متاح الآن! بحث تيليغرام 2025 — أهم رؤى العام 
Hikoyalar (G&M)
الذهاب إلى القناة على Telegram
Eng zo'r, sara, tarbiyaviy, saviyali va sevimli @Hikoyalar shu yerda 📜📚📖 @Hikoyalar kanaliga qo'shilish uchun 👇 https://t.me/joinchat/AAAAADuknkYHGVbghYjS1A 👆 ni bosing va OK. Bizni aslo tark etmang! Yaxshilari albatta bo'ladi. Biz izlanishdamiz!
إظهار المزيد6 869
المشتركون
+724 ساعات
+107 أيام
+9330 أيام
جاري تحميل البيانات...
القنوات المماثلة
سحابة العلامات
لا توجد بيانات
هل تواجه مشاكل؟ يرجى تحديث الصفحة أو الاتصال بمدير الدعم الخاص بنا.
الإشارات الواردة والصادرة
---
---
---
---
---
---
جذب المشتركين
يونيو '26
يونيو '26
+172
في 2 قنوات
مايو '26
+284
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '26
+195
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '26
+226
في 1 قنوات
Get PRO
فبراير '26
+192
في 6 قنوات
Get PRO
يناير '26
+292
في 5 قنوات
Get PRO
ديسمبر '25
+221
في 1 قنوات
Get PRO
نوفمبر '25
+215
في 4 قنوات
Get PRO
أكتوبر '25
+183
في 2 قنوات
Get PRO
سبتمبر '25
+268
في 4 قنوات
Get PRO
أغسطس '25
+252
في 1 قنوات
Get PRO
يوليو '25
+170
في 3 قنوات
Get PRO
يونيو '25
+740
في 19 قنوات
Get PRO
مايو '25
+269
في 4 قنوات
Get PRO
أبريل '25
+233
في 1 قنوات
Get PRO
مارس '25
+181
في 3 قنوات
Get PRO
فبراير '25
+280
في 2 قنوات
Get PRO
يناير '25
+303
في 1 قنوات
Get PRO
ديسمبر '24
+282
في 6 قنوات
Get PRO
نوفمبر '24
+283
في 3 قنوات
Get PRO
أكتوبر '24
+291
في 3 قنوات
Get PRO
سبتمبر '24
+306
في 6 قنوات
Get PRO
أغسطس '24
+391
في 6 قنوات
Get PRO
يوليو '24
+319
في 7 قنوات
Get PRO
يونيو '24
+194
في 7 قنوات
Get PRO
مايو '24
+329
في 8 قنوات
Get PRO
أبريل '24
+600
في 11 قنوات
Get PRO
مارس '24
+317
في 33 قنوات
Get PRO
فبراير '24
+452
في 40 قنوات
Get PRO
يناير '24
+450
في 7 قنوات
Get PRO
ديسمبر '23
+307
في 6 قنوات
Get PRO
نوفمبر '23
+751
في 20 قنوات
Get PRO
أكتوبر '23
+1 582
في 32 قنوات
Get PRO
سبتمبر '23
+1 088
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '23
+1 970
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '23
+675
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '23
+492
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '23
+417
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '23
+462
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '23
+376
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '23
+396
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '23
+697
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '22
+507
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '22
+320
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '22
+387
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '22
+360
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '22
+500
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '22
+434
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '22
+297
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '22
+479
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '22
+507
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '22
+539
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '22
+419
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '22
+525
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '21
+489
في 0 قنوات
Get PRO
نوفمبر '21
+455
في 0 قنوات
Get PRO
أكتوبر '21
+504
في 0 قنوات
Get PRO
سبتمبر '21
+467
في 0 قنوات
Get PRO
أغسطس '21
+694
في 0 قنوات
Get PRO
يوليو '21
+657
في 0 قنوات
Get PRO
يونيو '21
+454
في 0 قنوات
Get PRO
مايو '21
+430
في 0 قنوات
Get PRO
أبريل '21
+426
في 0 قنوات
Get PRO
مارس '21
+411
في 0 قنوات
Get PRO
فبراير '21
+720
في 0 قنوات
Get PRO
يناير '21
+1 159
في 0 قنوات
Get PRO
ديسمبر '20
+12 859
في 0 قنوات
| التاريخ | نمو المشتركين | الإشارات | القنوات | |
| 16 يونيو | +1 | |||
| 15 يونيو | +12 | |||
| 14 يونيو | +10 | |||
| 13 يونيو | +13 | |||
| 12 يونيو | +20 | |||
| 11 يونيو | +3 | |||
| 10 يونيو | +8 | |||
| 09 يونيو | +12 | |||
| 08 يونيو | +7 | |||
| 07 يونيو | +11 | |||
| 06 يونيو | +13 | |||
| 05 يونيو | +16 | |||
| 04 يونيو | +23 | |||
| 03 يونيو | +12 | |||
| 02 يونيو | +9 | |||
| 01 يونيو | +2 |
منشورات القناة
— Ассалому алайкум ука яхшимисиз, мен фалончиман, анов куни гаплашгандикку, нима қарорга келдинглар?
— Ваалейкум ассалому, узр, иш битмайдиган бўлди, тақдири қўшилмайди шекилли, бошқа жойдан ҳаракат қилаверинг ака.
— ия, нимага, шу савобли ишда бош бўлинг, қизни тоғасини кўндириб беринг, савоб бўлади ахир, қаердасиз, кўришиб гаплашайлик.
— ака, ўғлингиз кўп марта уйланиб ажрашган экан, устачилик ҳам қилмас экан, сиз айтган маълумотлар ёлғон экан, кўришсак ҳам телефонда гаплашсак ҳам бефойда, бошқа жойга совчи бўлсангиз ҳам рост гапиринг, "ойни этак билан ёпиб бўлмайди".
— ттўғрии, битта - иккита хотин олди, аммо айб ўша хотинларда бўлгани сабаб ажраган, биттасини юраги касал чиқди, иккинчиси ревматизм экан, кейингиси...
— бўлди, етар, тушундим, ўғлингиз "тилло" , келган келинлар ҳаммаси "брак", Аллоҳдан қўрқинг, ёлғон гапириб бева аёлларни алдаб келин қилиб ҳеч қачон ўғлингизни бахтли қила олмайсиз, бошқа бу мавзуда менга телефон қилманг, саломат бўлинг.
Бу ҳаётий ҳикояни нега ёздим?
Кўплар ношуд ўғилларига, " уйланса наркоманлигини ташлар, уйланса ақли кирар, уйланса одам бўлиб қолар" дея яхшигина оилаларни қизларини келин қилиб олиб, натижада эса қиз ва аёлларни ҳаётларини остин - устун бўлишига сабабчи бўлишмоқда.
Жамиятимизда эркак киши хотин олиб хотин қўявериши унчалик уятли ҳисобланилмайди, "ҳа энди турмуши ўхшамабдида" деб қўйишаверади.
Аёл киишини эса эрга тегиб ажрашавериши эса аёл ва оиласи учун ўта оғир зарба ҳисобланади, эр сони кўпайгани сари аёл атрофида турли маломатлар кўпаяди.
Шундай экан, қизни турмушга беришда етти марта эмас, етмиш марта ўйлаб кейин бир қарорга келишни тавсия қиламан.
Шу мавзу ҳақида ўз фикрларингиз ва маслаҳатларингизни изоҳда қолирсангиз кимгадир манфаатли бўлади деган умиддаман.
Саломат бўлинглар.
Facebookdan.
| 2 | Нотаниш рақамдан қўнғироқ:
— Ассалому алайкум яхшимисиз ука, мен фалончи аканинг уйларига келгандим, бева жиянлари бор экан, уч - тўрт кун аввал уйимиздаги аёллар ҳам келиб кетишган экан, бизни ўғлимиз бор, хотини билан ажрашганига беш йил бўлган, хотини билан расман ажрашган, загслари "кесилган", аёлни тоғаларидан куёв билан кўриштиришга рухсат сўрагандим, у киши, "мен бундай ишларга дуч келмаганман, қолаверса ёшман, ёшлари катта бир ака борлар, шулар билан маслаҳатлашсак яхши бўларди" дедилар.
— Ваалейкум ассалому, яхши, фақат бу иш телефонда бирданига битмайдида, бир - икки саволларим бор, саволларимга сиздан жавобни эшитиб кейин маълум бир муддатдан кейин жавоб айтамиз, шунга розимисиз?
— Розиман, беринг саволингизни.
— Ўғлингизни ажрашганига беш йил бўпти, шу беш йил ичида бошқа уйландиларми?
— Йўқ.
— Яхши, ўғлингизни аввалги аёлидан нечта фарзандлари бор ва фарзандлар онаси биланми ёки сизни қарамоғингиздами?
— Икки фарзанди бор, 8 ва беш ёшли қизлари бор, болалар онаси билан кетган.
— Ўғлингиз нима иш билан шуғулланадилар?
— Ўғлим уста, уй қуради.
— Ўғлингизни спиртли ичимликлар ичиш, қимор ўйнаш ва бошқа зарарли одатлари борми?
— ээ, йўғее, ўғлим россаям юввош бола, уйимиздаям ортиқча меҳнат йўқ, келин ўғлимиз билан тинч - тотув яшашса бўлди.
