ERLAN KARIN

Құрылтай сайлауы 2026 жылғы 23 тамызда өтеді. Қазір ғана Мемлекет басшысының тиісті Жарлығы жарияланды. Жұртшылық саяси оқиғалар туралы алдын ала хабардар етілді. Осыдан бұрынғы сайлау мен референдумда да солай болған еді. Биыл сәуір айында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Құрылтай сайлауы тамызда өтетінін жария түрде ашық мәлімдеді. Осылайша, саяси партияларда сайлау науқанына дайындалу үшін уақыт жеткілікті болды. Бұл – жаңа Конституция күшіне енген соң өткізілетін алғашқы жалпыхалықтық сайлау. Алдағы науқан бүкіл саяси үлгіні институционалдық тұрғыдан қайта қалыптастыруға жол ашады. Жаңа Ата заңға сәйкес, сайлаудан соң мемлекеттік биліктің негізгі институттарын жасақтау жұмысы басталады.

Выборы в Курултай состоятся 23 августа 2026 года. Только что Глава государства подписал соответствующий Указ. Как и в случае с предыдущими выборами и референдумами, общество было заранее проинформировано о предстоящих политических процессах. Еще в апреле Президент Касым-Жомарт Токаев публично заявил, что выборы в Курултай состоятся именно в августе. То есть у политических партий было достаточно времени для подготовки к электоральной кампании. Это первые всенародные выборы после вступления в силу Новой Конституции. Данная электоральная кампания запускает процесс институциональной перезагрузки всей политической модели. Согласно новой Конституции именно после выборов в Курултай предстоит формирование Правительства, состава Қазақстан Халық Кеңесі и назначение ряда ключевых должностных лиц.

Бүгін Мемлекет басшысы «Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Қазақстан Республикасы Президентінің кейбір актілерінің күші жойылды деп тану туралы» Жарлыққа қол қойды. Бұл – Президенттің Жаңа Конституция заңды күшіне енген соң қол қойған алғашқы Жарлығы екенін айта кеткен жөн. Қасым-Жомарт Тоқаев атап өткендей, Осы ерекше күн еліміздің бүкіл саяси жүйесін, сондай-ақ мемлекеттің және азаматтық қоғамның негізгі институттарын түбегейлі жаңғырту кезеңі басталғанын аңғартады. Жарлықта Ата заңның ережелеріне сәйкестендіру үшін Президент бекітетін 100 астам нормативті актілерге өзгерістер енгізу көзделген. Осылайша, Мемлекет басшысы 2026 – Конституциялық реформасын қарқынды іске асыруды жалғастыруда. Жарлықтың мазмұнына келсек, бірқатар өзгерістер терминологиялық сипатта болып отыр: «Құрылтай», жалпыхалықтық референдум», «теңге» және басқа да ұғымдар өзге актілерде көрініс тапты. Бұдан бөлек, мемлекетті дамытудың конституциялық қисынын айқындайтын түбегейлі өзгерістер өте маңызды. Сонымен қатар, «Қазақстан Республикасы ішкі саясатының негізгі қағидаттарын, құндылықтары мен бағыттарын бекіту туралы» 2025 жылғы 5 қарашада қабылданған Жарлыққа енгізілген түзетулерді айрықша атап өткен жөн. Жаңартылған редакцияда Жаңа Конституцияның заңды күшіне енуі тарихи меже деп көрсетілген. Сондай-ақ, бұл оқиға заманауи, барынша серпінді мемлекеттік-саяси үлгіге көшіп, жаңа қоғамдық этика қалыптастыруға берік негіз болатыны айқындалған. Осыған байланысты, еліміздің жүйелі жаңғырту кезеңінде ішкі саясат саласына баса мән беріледі. Оның басты міндеті – конституциялық құндылықтар мен қағидаттарды, ілгерілету, қорғау және жүзеге асыру болмақ. Мұның бәрі мемлекеттік институттардың алдағы уақытта атқаратын жұмыстарына, қоғамдық диалогты дамытуға және жасампаз әрі жауапты мінез-құлық мәдениетін қалыптастыруға арқау болады.

