، قُلْتُ: أَفَاعِيلُ الْعِبَادِ مَخْلُوقَةٌ؟ قَالَ: نَعَمْ، مُقَدَّرَةٌ عَلَيْهِمْ بِالشَّقَاءِ وَالسَّعَادَةِ. قُلْتُ لَهُ: الشَّقَاءُ وَالسَّعَادَةُ مَكْتُوبَانِ عَلَى الْعَبْدِ؟ قَالَ: نَعَمْ سَابِقٌ فِي عِلْمِ اللَّهِ، وَهُمَا فِي اللَّوْحِ الْمَحْفُوظِ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَهُ، وَالشَّقَاءُ وَالسَّعَادَةُ مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَجَل. قَالَ عَبْدُ اللَّهِ: الشَّقِيُّ: مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ. وَقَالَ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ: الشَّقِيُّ: مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ، وَالسَّعِيدُ مَنْ سَعِدَ بِغَيْرِهِ. قَالَ: وَكَتَبَ اللَّهُ عَزَّ وَجَل عَلَى آدَمَ أَنَّهُ يُصِيبُ الْخَطِيَّةَ قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَهُ. قُلْتُ: فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَجَل الْعِبَادَ بِالطَّاعَةِ؟ قَالَ: نَعَمْ، وَكَتَبَ عَلَيْهِمُ الْمَعْصِيَةَ لِإِثْبَاتِ الْحُجَّةِ عَلَيْهِمْ، وَيُعَذِّبُ اللَّهُ الْعِبَادَ وَهُوَ غَيْرُ ظَالِمٍ لَهُمْ. وَقَالَ: قَالَ: لَيْسَ شَيْءٌ أَشَدَّ عَلَى الْقَدَرِيَّةِ مِنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَل: ﴿وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ﴾ [الحجر: ٢١] وَقَوْلُهُ ﴿إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ﴾ [القمر: ٤٩] وَفِي الْقُرْآنِ فِي غَيْرِ مَوْضِعٍ إِثْبَاتُ الْقَدَرِ لِمَنْ تَفَهَّمَهُ وَتَدَبَّرَهُ. ٨٧٢ - عصمة کوڕی عصام پێی ڕاگەیاندم، وتی: حنبل بۆی گێڕاینەوە وتی: پرسیارم کرد لە أبو عبد الله وتم: ئایا کردەوەی بەندەکان مەخلوقن؟ ئیمامی أحمد فەرمووی: بەڵێ، وە بەسەریاندا بڕاوەتەوە و دیاریکراوە کە کێ بەدبەختە و کێ بەختەوەر. وتم: ئایا بەدبەختی و بەختەوەری لەسەر بەندە نووسراون؟ فەرمووی: بەڵێ، پێشوەختە لە زانستی الله ـدایە، وە لە لوح المحفوظ ـدا نووسراوە پێش ئەوەی الله مرۆڤەکە دروست بکات، وە بەدبەختی و بەختەوەری لە لایەن الله عز وجل ـەوەیە. عبد الله [کوڕی مسعود] رضي الله عنه دەفەرمووێت: بەدبەخت ئەو کەسەیە کە لە سکی دایکیدا بەدبەخت بووە. وە لە شوێنێکی تردا دەفەرمووێت: بەدبەخت: ئەو کەسەیە کە لە سکی دایکیدا بەدبەخت بووە، وە بەختەوەریش: ئەو کەسەیە کە پەند لە کەسانی تر وەردەگرێت. دەفەرمووێت: وە الله عز وجل لەسەر آدم نووسیبووی کە تووشی تاوان [خواردنی دارەکە] دەبێت پێش ئەوەی کە دروستی بکات. وتم: ئەی الله عز وجل فەرمانی بە بەندەکان نەکردووە بە گوێڕایەڵی؟ فەرمووی: بەڵێ، بەڵام سەرپێچیی بۆ نووسیون بۆ ئەوەی بەڵگەیان بەسەردا جێگیر بکات، وە الله سزای بەندەکان دەدات بەبێ ئەوەی ستەمیان لێبکات. وە دەڵێت: فەرمووی: هیچ شتێك لەسەر قەدەرییەکان قورستر نییە لەم فەرمایشتەی الله عز وجل: ﴿وَمَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ﴾ [الحجر: ٢١] وە فەرمایشتی: ﴿إِنَّا كُلَّ شَيْءٍ خَلَقْنَاهُ بِقَدَرٍ﴾ [القمر: ٤٩] وە لە قورئاندا لە چەندین شوێن جێگیرکردنی قەدەر هاتووە بۆ کەسێك تێیبگات و لێی ورد ببێتەوە.

