مطالعات جهان عرب
الذهاب إلى القناة على Telegram
● محمدرضا عشوری مقدم ● کارشناس و پژوهشگر جريانهاى فکری معاصر در جهان عرب ● دانشجوی دکتری تاریخ ارتباط با ادمین: @ashooryreza 📍دوحه, قطر
إظهار المزيد1 611
المشتركون
-224 ساعات
-57 أيام
+31430 أيام
جاري تحميل البيانات...
جذب المشتركين
سبتمبر '26
سبتمبر '26
+3
في 0 قنوات
أغسطس '26
+337
في 2 قنوات
Get PRO
يوليو '26
+42
في 3 قنوات
Get PRO
يونيو '26
+17
في 1 قنوات
Get PRO
مايو '26
+30
في 4 قنوات
Get PRO
أبريل '26
+2
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '26
+2
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '26
+14
في 2 قنوات
Get PRO
يناير '26
+5
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '25
+13
في 2 قنوات
Get PRO
نوفمبر '25
+8
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '25
+54
في 6 قنوات
Get PRO
سبتمبر '25
+5
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '25
+29
في 4 قنوات
Get PRO
يوليو '25
+102
في 4 قنوات
Get PRO
يونيو '25
+11
في 1 قنوات
Get PRO
مايو '25
+20
في 3 قنوات
Get PRO
أبريل '25
+13
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '25
+43
في 1 قنوات
Get PRO
فبراير '25
+29
في 1 قنوات
Get PRO
يناير '25
+56
في 4 قنوات
Get PRO
ديسمبر '24
+25
في 1 قنوات
Get PRO
نوفمبر '24
+15
في 2 قنوات
Get PRO
أكتوبر '24
+13
في 1 قنوات
Get PRO
سبتمبر '24
+3
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '24
+32
في 5 قنوات
Get PRO
يوليو '24
+15
في 1 قنوات
Get PRO
يونيو '24
+9
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '24
+14
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '24
+56
في 2 قنوات
Get PRO
مارس '24
+19
في 1 قنوات
Get PRO
فبراير '24
+25
في 1 قنوات
Get PRO
يناير '24
+13
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '23
+16
في 1 قنوات
Get PRO
نوفمبر '23
+6
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '23
+15
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '23
+13
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '23
+42
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '23
+49
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '23
+82
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '23
+12
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '23
+66
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '23
+30
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '23
+10
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '23
+25
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '22
+34
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '22
+28
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '22
+78
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '22
+26
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '22
+18
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '22
+6
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '22
+6
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '22
+7
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '22
+26
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '22
+17
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '22
+3
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '22
+5
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '21
+2
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '21
+5
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '21
+7
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '21
+16
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '21
+2
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '21
+8
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '21
+7
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '21
+8
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '21
+8
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '21
+10
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '21
+19
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '21
+8
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '20
+1 000
في 0 قنوات
| التاريخ | نمو المشتركين | الإشارات | القنوات | |
| 07 سبتمبر | 0 | |||
| 06 سبتمبر | 0 | |||
| 05 سبتمبر | 0 | |||
| 04 سبتمبر | 0 | |||
| 03 سبتمبر | +2 | |||
| 02 سبتمبر | +1 | |||
| 01 سبتمبر | 0 |
منشورات القناة
برای کسانی که میخواهند تحولات اندیشه سیاسی اسلامی و میراث فکری شیخ یوسف قرضاوی در قطر را بهتر بشناسند، پیگیری آثار دکتر عصام البشیر اهمیت ویژهای دارد.
البشیر از شاگردان و همراهان قدیمی قرضاوی و از چهرههای مهم حلقه علمی شکلگرفته پیرامون وی پس از حضور در کشور قطر به شمار میرود. اهمیت وی فقط محدود به رابطه استاد و شاگردی نیست، بلکه در آثارش میتوان تلاش برای تبیین، بازخوانی و ادامه روش فکری قرضاوی را مشاهده کرد.