Сегодня Главой государства подписан Указ «О внесении изменений и дополнений в некоторые акты Президента Республики Казахстан и признании утратившими силу некоторых актов Президента Республики Казахстан». Стоит отметить, что это первый Указ, подписанный Президентом после вступления в силу Новой Конституции. Как отметил Касым-Жомарт Токаев, этот день знаменует собой кардинальную перестройку политической системы, трансформацию ключевых институтов государства и гражданского общества. Указ предусматривает внесение изменений в более 100 нормативных актов Президента с целью приведения их в соответствие с положениями Основного закона. Таким образом, Президент продолжает задавать высокий темп практической реализации Конституционной реформы – 2026. Что касается содержательной части, ряд изменений носят терминологический характер: интегрируются такие новые конституционные понятия, как «Курултай», «всенародный референдум», «теңге» и другие. Принципиально важными являются концептуальные поправки, отражающие новую конституционную логику государственного развития. Особого внимания заслуживают изменения, внесенные в Указ «Об утверждении основных принципов, ценностей и направлений внутренней политики Республики Казахстан» от 5 ноября 2025 года. Обновленная редакция закрепляет, что вступление в силу новой Конституции стало исторической вехой и ознаменовало переход к современной, более динамичной государственно-политической модели и служит прочным фундаментом для формирования новой общественной этики. В этой связи на этапе системной модернизации страны внутренней политике отводится особая роль. Ее ключевой задачей становится продвижение, защита и практическое воплощение конституционных ценностей и принципов. Именно вокруг них будет выстраиваться дальнейшая работа государственных институтов, развитие общественного диалога и формирование созидательной, ответственной культуры поведения.

Сегодня Глава государства подписал ряд конституционных законов: - О Президенте Республики Казахстан - О Курултае Республики Казахстан и статусе его депутатов - О Қазақстан Халық Кеңесі - О статусе столицы Республики Казахстан - Об административно-территориальном устройстве Республики Казахстан Если принятие нового Основного закона на референдуме было первым этапом Конституционной реформы, то принятие законов и пакета других правовых актов, завершает второй этап этих реформ. А уже 1 июля начнётся третий этап - обновление самой государственно-политической модели. Сначала пройдут выборы депутатов Курултая, затем будет сформирован Қазақстан Халық Кеңесі, а вслед за этим обновятся и другие ключевые институты власти. Так выстраивается общая логика реформ - шаг за шагом: сначала концепция, затем правовая база, теперь - обновление самой политической модели государства. Отдельно стоит обратить внимание на динамику преобразований. Реформы идут целенаправленно, без пауз, но выверено и с четкой последовательностью, что характерно политическому стилю Главы государства. Таким образом, системная и поступательная модернизация на основе широкой общественной консолидации становится главной отличительной чертой современного Казахстана.

Бүгін Мемлекет басшысы бірқатар конституциялық заңға қол қойды: - Қазақстан Республикасының Президенті туралы; - Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы; - Қазақстан Халық Кеңесі туралы; - Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы; - Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы. Референдумда қабылданған жаңа Ата Заң Конституциялық реформаның бірінші кезеңінде жүзеге асырылса, заңдардың және басқа да құқықтық актілер топтамасының бекітілуімен реформаның екінші кезеңі түйінделеді. Ал 1 шілдеден реформаның үшінші кезеңі басталады. Бұл мемлекеттік-саяси моделді жаңғыртуға бағытталған. Алдымен Құрылтай депутаттарының сайлауы өтеді, одан кейін Қазақстан Халық Кеңесі құрылады, оның ізін ала биліктің өзге де негізгі институттары жаңарады. Реформалардың жалпы қисыны кезең-кезеңімен жүзеге асырылуында: алдымен тұжырымдама, содан соң құқықтық база, одан кейін мемлекеттің саяси моделінің жаңаруы. Өзгерістердің қарқынына да ерекше назар аударған жөн. Реформалар тоқтаусыз әрі мақсатты түрде жүргізілуде, сондай-ақ нақты әрі салмақты сабақтастыққа негізделген. Мұның барлығы Мемлекет басшысының саяси стиліне тән дүниелер. Осылайша, кең ауқымдағы қоғамдық келісімге сүйенген жүйелі әрі дәйекті жаңғыру қазіргі Қазақстанның басты ерекшелігіне айналып келеді.