(٥٣ - قَوْلُهُ: الشَّقِيُّ مَنْ شَقِيَ فِي بَطْنِ أُمِّهِ) (٥٣ - فەرموودەی: بەدبەخت ئەو کەسەیە کە هەر لە سکی دایکیدا بەدبەخت بووە)

ســوێــنــدی دان بەجێی نەهێڵن لە کتێبی "أسد الغابة في معرفة الصحابة" ـی ئیبن ئەسیر دا هاتووە، ئومەییەی کوڕی ئەشعەڕ موسڵمان بوو. پیاوێکی بە ساڵاچوو و شاعیر بوو. دوو کــوڕی هــەبــوو بە ناوی ئــوبــەی و کــیــلاب. لە سەردەمی ئیمامی عُــــمــــر دا باوکیان جێهێشت و کۆچیان کرد بۆ مەدینە. باوکیان زۆر گـریـاو ئەم شیعرەی وت: کــۆتــــر بــۆ بــەچــکــەو هــێــلــکــەی خــۆی دەگــــری منیش بۆ کــیــلاب شینم دانــاوە ئەمە گەیشت بە ئیمامی عُــــمــــر، بەزەیــی پێدا هاتەوەو دەستبەجێ هەردوو منداڵەکەی بۆ ناردەوە، و سوێندی دان باوکیان بەجێ نەهێڵن تاکو لە ژیــان دا مــاوە! کۆ کردنەوەی ئازیزان ڕەوشتێکی باڵایە. بە ڕەوشــت بە؛ ئەگەر دەتوانیت دوو دڵ بگەیەنیت بە یەک، بیکە. ئازاری وا هەیە بە درێژایی تــەمــەن بەردەوام دەبێت، هۆکارێک مــەبــە بۆ ئەو ئـازارە! دژایەتی دایکێک مەکە بە منداڵەکانی، ئەمە کەم ئەخلاقییە.. ئەگەرچی لەگەڵ ماڵە خەزورانت دا کێشەت هەبوو، ڕێگری لە خێزانت مەکە بۆ چوونە ماڵ باوکــی، چونکە ئەوە پچڕانی پەیوەندیی خزمایەتییە. مــرۆڤــەکان چــەکــێــک نین لە ڕێگایانەوە ڕقــی خــۆت بەتــاڵ بکــەیــتــەوە!

📚«رسائل من الصحابة»