— Яхши, унда уч - тўрт кундан сўнг сизга аниқ хабарини айтаман, ҳа айтгандай, аниқ манзилингизни,ўғлингизни исмларини ва ўзингизни исмингизни менга смс қилиб ёзиб юборинг, Аллоҳ икки оилага ҳам хайрлисини насиб қилсин.
Сухбат тугади, бир оздан сўнг манзил маълумотлари ёзилган смс келди, бундай ишларда энг сахих маълумотларни аёллар тўплай олишини ҳисобга олиб бўлажак келин тараф аёлларини "разведкага" жалб қилдик.
Аёллар раведкани амалга оширгунларига қадар бева қизимиз ҳақида қисқача маълумот бериб ўтаман.
Қиз отасиз катта бўлган, балоғат ёшига етганда уч қизини яхши жойларга турмушга берган она турнақатор навбат билан келаётган совчиларни орасидан ўзини дидига ёққан бир оилани танлайди, ўртада турган ўртакашларни мақтовидан шошиб қолиб яқинларидан маслаҳат ҳам сўрамасдан тўй кунини белгилаб тўй ҳам бўлиб ўтади.
Тўйдан сўнг "тилло" деб мақталган куёв ғирт банги ва дармоед текинхўр экани , "бриллиант" деб мақталган қайнонани олдида эса эртаклардаги ялмоғиз кампир ҳам ип эшолмаслиги, оила бошлиғи ҳисобланмиш ота эса гўёки "ўлик офтоб" (на ёритади ва на иссиғи бор), яъни оилада ўрни йўқлиги сабаб етим келинга нисбатан зулм авжидалиги маълум бўлиб олти ой деганда қиз она уйига қорнида бола билан қайтиб келади, натижада етим қиз ўз онасини уйида қиз чақалоғини дунёга келтиради.
Икки ёшни муросага келтириш учун бор имкониятлар ишга солинади, куёв тараф қоп - қоп ваъдалар билан, тавбаю тазаррулар билан келинни уйларига олиб кетиб яна зулмни давом эттиришаверар, "одам" бўлишни ваъда берган эр жонивор эса бангилик "касбига" энди ароқхўрликниям қўшиб олади.
Бир йил ичида бу ҳолатлар баттар авж олавериши оқибатида она қизини расман ажратиб олади. Қиз ажраганини эшитган, турмуши ўхшамай хотиндан ажраган оилалардан совчилар кела бошлайди, аммо қиз турмуш қуришдан беззиллаб қолгани, қолаверса ўтган жанжалу нохушликлар сабаб она инсуълт бўлиб ётиб қолгани, қаровчи фақатгина ўзи бўлгани сабаб беш йил турмушга чиқмади.
Ўтган йили она вафот этди, қиз эса тоғанинг қарамоғида қолди, энди у ёлғиз яшай олмаслиги ва турмушга чиқиши кераклигини тушунди, совчилар кела бошлашди, навбатдаги совчи эса юқоридаги амаки эдилар.
Энди юқорида айтилган ҳолатга қайтамиз. Хуллас аёллар "разведкаси" ўз миссиясини тугатиб қуйидаги маълумотлани билиб келишди.
Куёв аввалги оиласида ажрашганидан сўнг беш йил ичида уч маротаба уйланган ва ажрашган.
Куёв уй қурувчи уста эмас, оддий мардикор ҳам эмас, ҳеч қаерда ишлай олмас экан , отаси айтгандай юввош, юввошлиги эса оддий юввошлик эмас, балки ўта содда муғомбир такасалтанг экан, ота - онасини пенсия пулларини еб ичиб юрар экан, шу сабабдан келинла кетиб қолишган экан.
Бугун эрталабда бўлажак куёвнинг оталари қўнғироқ қилдилар: | 539 |
| 3 |  👉 @IzlaydiBot | 1 568 |
| 4 | Ҳали ўзимизнинг қулупнай чиқмаган, тўғрими? Худо билсин Хитойдан олиб келганми, Эронданми? Сувда маза бор, унда маза йўқ. Сиз ўзингизни уринтириб юрманг-да, гилос билан шафтоли олинг! Бангладешданми, Малайзияданми, бир тоғора шафтоли, бир тоғора гилос келтирсангиз, олам жаҳон бўп кетади.
— Эркин ака, — дедим йиғламсираб, — меҳмонлар тарқаётганда, елкасига тўн ҳам ёпайми?
— Ана шуниси шартмас. Ҳечам шартмас! Бу одатни ким ўйлаб топган ўзи? Қаёққа борсанг тўн беради. Ҳамманинг уйида сандиқ-сандиқ тўн! Сиз бундай қилинг! Меҳмонларнинг ўлчовини сўраб олинг-да, биттадан костюм-шим олиб қўяқолинг. Биласиз, “Версач” деган машҳур фирма бор. Ўшанинг костюми ҳам чиройли, ҳам модний бўлади. “Оптовой”дан олсангиз, 400 доллардан беради.
— Бир нарса сўрасам майлими? — дедим ўпкам тўлиб. — Мабодо биттагина вертолёт олиб меҳмонларни уй-уйларига вертолётда обориб қўйсам нима дейсиз?
— Керакмас! — деди Эркин ака бош чайқаб. — Биринчидан, вертолёт ҳайдашга учувчи керак, иккинчидан, ҳеч кимнинг уйида вертолёт қўнадиган майдон йўқ. Биттагина “Дамас” олсангиз бўлди. Сиқилишиброқ ўтирса ҳамма сиғади. Шўпирликни ўз зиммамга оламан. Меҳмонларни уй-уйларига обориб қўяман-да, машина меникида қолаверади. Сиз қийналманг, дейман-да!
— Мабодо, — дедим ҳиқиллаб. — Мабодо зиёфатдан беш-ўн сўм ортиб қолса, ўшанга арқон берармикин?
— Беради! Албатта беради. Нима кўп — хўжалик дўкони кўп. Арқоннинг пишиғидан олинг. Ингичка бўлсину, пишиқ бўлсин. Ундан кейин жудаям узун бўлиши шарт эмас. Бўлмаса одамнинг оёғи ерга тегиб қолиши мумкин. Сиз қийналманг, дейман-а! Аммо бу ишни жиндак кечиктириб турасиз. Асарингиз чиққанини яна беш-ўн марта нишонласангиз, арқонни меҳмонларнинг ўзи олиб боради....
Шундай бўлди. Ҳаётимдаги “тарихий воқеа”ни зўр “тантана” билан нишонладик. “Чархпалак” ошхонасида. Эркин Воҳидов, Иброҳим Ғафуров, мен — учовлашиб бир косадан лағмон едик. Ёлғон бўлмасин, бир шишадан пиво ҳам ичдик. Ўзимизнинг “Қибрай” пивоси. | 2 097 |
| 5 | “ЗИЁФАТ” ОПЕРАЦИЯСИ
Арзимаган баҳонада зиёфат қиламан демасам, шу масалада Эркин Воҳидовга маслаҳат солмасам, олам-гулистон эди. Ўйлаб қарасам, биринчи ҳикоям чиққанига қирқ йил бўпти. Шуни дўст-биродарлар билан нишонлагим келди.
— Ие, бу тарихий воқеа-ку! — деди Эркин ака қувониб. — Бунақа байрамни нишонламаса гуноҳ бўлади! Банкетни қайси ресторанда қилмоқчисиз?
— Ҳайронман, — дедим иккиланиб. — Уйда йиғилиб қўя қолсакмикин...
— Жуда тўғри! — деди Эркин ака маъқуллаб. — Аммо бир нарсани олдиндан айтиб қўяй. Сиз ўзингизни ортиқча уринтирманг, хўпми? Бир хилларга ўхшаб иккита қўй сўйиш зарилми? Битта бўлса етади! Жудаям катта қўчқор бўлишиям шартмас. Ҳа, боринг ана эллик килоли бўлақолсин. Тоғ кўкатларини еган қора қўчқорнинг кабоби бошқача бўлади. Зомин тоғими, Нуротами, майли-да...
Қўй сўйиш деган гап хаёлимдаям йўқ эди. Шуни айтай деб, энди оғиз жуфтлаган эдим, Эркин ака янаям меҳрибонроқ оҳангда давом этди.
— Сиз қийналманг, дейман-да! Баъзиларга ҳайронман. Закуска — яъни газакка қази-қарта, курка гўшти, каклик гўшти, тандир кабоб, қоқланган қизил балиқ, немис пишлоқи, Гуржистон бринзаси, лик-лик холодец, мариновка қилинган қўзиқорин, криветка — булар-ку майли, дастурхоннинг кўрки...
Устига-устак икки хил икра олишга бало борми? Ҳам қора, ҳам қизил икра! Сиз биттасини олинг, тамом. Узоқ Шарқнинг қизил икраси бор. Осетрина балиғиники. Ҳар биттаси анор донасидек келади. Ўшандан биттагина банкасини оласиз. Чиройли тунука банка. Беш килолиги бор, уч килолиги бор. Сиз ўзингизни қийнаманг, уч килолигидан олаверинг!
Ичимдан узундан-узоқ хўрсиниқ келди. Гапирай десам овозим чиқмайди. Эркин ака шавқ-завқ билан давом этяпти:
— Хў-ўш, таом масаласи, яъни меню. Баъзан қуда чақириққа борасиз, банкетга, юбилейга борасиз... Исрофгарчиликни кўриб, ҳайрон қоласиз. Бир эмас, ўн беш хил овқат тортади-ей! Сиз ўн икки хил овқат қилсангиз кифоя. Биринчисига бедана шўрва, Қўқоннинг “кўза шўрваси”. Кейин ҳўл норин, иссиққина ҳасип, сомса...