Выступая в День государственных символов на торжественной церемонии поднятия Государственного Флага, Президент Касым-Жомарт Токаев не ограничился праздничным форматом речи, а обозначил ряд новых концептуальных тезисов. Хочу привести 9 наиболее знаковых, на мой взгляд, цитат из сегодняшней речи Главы государства. *** 1. «Принятая в ходе общенационального референдума Конституция – это по сути главный закон нашего государства на многие десятилетия. Именно эта Конституция поведет за собой наш народ вперед к новым высотам мировой цивилизации. В надвигающейся эпохе технологических достижений, политических потрясений, военных конфликтов значение нашего Основного закона как жизненного путеводителя многократно возрастает»   *** 2. «Конституция вступит в силу с 1 июля. В августе состоятся выборы в однопалатный Курултай, а в сентябре будет сформирован состав Қазақстан Халық Кеңесі. Таким образом, мы вступаем в период больших изменений»   *** 3. «Подавляющее большинство граждан нашей страны выступает в поддержку стратегии уважения к закону и укрепления общественного порядка, активно участвует в акциях «Таза Қазақстан». Но мы ни в коем случае не должны успокаиваться на достигнутом, нужно постоянно идти вперед, ставить перед собой высокие цели, чтобы превратить Казахстан в поистине цивилизованное государство»   *** 4. «Сегодня в стране формируется яркая созидательная повестка, в нашем обществе появляются новые идеи, новые лица, новое поколение патриотов. Как Глава государства, я поддерживаю эту положительную тенденцию. Это прямой результат проведенных преобразований» *** 5. «На новом этапе реформ все здравые, прогрессивные общественно-политические силы страны должны консолидироваться вокруг общенациональных ценностей и целей. Только так мы добьемся успехов в построении Справедливого Казахстана, укреплении нашей государственности»   *** 6.  «Суверенитет и Независимость страны – наша самая главная, священная ценность. Как цивилизованная и прогрессивная нация мы должны быть уверены в своих силах, действовать смело, без оглядки на кого бы то ни было. Другого пути нет»   *** 7. «Для государства важна не конъюнктура текущего момента, а долгосрочные приоритеты. Поэтому, следуя завету Абая, мы действуем взвешенно, но уверенно, смотрим только вперед, ставя во главу угла национальные интересы» *** 8. «Наша задача – не бездумное копирование или пропаганда устаревших практик и чуждых идей, не участие в пустопорожних дискуссиях, а вдумчивое осмысление и качественная модернизация ценностей ушедшей великой эпохи, их адаптация к реалиям современной цивилизации. Тотальная цифровизация и Искусственный Интеллект породили новое бескрайнее пространство, дающее уникальные возможности для невиданных форм и способов развития. Таким редчайшим историческим шансом смогут воспользоваться только энергичные, сильные, устремленные в будущее народы»   *** 9. «Есть все основания говорить, что последние годы для нашей страны стали периодом исторического поворота. Масштабные реформы дают новый импульс во всех сферах. Особенно глубокие изменения происходят в общественном сознании. Обновились содержание и подходы во внутренней политике. В стране утверждаются такие ценности, как солидарность, трудолюбие, дисциплиниро ванность, бережливость, меняется мировоззрение и модели поведения граждан»