به همین دلیل، آثار البشیر برای پژوهشگرانی که میخواهند بدانند اندیشه قرضاوی چگونه در میان شاگردان و نسل پس از وی بازخوانی و تداوم یافت، اهمیت خاصی دارد به ویژه در موضوعاتی مانند فقه مقاصدی، تجدید اندیشه اسلامی و مفهوم وسطیه.
یکی از جدیدترین نمونهها، مقاله البشیر با عنوان «معالم التجديد في المصطلحات والمفاهيم عند العلامة يوسف القرضاوي» است که در سال ۲۰۲۵ در مجله دانشکده شریعت دانشگاه قطر منتشر شد. البشیر در این مقاله بخشی از مبانی روششناختی قرضاوی را صورتبندی میکند و نشان میدهد که مکتب «وسطیه» مد نظر وی متکی بر مجموعهای از اصول در فهم نص، مقاصد و نسبت میان ثابت و متغیر بوده است.
@mr_ashoori
| 2 |  برای کسانی که میخواهند تحولات اندیشه سیاسی اسلامی و میراث فکری شیخ یوسف قرضاوی در قطر را بهتر بشناسند، پیگیری آثار دکتر عصام البشیر اهمیت ویژهای دارد.
البشیر از شاگردان و همراهان قدیمی قرضاوی و از چهرههای مهم حلقه علمی شکلگرفته پیرامون وی پس از حضور در کشور قطر به شمار میرود. اهمیت وی فقط محدود به رابطه استاد و شاگردی نیست، بلکه در آثارش میتوان تلاش برای تبیین، بازخوانی و ادامه روش فکری قرضاوی را مشاهده کرد.
به همین دلیل، آثار البشیر برای پژوهشگرانی که میخواهند بدانند اندیشه قرضاوی چگونه در میان شاگردان و نسل پس از وی بازخوانی و تداوم یافت، اهمیت خاصی دارد به ویژه در موضوعاتی مانند فقه مقاصدی، تجدید اندیشه اسلامی و مفهوم وسطیه.
یکی از جدیدترین نمونهها، مقاله البشیر با عنوان «معالم التجديد في المصطلحات والمفاهيم عند العلامة يوسف القرضاوي» است که در سال ۲۰۲۵ در مجله دانشکده شریعت دانشگاه قطر منتشر شد. البشیر در این مقاله بخشی از مبانی روششناختی قرضاوی را صورتبندی میکند و نشان میدهد که مکتب «وسطیه» مد نظر وی متکی بر مجموعهای از اصول در فهم نص، مقاصد و نسبت میان ثابت و متغیر بوده است.
@mr_ashoori | 1 |
| 3 |  +1کتاب «جنگهای عثمانی و فارسی (صفوی) و تأثیر آنها بر افول پیشروی اسلامی در اروپا» نوشته دکتر محمد عبد اللطيف هريدي، از آن دست آثاری است که سراغ پرسشی بزرگ رفته است. کتابی ۹۳ صفحهای که نخستین بار در ۱۹۸۷ در قاهره منتشر شد.
هريدي در این اثر، به جنگها و رقابتهای عثمانی و صفوی و تأثیر آن بر تحولات سیاسی و نظامی منطقه میپردازد و به طور خاص این پرسش را دنبال میکند که درگیریهای طولانی در جبهه شرقی عثمانی، چه نسبتی با روند فتوحات این دولت در اروپا و سپس تغییر موازنه قدرت به سود اروپاییان داشته است.
نویسنده برای این بررسی از مجموعهای از منابع و اسناد تاریخی، از جمله منابع ترکی عثمانی، بهره برده است.
یکی از نقاط تمرکز کتاب، ماجرای پیشروی عثمانیها در قلب اروپا و شکست آنها در محاصره وین در ۱۶۸۳ است. شکستی که از به عنوان آغاز تغییر موازنه قدرت میان عثمانی و قدرتهای اروپایی شناخته میشود.