. وتــــم: سەرنج بدەن تەنھا گومانۍ لە ڕاستۍ دینۍ ئیسلام بووە لە بەرامبەر دا الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ئایەتۍ دابەزاندووەو حوڪمۍ ڪــوفــــرۍ بەسەر دا سەپاندووە ﴿ ڪەلیمەیەڪۍ ڪــوفــریــان وتووە و ڪــافــــر بــوون == وَلَقَدْ قَالُوا ڪَلِمَةَ الْڪُفْرِ وَڪَفَرُوا ﴾ ڪەچــۍ ئــەم زەلامــەش هاتــووە دەعــوا بۆ ئەوە دەڪات ڪەسێڪ ڪــوفــــر بڪات تــەڪــفــیــر ناڪرێت!! دواتر باســۍ ڪــوفــرەڪــانــۍ الــحــلاج و إبــن عــربــي دەڪات دەڵێت☚ « چــەن ڕۆژو چــەن مــانــگ لەگەڵۍ دانیشتوون موناقەشەیان لەگەڵ ڪردووە بەشڪو بگەڕێتەوە » ئێ ڪاڪ جاهیل ئەمە چ بەڵگەیەڪۍ تێدایە بۆ قسەڪانۍ تۆ ؟! ئەمە إستتابە پێڪردن بووە هاتوون تۆبەۍ پێ بڪەنەوە، بە ڪێ دەوترێت تەوبە بڪەرەوە ؟ ئاشڪرایە ڪەسێڪ ڪــوفــــرۍ ڪردبێت #واتــــــە: ڪــافــــر بووە، بەڵام ئەم ڪەسە هاتووە لێۍ تێڪەڵ بووە وادەزانێت ڪە إستتابە ـۍ ڪەسێڪ ڪرا ماناۍ ئەوەیە تــەڪــفــیــر نەڪراوە! ئەمەش نیشانەۍ جاهیلۍ نیشان دەدات ڪە نازانێت إستتابە چییە. وە لە بەشێڪۍ ترۍ قسەڪانــی دا دەڵــێــت☚ « لەوانەیە تۆ بە ڪــافــــرۍ بزانۍ دواتر الــــلّٰــــه هیدایەتۍ بدات، هەر لە ئێستاوە تۆ خەڵڪت تەوزیع ڪردووە بەسەر بەهەشت و جەهەننەم دا ئەمە دروست نییە » لە وەڵامی دا دەڵێم: ئەگەر بەم تێگەیشتن و فەهمە سەقەتەتەوە مامەڵە بڪەۍ ئەوە مولزەم دەبێت حوڪمۍ موسڵمان ـیش نەدەۍ بەسەر هیچ موسڵمانێڪ دا، چونڪە لەوانەیە لە ڪۆتایی دا عاقیبەت شــــەڕ دەرچێت و ڪــافــرانــە بمرێت. جا ئەوەۍ تۆ تیایدا جەهلەو جاهلیەتە هاتووۍ گومانت خستووەتە سەر ئیمانۍ هەرچۍ موسڵمانەو حوڪم نادەۍ بەوەۍ تیایاندایەو دەیبینۍ، بۆ ئەوەۍ ڕابڪەۍ لە تــەڪــفــیــر ڪردنۍ ڪــافــرێــڪ هەستاوۍ گومانت خستووەتە سەر ئەو ڪەسەشۍ ڪە موسڵمانە، ئێوە لەو بابەتە تێناگەن شەرعەن حوڪم لەسەر ئێستاۍ ڪەسەڪە دەدرێت ڪە وتەیەڪ دەڵێت یاخود عەمەلێڪ ئەنجام دەدات نەڪ باســۍ داهاتووۍ بڪرێت، بەڵام ئێوە غافڵن لەم خاڵە، سەرنج بدەن ڕەسول الــلّٰــه ﷺ ئەو