Бүгін Мемлекеттік рәміздер күніне орай Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Мемлекеттік Туды салтанатты көтеру рәсімінде сөз сөйледі. Мемлекет басшысы мерекелік лебізбен шектелмей, жаңа тұжырымдамалық ойларын да ортаға салды. Президенттің бүгінгі сөзіндегі өзім аңғарған негізгі 9 дәйекті ой-тұжырымды назарларыңызға ұсынғым келеді. *** 1. «Жалпыхалықтық референдумда қабылданған Конституция – Қазақстанның алдағы ондаған жылдарға арналған басты заңы. Дәл осы Ата заң халқымызды әлемдік өркениеттің жаңа белестеріне бастайды. Технологиялық жетістіктер, саяси дүрбелеңдер, әскери қақтығыстар белең алып жатқан қазіргі дәуірде Негізгі заңымыздың жол нұсқаушы темірқазық ретіндегі маңызы еселене түседі»   *** 2. «Еліміздің Бас құжаты – Конституция 1 шілдеден бастап күшіне енеді. Тамыз айында  бір палаталы Құрылтай сайлауы өтеді, ал қыркүйекте  Қазақстан Халық Кеңесі құрылады. Осылайша, біз  ауқымды өзгерістер кезеңіне аяқ басамыз» *** 3. Азаматтарымыздың басым көпшілігі Заңға құрметпен қарау, қоғамдық тәртіпті нығайту стратегиясын қолдайды, сондай-ақ «Таза Қазақстан» акциясына белсене қатысады. Алайда, бұл әр жетістікке мәз болып, жайбарақат отыратын заман емес. Біз биік мақсаттарға ұмтылып, тек қана Алға – жарқын болашаққа қарай жүруіміз керек. Келешекке зор сеніммен қарап, Қазақстанды шын мәнінде өркениетті мемлекетке айналдыруымыз қажет.   *** 4. «Қазір біз бір ел болып жасампаздық жолына түстік: қоғамымызда жаңа идеялар, жаңа тұлғалар, отаншыл азаматтардың жаңа буыны пайда болуда. Мен Мемлекет басшысы ретінде осындай игі үрдісті қолдаймын. Мұны ел ішінде жасалып жатқан реформалардың айқын көрінісі деп санаймын» *** 5.  «Реформалардың бастапқы кезеңінде еліміздегі көзі ашық және прогрессивті қоғамдық-саяси күштер жалпыұлттық құндылықтар мен мақсаттар аясында бірігуі қажет деп санаймын. Сонда ғана Әділетті Қазақстанды құру, мемлекеттілігімізді нығайту ісінде табысқа жете аламыз» *** 6. «Еліміздің Егемендігі, Тәуелсіздігі – ең маңызды, ең қастерлі құндылығымыз. Біз өркениетті әрі озық ойлы ұлт ретінде өзімізге сенімді болуымыз керек. Ешкімге жалтақтамай батыл әрекет етуіміз қажет. Бұдан басқа жол жоқ» *** 7. «Мемлекет үшін  бір күннің қамы емес, болашақтың жайы маңызды. Сондықтан, біз Абайдың ұлағатына сай «ақырын жүріп, анық басамыз». Ұлт мүддесін бәрінен биік қойып, алысқа көз тігеміз» *** 8. «Біздің мақсатымыз – өзгелердің таптаурын болған тәжірибелері мен идеяларын үлгі-өнеге етпеу, өнбейтін дау-дамайдан бойды аулақ салу. Сонымен бірге өткен ұлы дәуірдің құндылықтарын ой елегінен өткізіп, сапалы түрде жаңғыртып, заманауи өркениетке қарай бейімдеу. Жаппай цифрландыру және жасанды интеллект технологиялары дамудың бұрын-соңды болмаған үлгісі мен тәсілдеріне жол ашатын жаңа әрі шексіз кеңістік қалыптастырды. Мыңның біріне берілетін дәл осы тарихи мүмкіндікті тек қуатты, күшті, болашаққа бет алған халықтар пайдалана алады» *** 9. «Кейінгі жылдарды еліміз үшін тарихи бетбұрыс кезеңі деуге толық негіз бар. Ауқымды реформалар барлық салаға тың серпін беруде. Түбегейлі өзгерістер, әсіресе, қоғамдық санаға зор сілкініс әкелді. Ішкі саясаттың мазмұны жаңарды, бағыт-бағдары айқындала түсті. Ел ішінде жанашырлық, еңбекқорлық, ұқыптылық, үнемшілдік қасиеттері орныға бастады. Азаматтарымыздың көзқарасы және ұстанымы өзгеруде»