این کتاب هنوز میتواند یک پرسش مهم را پیش روی خواننده بگذارد: در دورهای که عثمانی و صفوی درگیر رقابت خود بودند، اروپا چگونه و با چه راهبردی موازنه را به سود خود تغییر داد!؟
@mr_aShoori | 619 |
| 4 |  روابط مسکو–ابوظبی ترکیبی از همکاریهای ژئوپلیتیک، منافع اقتصادی و انرژی است که علیرغم روابط راهبردی امارات با آمریکا، به شکلی متوازن حفظ شده است.
برای مثال، امارات و روسیه در قالب اوپکپلاس همکاری نزدیک در تعیین سهمیههای تولید نفت دارند، که این موضوع باعث شده روابطشان در بازار انرژی بسیار استراتژیک شود.
در عین حال، امارات با وجود فشارهای غرب، بعد از جنگ اوکراین نیز رابطه خود با روسیه را قطع نکرد و حتی به یکی از مسیرهای مهم تجاری و مالی روسیه در دوره تحریمهای غرب تبدیل شد.
ویدئوی پیوست: بدرقه گرم و در آغوش کشیدن بن زاید، حاکم امارات را توسط پوتین در سفر به مسکو نشان میدهد.
@mr_ashoori | 60 |
| 5 | روابط مسکو–ابوظبی ترکیبی از همکاریهای ژئوپلیتیک، منافع اقتصادی و انرژی است که علیرغم روابط راهبردی امارات با آمریکا، به شکلی متوازن حفظ شده است.
برای مثال، امارات و روسیه در قالب اوپکپلاس همکاری نزدیک در تعیین سهمیههای تولید نفت دارند، که این موضوع باعث شده روابطشان در بازار انرژی بسیار استراتژیک شود.
در عین حال، امارات با وجود فشارهای غرب، بعد از جنگ اوکراین نیز رابطه خود با روسیه را قطع نکرد و حتی به یکی از مسیرهای مهم تجاری و مالی روسیه در دوره تحریمهای غرب تبدیل شد.
ویدئوی پیوست: بدرقه گرم و در آغوش کشیدن بن زاید، حاکم امارات را توسط پوتین در سفر اخیر به مسکو نشان میدهد.
@mr_ashoori | 1 |
| 6 | روابط ایران و جهان عرب همچنان یک «پارادوکس مستمر» است!
از یک طرف همسایگی جغرافیایی، پیوندهای فرهنگی -مذهبی و منافع اقتصادی مشترک این روابط را به سمت همگرایی سوق میدهد، و از طرف دیگر رقابتهای ژئوپولیتیک، شکافهای هویتی و میراث تاریخیِ بیاعتمادی، مرتباً مانع این همگرایی میشوند.
من فکر میکنم آینده روابط ایران و جهان عرب، دستکم در کوتاه مدت و با این روند مناسبات، از این قالب فراتر نخواهد رفت:
- استمرار رقابت در حوزههای نفوذ سیاسی و امنیتی
- همگرایی محدود و گزینشی در حوزههای اقتصادی و انسانی
شاید بتوان اسم این روابط را یک «ازدواج اجباری» گذاشت: هیچکدام نمیتوانند طرف مقابل را ترک کنند، اما هیچکدام هم حاضر نیستند کاملاً اعتماد کنند.
@mr_ashoori | 142 |
| 7 |  «زندگیام آنگونه که زیستم»، روایت شکلگیری طبقهای روشنفکر در عربستان سعودی است.
ثریا التُرکی، متعلق به نسلی در عربستانِ قرن بیستم است که میان دو جهان زندگی کرد: جهان ارزشهای سنتی و سنت قبیلهای، و جهان آموزش مدرن، دانشگاه، نفت، شهرنشینی و ارتباط با غرب. اهمیت کتاب وی نیز در آن است که این گذار تاریخی را نه از منظر سیاست، بلکه از خلال تجربه زندگی روزمره روایت میکند، تجربهای که در آن نسل جدید تلاش کرد میان سنت، دین، خانواده و الزامات جهان مدرن تعادل برقرار کند.
کتاب ثریا الترکی، سندی مهم درباره تغییر نقش زن سعودی است که تغییرات اجتماعی را نه به عنوان شورش علیه سنت، بلکه به عنوان فرایندی تدریجی و درون ساختارهای فرهنگی جامعه توضیح میدهد.