Айтмоқчи, сомса масаласи...
Одамлар аллақандай алмойи-алжойи рекламалар ўйлаб топади. Бир куни кўчада кетаётсак, “Сомсанинг додаси” деб ёзиб қўйибди. Буниси “сомсанинг додаси” бўлса, “онаси” қаёқда деб сўрайдиган одам йўқ. Ўзимизнинг пармуда сомсадан буюраверинг. Сиз қийналманг, дейман-да! Шашлик, яъни кабоб икки хил бўлса етади. Жазли кабоб билан қийма кабоб. Жа, кўнглингиз бўлмаса, думба-жигар ҳам тортиб қўя қоларсиз. Ундан кейин янгича таом удум бўлган. Арабча қовурдоқ дегани. Беш ойлик тўқли-қўзичоқнинг миён қовурғасидан қилинади. Устига қаймоқ солинган француз котлети ҳам лаззатли таом...
Табака масаласи. “Буш оёғи” деган гапни эшитганмисиз? Ҳозирги Буш эмас, унинг отаси президент бўлган замонда америкаликлар дори билан боқилган товуқ еявериб, семириб кетган. Борганингизда ўзингиз ҳам кўрган бўлишингиз керак. Шунинг учун табакани товуқдан қилманг. Ўрмончи Мансурхўжага айтсангиз, ўн-ўн бешта қирқовул оттириб қўяди. Қирқовулнинг табакаси бошқача бўлади...
Охирида ош тортасиз. Асаканинг Чўнтагидаги чойхоначидан илтимос қилсангиз, девзирадан қулинг ўргилсин, ош дамлайди.
Оғзим машинаси ўғирлаб кетилган гаражнинг дарвозасидек ланг очилиб қолган бўлса керак, Эркин ака кўзимга хавотирланиброқ тикилди.
— Ёзиб олаяпсизми? Эсингиздан чиқмайдими?
— Чиқмайди, — дедим йиғламоқдан бери бўлиб. — Бунақа гапларни унутиб бўларканми? Минг раҳмат сизга! Мунча меҳрибонсиз?!
— Сиз қийналманг дейман-да! Меҳмонлар неча киши ўзи? Ўнтами? Биласиз, мен ичмайман. Аммо дастурхонда анави сабил турмасаям бўлмайди. Бир яшик тоза ароқ. Франциянинг бир яшик коньяги бемалол етади. Ҳа, айтмоқчи, Голландиянинг “Хайникен” деган пивоси бор. Ўшандан бир қутигина олсангиз, бошқа нарса керакмас Мева-чева бемалол! Хандон писта, бодом, нўхат, майиз...
Оқ кишмиш сал камёброқ. Космонавтлар ейди. Эски жўвадаги Мирваққос баққолга менинг номимдан илтимос қилсангиз уч-тўрт кило топиб беради. Олма, анор, нок, узум ўзимизнинг мевалар. Бозорда нима кўп, банан кўп. Ортиқча уриниб юрманг-да, жон бошига бир шодадан банан, икки кишига биттадан ананас олсангиз, етмоқ тугул етади. Қайси куни бир зиёфатга борсак, дастурхонга қулупнай тортибди. | 1 866 |
| 6 | Лекин ҳар бир шундай кун Матлубанинг юрагини яна бир бор яраларди.
Ўқитувчиси Саодат опа Нигинага алоҳида эътибор берди. Уни олдинги парталарга ўтқазди, болаларга: — Ҳеч ким ҳеч кимдан устун эмас. Ҳамманинг қалби бор, — деб қайта-қайта тушунтирди.
Нигина ўқишда илғор бўлди. Китобни яхши кўрар, шеър ёдлар, иншоларни чиройли ёзарди.
Захро эса соғлом, шўх қиз бўлиб улғайди. Мактабдан келиб: — Опажон, юриб чарчадингми? Кел, мен сумкангни кўтариб бераман, — дерди.
Нигина синглисига қараб: — Сен бор экансан, мен ҳеч қачон ёлғиз эмасман, — деб қўярди.
Матлуба эса икки қизига қараб, тақдирига шукр қилишни ўргана бошлади.
Бир куни мактабда Нигина шеър танловида қатнашди. Саҳнага чиқиб, қўли титраса-да, овози қатъий эди. У она ҳақида шеър ўқиди. Залда ўтирганлардан кўпининг кўзига ёш келди.
Матлуба эса орқа қаторда ўтириб, қўллари қалтираб дуо қилди: — Эй Худо, шу қизимни камситма. Қалбини кучли қил…
Шу куни Матлуба биринчи марта ҳис қилди: қизининг юришида эмас, руҳида ғалаба бор эди.
Ўғли хам мактабга борар лекин хеч ким уни уйинга қўшмасди. Хасан аламзада юрар ўқишни ёқтирмасди. Матлуба ўғлини бошини силаб йиғлаб оларди.
Агар деган савол ⁉️ қийнарди. Холамни ўғлига турмушга чиқмаганида фарзандларим ногирон туғилмасди.
Дилбар Ахмедова.. | 1 868 |
| 7 | Кунларнинг бирида тоғора кўтариб, холаси ва икки аёл билан уйларига совчи бўлиб келди. Матлубанинг зор-зор йиғлаганини на отаси, на онаси эшитди. Опа-сингил қуда бўлишди. Тўй бўлди. Шундай қилиб, Матлуба ўз хоҳишисиз турмушга чиқди.
Қизи Нигина дунёга келди.
Эри Рустам ёмон инсон эмасди, фақат Матлубага бефарқ эди. Унинг ҳам севган қизи бор эди. Онасининг райини қайтара олмай, Матлубага уйланганди.
Жасур армиядан келибоқ бу воқеаларни эшитди. Ўзига келолмади. Тошкентга кетди. Университетга ўқишга кирди. Қишлоққа қайтиб келмади.
Рустам бирон марта Матлуба билан дилдан суҳбат қурмасди. Қизининг бирон жойи оғриётганини фақат Матлуба ҳис этарди. Онада ахир…
Матлуба шуларни эслар экан, ўз ҳаётидан норози бўлиб, кўз ёш тўкарди.
Қизи ёшидан ошди. Аста секин деворларни ушлаб юрарди.
Орадан тўрт ой ўтди. Қариндош-уруғ йиғилди.
Анвар тоғаси Нигинани кўриб, қўлига кўтарди: — Э, жиян, ҳали ҳам юрмадингми?
Нигина индамай мултираб қараб турди.
— Матлуба, нега Нигина бундай юряпти? Оёқларини яхши босмаяпти-ку. Докторга олиб бормадиларингми? Мен ҳозир машина билан келганман. Тез тайёрлан, шаҳарга кетамиз, — деди тоғаси.
— Онам кўнмайди…
— Менга қизиғи йўқ, опам кўнадими-йўқми. Тез бўл! — деди Анвар тоғаси Нигинани кўтарганча машина томон юриб.
Буни кўрган опа-сингиллар “ҳай-ҳай”лашди. Шарофат хола қўлини белига қўйганча чиқди: — Ҳа, йўл бўлсин, укам…
— Опа, бу нимаси? Нигина ногирон-ку ахир! Вақтида гапимни олмадинглар. Бир ёшдан ошган бола юра олмаяпти-ку! Кўзларингиз қаерда? Менга хўжайинлик қилманглар! Матлуба, тез чиқ, кетдик! — деди Анвар тоғаси машинани ўт олдириб.
Самарқанд травматология ва ортопедия шифохонасига етиб келишди. Нигинани текширишди. Оёқларида нуқсон бор экан.
— Вақтида олиб келмабсизлар.
Матлуба йиғлаб юборди. Онасининг йиғлаганини кўрган Нигина кичик қўлчалари билан онасининг юзидан ёшларини артди.
Матлуба қизини бағрига босди.
Нигинани шифокорлар кўригидан ўтқазишди.
Қизингиз сариқ касал, билмасдан юравергансизлар. Яна чап қулоғида кучли шамоллаши бор. Даволаниши керак.
Нигина анча вақт шифохонада ётди.
Матлуба шунча ташвишлар билан хомладорлигини сезмай қолди. Эгиз фарзандларини бағрига босди.
Болажонлар соғлом дунёга келди. Исмларини Хасан Захро қўйишди.
Нигина даволанишлардан сўнг анча ўзига келди.
Кам қонлиги боис жаррохлик ўтказиш кечикди.
Хасан Захро хам ёшидан ошди. Афсуски Хасан яхши юролмасди. Захро тез пилдираб юриб кетди. Хасанни шифокорга кўрсатишди. Туғма ногиронлик, Афсуски оёқларини даволасада 50.50 дейишди. Унинг устига қони кам нимжон эди.
Нигина Беш ёшида операцияга тайёрлашди.
Операция оғир ўтди. Нигина узоқ вақт гипсда ётди. Шифохона деворлари орасида Матлуба учун кунлар ҳам, тунлар ҳам бир хил эди. Боласининг ҳар бир инқироқ овози юрагини тилиб ўтарди. Она боласининг оғриғини ўз жонидан ўтказмоқчи бўларди.
Рустам бир-икки марта келиб кетди, холос. Унинг кўзларида на алам, на қўрқув, на жавобгарлик бор эди.