ڪاتەۍ لە مەڪڪە بوو تەڪفیرۍ سەرانۍ قوڕەیشۍ ڪرد وەڪ: أبــو ســفــیــان و مــعــاویــەۍ ڪــوڕۍ، عــڪــرمــەۍ ڪــوڕۍ أبــي جــھــل، صــفــوان ـۍ ڪــوڕۍ أمــیــة، چونڪە ئەوانە بــت پــەرســت بوون، وەڪ مەنھەجە باتڵەڪەۍ ئێوە نەیوت ڪێ ناڵێت لە ڪۆتایی دا موسڵمان نابن، دواتر ئەوە بوو لە فــەتــحۍ مــەکــکــە دا موسڵمان بوون، ئەوڪات بەیعەتۍ موسڵمانێتۍ لێ وەرگرتن، جا ئەمە بەڵگەیەڪۍ وازحە لەسەر ئەوەۍ وتمان حوڪم لەسەر ئەو ساتە دەدەۍ ڪە شەخسەڪە قسەڪەۍ تێدا دەڪات حەقت نییە بەسەر داهاتووەڪەۍ، چونڪە ئەوە هێشتا ڕووی نەداوەو لە عیلمۍ غەیبە، ئەمە ئەو خاڵە گرنگەیە ڪە ئەو شەخسەو زۆرێڪ لە ئەمثالەڪانۍ لێۍ تێناگەن یاخود هەر لێۍ بێئاگان. وە پاشان بۆچۍ دروست نییە و نەبێت خاوەن ڪــوفــــر تــەڪــفــیــر بڪرێت لە ڪاتێڪ دا ئینسانەڪان لە ئەصڵ دا دابەش بوون بۆ دوو گرووپ: ئـیـمـانــدار و ڪــافــــر، ئەمە وتەۍ الــــلّٰــــه ـیە ﷻ: ﴿ هُوَ الَّذِي خَلَقَڪُمْ فَمِنڪُمْ ڪَافِرٌ وَمِنڪُم مُّؤْمِنٌ ﴾ ســەرنــج بــدەن الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ فەرموویەتۍ هەتانە ڪــافــــرە ـو هەشتانە ئـیـمـانــدارە، تۆ ئەگەر مانگانە ئەم ئایەتەش نەخوێنیتەوە خۆ دەڪرێت لە ساڵێڪ دا خوێندبێتەوە ئیتر بۆچۍ نابێت بە خاوەن ڪــوفــرێــڪ بوترێت ڪــافــــر ؟! ئێ خۆ ئەگەر ڪــافــرێــڪ شاهێدۍ بدات و موسڵمان ببێت ئەوە دەبێت پێۍ بوترێت موسڵمان، ئەم دوو شتە پەیوەندۍ دارن پێڪەوە وەڪ هاوڪێشە وان، ئەمیان چۆن حوڪمۍ ڪــافــــر وەردەگرێت ئەوە بزانە ئەوۍ تریشیان حوڪمۍ مــوســوڵــمــان بوون وەردەگرێت، تۆ ئەگەر بۆ تەڪفیرەڪە بڤە بێت لات، ئەوە مولزەم دەبۍ بۆ موسڵمانەڪەش بڤە بێت لات، بەم جۆرەش ئەوەۍ حــوڪــم بێت نەتھێشتووەتەوەو ڪــافــــر و مـوسـوڵـمـان بوونۍ نییە لات. وە پـێـم وایــە هــیــچ هۆڪارێڪ نییە بۆ ئەم پەڪخستنۍ حــوڪــمــە لات تەنھا ئەوە نەبێت ئێوەو ئەمثالەڪانتان قەپتان ڪردووە بە مەنھەجێڪۍ شــل دا تەنانەت ڪــافــــریــش ئەمینە لێتان لەوەۍ تــەڪــفــیــر بڪرێت.