از این منظر، تصویری متفاوت از عربستان ارائه میدهد: نه به عنوان کشور پادشاهیِ عربِ صادرکننده نفت، بلکه جامعهای از انسانها که تجربه پیچیدهِ تغییر را از سر میگذرانند.
ارزش اصلی کتاب در آن است که نشان میدهد جوامع خلیج فارس تلاش میکنند بدون گسست کامل از سنت، مسیر خاص خود را برای ورود به جهان مدرن بسازند. زندگی ثریا الترکی، بخشی از تاریخ اجتماعی عربستان است.
@mr_ashoori | 102 |
| 8 |  عمان نه مثل سعودی فکر میکند، نه مثل امارات عمل میکند و نه وارد رقابتهای ایدئولوژیک میشود.
فلسفه سیاست خارجی مسقط ساده است:
بقا مهمتر از نمایش قدرت،
میانجیگری کمهزینهتر از درگیری،
و تعادل بهتر از قطببندی است.
عمان محصول «اقیانوس هند» و نه فقط خلیج فارس است. گذشته از باورهای مذهبی، همین پیوند دریایی نیز ذهنیتش را هم عملگراتر و تجاریتر کرده تا ایدئولوژیک و قبیلهای.
شاید راز سیاستورزی عمانی همین باشد:
در منطقهای که همه بلند حرف میزنند، مسقط آرام بازی میکند.
@mr_ashoori | 270 |
| 9 | یکی از تفاوتهای مهم اندیشه سیاسی خلیج فارس با بسیاری از جریانهای عربی، نگاه آن به «بقا» است.
در بخش بزرگی از ادبیات سیاسی عربِ قرن بیستم، مفاهیمی مثل وحدت عربی، انقلاب یا مبارزه ایدئولوژیک محور بودند، اما در خلیج فارس مخصوصاً بعد از دهه ۱۹۷۰ بخش زیادی از تفکر سیاسی حول یک سؤال شکل گرفت:
«دولتهای کوچک چطور میتوانند در میان قدرتهای بزرگ منطقهای دوام بیاورند؟»
برای همین در نوشتهها و سخنرانیهای متفکرانی مثل عبدالله بشارة یا محمد الرمیحی، بیش از آنکه از ایدئولوژی حرف زده شود، از موازنه، دیپلماسی، اقتصاد، ائتلاف و امنیت منطقهای بحث میشود.
شاید به همین دلیل، سیاست خارجی کشورهای عرب خلیج فارس معمولاً عملگراتر (پراگماتیکتر) از دیگر کشورهای عربی به نظر میرسد. چون تجربه تاریخی این منطقه، بیشتر با دغدغه بقا و ثبات شکل گرفته است.
📚 برای درک این نگاه، خواندن خاطرات و نوشتههای اولیه مربوط به شکلگیری شورای همکاری خلیج فارس بسیار حائز اهمیت است.
@mr_ashoori | 128 |
| 10 |  +3📚 در میان ادبیات سفرنامهنویسیِ استعماری درباره جنوب خلیج فارس، کتاب «خطرات کاوش در جزيرة العرب» نوشته برتراند توماس، جایگاه خاصی دارد. نه فقط بهعنوان روایت یک ماجراجویی، بلکه بهمثابه سندی از تداخل سیاست، جغرافیا و قدرت در عمانِ اوایل قرن بیستم.
نویسنده که کارگزار بریتانیا در عراق بود و سپس بهعنوان مسئول مالی به دربار مسقط پیوست، روایت خود را به سعید بن تیمور آل سعید، سلطان عمان تقدیم کرده است. این اثر در سال ۱۹۳۱ در نیویورک منتشر شد و ۳۹۶ صفحه دارد.
توماس در این کتاب، به سه سفر مهم خود در عمان میپردازد: سفر به ساحل باطنه، سفر به خصب که با شکست در مذاکره همراه شد، و سفر به رأسالحد تا ظفار که در آن حتی هدف تیراندازی نیز قرار گرفت.