Қайнонаси эса: — Ўзи шунақа бўлиб туғилган. Бизга айб қўйманг. Ҳамманинг боласи ҳам соғ бўлавермайди, — дея гапни ёпиб қўярди.
Матлуба ич-ичидан ёнар, лекин оғзидан сўз чиқаролмасди.
Операциядан кейин Нигинага узоқ муддатли даволаниш, машқлар, массажлар тайинланди. Матлуба ҳар куни қизининг оёқларини силаб, қўлидан келганча машқ қилдирди. Қизининг ҳар бир майда қадами она учун бир умрлик умид эди.
— Аяжон, қаранг, озгина босдим, — дерди Нигина қувонч билан.
— Ҳа, қизим, бўлди! Яна озгина сабр қил, — дерди Матлуба кўз ёшларини яшириб.
Икки оёғи олтти маротаба жаррохлик ўтказилди. Нигина энди юра бошлади, озгина оқсарди.
Нигина мактаб ёшига етди. Биринчи синфга бориш куни Матлуба қизини қўлидан етаклаб мактабга олиб борди. Болалар унинг юришини кўриб, пичирлашар, баъзилари эса очиқдан-очиқ кулардилар.
— Она, нега улар менга қараб кулди? — деди Нигина кўзлари ёшга тўлиб.
Матлуба қизни бағрига босди: — Улар ҳали тушунмайди, қизим. Сен ақллисан, яхши ўқийсан. Одамнинг қадри оёқда эмас, қалбида, — деди. | 1 632 |
| 8 | НОГИРОН ҚАЛБ ЙИҒИСИ
ҚАРИНДОШГА ҚИЗ БЕРМАНГ
Тонг саҳар фарзандининг чинкираб йиғлаган овозидан уйғониб кетган Матлуба боласини бешикдан ечиб олди. Қизалоғи Нигинани бағрига босиб, кўкрак тутди. Аммо бола тинчимас, шунчалик йиғлардики, буни эшитган қайнонаси эшик ортидан томоқ қириб овоз берди.
— Матлуба болам, олиб чиқ болангни.
Рустам уйғониб, хотинига бир қаради-да, ёстиқни бошига буркаганча: — Бор, онамнинг ёнига чиқ. Балки бирон жойи оғриётгандир,
Боласини кўтариб Матлуба қайнонасининг олдига чиқди.
— Онажон, тинмай йиғлаяпти-ку. Кўкрак олмаяпти…
— Кел, ўзимга бер-чи, — дея Нигинани қўлига олган Шарофат хола ўз хонаси томон йўл олди.
Ортидан Матлуба ҳам кирди.
— Ҳа, болажоним, не бўлди сенга? Ёки кўз текдимикан, а? Оқила холангга олиб бораман, болам. Бўлдигина, йиғлама, — дея Шарофат хола уч бўлак нонни олиб, неварасининг қорнию бошини силади.
Сўнг Матлубага бир қараб: — Матлуба қизим, сен бор ухлайвер. Ўзим қарайман неварамга, — деди.
— Онажон, сиз чарчаб қоласиз… — деди Матлуба хавотир билан.
Қайнонаси жавоб бермади. Эшикни ёпди. Матлуба хонасига қайтиб ётди, аммо кўзига уйқу келмади.
Тонг отди. Шарофат хола Нигинани йўргаклаб, Оқила холанинг уйи томон йўл олди. Матлуба ортидан жимгина қараб қолди.
Қайнонаси қайтиб келгач, Матлуба сўз бошлади: — Онажон, Нигинани докторга олиб бориш керакдир балки. Оқила холадан фойда йўқ-ку…
— Ҳа, сен ҳамма нарсага ақлинг етади-да, яяя! Менга ақл ўргатасан! Мен ҳам уч бола туғдим, барчаси йиғлаб-йиғлаб катта бўлган. Нигина соғлом. Сенинг кўзинг теккан. Ўзинг суқланиб, болангга тикилаверибсан! — деди қайнонаси қошини чимириб.
Матлуба индамади. Боласини бағрига босганича хонасига кириб кетди.
Орадан беш ой ўтди. Матлуба боласини олиб, онасининг уйига йўл олди. Қизалоғи бир ёшга тўлган, аммо оёқчаларини яхши босмасди. Матлубани ҳеч ким эшитмасди. Балки онаси тушинар…
Автобусга чиқиб, иккинчи қаторга ўтирди. Ёнидан таниш овоз эшитилди: — Яхшимисан, Матлуба?
Бу дугонаси Машхура эди.
— Дугонажоним, учрашган жойимизга қара…
— Эрга тегиб йўқ бўлиб кетдинг-а?
Матлуба юрагидаги барча дардини дугонасига тўкиб солди: — Қизим ҳар кеча йиғлаб чиқяпти. Докторга олиб боринглар десам, ҳеч ким қулоқ солмайди. Ўзим улардан сўроқсиз чиқолмайман. Шунинг учун ҳозир онамникига кетяпман. Ахир у ўз опаси-ку, гапи ўтар. Эрим онасининг чизган чизиғидан чиқмайди. Эрта ишга кетиб, кеч қайтиб келади. Топганини онасига беради. Ўз холам шунчалик боламга тошбағир . Билгани Оқила бахши дам солдириш, куф-суф…
Бу сўзларни айтар экан, Матлубанинг кўзларига ёш келди.
— Э, дугонам, сиқилма. Балки меникига меҳмонга келарсан. Шу баҳонада ишлаётган шифохонамда текширтирамиз. Вақтни чўзма, — деди Машхура. — Мен шу ерда тушаман. Аллоҳ насиб этса, бафуржа гаплашамиз.
Матлуба онасининг уйига етиб келди. Бор гапни айтди. Онаси эса хушламай жавоб берди: — Энди бир камми ўз опамга ақл ўргатаман? Опам билиб иш қилётгандир.
Бола ҳали кичик, йиғлаб-йиғлаб катта бўлади.
Мана, келдинг, мени кўрдинг, мен соппа-соғман. Кеч бўлмаси уйингга етиб ол. Яна холанг мендан аразлаб қолмасин…
— Аяжон, бугун уйингизда қолай. Эртага қизни шифохонага кўрсатиб ўтаман…
— Кимдан рухсат олдинг? Қайнонанг ё эринг рухсат бердими?
— Йўқ… улар барибир олиб боришмайди…
— Ундай бўлса, уйингга кет. Менинг ҳам ишим кўп, — дея совуқ қараш билан кетмонни олиб, экин томон кетди онаси.
Гапи оғзида қолган Матлуба қизини кўтариб, яна уйига қайтди…
Автобусда кетар экан, Матлуба қиз даврини эслади.
Сочлари узун, жуда чиройли қиз эди. Мактабдоши Жасур Матлубага совчи қўйди, қизни отаси армияга бормаса қизимни сўраб келмасин деб рад жавобини берди. Жасур Матлубани севарди. Жасур армияга кетди. Анча вақт хат ёзиб турди. Матлубага уйланишини ёзар. Матлуба буни ҳаммадан сир тутарди. У ҳам Жасурга бефарқ эмасди.
Холасининг қизи йўқ. Онаси Матлубани тез-тез холасининг уйига иш қилишга юборарди. Қўли гул, чаққон Матлубани холаси ўғли Рустамга олиб беришни режа қилган эди. | 1 411 |
| 9 | “ШПАНА”
Университетни янги битирган кезларим эди. “Одамлар нима деркин” деган қиссам китоб бўлиб чиқди...
Озод Шарафиддинов, Субутой Долимов, Умарали Норматов, наманганлик қадрдонимиз, шоир ва олим Нуриддин Бобохўжаев, бир-икки мезбонлар билан Саричелек қўриқхонасига бордик. Тоғ устидаги кўл бўйида ётиб дам олдик. Кун бўйи чўмиламиз, ош-овқатни ўзимиз қиламиз. Бутун оламдан ажралиб, бир ҳафта радио эшитмасликка, соқол олмасликка, хуллас “ёввойи” бўлиб юришга қарор қилганмиз...
Ўн кунлардан кейин юк машинасида тоғдан қайтиб тушдик. Соч-соқоллар ўсган, кийимлар афтодаҳол. Янгиқўрқон марказида тўхтаб тамадди қиладиган бўлдик. Йўл-йўлакай аллақандай магазинга кирдик. Чиройли қиз пештахта ортида китоб ўқиб ўтирган экан. Озод ака одатдаги “қитмирлик” билан сўради:
— Синглим, нима китоб ўқияпсиз?
Қиз ғаши келиброқ бошини кўтарди. Индамай китобнинг муқовасини кўрсатди. Бу — менинг китобим эди. Ёш ёзувчи бунақа пайтда қандай аҳволга тушишини биласиз. Хурсандман. Нуқул илжаяман!
— Бунақа бемаъни китобларни ўқиманг, — деди Озод ака “шумлик” қилиб.
Қизнинг жаҳли чиқиб кетди.
— Ўзингиз бемаъни! Китобни тушунмасангиз гапириб нима қиласиз!
Бизнинг оғиз — қулоқда.Озод ака менга қараб кулди.
— Кўрдингми, мухлисларинг кўпайиб қопти. — Кейин қизга тушунтирди. — Қўлингиздаги китобни мана шу бола ёзган. Беринг, дастхат ёзиб беради.
Қиз менга бошдан-оёқ қараб чиқди-да, жаҳл билан ғичирлади:
— Э, йўқол, шпана!