В преддверье Всемирного дня охраны окружающей среды по всей стране проходят экологические акции в рамках кампании Таза Қазақстан. Этот общенациональный проект, инициированный Президентом Касым-Жомартом Токаевым, всего за два года стал массовым общественным движением по благоустройству, озеленению городов и сел страны. Более того, ценности Таза Қазақстан обрели высший конституционный статус. Так, в преамбуле нового Основного закона впервые прямо заявляется о необходимости бережного отношения к природе. А среди основополагающих принципов деятельности Республики Казахстан указывается продвижение идеи ответственного, созидательного патриотизма и формирование высокой экологической культуры. Таза Қазақстан наряду с принципом Закон и Порядок и программой Адал Азамат является важнейшим инструментом формирования новой общественной этики. Поэтому не случайно практически во всех своих выступлениях Глава государства акцентирует внимание на важности продвижения и укоренения модели поведения, основанной на ответственности, сознательности, правовой дисциплинированности, а главное – патриотизма.  Ведь ответственный и созидательный патриотизм начинается с привычки каждого гражданина поддерживать чистоту и порядок вокруг, бережно относиться к природе, бороться с вандализмом. Знаковым показателем является широкая поддержка обществом проекта Таза Қазақстан. Только за первые два года по всей стране проведено 1,5 тыс. экологических мероприятий с участием около 6,5 млн. человек, в первую очередь, молодежи. Неравнодушными гражданами собрано 2 млн. тонн отходов и высажено порядка 5,5 млн. деревьев. К тому же в знак солидарности с проектом Таза Қазақстан доброй традицией уже стала высадка деревьев главами государств, известными артистами, спортсменами, посещающими нашу страну. Таким образом, Казахстан задает новый тренд, показывая, что общественную консолидацию можно выстроить не вокруг каких-то сложных и абстрактных идеологических конструкций, а на основе простых и понятных всем универсальных ценностей. К примеру, недавно в Парламенте прозвучало предложение, чтобы все политические партии включили в свои программы и уставы принципы Таза Қазақстан, которые по сути являются фундаментом идеологической модернизации.  Таким образом, проект Таза Қазақстан не только получил широкую общественную поддержку, но и постепенно, шаг за шагом становится частью нашего образа жизни.

Дүниежүзілік қоршаған ортаны қорғау күні қарсаңында еліміздің барлық өңірінде «Таза Қазақстан» науқаны аясында экологиялық акциялар өтуде. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев бастамашылық еткен жалпыұлттық жоба небәрі екі жылдың ішінде еліміздің қалалары мен ауылдарын абаттандыруға әрі көгалдандыруға бағытталған бұқаралық қоғамдық қозғалысқа айналды. Бұған қоса «Таза Қазақстан» құндылықтары ең жоғары конституциялық мәртебеге ие болды. Атап айтқанда, жаңа Ата Заңның преамбуласында алғаш рет табиғатты аялау қажет екені нақты көрсетілген. Ал Қазақстан Республикасы қызметінің негіз құраушы қағидаттары қатарында жауапты әрі жасампаз отаншылдық идеясын ілгерілету және жоғары экологиялық мәдениетті қалыптастыру міндеті белгіленді. «Таза Қазақстан» жобасы «Заң және Тәртіп» қағидатымен әрі «Адал азамат» бағдарламасымен қатар жаңа қоғамдық этиканы қалыптастырудың маңызды құралы болып саналады. Сол себепті Мемлекет басшысы өзінің сөйлеген сөздерінде жауапкершілікке, саналылыққа, құқықтық тәртіпті сақтауға, ең бастысы отансүйгіштікке негізделген мінез-құлық модельін орнықтыру мен ілгерілетудің маңыздылығына ерекше назар аударады. Жауапты әрі жасампаз отаншылдық әр азаматтың айналасындағы тазалық пен тәртіпті сақтауынан, табиғатқа жанашырлықпен қарауынан және вандализмге қарсы күресінен басталады. Екі жыл ішінде «Таза Қазақстан» жобасы аясында нақты нәтижелерге қол жеткізілді. Ел бойынша шамамен 6,5 миллион адамның қатысуымен 1,5 мың экологиялық іс-шара өткізілді. Соның ішінде ең алдымен жастардың белсенділігін ерекше атап өту қажет. Белсенді азаматтардың ұйытқы болуымен 2 миллион тонна қоқыс жиналып, шамамен 5,5 миллион ағаш отырғызылды. Сонымен қатар елімізге келген мемлекет басшыларының, танымал өнер қайраткерлері мен спортшылардың «Таза Қазақстан» жобасын қолдап, ағаш отырғызуы игі дәстүрге айналды. Осылайша, Қазақстан қоғамдық бірлікті күрделі әрі абстрактілі идеологиялық тұжырымдамалар төңірегінде емес, баршаға түсінікті қарапайым әрі әмбебап құндылықтар негізінде қалыптастыруға болатынын айқын көрсетіп, жаңа үрдістің негізін қалауда. Мәселен, жуырда Парламентте саяси партиялардың барлығы өз бағдарламалары мен жарғыларына «Таза Қазақстан» қағидаттарын енгізуі қажет екені туралы ұсыныс айтылды. Түптеп келгенде, бұл – идеологиялық жаңғырудың іргетасы. Осылайша, «Таза Қазақстан» жобасы кең қоғамдық қолдауға ие болып қана қоймай, біртіндеп күнделікті өміріміздің ажырамас бөлігіне де айналып келеді.