اگر به تاریخ کشور عمان، مناسبات قدرت قبیلهای، یا نقش بریتانیا در شکلدهی به ساختار سیاسی مسقط علاقهمند باشید، این کتاب منبعی دستاول است. اما فقط در صورتی که آن را با عینک انتقادی بخوانید. ارزش آن بیش از آنکه در روایت قهرمانانه یک ماجراجو باشد، در بازتاب لایههای پنهان رقابت قدرت و محدودیت اقتدار دولت مرکزی در دهههای پیش از تثبیت دولت مدرن عمان است.
@mr_ashoori | 130 |
| 11 | ائتلافها در خلیج فارس: همگرایی تاکتیکی یا واگرایی راهبردی؟
در سالهای اخیر، ائتلاف کشورهای شورای همکاری خلیج فارس (به ویژه عربستان و امارات) بهعنوان نماد «امنیت جمعی و همکاری منطقهای» معرفی میشد. اما تحولات اخیر نشان داد که این ائتلافها بیشتر به همگرایی تاکتیکی شباهت دارند تا همگرایی راهبردی:
1️⃣ اختلافات پنهان در پروندههای راهبردی
پروندههای یمن، لبنان، سودان و مدیریت بحران غزه نشان میدهد که علنی شدن اختلافات، دیگر محدود به تاکتیکهای موقت نیست.
اختلافات به سطح محاسبات راهبردی و اولویتبندی منافع ملی رسیده است.
2️⃣ شکاف گفتمانی و عملی
زبان همکاری تقویت شده اما عمل، مبتنی بر رقابت کنترلشده است.
این شکاف، نه تنها مدیریت بحرانها را پیچیدهتر میکند، بلکه فرصتهای دیپلماسی منطقهای را محدود میسازد.
3️⃣ پیامدها برای بازیگران کوچک و میانجیها
کشورهایی مثل قطر، که نقش میانجی دارند، اکنون میتوانند از این شکاف بهرهبرداری کنند و اعتبار و نفوذ خود را افزایش دهند.
اما تداوم این وضعیت، ریسک ناپایداری ائتلافها و پیچیدگی مدیریت بحرانهای منطقهای را بالا میبرد.
سؤال اینجاست:
آیا خلیج فارس وارد مرحلهای شده که «همگرایی تاکتیکی» به «واگرایی راهبردی» تبدیل شده است؟ این تحول چه پیامدهایی برای امنیت و ثبات منطقه دارد؟
📌 محمدرضا عشوری
@mr_ashoori | 46 |
| 12 |  تُرکی الدخیل پس از دوره سفارت در امارات و مدیریت العربیه حالا به نوعی نماینده نسل جدید نخبگان سعودی شده که از ادبیات سیاسی تقابلی دهه ۲۰۰۰ فاصله گرفته و بیشتر روی هویت ملی، فرهنگ، توسعه و بازسازی روایت تاریخی عربستان تمرکز دارد.
این تغییر فقط منحصر به او نیست، نشانه یک جابهجایی عمیقتر در فضای فکری طیفی از نخبگان سعودی است. اگر در دهههای گذشته مسئله اصلی، ژئوپلیتیک و تقابلهای ایدئولوژیک بود امروز اولویت به سمت «روایت از خود» تغییر کرده است.
روشنفکرانی مثل الدخیل حالا بیش از گذشته درگیر بازتعریف هویت "عربستانی" هستند. اینکه عربستان «چه بوده»، «چه نیست» و «میخواهد چه باشد».
@mr_ashoori | 21 |
| 13 |  برای کسانی که میخواهند تحولات فکری جهان عرب را بهتر بشناسند، مطالعه شیخ «محمد الخضر حسین» بسیار مهم است.
خضر حسین، عالم تونسی و نخستین شیخ غیرمصری الازهر است که در مهمترین منازعات فکری مصرِ پساعثمانی حضور داشت و درباره مسائلی چون اسلام، خلافت، حکومت، اصلاح دینی و رابطه سنت و تجدد مواضع مهمی اتخاذ کرد.