Довдираб қолдим. Қийқириқ, кулги...
Айниқса, кекса Субутой домла тиззасига уриб-уриб кулади. Йўқ, Озод ака амаллаб, қизни ишонтирди. Қўлидан китобни олиб, “Ҳурматли фалончихонга...” деб энди дастхат ёза бошлаганимда ичкаридан башанг кийинган, тилла тишли киши чиқди. (Магазин мудири бўлса керак.)
— Хўш, нима шовқин? — деди қовоғини солиб.Озод ака нима гаплигини тушунтирди. Мудир ҳаммамизга бир-бир қараб чиқди-да мендан сўради:
— Ҳужжатинг борми?
— Обке паспортингни! — деди Озод ака жаҳли чиққан бўлиб.Машина кабинасида қолган паспортимни олиб келишга мажбур бўлдим. Мудир аввал паспортга, кейин менга, ундан кейин китоб муқовасига қаради. Узоқ ўйланиб қолди.
— Фамилияси ўхшайди, — деди салмоқланиб, — сурати ҳам ўзига ўхшайди, аммо кўриниши ёзувчига ўхшамайди.
— Ана! — Субутой домла тантана билан кўрсаткич бармоғини осмонга бигиз қилди. — Ана! Одам танишни биларкансан-ку, ўғлим. Ёзган дастхатини кўргин! Ёзувчиям шунақа хунук ёзадими? Афтини қара, афтини! Тошканнинг хулигани-ку бу! Ҳа, қизим-а, содда қизим-а! Шунинг гапига ишондингми?!
Сотувчи қиз жаҳл билан мен дастхат ёзган варақни йиртти-да, ғижимлаб ерга улоқтирди...
Ўткир Хошимов | 1 556 |
| 10 | Қўчқор НОРҚОБИЛ
ОВҚАТИНГ ЕТМАЙ ҚОЛСИН...
Дўстим Бахтиёрга бағишлайман
ҳикоя
Қисм ошхонасида кечки овқатга хафсаласиз қўл урдик. Иштаҳага ит теккан. Сабаби, тонг саҳар жангга кетишимиз ҳақида буйруқ бор. Қаерга боришимиз номаълум; сир тутишмоқда. Бундай ими - жим тайёргарликдан сезиш мумкинки, Чорикор ё Панжшерга йўл олсак керак. У ёқлардан тирик қайтиш даргумон, ажалнинг уяси, Худо қарғаган жой. Дузахнинг дарвозаси очилгани шу...
Столимиз атрофида асосан ўзбеклар жам бўлганди. Емакдан сўнг ошпазимиз дуо қилди:
– Омийн! Қайтиб келганларингда овқатим етмай қолсин...
Айни тоб тепамизда сиёсий тарғиботчи зобит ҳозир бўлди. Аскарнинг гап - сўзи тугул хаёлидаги ўй билан ҳам қизиқувчи бу исковични жинимиз суймасди.
– Фолончиев! Ҳозир нима дединг? Қани таржима қил-чи?
Ошпаз жим. Бошқалар ҳам. Биламан, зобит тирноқ остидан кир топиб ундан бомба ё мина ясайди.
У кинояли илжайди:
– Сен дуо ўқидинг. Шуни менга таржима қилиб бер, тамом!
– Кейинги гал овқатимиз етмай қолсин, деяпти. Бунинг нимаси ёмон, – ижирғандим.
– Аҳмоқ! Совет армияси ҳар жиҳатдан қудратли. Бизда озиқ - овқат етарли. Сенларнинг миянг бузилган...
Асабим зир қақшади. Оғзимга келган гапни қайтармадим.
–Калтафаҳмсан!– дедим сенсираб.
Юзига тик боқдим. Жағини очса, қулоқ чаккасида чақмоқ чақдирадиган важоҳатимни кўриб эсанкиради. Тўғри-да, эртага урушга чиққандан кўра Гауптвахта, яъни, аскарқамоқда ётганим яхшироқдир, нари борса бир ҳафтадан сўнг қўйиворишади... Зобит нимадир деб ғулдиради-да, ошхонадан отилиб чиқиб кетди.
Зум ўтмай қисм қорувули бошлиғи ва иккита навбатчи аскар пайдо бўлди. Эртага жангга чиқишимиз шартлиги сабаб менга индашмади, ошпазни олиб кетишди.
... Жангдан қайтдик. Оёқларимиз зил - замбил ҳолда ошхонага кирдик. Иштаҳа йўқ... Ошпаз бир бурчакда эзғинди ҳолда бош эгиб ўтирибди. Бизнинг ёнимизга келмади. Сабаби, унинг овқати ортиб қолди, сабаби, аскарларнинг кўпчиллиги қирилиб кетганди...
Ҳалиги тарғиботчи зобит ошпазнинг ёнига борди. Юзига маҳзун тикилиб елкасига кафтини қўйди. Бизнинг столга ўгрилиб қаради. Қаддини ғоз тутди. Ўнг қўлини чеккасига тираб ҳурмат маъносида ҳарбийча салом берди. Нигоҳлари жиққа ёш. Шу тарзда биздан, айнан мендан узр сўради. Биз ҳам ўрнимиздан туриб, қўлларимизни бошимиз четига тираб ҳарбийча алик олдик.
Орадан бир ҳафта ўтиб, яна бизни саф майдонига тизишди. Тағин жанг... Қисм командири ҳарбий тайёргарлик борасида зобитлар ҳисоботини тинглагач, минглаб аскарларга юзланди:
– Ўғилларим, ҳаммамиз соғ - омон, ҳа, барчамиз тирик қайтишимиз керак! Қисмга тус - тугал келайлик! Донишманд ўзбек ошпазимиз айтгани каби, майли, жангдан қайтгач, сизларга овқат етмай қолишини истайман!
Вужудим жимирлаб кетди. Бўғзимга нимадир тиқилиб қолди. Взвод бошида турган тарғиботчи зобит менга қараб жилмайиб қўйди.
Кейинчалик қисмимизда “Майли, овқатимиз етмай қолсин!”, деган ибора энг яхши тилакка айланди.
– Омон қайтинглар, овқатимиз етмай қолсин!
– Тирик қайтинглар, овқатимиз етмаса ҳам майли!
– Биз қайтгач, овқатинг етмасин, ошпаз!
– Биз қайтамиз, овқатинг етмай қолади, Бахтиёр!
... Орадан анча йиллар ўтди, Бахтиёр...
Ҳайит байрамида қишлоққа боргач, альбом варақлаб, иккимизнинг ҳарбийда тушган сувратимизни кўрдим. Ўша воқеани эсладим, Бахтиёр!
Эсингдами, Бахтиёр?!
Эсингда-а?!
9.06. 2025 й | 2 146 |
| 11 |  Hikoyani 2 chi qismi yaqin kunlarda... Tugatish arafasidaman. | 1 917 |
| 12 | ОНАМНИНГ ИЗТИРОБЛАРИ
Дадам қишлоқда чўпонлик қилиб юрган кезлари онам билан бир-бирларини севиб қолишади. Табиийки, турмуш қурмоқчи бўлишади. Аммо негадир бувим уларнинг оила қуришини умуман истамайди. Шу заҳоти дадамни бошқа қизга унаштириб қўяди. Кўп ўтмай унаштирув бузилиб, узук қайтарилади. Кейин яна бошқасига унаштиришади, у ҳам узоққа бормайди. Худо онамга насиб қилган экан-да, хуллас, у фотиҳа ҳам бузилади.
Бу никоҳга на дадамнинг онаси, на онамнинг акалари рози бўлишади. Охири бир оқшом иккаласи оилаларини назар-писанд қилмай, қочиб кетишади. Шунда бувим:
— Бу қизни нега бошлаб келдинг? — дея бир соат ўтар-ўтмас онамни олиб, ота уйига қайтариб ташлайди.
Орадан анча вақт ўтгач, улар яна қочиб кетишади, бироқ бу сафар қонуний никоҳдан ўтишади. Уйга қайтиб келишганида, бувим бошида катта жанжал кўтаради, лекин ноиложликдан тақдирга тан беришга мажбур бўлади. Шундан кейин бувим онамга кун бермай, тинмай зулм қила бошлайди.
Бувим онамга «қўлингдан иш келмайди» деб тайинли иш бермас, кейин эса дадамга «хотининг ҳеч вақо қилмайди» дея шикоят қиларди. Вақт ўтиб, дадам хотинининг ёнини олиш ўрнига, онасининг ноғорасига ўйнаб, онамни калтаклашга тушади. Онам ота уйига борганида эса унга ҳеч ким эга чиқмас, борганидек яна хўрланиб қайтиб келаверарди.
Тўнғич фарзандлари дунёга келганида, қадрли, азиз бўлсин деб исмини Қиймат қўйишади. Аммо гўдакнинг чилласи чиқмай туриб, нобуд бўлади.
Кейин Назли опам туғилади. Уни маълум бир ёшга етгунча онамга исмини айтиб чақиришга мажбурлашади, «ойи» дейишга қўйишмайди. Бувим ва дадам эса ўша-ўша зулмни давом эттиришади. Бечора онам нима иш қилмасин, барибир ёмон отлиқ бўлар, тинмай гап-сўз ва калтак ерди.
Онам тунлари опамни бағрига босиб йиғлар ва «Назлижоним, агар сен бўлмасанг, бу азобларга чидолмасдим», деркан.