Сегодня, на совместном заседании Палат Парламента депутаты во втором чтении приняли 6 Конституционных законов: 1. О Президенте Республики Казахстан 2. О Курултае Республики Казахстан и статусе его депутатов 3. О Қазақстан Халық Кеңесі 4. О статусе столицы Республики Казахстан 5. Об административно-территориальном устройстве Республики Казахстан 6. О приведении в соответствие с Конституцией ряда конституционных законов (о выборах, о республиканском референдуме, о Правительстве, о судебной системе, о Конституционном Суде, об Уполномоченном по правам человека, о Прокуратуре и другие). Принятие данного пакета конституционных законов подтверждает системный и последовательный характер государственной политики: от концептуальных инициатив к конкретным правовым механизмам. Это важнейший этап реализации Конституционной реформы – 2026, который закрепляет правовые контуры обновленной государственно-политической модели.

Бүгін Парламент палаталарының бірлескен отырысында депутаттар екінші оқылымда 6 Конституциялық заңды қабылдады: 1. «Қазақстан Республикасының Президенті туралы»; 2. «Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы»; 3. «Қазақстан Халық Кеңесі туралы»; 4. «Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы»; 5. «Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы»; 6. «Бірқатар конституциялық заңдарды Конституцияға сәйкестендіру туралы» (сайлау туралы, республикалық референдум туралы, Үкімет туралы, сот жүйесі туралы, Конституциялық Сот туралы, Адам құқықтары жөніндегі уәкіл туралы, Прокуратура туралы және басқа да заңдар). Аталған конституциялық заңдар пакетінің қабылдануы мемлекеттік саясаттың тұжырымдамалық бастамалардан нақты құқықтық тетіктерге дейінгі жүйелі әрі дәйекті сипатын бекітеді. Бұл – жаңартылған мемлекеттік-саяси модельдің құқықтық негіздерін нығайтатын 2026 жылғы Конституциялық реформаны жүзеге асырудағы аса маңызды кезең.

В новой Конституции, принятой в марте этого года на референдуме, закреплено, что конституционными законами определяются в том числе административно-территориальное устройство Республики Казахстан, статус столицы, а также порядок образования, формирования состава, полномочия и организация деятельности Қазақстан Халық Кеңесі. Сегодня, на совместном заседании палат Парламента депутатами в первом чтении рассмотрены соответствующие проекты Конституционных законов: 1. Об административно-территориальном устройстве Республики Казахстан; 2. О статусе столицы Республики Казахстан; 3. О Қазақстан Халық Кеңесі. Конституционные законы об административно-территориальном устройстве и о статусе столицы призваны сформировать устойчивую правовую основу территориальной организации государства, а также повысить эффективность работы органов государственного управления. Положения Конституционного закона о Қазақстан Халық Кеңесі направлены на выстраивание прогрессивной институциональной модели взаимодействия государства и общества, повышение качества принимаемых решений, укрепление общественного согласия и развитие механизмов участия граждан в управлении государством. Это напрямую соответствует нормам статьи 4 новой Конституции, где сказано, что народ является единственным источником государственной власти. Таким образом, планомерная работа по реализации конституционной реформы продолжается.