اهمیت خضر حسین زمانی بیشتر آشکار میشود که او را در کنار متفکرانی مثل علی عبدالرازق و طه حسین بخوانیم. کتاب مهم وی «نقض كتاب الإسلام وأصول الحكم» که در واقع پاسخ او به نظرات علی عبدالرازق بود، یکی از منابع مهم برای فهم مناقشه فکری پیرامون خلافت پس از سقوط عثمانی بهشمار میرود.
خضر حسین را نباید صرفا به عنوان یک «عالم سنتگرا» خواند. وی محصول دورهای بود که جهان عرب با پرسشهای بنیادینی درباره دین، دولت، خلافت، هویت و مدرنیته مواجه شده بود. شاید مهمترین دلیل مطالعه وی همین باشد:
برای فهم اندیشه عربی معاصر، فقط نباید به کسانی نگاه کرد که بعدها مشهور شدند، باید کسانی را هم خواند که در همان زمان در میدان واقعی منازعات فکری حضور داشتند.
@mr_ashoori | 4 726 |
| 14 | برای کسانی که میخواهند تحولات فکری جهان عرب را بهتر بشناسند، مطالعه «محمد الخضر حسین» بسیار مهم است.
خضر حسین، عالم تونسی و نخستین شیخ غیرمصری الازهر است که در مهمترین منازعات فکری مصرِ پساعثمانی حضور داشت و درباره مسائلی چون اسلام، خلافت، حکومت، اصلاح دینی و رابطه سنت و تجدد مواضع مهمی اتخاذ کرد.
اهمیت خضر حسین زمانی بیشتر آشکار میشود که او را در کنار متفکرانی مثل علی عبدالرازق و طه حسین بخوانیم. کتاب مهم وی «نقض كتاب الإسلام وأصول الحكم» که در واقع پاسخ او به نظرات علی عبدالرازق بود، یکی از منابع مهم برای فهم مناقشه فکری پیرامون خلافت پس از سقوط عثمانی است.
خضر حسین را نباید صرفاً به عنوان یک «عالم سنتگرا» خواند. وی محصول دورهای بود که جهان عرب با پرسشهای بنیادینی درباره دین، دولت، خلافت، هویت و مدرنیته مواجه شده بود. شاید مهمترین دلیل مطالعه وی همین باشد: برای فهم اندیشه عربی معاصر، فقط نباید به کسانی نگاه کرد که بعدها مشهور شدند، باید کسانی را هم خواند که در همان زمان در میدان واقعی منازعات فکری حضور داشتند.
@mr_ashoori | 1 |
| 15 | برای کسانی که میخواهند تحولات فکری جهان عرب را بهتر بشناسند، مطالعه «محمد الخضر حسین» بسیار مهم است.
خضر حسین، عالم تونسی و نخستین شیخ غیرمصری الازهر است که در مهمترین منازعات فکری مصرِ پساعثمانی حضور داشت و درباره مسائلی چون اسلام، خلافت، حکومت، اصلاح دینی و رابطه سنت و تجدد مواضع مهمی اتخاذ کرد.
اهمیت خضر حسین زمانی بیشتر آشکار میشود که او را در کنار متفکرانی مثل علی عبدالرازق و طه حسین بخوانیم. کتاب مهم وی «نقض كتاب الإسلام وأصول الحكم» که در واقع پاسخ او به نظرات علی عبدالرازق بود، یکی از منابع مهم برای فهم مناقشه فکری پیرامون خلافت پس از سقوط عثمانی است.
خضر حسین را نباید صرفاً به عنوان یک «عالم سنتگرا» خواند. وی محصول دورهای بود که جهان عرب با پرسشهای بنیادینی درباره دین، دولت، خلافت، هویت و مدرنیته مواجه شده بود. شاید مهمترین دلیل مطالعه وی همین باشد:
برای فهم اندیشه عربی معاصر، فقط نباید به کسانی نگاه کرد که بعدها مشهور شدند، باید کسانی را هم خواند که در همان زمان در میدان واقعی منازعات فکری حضور داشتند.