Кейин яна бир опам, ундан сўнг эса мен дунёга келибман. Қаранг, қандай аччиқ қисмат ва истеҳзоки, шунча зулм-ситамларга қарамай, менга ўша бувимнинг исмини қўйишади.
Аммам шаҳарда яшарди. Улар қишлоққа келадиган куни уйда энг сара таомлар пишириларди. Онамга эса худди хизматкордек муносабатда бўлишарди. Меҳмонлар ва уйдагилар тўр тўрида, бир дастурхон атрофида ўтиришса, биз онам билан ошхонада, ерда ўтириб овқатланардик.
Ўша кунлари дадам аммамлар келяпти деб товуқ сўяр, онам эса уни пиширарди. (У пайтларда товуқ гўшти ҳар доим ҳам эмас, фақат азиз меҳмон келганда ейиларди). Таомнинг ҳиди димоққа урилганда, опам иккимиз урушиб кетардик: мен жигарини, опам эса бўйнини талашардик. Ваҳоланки, товуқнинг сони, тўши, қанотлари ва яна қанча лаҳм жойлари бор эди, аммо биз у гўштлар бизга тегмаслигини яхши билардик. Ҳатто ўша суяк-саёқларнинг бизга насиб қилишига ҳам рози эдик.
Йиллар ўтиб, улғайдик, мен ҳам оила қурдим. Ҳозир уйимда меҳмон бўлса ҳам, болаларимни ҳеч қачон дастурхондан айирмиман. Мен чеккан изтиробларни улар ҳам ҳис қилмасин дейман. Аввал улар тўяди, кейин мен ейман.
Биласизми, кейин нима бўлди? Ўша вақтларда бизни одам ўрнида кўрмаган дадам, ҳозир кўзимизга термулиб, бизни излайдиган бўлиб қолди.
Агар бугун уйига борадиган бўлсак, товуқ эмас, қўй сўядиган даражада муштоқ.
Ҳатто, ўзим ҳам ҳеч қачон ишонгим келмайдиган бир воқеа содир бўлди: бизни ҳамиша четлатган, энг оғир гапларни юзимизга айтиб, қалбимизни вайрон қилган, бизни паст санаган ўша бувим охир-оқибат бизнинг қўлимизга қараб қолди, бизга муҳтож бўлди.
Аммо донишманд халқимиз айтганидек: «Ўчоқ бошига келганда хамир тугайди, ақл бошга келганда умр тугайди».
Бечора онамни тинимсиз азоблар билан яримжон, мажруҳ бир аёлга айлантиришди.
Хўш, муаммо дадамдами? Бувимдами? Ёки ҳаётнинг ўзидами?
Аслида айб кимда?
Изоҳ: Чилласи чиқмай (Кыркы çıkmadan) — чақалоқ туғилганидан кейинги дастлабки қирқ кунлик давр. Одатда халқимиз орасида бу даврда гўдак алоҳида парваришланади.
«Ўчоқ бошига келганда хамир тугайди...» — Турк халқининг ушбу мақоли ўзбек тилидаги «Эсинг бўлса, енгингга чўзиб, вақтида ҳаракат қил» ёки «Ғафлатда қолган умр — беҳуда ўтган умр» каби маъноларни англатади, яъни инсон хатосини тушуниб етганида, имконият ва умр бой берилган бўлади.
Муаллиф Лейла Армаған
Шавкат Ўймовутли таёрлади | 2 259 |
| 13 | Янги уйига келиб, ўзи учун ажратилган хонага кирганида, у ерда энг яхши кўрган атрини кўриб жуда ҳайрон қолди. Буни тасодифга йўйиб, эътибор бермади. Аммо бир оқшом эри билан энг севган фильми — "Гултепа кўчаси"га борганларида ҳайрати янада ошди. Ёмғирли ҳаводаги сайрлар янги турмуш ўртоғи уни нақадар яхши билишини кўрсатарди. Лекин бу қандай бўлиши мумкин? Туғилган кунида энг яхши кўрган учта китобини совға қилганида лол бўлиб қолди. Баъзан эса Зайнаб яхши кўрадиган қоғоз ҳолваларни кўтариб келарди. Энг севимли гулларини ўз қўли билан ҳовлига эккан бу одамга Зайнаб хонимнинг кун сайин меҳри ортиб борарди.
Эри унга шу қадар самимий муносабатда бўлардики, биринчи эри каби асло қўпол эмасди. Унга худди ноёб ва нафис бир гулдек муносабатда бўларди. Инсон йиллар олдин йўқотиб қўйилган ва энг қадрли бўлган почта маркалари коллекциясини қандай қилиб топиб бериши мумкин? Буни у қаердан билган? Турмуш ўртоғи Маҳмуд бек жуда ўзгача инсон эди. У аёлнинг ҳаётига ҳақиқий ҳузур олиб кирди. Ва кейин нима бўлганини биласизми? Зайнаб хоним қоғоз устида турмуш қурган Маҳмуд бекка чин дилдан ошиқ бўлди.
Бир вақтлар севгини шон-шуҳрат ва бойликдан излаган Зайнаб энди ҳақиқатни англаб етганди. Аммо топган бахти узоққа чўзилмади, Маҳмуд бек орадан бир неча ой ўтиб оғир хасталикка чалинди. Ҳеч қандай муолажа ва дори-дармонлар кор қилмади. Сўнгги нафасида севган рафиқаси Зайнаб хонимнинг қўлларидан тутишга ҳам мадори қолмай, унга бир хат қолдирди ва бу ёруғ оламни тарк этди.
Зайнаб хоним ҳаётида илк бор ким учундир бу қадар аччиқ кўз ёш тўкди. Бир ҳафта давомида ўзига кела олмади, қайғудан ҳатто овқат ҳам емади. Ниҳоят, эри қолдириб кетган хатни очиш ёдига тушди.
Кўз ёшлари билан очилган конверт ичидан мактаб йилларида жуда яхши кўрган ва ўшанда йўқотиб қўйганига куйинган гулли тўғноғичи чиққанида у донг қотиб қолди. Мактубни ўқий бошлаганида эса юрагига алланималар оқиб кираётганини ҳис қилди. Хатда шундай ёзилганди:
"Мактабни битириш кечасида сенга бор меҳрини тутиб, ишқингда ёнган, аммо сен шон-шуҳрат учун рад этган Маҳмуд билан бир кун келиб турмуш қуришинг хаёлингга келганмиди, Зайнаб? Оллоҳ насиб этиб бой бўлдим. Лекин бир зум бўлса ҳам сени ичимдан чиқариб ташлай олмадим. Ҳамиша узоқдан кузатиб, севишда давом этдим. Эринг вафот этгач, қийин аҳволда қолмаслигинг учун сенга уйланмоқчи бўлдим. Қоғоз устида бўлса-да, сен билан яшаш ҳаётимнинг сўнгги баҳорида мени жуда бахтиёр қилди. Сен ҳақингда ҳеч нарсани унутмадим. На ёмғирли ҳавони севишингни, на энг қадрли фильмингни, гулларингни, ҳолвангни ва на омад келтирувчи тўғноғичингни... Сен севгини мол-дунёдан изладинг. Мана энди, мен вафот этаётган дамда сенинг кўзларингда менга нисбатан меҳр учқунларини кўряпман. Ҳаммол Маҳмудга нисбатан... Севги бу дунёдаги энг қимматли бойликдир. Бор давлатим энди сеники. Мана, сен энди жуда бойсан. Аммо қара, севган одаминг вафот этяпти. Бу дунёдаги ҳеч бир қимматбаҳо нарса — на мол, на мулк севгини сотиб ололмас экан, шундай эмасми? Сени жуда севган Ҳаммол Маҳмуд".
Севги бу дунёдаги энг қадрли туйғудир. Аммо ҳеч қандай бойлик уни сотиб олишга қодир эмас.
Туркчадан таржима
Шавкат Ўймовутли тайёрлади | 2 094 |
| 14 | ҲАММОЛ МАҲМУД
Маҳалланинг энг камбағал йигити бир амалдорнинг қизига кўнгил қўйган эди. Ҳар тонг вақтли туриб, кўча бошида севгилисининг нозланиб ўтиб кетишини кутарди. Қизнинг ҳар сафар сочларини турфа хил қилиб ўриб олиши йигитга жуда хуш ёқарди. Маҳмуд ҳар кеча зах ҳиди анқиган, деворлари нураган ҳужрасида Зайнабга атаб шеърлар ёзарди. Бу қиз у учун шу қадар қадрли эдики, унинг энг севган атири, ширинлиги, омад келтиради деб ишонган гулли тўғноғичи, яхши кўрган фильми ва айниқса ёмғирли ҳавода ўзини нақадар оромда ҳис қилишини ҳатто узоқдан севганда ҳам хотирасига муҳрлаб қўйганди.
Маҳмуднинг мактаб йиллари севганига етишиш орзуси билан ўтди. Ҳар тонг севгилисини кўриш илинжида ҳаяжон билан уйғониб, унга кўнгил изҳор қилишга ўзини чоғларди. Аммо қиз кўча бошида кўриниши билан йигитнинг тиззалари қалтираб, турган жойида эриб кетарди. Рад этилишдан қўрқиш ва андиша туфайли бор айта олгани фақатгина "Хайрли тонг" деган сўз бўларди.