. ✹هشام ـۍ ڪوڕۍ عروة لە عروة ـۍ ڪوڕۍ الزبیر ـۍ باوڪیەوە دەربارەۍ تەفسیرۍ ئەم ئایەتە: ☟☟☟☟☟☟☟ ﴿ یَحْلِفُونَ بِاللەِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا ڪَلِمَةَ الڪُفْرِ ﴾ #دەڵــێــت: ئــەم ئایەتە دەربارەۍ الــجــلاس بــن ســویــد بــن الـصــامــت دابــەزۍ: وتــــــۍ: ئــەگــەر ئــەو دیــنــەۍ مــحــمــد هێناویەتۍ حــــەق و ڕاســتــۍ بێت، ئەوە ئێمە حاڵمان لە ڪــــەر خراپتره، خێزانەڪەۍ پێۍ وت: ئــەۍ دوژمــنــۍ الــــلّٰــــه، والــلّٰــه ھۍ دەبێت شــڪـاتـت بڪەم و ئەمەۍ وتــووتــە بیگەیەنمە ڕەسول الــلّٰــه ﷺ، ئەگەر ئەوە نەڪەم ئەوە ترســم هەیە بەهــۆۍ ئەم تاوانەۍ تــۆوە ســــزاو عــەزاب بمگرێتەوە، ڕەسول الــلّٰــه ﷺ الجلاس ـۍ بــانــگ ڪرد، پێۍ وت: « ئەۍ الجلاس ئایا ئەوە و ئەوەت وتــووە ؟ ». ســوێندۍ خــوارد واۍ نەوتووە، الــــلّٰــــه تبارڪ وتـعـالــــیٰ ئەم ئایەتەۍ دابەزاند: ﴿ يَحْلِفُونَ بِاللەِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا ڪَلِمَةَ الْڪُفْرِ وَڪَفَرُوا بَعْدَ إِسْلَامِھِمْ وَهَمُّوا بِمَا لَمْ يَنَالُوا وَمَا نَقَمُوا إِلَّا أَنْ أَغْنَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مِن فَضْلِهِ ﴾.☟☟☟☟☟☟☟☟ 🔸حدثنا به ابن وڪيع ، قال : حدثنا أبو معاوية ، عن هشام بن عروة، عن أبيه : ﴿ یَحْلِفُونَ بِاللەِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا ڪَلِمَةَ الڪُفْرِ ﴾ قال : نزلت في الجلاس بن سويد بن الصامت ، قال : إن ڪان ما جاء به محمد حقًّا ، لنحن أشرُّ من الحُمُر ، فقال له ابن امرأته : والــلّٰــه يا عدو الــلّٰــه ، لأخبرن رسول الــلّٰــه ﷺ بما قلت ، فإني إن لا أفعل أخاف أن تصيبني قارعةٌ ، وأؤاخذ بخطيئتڪ ، فدعا النبي ﷺ الجلاس ، فقال : « يا جُلاس ، أقلت ڪذا وڪذا؟ ». فحلف ما قال ، فأنزل الــلّٰــه تبارڪ وتعالۍ : ﴿ يَحْلِفُونَ بِاللەِ مَا قَالُوا وَلَقَدْ قَالُوا ڪَلِمَةَ الْڪُفْرِ وَڪَفَرُوا بَعْدَ إِسْلَامِھِمْ وَهَمُّوا بِمَا لَمْ يَنَالُوا وَمَا نَقَمُوا إِلَّا أَنْ أَغْنَاهُمُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ مِن فَضْلِهِ ﴾.