@mr_ashoori | 1 |
| 16 | برای افرادی که میخواهند تحولات فکری جهان عرب را بهتر بشناسند، مطالعه «محمد الخضر حسین» بسیار مهم است.
خضر حسین، عالم تونسی و نخستین شیخ غیرمصری الازهر است که در مهمترین منازعات فکری مصرِ پساعثمانی حضور داشت و درباره مسائلی چون اسلام، خلافت، حکومت، اصلاح دینی و رابطه سنت و تجدد مواضع مهمی اتخاذ کرد.
اهمیت خضر حسین زمانی بیشتر آشکار میشود که او را در کنار متفکرانی مثل علی عبدالرازق و طه حسین بخوانیم. کتاب مهم وی «نقض كتاب الإسلام وأصول الحكم» که در واقع پاسخ او به نظرات علی عبدالرازق بود، یکی از منابع مهم برای فهم مناقشه فکری پیرامون خلافت پس از سقوط عثمانی است.
خضر حسین را نباید صرفاً به عنوان یک «عالم سنتگرا» خواند. وی محصول دورهای بود که جهان عرب با پرسشهای بنیادینی درباره دین، دولت، خلافت، هویت و مدرنیته مواجه شده بود. شاید مهمترین دلیل مطالعه وی همین باشد:
برای فهم اندیشه عربی معاصر، فقط نباید به کسانی نگاه کرد که بعدها مشهور شدند، باید کسانی را هم خواند که در همان زمان در میدان واقعی منازعات فکری حضور داشتند.
@mr_ashoori | 1 |
| 17 |  در میان پژوهشگران جهان عرب که مسئله خلافت را نه صرفاً به عنوان یک موضوع در فقه السیاسة بلکه به مثابه یک مسئله تاریخی و تاریخیشدنِ یک مفهوم سیاسی بررسی کردهاند، نام "وجیه کوثرانی" جایگاه ویژهای دارد.
اهمیت پژوهشهای این اندیشمند و مورخ مطرح و پرتلاش لبنانی در آن است که کوشیده است پرسش از خلافت را از قالب سنتیِ «آیا اسلام نظام خلافت را واجب کرده است یا نه؟» خارج کند و آن را در بستر تحولات تاریخی، ساخت دولت، رابطه سلطان و فقیه، استعمار، ملیگرایی و دگرگونی زبان سیاسی عربی قرار دهد.
یکی از مهمترین آثار وی که در ایران کمتر به آن توجه شده، کتاب «الدولة والخلافة في الخطاب العربي إبان الثورة الكمالية في تركيا» است که نخستین بار در سال۱۹۹۶ منتشر شد. کوثرانی در این اثر به بررسی مجموعهای از متون رشید رضا، علی عبدالرازق و عبدالرحمن الشهبندر در متن بحران خلافت و انقلاب آتاتورکی میپردازد.
اما به نظرم اهمیت واقعی این کتاب در روش آن است. این کتاب برای محققانی جذاب خواهد بود که صرف نظر از مواضع این متفکران، به دنبال پاسخ به این پرسش هستند که چه تحولی باعث شد «خلافت» در قرن بیستم تبدیل به یک مسئله شود؟
@mr_ashoori | 932 |
| 18 |  در میان پژوهشگران جهان عرب که مسئله خلافت را نه صرفاً به عنوان یک موضوع در فقه السیاسة بلکه به مثابه یک مسئله تاریخی و تاریخیشدنِ یک مفهوم سیاسی بررسی کردهاند، نام "وجیه کوثرانی" جایگاه ویژهای دارد.
اهمیت پژوهشهای این اندیشمند و مورخ مطرح و پرتلاش لبنانی در آن است که کوشیده است پرسش از خلافت را از قالب سنتیِ «آیا اسلام نظام خلافت را واجب کرده است یا نه؟» خارج کند و آن را در بستر تحولات تاریخی، ساخت دولت، رابطه سلطان و فقیه، استعمار، ملیگرایی و دگرگونی زبان سیاسی عربی قرار دهد.