Мактабни битириш арафаси эди. Маҳмуд хайрлашув оқшомида барча туйғуларини тилга чиқаришни дилига тугди. Маҳалладаги либослар ижарага берадиган тикувчидан костюм-шим олиш учун икки кун мардикорлик қилиб, юк ташиди. Ҳаммоллик қилиб юрганида севгилиси уни кўриб қолганидан нақадар уялганди.
Шунга қарамай, у тушкунликка тушмади. Ўша оқшом ижарага олинган либосларини кийганида ўзини жуда келишган ҳис қилди. Ойна олдида беш марталаб сочларини қайта таради. Уйдаги ягона хушбўй нарса — лимон сувидан юз-қўлларига сураркан, ширин хаёлларга ботди. Боғдан бир атиргул ғунчасини узиб, чўнтагига солди. У энди ҳаётидаги энг муҳим кечага тайёр эди.
Хайрлашув кечаси жуда гавжум эди. Ҳамманинг ҳашамдор кийимлари олдида ўзининг камтарона либоси бироз ғариб кўринса-да, Маҳмуд қароридан қайтмади. Соатлаб Зайнабнинг ёлғиз қолишини кутди. Бошқалар севган қизлари билан рақсга тушиш илинжида бўлса, у айтадиган гапларини ёддан такрорларди. Ниҳоят, Зайнаб ёлғиз қолган пайтда ёнига бориб, чуқур нафас олди ва: "Сизни ўн икки йил олдин маҳаллага кўчиб келган кунингиздан бери севаман. Агар туйғуларимга жавоб берсангиз, дунёдаги энг бахтли одам бўлардим", — деб қўлидаги гулни узатди. Зайнаб эса Маҳмудга худди раҳми келгандек қараб: "Ҳаммоллик қилиб менинг кўнглимни оламан деб ўйлаяпсанми? Менинг орзуларим бошқа", — дея кинояли кулиб, унинг ёнидан ўтиб кетди.
Маҳмуд ўқишга кира олмади. Чунки ишлаб оиласини боқиши керак эди. Ҳар тонг Зайнаб уйлари олдидан ўтаётганда унга маҳлиё бўлиб боқар ва кунини кўз ёш билан бошларди. Кейин эса шаҳар бозорида кечгача юк таширди. Орадан икки йил ўтиб, Зайнабнинг бой тадбиркорга турмушга чиққанини газетада кўрганида, нон еб ўтирган ўша қоғоз устида ҳиққилаб йиғлаб юборди. Газетадаги суҳбатда: "Мамлакатнинг энг бадавлат кишиларидан бирига турмушга чиққаним учун ўзимни жуда қадрли ҳис қиляпман", деб ёзилганди. Маҳмуд кечалари кўз ёш тўкаркан, Зайнаб кимнингдир юрагига ўт ёққанидан бехабар эди.
Никоҳнинг дастлабки кунлари эртакдек ўтса-да, Зайнаб эрининг бепарво ва худбин эканини тез орада англаб етди. Бойлик берган маишат ва кибр туфайли эри Зайнабни шу қадар менсимай қўйдики, йиллар ўтган сари аёл ўзини қадрсиз матодек ҳис қила бошлади. Орадан йигирма йил ўтиб, бадавлат эрининг ишлари мамлакатдаги иқтисодий инқироз сабаб ёмонлашиб, у инқирозга юз тутди ва қарз ботқоғига ботди. Ҳар оқшом уйда арзимас сабаблар билан жанжал чиқар, ҳатто Зайнаб асло кутмаган ҳолда эридан тарсаки ея бошлаганди. Кўп ўтмай, қарзлар ва ташвишлар оғирлигидан эри юрак хуружи билан вафот этди. Зайнаб у чеккан изтироблардан сўнг ҳатто эрининг ортидан куя олмади ҳам. Чунки никоҳи давомида меҳр деган туйғуни кўрмаган эди.
Ортидан эса елкасига оғир юк бўлган катта қарзлар қолди. Беш йил давомида бу қарзларни ёпишга уринди, аммо уддалай олмади ва чорасиз қолди. Шундай оғир дамларда дўстлари орқали бир тадбиркор унга уйланиш истагини билдирди. У киши аёлнинг барча қарзларини тўлашга ҳам рози эди. Зайнаб хонимнинг бошқа чораси бўлмагани учун бу таклифни қабул қилди. Ўзи танимаган ва севмаган одам билан фақат қоғоз устидаги никоҳга рози бўлди. | 1 774 |
| 15 | Айб кимда?
Россиянинг олис бир қишлоғида темир йўл релсларини маҳкамлаб турган мурватларни ечаётган пайтида қўлга тушган бир деҳқон сўроқхонада турарди.
Терговчи:
— Минглаб одамларнинг жонига қасд қилаётганингни англайсанми?
Нега у мурватларни ечяпсан?
Деҳқон:
— Атиги битта мурват, тақсир...
Қармоғимга оғирлик қилиш учун керак.
Мен ҳеч кимга зарар етказмайман.
Қолаверса, бутун қишлоқ шундай қилади: битта мурватни ечамиз, биттасини қолдирамиз. Физика дарсида ўргатишган — юк тақсимланади, поезд ағдарилмайди.
Терговчи:
— Бу телбалик-ку!
Қишлоқ оқсоқоли буни кўрмайдими?
Деҳқон:
— Қандай қилиб кўрмасин?
Ҳатто милиция бўлими билан ўз уйининг қулфларини ҳам шу мурватлардан ясатган. Ахир, бепул-ку...
Терговчи:
— Хўш, агар маошингизни оширсак-чи?
Бу ўғриликдан воз кечармидингиз?
Деҳқон:
— Гап пулда эмас, тақсир, гап одатда.
Агар инсонга болалигидан адолат билан ахлоқни ўргатмасангиз, катта бўлганида чўнтаги пулга тўлса ҳам, барибир ўша мурватларни ечишда давом этаверади.
Терговчи бу жаҳолатдан даҳшатга тушди. Ҳисоботини ёзиш учун пойтахтга кетаётган поездга чиқди. Деразадан ташқарига тикилиб борар экан, ўзига ўзи пичирлади:
— Бу қашшоқлик бир куни катта фалокатга сабаб бўлади...
Худди шу пайт у темир йўл ёқасида қўлида иккита мурват ушлаб турган бир болани кўриб қолди. Болакай жилмайганича унга қўл силкитар эди.
Терговчи даҳшат ичида қичқирди:
— Поездни тўхтатинглар!
Аммо энди кеч эди.
Қулоқни кар қиладиган темирнинг даҳшатли қарсиллаши эшитилди.
Бола на физикани биларди, на «биттасини ечиб, биттасини қолдириш» қоидасини. У фақат катталардан кўрганини қилган эди. Аммо бу сафар ёнма-ён турган иккала мурватни ҳам бирданига ечиб олган эди.
Поезд ағдарилди.
Жаҳолат эккан уруғ, адолатсизлик суғорган заминда улкан фалокат ҳосилини берди.
Айб кимда?
Жиноятчи ким?
Асл айбдор ким?
Жаҳолатни оддий ҳол деб қабул қилган жамият,
манфаатни ахлоқдан устун қўйган тузум,
«Ҳеч нарса бўлмайди», деган бепарво тафаккур,
ва хато ишга жим қараб турган ҳар бир инсон!
Чунки баъзи жамиятлар бир кунда қуламайди.
Аввал уларнинг мурватлари бўшайди...
Антон Чехов | 2 585 |
| 16 |  لا يوجد نص... | 2 106 |
| 17 | Шифокорлар унинг аҳволи оғирлигини, ҳар қандай ҳолатга тайёр туришим кераклигини айтишди.
Шу орада менга унинг телефонини ҳам беришди.
Кеч соат бешлар атрофида телефон жиринглади.
Қўнғироқ қилган адвокат экан.
Турмуш ўртоғим ажрашиш бўйича ишончнома расмийлаштириш учун келишини айтган, келмаганидан хавотир олиб қўнғироқ қилибди.
Мен ўзимни унинг рафиқаси деб таништирмадим.
Фақат оғир йўл ҳодисасига учрагани ва шифохонада ётганини айтдим.
Телефонни қўйганимдан кейин эса бутунлай довдираб қолдим.
Демак, у мен билан ажрашиш учун ишончнома беришга келаётганда аварияга учраган экан.
Фақат бир гапни айтдим:
«Бу — илоҳий тақдир».
Бошқа ҳеч нарса ҳақида ўйлай олмасдим.
Ажрашиш ҳақида ҳеч ким билмасди.
Шунинг учун турмуш ўртоғим соғайиб кетгунча бу ҳақда ҳеч кимга айтмасликка қарор қилдим.
У жонлантириш бўлимидан чиққанидан кейин ҳам бир неча марта жарроҳлик амалиётини бошдан кечирди.
Аммо умуртқа поғонаси шикастлангани ва мияга қон қуйилгани сабабли фалаж бўлиб қолди.
Натижада умрининг қолган қисмини ногиронлар аравачасида ўтказишга маҳкум бўлди.
Шифохонадан чиққач, уни уйга олиб келдим ва парвариш қилишни бошладим.
У гапира олмасди.
Аммо ҳаракатлари билан қаттиқ пушаймон эканини билдиришга уринади.
Баъзан кўзларидан пушаймонлик ёшлари оқиб тушарди.