Биылғы наурызда өткен референдумда қабылданған жаңа Конституцияға сәйкес, Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы, астананың мәртебесі, сондай-ақ Қазақстан Халық Кеңесін құру, оның құрамын қалыптастыру тәртібі, өкілеттіктері мен қызметін ұйымдастыру конституциялық заңдармен айқындалады. Бүгін Парламент палаталарының бірлескен отырысында депутаттар бірінші оқылымда келесідей Конституциялық заң жобаларын қарады: 1. «Қазақстан Республикасының әкімшілік-аумақтық құрылысы туралы»; 2. «Қазақстан Республикасы астанасының мәртебесі туралы»; 3. «Қазақстан Халық Кеңесі туралы». Әкімшілік-аумақтық құрылыс және астананың мәртебесі туралы конституциялық заңдар мемлекеттің аумақтық ұйымдастырылуының орнықты құқықтық негізін қалыптастыруға, сондай-ақ мемлекеттік басқару органдары жұмысының тиімділігін арттыруға бағытталған. «Қазақстан Халық Кеңесі туралы» конституциялық заңның ережелері мемлекет пен қоғамның өзара іс-қимылының прогрессивті институционалдық моделін қалыптастыруға, қабылданатын шешімдердің сапасын арттыруға, қоғамдық келісімді нығайтуға және азаматтардың мемлекеттік басқаруға қатысу тетіктерін дамытуға арналған. Бұл жаңа Конституцияның 4-бабындағы «халық – мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы» деген нормаға толық сәйкес келеді. Осылайша, конституциялық реформаны іске асыру жұмысы жүйелі түрде жалғасуда.

Продолжается поступательная работа по реализации основных положений и норм новой Конституции, принятой на референдуме в марте этого года. Сегодня, на совместном заседании палат Парламента депутаты в первом чтении рассмотрели три законопроекта: 1. Новая редакция Конституционного закона «О Президенте Республики Казахстан», которая состоит из 8 глав и 43 статей. 2. Новая редакция Конституционного закона «О Курултае Республики Казахстан и статусе его депутатов», состоящая из 12 глав и 60 статей. 3. «О внесении изменений и дополнений в Конституционный закон Республики Казахстан «О выборах в Республике Казахстан». Предлагаемые изменения направлены на: – адаптацию действующего законодательства к новой Конституции, – институциональное обновление государственно-политической модели, – выстраивание системной правовой основы дальнейшей политической модернизации. Процесс гармонизации законодательства и предстоящие выборы в Курултай олицетворяют начало нового этапа развития страны на основе конституционных принципов и ценностей Справедливого Казахстана.

Биыл наурыз айында қабылданған жаңа Конституцияның негізгі ережелері мен нормаларын жүзеге асыруға қатысты жұмыс кезең-кезеңімен атқарылып жатыр. Бүгін Парламент Палаталарының бірлескен отырысында депутаттар бірінші оқылымда үш заң жобасын қарады: 1. «Қазақстан Республикасының Президенті туралы» Конституциялық заңның жаңа редакциясы. Бұл заң жобасында 8 тарау мен 43 бап бар. 2. «Қазақстан Республикасының Құрылтайы және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық заңның жаңа редакциясы. Бұл заң жобасында 12 тарау мен 60 бап бар. 3. «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Конституциялық заңға өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы». Ұсынылып отырған өзгерістердің мақсаты: қолданыстағы заңнаманы жаңа Конституцияға бейімдеу, мемлекеттік-саяси үлгіні институционалдық тұрғыдан жаңарту, саяси жаңғыру үдерісін жалғастыру үшін жүйелі құқықтық негіз қалыптастыру. Заңнаманы үйлестіру үдерісі және алдағы уақытта өтетін Құрылтай сайлауы конституциялық қағидаттар мен Әділетті Қазақстанның құндылықтары негізінде елімізді өркендетудің жаңа кезеңінің басталғанын айғақтайды.