یکی از مهمترین آثار وی که در ایران کمتر به آن توجه شده، کتاب «الدولة والخلافة في الخطاب العربي إبان الثورة الكمالية في تركيا» است که نخستین بار در سال۱۹۹۶ منتشر شد. کوثرانی در این اثر به بررسی مجموعهای از متون رشید رضا، علی عبدالرازق و عبدالرحمن الشهبندر در متن بحران خلافت و انقلاب آتاتورکی میپردازد.
اما به نظرم اهمیت واقعی این کتاب در روش آن است. این کتاب برای محققانی جذاب خواهد بود که صرف نظر از مواضع این متفکران، به دنبال پاسخ به این پرسش هستند که چه تحولی باعث شد «خلافت» در قرن بیستم تبدیل به یک مسئله شود؟
@mr_ashoori | 11 |
| 19 | در میان پژوهشگران معاصر در جهان عرب که مسئله خلافت را نه صرفاً به عنوان یک موضوع در فقه السیاسة، بلکه به مثابه یک مسئله تاریخی و تاریخیشدنِ یک مفهوم سیاسی بررسی کردهاند، نام "وجیه کوثرانی" جایگاه ویژهای دارد.
اهمیت پژوهشهای این اندیشمند مطرح و پرتلاش لبنانی در آن است که کوشیده است پرسش از خلافت را از قالب سنتیِ «آیا اسلام نظام خلافت را واجب کرده است یا نه؟» خارج کند و آن را در بستر تحولات تاریخی، ساخت دولت، رابطه سلطان و فقیه، استعمار، ملیگرایی و دگرگونی زبان سیاسی عربی قرار دهد.
یکی از مهمترین آثار وی که در ایران کمتر به آن توجه شده کتاب «الدولة والخلافة في الخطاب العربي إبان الثورة الكمالية في تركيا» است که نخستین بار در سال۱۹۹۶ منتشر شد. کوثرانی در این اثر به بررسی مجموعهای از متون رشید رضا، علی عبدالرازق و عبدالرحمن الشهبندر در متن بحران خلافت و انقلاب آتاتورکی میپردازد.
اما به نظرم اهمیت واقعی این کتاب در روش آن است. این کتاب برای افرادی جذاب خواهد بود که صرف نظر از مواضع این متفکران به دنبال پاسخ به این پرسش هستند که چه تحولی باعث شد «خلافت» در قرن بیستم تبدیل به یک مسئله شود؟
@mr_ashoori | 1 |
| 20 | در میان پژوهشگران معاصر در جهان عرب که مسئله خلافت را نه صرفاً به عنوان یک موضوع در فقه السیاسة، بلکه به مثابه یک مسئله تاریخی و تاریخیشدنِ یک مفهوم سیاسی بررسی کردهاند، نام "وجیه کوثرانی" جایگاه ویژهای دارد.
اهمیت پژوهشهای این اندیشمند مطرح و پرتلاش لبنانی در آن است که کوشیده است پرسش از خلافت را از قالب سنتیِ «آیا اسلام نظام خلافت را واجب کرده است یا نه؟» خارج کند و آن را در بستر تحولات تاریخی، ساخت دولت، رابطه سلطان و فقیه، استعمار، ملیگرایی و دگرگونی زبان سیاسی عربی قرار دهد.
یکی از مهمترین آثار وی که در ایران کمتر به آن توجه شده کتاب «الدولة والخلافة في الخطاب العربي إبان الثورة الكمالية في تركيا» است که نخستین بار در سال۱۹۹۶ منتشر شد. کوثرانی در این اثر به بررسی مجموعهای از متون رشید رضا، علی عبدالرازق و عبدالرحمن الشهبندر در متن بحران خلافت و انقلاب آتاتورکی میپردازد.
اما به نظرم اهمیت واقعی این کتاب در روش آن است. این کتاب برای افرادی جذاب خواهد بود که صرف نظر از مواضع این متفکران به دنبال پاسخ به این پرسش هستند که چه تحولی باعث شد «خلافت» در قرن بیستم تبدیل به یک مسئله شود؟
@mr_ashoori | 6 |