На фарзандларим, на қариндошларим турмуш ўртоғим ажрашиш учун келаётиб аварияга учраганини билишмайди.
Мен унга Аллоҳ розилиги учун қараяпман.
Ҳозир ўйлаб кўрсам, уни кечирдимми-йўқми — билмайман.
Аммо қалбимдаги оғриқ ва хафалик ҳали ҳам сўнгани йўқ.
Ҳар гал унга қараганимда ҳаёт нақадар ибратларга тўла эканини ҳис қиламан.
Унинг шифо топиши учун Аллоҳга дуо қиламан.
Мени ўсмалардан ва оғир касалликдан халос қилган Роббим, касаллигим сабабли мендан воз кечмоқчи бўлган инсонни эса тўшакка маҳкум қилди.
Тушунган одам учун бундан катта ибрат бўладими?
Аллоҳ барча беморларга шифо, уларнинг яқинларига эса сабр ва меҳр-шафқат ато этсин.
Аллоҳ ҳеч кимни бошқа бир инсоннинг умидига муҳтож қилиб қўймасин.
Туркчадан таржима
Шавкат Ўймовутли тайёрлади | 3 484 |
| 18 | ҲАЁТНИНГ АЧЧИҚ САБОҒИ
Мен ва турмуш ўртоғим хизмат тақозоси билан кўплаб шаҳар ва туманларда яшадик. 2000 йилда навбатдаги тайинлов билан Туркиянинг Маниса шаҳрига келдик.
Ўша пайтда фарзандларимиз лицейда ўқишарди. Манисага илк бор келган бўлсак-да, бу шаҳарни жуда яхши кўриб қолдик.
Аввалига ижарада яшардик. Чунки яна бошқа шаҳарга кўчиб кетишимиз мумкин эди. Аммо йиллар ўтган сайин Манисадан кетмаслигимизни англаб, шу ерда муқим яшашга қарор қилдик.
Кредитга уй сотиб олдик. Болаларимиз университетда ўқий бошлади. Биз ҳам пенсия ёшига яқинлашиб қолгандик.
Турмуш ўртоғим полиция ходими, мен эса ўқитувчи эдим.
Аввал мен пенсияга чиқдим. Бир неча йилдан кейин эса турмуш ўртоғим ҳам хизматдан бўшади.
Шу орада ўғлимиз уйланди, қизимиз эса фотиҳа қилди. Ҳаётимизда ҳамма нарса жойидадек эди.
Ишлари туфайли фарзандларимиз турли шаҳарларга кетишди. Байрамларда, таътил кунларида йиғилиб, соғинчни босардик.
Аммо бу бахт узоқ давом этмади.
Бу дунё имтиҳон майдони, дейишади-ку. Менинг улушимга эса оғир касаллик тушди.
Аввалига ҳолсизлик, иштаҳанинг йўқолиши ва тез чарчаш каби аломатлар пайдо бўлди. Кейин маълум бўлишича, булар танамни қамраб олган хавфли ўсманинг белгилар экан.
Эгей университетида бошланган даволаниш жараёни ва кун сайин ортиб бораётган қўрқув бутун ҳаётимни издан чиқарди.
Шунчалик ожиз ва ҳолсиз эдимки, нима қилишни билмасдим. Гўё бутун вужудимни қамраб олган бу даҳшатли ҳолатдан тезроқ қутулишни истардим.
Мени даволаётган шифокор тоза ҳаво, табиий муҳит ва ер билан шуғулланиш менга яхши таъсир қилишини айтди.
Касалликни фақат шу тарзда заифлаштириш ва оддий ҳаётга қайтиш мумкинлигини таъкидлади.
Мен эса бу дарддан атрофдагиларни безовта қилмасдан қутулишни истардим. Ҳеч кимнинг мен учун қайғуришини хоҳламасдим.
Касаллигимнинг олтинчи ойида таҳлил жавобларини олиб уйга қайтганимда, йўлакда чемоданларни кўрдим.
Турмуш ўртоғимдан сўраганимда, эшитганларимдан лол қолдим.
Қисқаси, у ўлим хавфи бор касал аёл билан яшашни истамас экан.
Мармарисдаги ёзги уйга кетишини, бир ой ичида ажрашиш учун судга мурожаат қилишини айтди.
Манисадаги уй менга, Мармарисдаги уй эса унга қолар экан.
Мен ҳали касаллигимнинг оғирлигини англаб улгурмаган бир пайтда бу хабар юрагимга ханжардек қадалди.
Айтадиган гап қолмаган эди.
Унинг қарори қатъий эди.
Бир ой ичида турли баҳоналар топиб, ажрашиш учун асос яратишим керак эди.
Фақат касал бўлганим учун ташлаб кетилиш оғир ботарди.
Йигирма саккиз йиллик турмуш ўртоғим менга кутилмаган зарба бериб кетди.
Биз биринчи қаватда яшардик.
Кичик боғчага қараб ўтирар, бошимдан кечаётганларнинг барчаси туш бўлиб чиқишини орзу қилардим.
Жимгина кўз ёш тўкар эканман, Аллоҳдан шифо ва сабр сўраб илтижо қилардим.
Шунда қалбимга ажиб бир ишонч кирди.
Аллоҳнинг изни билан тузалиб кетишимга ишониб қолдим.
Уй олдидаги кичик боғ, уруғлар, гуллар ва сабзавотлар менинг яшашга бўлган иштиёқимга айланди.
Ҳақиқатан ҳам шундай бўлди.
Турмуш ўртоғим кетар экан, қўшниларга ёзги уйни таъмирлаш учун кетганини айтибди.
Мен кичик кетмон олиб иш бошладим.
Дастлаб ўн дақиқада нафасим қисиб қоларди. Кейинчалик бу вақт аста-секин узайди.
Ўн беш кун ичида ерни тайёрлаб бўлдим. Ўғит солдим, экиш учун шай ҳолга келтирдим.
Қўшнилар ҳам ҳавас қилиб, менга ёрдам бера бошлашди.
Боғни турли уруғлар ва гуллар билан тўлдирдик.
Апрель ойида илк ниҳоллар униб чиққан пайтдаги қувончимни умрим бўйи унута олмайман.
Бу вақтга келиб бир ойдан кўпроқ вақт ўтган эди.
Мен эса ёлғиз ҳаётга ва ажрашиш ҳақиқатига кўникишга ҳаракат қилардим.
Баъзан ўзимга савол берардим:
«Касаллиги сабабли турмуш ўртоғи ташлаб кетган бошқа инсонлар ҳам бормикан?»
Боғим кўкарган сари мен ҳам соғаяётгандек эдим.
Май ойининг ўрталарида мени телефон орқали шифохонага чақиришди.
Таҳлил натижалари билан боғлиқдир, деб борган эдим.
Аммо ҳаётимдаги энг катта шокни ўша ерда бошдан кечирдим.
Турмуш ўртоғим Манисага қайтаётганида Сабунчубели довонида йўл-транспорт ҳодисасига учраб, жонлантириш бўлимига ётқизилган экан.
2010 йилнинг май ойидаги илиқ пайшанба куни ҳаётимнинг бурилиш нуқтаси бўлди. | 2 734 |
| 19 |  لا يوجد نص... | 2 806 |
| 20 | Ота-онаси ҳар ёзда ўғлини бувисиникига олиб боришарди. Бир куни бола анча улғайгач, уларга деди:
— Мен энди катта бўлдим. Нега менга ҳали ҳам кичик боладек қарайсизлар? Бувимникига ўзим ҳам бора оламан!
Бироз тортишувдан кейин ота-онаси рози бўлишди.
Мана, вокзалда туришибди. Ота-онаси уни кузатиб қўймоқда, охирги маслаҳатларини бермоқда. Аммо ўғил эса қайта-қайта:
— Биламан, биламан, бу гапларни юз марта айтгансизлар! — деб жавоб қайтарарди.
Шунда отаси унга қараб деди:
— Ўғлим, йўлда ўзингни ёмон ҳис қилиб қолсанг ёки қўрқиб кетсанг, мана буни ол, — деди-да, чўнтагига бир нарсани солиб қўйди.
Поезд йўлга тушди.
Бола вагонда ўтириб, деразадан ташқарига тикилиб кетарди. Атрофида эса бегона одамлар: кимдир кириб келади, кимдир чиқиб кетади, кимдир туртиб ўтади. Провдник унга танбеҳ берди, яна бир йўловчи ҳам норози бўлиб қараб қўйди.
Аста-секин боланинг кўнгли ғаш тортди. Юраги сиқила бошлади. Ҳар дақиқа ўзини ёлғиз ва ночор ҳис қилаётган эди. Ниҳоят, қўрқув унинг қалбини қамраб олди.
У бурчакка қисилиб ўтирди. Кўзларига ёш келди. Шунда отаси чўнтагига солиб қўйган нарса ёдига тушди. Титроқ қўллари билан қоғозчани чиқариб, очди. Унда шундай ёзилган эди:
«Ўғлим, мен охирги вагондаман...»
Ҳаётда фарзандларимизни мустақил қўйиб юборишни, уларга ишонишни билишимиз керак. Аммо улар учун ҳар доим «охирги вагонда» бўлишимиз, яъни зарур пайтда суяна оладиган таянч бўлиб қолишимиз лозим.
Тирик эканмиз, фарзандларимиз учун яқин инсон бўлиб қолайлик...
©️ Сарвар Раҳимий | 5 597 |