Принятие новой Конституции означает переход к новой, современной и динамичной государственно-политической модели. Результаты голосования подтвердили высокий уровень консолидации нашего общества вокруг президентского курса реформ. Но принятие Конституции – это только первый этап. Как было сказано Главой государства, впереди еще большая работа по гармонизации законодательной базы. Только на первом этапе необходимо принять 5 новых конституционных законов, порядка 60 кодексов и законов. Затем предстоит сформировать новые институты: Курултай и Қазақстан Халық Кеңесі. И третье, самое главное – планомерная работа по укоренению в обществе новых конституционных принципов и ценностей. Это, в первую очередь, Независимость и Суверенитет, идея Справедливого Казахстана, принципы Закон и Порядок, единство и солидарность, межэтническое и межконфессиональное согласие, развитие человеческого капитала, ценности культуры, образования, науки и инноваций, трудолюбия, прогресса, бережное отношение к природе. Таким образом, с принятием Конституции выстраивается единый смысловой каркас новой общественной этики на всех уровнях: конституциональном, институциональном и идеологическом.

Жаңа Конституцияны қабылдау жаңа, заманауи әрі серпінді мемлекеттік-саяси модельге көшкенімізді білдіреді.  Дауыс беру нәтижелері біздің қоғамның президенттік реформалардың төңірегіне топтасып, тұтаса түсетінін растады.  Алайда, Ата Заңды қабылдау – алғашқы кезең ғана.  Мемлекет басшысы айтқандай, алдымызда заңнамалық базаны үйлесімді ету бойынша ауқымды жұмыс күтіп тұр. Алғашқы кезеңнің өзінде жаңадан 5 конституциялық заңды және шамамен 60 кодекс пен заңды қабылдау қажет.  Одан кейін Құрылтай және Қазақстан Халық Кеңесі секілді жаңа институттарды қалыптастыру міндеті тұр.  Үшінші, ең басты міндет – жаңа конституциялық қағидаттар мен құндылықтарды қоғамдық санада орнықтыру бойынша жүйелі жұмыс жүргізу. Бұл дегеніміз, ең алдымен, Тәуелсіздік және Егемендік, Әділетті Қазақстан идеясы, Заң және Тәртіп қағидаттары, бірлік және ынтымақ, ұлтаралық және конфессияаралық келісім, адами капиталды дамыту, мәдениет, білім, ғылым және инновация құндылықтары, еңбекқорлық, прогресс, табиғатқа деген қамқорлық.  Осылайша, Ата Заңның қабылдануымен конституциялық, институционалдық және идеологиялық деңгейлерде жаңа қоғамдық әдептің біртұтас мағыналық негізі қалыптасады.

Сегодня Правительством утверждена Программа «Дети Казахстана», разработанная по поручению Президента Касым-Жомарта Токаева, данному на заседании Национального Курултая в Бурабай. Программа «Дети Казахстана» является продолжением системной и последовательной работы государства в сфере защиты прав детей. Этот комплексный документ консолидирует и систематизирует все действующие механизмы по обеспечению и защите прав детей во всех ключевых сферах. Программа укрепляет межведомственное взаимодействие госорганов и формирует единое видение развития госполитики в интересах детей на предстоящие годы. Наряду с этим, Программа «Дети Казахстана» напрямую соответствует целому ряду Целей устойчивого развития ООН. План действий Программы на 2026-2030 годы включает 158 новых конкретных мер по совершенствованию системы правовой защиты, безопасности и социальной поддержки детей. В рамках Плана действий предусматриваются меры по охране здоровья, расширению детской инфраструктуры, внедрению цифрового сопровождения маршрута ребенка, обеспечению онлайн-безопасности и т.д. Предусмотрена дальнейшая реализация и актуализация нормативно-правовой базы в сфере прав детей. В целом, Программа «Дети Казахстана» представляет собой комплексный и долгосрочный документ, служащий основой госполитики в сфере защиты прав детей и обеспечения благополучия подрастающего поколения. Таким образом, вопросы защиты и безопасности детей являются одними из приоритетных направлений и всегда находятся в фокусе внимания Президента Касым-Жомарта Токаева.