📚«تفسیر الطبري | ❪۸۹٦/۹❫ »

. #هەرڪەسێڪ_ڪوفرۍ_ڪرد_ڪافرە... ✍️لە عەقیدەو مەنھەجۍ سەلەف لە ڕەسول الــلّٰــه ـوە ﷺ هەتا صەحابەو تابعین و ئەتباعۍ تابعین و تابعۍ ئەتباعۍ تابعین ئەوە بووە ئەگەر هاتوو ڪەسێڪ ڪــوفــــرۍ گــەورەۍ ڪرد بێ ئەوە پێۍ ڪــافــــر بووەو تەڪفیریان ڪردووە، هەر ڪەسێڪ لە غەیرۍ ئەوە بڵێت ئەوە درۆ دەڪات، ئەمەۍ دەیڵێین چەندین ئایەتۍ قورئان و حدیثۍ ڕەسول الــلّٰــه ﷺ ـو ئاثارۍ صەحابەو تابعین و غەیرۍ ئەوانیشۍ لەسەر هاتووە هەرڪەس بیەوێت دەتوانێت سەیرێڪۍ ڪتێبەڪانۍ ســەلــەف بڪات دەیان و سەدان وتــــەۍ لەسەر ئەم بابەتە دەست دەڪەوێت، ئێمە لێرە دا تەنھا ئاماژە بە دوو ئایەت دەڪەین لەگەڵ تەفسیرەڪەیان ڪە بەڵگەۍ ڕوون و وازحن لەسەر تەڪفیرۍ ڪەسێڪ ئەگەر هاتوو یەڪ ڪــوفــــر بڪات. تەماشا بڪەن الــــلّٰــــه ﷻ لە ئایەتۍ 65-66 ـۍ سورەتۍ التوبة ـدا دەفەرموێت: ﴿ وَلَئِن سَأَلْتَھُمْ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا ڪُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَبُ قُلْ أَبِاللەِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ ڪُنتُمْ تَسْتَھْزِئُونَ ۝ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ ڪَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِڪُمْ ﴾ نەفەر هەبووە تەنھا بۆ خۆشۍ وتوویەتۍ☚❞ڪەسمان نەدیوە هێندەۍ پێغەمبەرو هاوەڵەڪانۍ ســڪ زل بن، درۆزن بن لە قسە ڪردن دا، ترسنۆڪ بن لە جەنگ دا❝ الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ئایەتۍ دابەزاندووەو بە ڪــافــــر ناوۍ هێناون، جا وەرە بە ڕاستۍ ڪــوفــــر بڪەیت و جنێو بدەۍ بە الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ ـو ڕەسولەڪەۍ ﷺ ـو دینەڪەۍ چۆن ڪــافــــر نابێت و تەڪفیر ناڪرێت ؟! والــلّٰــه مەگەر هەر بە مەزهەبە پووچەڵ و باتڵەڪەۍ ئەو خەڵڪە ڪە تەڪفیرۍ هیچ ڪــافــــر و خاوەن ڪــوفــرێــڪ ناڪەن وەڪ ئەم ڪەسە ڪە ناسراوە « هــاوڕێ » پێۍ وایە ئەگەر ڪەسێڪ ڪــوفــرێــڪ بڪات دەبێت پێۍ بوترێت☚ تۆ پێۍ بڵێ بۆ ئەم ڪــوفــــرە دەڪەۍ مەڵێ هــەۍ ڪــافــــر!!!❝ ✹زیــد بــن أســلــم لە عبدالــلّٰــه بن عُــــمــــر ـەوە رضي الــلّٰــه عنھما دەگێڕێتەوە دەڵــێــت: لە غــەزاۍ تــبــوک دا پیاوێڪ لە مونافقەڪان وتــــۍ: نەماندیوە وەڪ قاریئەڪانمان #واتــــــە: ڕەسول الــلّٰــه ﷺ لەگەڵ صەحابەڪانۍ_ ســــڪ زل و زۆر خــــۆر بن، درۆزن بن لە قسە ڪردن دا، ترسنۆڪ بن لە ڪاتۍ جــەنــگ دا. پیاوێڪ _لە ڕیوایەتەڪەۍ خوارەوە دا دیارە ئەو ڪەسە عــوف بــن مــالــڪ ـە_ لە مەجلیسەڪە دا وتــــۍ: درۆت ڪرد، بەڵڪو تۆ مونافقۍ! ئەم هەواڵە دەدەم بە ڕەسول الــلّٰــه ﷺ ، هەواڵەڪە گەیشتە ڕەسول الــلّٰــه ﷺ، ئایەتۍ قورئان دەربارەۍ دابەزۍ. عبدالــلّٰــه بن عُــــمــــر دەڵێت: من ئەو پیاوەم بینۍ خۆۍ هەڵواسۍ بوو بە حوشترەڪەۍ ڕەسول الــلّٰــه ـدا ﷺ وە بەردۍ بەردەڪەوت، وە دەیوت: یا ڕەسول الــلّٰــه، ئێمە وەڪ یــارۍ و ســوعــبــەت وامان دەوت. ڕەسول الــلّٰــه ﷺ دەیــوت: « بە الــلّٰــه ـو ئایەتەڪانۍ و ڕەسولەڪەۍ گاڵتە دەڪەن ۝ عــــوزر مەهێننەوە بە دڵنیاییەوە ڪــوفــــرتان ڪردووە دواۍ ئیمانەڪەتان = ﴿ أَبِاللەِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ ڪُنتُمْ تَسْتَھْزِئُونَ ۝ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ ڪَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِڪُمْ ﴾ »..☟☟☟☟☟☟ 🔸حدثني يونس ، قال : أخبرنا ابن وهب ، قال : حدثني هشام بن سعد ، عن زيد بن أسلم ، عن عبد الــلّٰــه بن عمر ، قال : قال رجل في غزوة تبوڪ في مجلس : ما رأينا مثل قرائنا هؤلاء ، أرغبَ بطونًا ، ولا أڪْذبَ ألسنًا ، ولا أجبن عند اللقاء! فقال رجل في المجلس : ڪذبتَ ، ولڪنڪ منافق! لأخبرن رسول الــلّٰــه ﷺ ، فبلغ ذالڪ النبي ﷺ ونزل القرآن. قال عبدالــلّٰــه بن عمر : فأنا رأيته متعلقًا بحَقَب ناقة رسول الــلّٰــه ﷺ تَنْڪُبه الحجارة ، وهو يقول : يا رسول الــلّٰــه ، إِنَّمَّا ڪُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَب. ورسول الــلّٰــه ﷺ يقول : « ﴿ أَبِاللەِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ ڪُنتُمْ تَسْتَھْزِئُونَ ۝ لَا تَعْتَذِرُوا قَدْ ڪَفَرْتُم بَعْدَ إِيمَانِڪُمْ ﴾ ».

📚«تفسیر الطبري | ❪۸٤۲/۹❫ »

🔸حدثنا علي بن داود، قال: حدثنا عبدالــلّٰــه بن صالح ، قال: حدثنا الليث، قال: حدثني هشام بن سعد، عن زيد بن أسلم: أن رجلا من المنافقين قال لعوف بن مالڪ في غزوة تبوڪ: ما لقُرَّائنا هؤلاء أرغبُنا بطونًا وأڪذبُنا ألسنةً، وأجبُننا عند اللقاء! فقال له عوف: ڪذبت، ولڪنڪ منافق! لأخبرن رسول الــلّٰــه ﷺ، فذهب عوف إلۍ رسول الــلّٰــه ﷺ ليخبره، فوجد القرآن قد سبقه، قال زيد: قال عبد الــلّٰــه بن عمر: فنظرت إليه متعلقًا بحَقَب ناقة رسول الــلّٰــه ﷺ تنڪبُهُ الحجارة، يقول: إِنَّمَّا ڪُنَّا نَخُوضُ وَنَلْعَب. فيقول له النبي ﷺ: « ﴿ قُلْ أَبِاللەِ وَآيَاتِهِ وَرَسُولِهِ ڪُنتُمْ تَسْتَھْزِئُونَ ﴾ » ما يزيده.

📚«تفسیر الطبري | ❪۸٤۱/۹❫ »

وەڪ بینیتان تەنھا لەسەر یــەڪ ڕستەۍ ڪــوفــــرۍ ئایەت دابەزیوەو حوڪمۍ ڪــوفــــرۍ داوە بە سەریان دا، ئەمە دینە وە حوڪمە بۆ ئێمە و هەمووان هەتا قیامەت بەرپا دەبێت.

جێگیر کردنی ســیــفــەتــــی هــەر دوو چــــاو (العینین) بۆ الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ . ـ وە ئایەتی الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ: « وألقيتُ عليك محبَّة منِّي ولتصنع علىٰ عيني » . #فــەرمــــوودە:☟☟☟☟☟☟☟ عن ابن عمر ـ رضي الــلّٰــه عنه ـ أنَّ رسول الــلّٰــه ﷺ ذكر المسيح الدَّجَّال بين ظهرانَي النَّاس ؛ فقال : « يا أيُّها النَّاس ، إنَّ ربَّكم ليس بأعور ، ولكنَّ المسيح الدَّجَّال أعورُ عينه اليمنىٰ ، كأنَّها عِنَبة طافية » .

📚«أخرجه البخاري ومسلم .»

#واتــــــە: لە ابن عــــمــــر ـ ڕەزای الــلّٰــه ـی لێ بێت ـ فــەرمــــووی: پێغەمبەری الــلّٰــه ﷺ باسی مــەســیــحــی دەجــجــالــی کرد لە ناو خەڵکی داو فــەرمــــووی: « ئەی خەڵک، بێگومان پەروەردگارتان یەک چــــاو (چــــاو کــوێــــر) نییە، بەڵام مــەســیــحــی دەجــجــال چــــاوی ڕاستی کــوێــــرە، وەک ئەوەی دانە ترێیەکی دەرپەڕیو (زەق بووەوە) بێت » . #بــەڵــگــە: « إنَّ ربَّكم ليس بأعور ، ولكنَّ المسيح الدَّجَّال أعور عينه اليمنىٰ .. » . #مەبەستی_بابەتەکە: جێگیر کردنی ســیــفــەتــی هەردوو چــــاو بۆ الــــلّٰــــه تـعـالــــیٰ وەک چۆن لە قورئان و سوننەت دا هاتووە، بێ گۆڕینی ماناو پەکخستن، و بێ چۆنیەتی بۆ دانان و شوبهاندن . ـ لە (صحیح البخاري)دا هاتووە لە فەرموودەی عبد الــلّٰــه بن عــمــر کە پێغەمبەر ﷺ فــەرمــــووی: « بێگومان الــــلّٰــــه یەک چــــاو (چــــاو کــوێــــر) نییە ـ و بە دەستی ئاماژەی بۆ هەردوو چــــاوی کرد ـ » . ـ ئاماژە دانەکەی پێغەمبەر ﷺ بە دەستی بۆ چاوەکانی، بەڵگەیە بۆ جێگیر کردنی هەردوو چــــاو بۆ پەروەردگاری و دوورخستنەوەی هەر کەم و کوڕییەک لێی (سـبـحـانـه وتـعـالــــیٰ)، وه جەخت کردنەوەیە کە ئەوانە دوو چــــاون نەک یەک چــــاو . ━━━━━━━༺ ✦ ༻━━━━━━