انجمن علمی دانشجویی محیط زیست طبیعی دانشگاه تهران

🔥🐺 گرگ‌ها در برابر آتش‌سوزی‌های جنگلی؛ فرار یا فرصت شکار؟ آیا گرگ‌ها هنگام وقوع آتش‌سوزی‌های جنگلی از منطقه دور می‌شوند یا ممکن است از تغییرات ایجادشده برای شکار استفاده کنند؟ مطالعه‌ای جدید که در سال ۲۰۲۶ در مجله علمی *Journal of Animal Ecology* منتشر شده، به بررسی واکنش گرگ‌ها به آتش‌سوزی‌های فعال، جبهه‌های شعله‌ور آتش و دود پرداخته است. 🔬 پژوهش چگونه انجام شد؟ پژوهشگران در شمال‌شرق استان بریتیش کلمبیای کانادا، با استفاده از قلاده‌های GPS حرکات ۲۹ گرگ از ۱۶ گله را طی فصل‌های آتش‌سوزی سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ بررسی کردند. سپس اطلاعات حرکتی گرگ‌ها را با داده‌های ماهواره‌ای آتش‌سوزی و دود مقایسه کردند. 📌 نتایج چه چیزی را نشان داد؟ 🔹 نزدیکی به آتش، اما نه به شعله‌های فعال: گرگ‌ها بیشتر در مناطقی نزدیک به آتش‌سوزی‌های فعال و به‌ویژه آتش‌هایی که مدت بیشتری ادامه داشتند، حضور پیدا می‌کردند؛ اما از جبهه‌های فعال شعله‌ور آتش دوری می‌کردند. 🔹 حرکت سریع‌تر در شرایط دودآلود: با افزایش شاخص دود، سرعت حرکت گرگ‌ها بیشتر می‌شد. بااین‌حال، پژوهش نشان نداد که گرگ‌ها به‌طور مستقیم مناطق دودآلود را انتخاب یا از آن‌ها اجتناب می‌کنند. 🔹 اهمیت منابع آبی: در نزدیکی آتش و در شرایط دودآلود، گرگ‌ها تمایل بیشتری به استفاده از مناطق نزدیک آب نشان دادند. پژوهشگران احتمال می‌دهند این مناطق نقش پناهگاه داشته باشند یا به دلیل حضور طعمه‌ها برای گرگ‌ها جذاب باشند؛ اما این فرضیه‌ها هنوز به‌طور مستقیم تأیید نشده‌اند. 🌿 چرا این یافته‌ها مهم‌اند؟ آتش‌سوزی می‌تواند پوشش گیاهی و رفتار جانوران طعمه را تغییر دهد و در نتیجه، فرصت‌ها و خطرهای جدیدی برای شکارچیان ایجاد کند. پژوهشگران مطرح می‌کنند که گرگ‌ها ممکن است از برخی تغییرات ناشی از آتش برای شکار بهره ببرند؛ بااین‌حال، این مطالعه مستقیماً موفقیت شکار یا افزایش تعداد طعمه‌های کشته‌شده را اندازه‌گیری نکرده است. این موضوع از نظر حفاظت حیات‌وحش نیز اهمیت دارد؛ زیرا اگر آتش‌سوزی دسترسی گرگ‌ها به برخی طعمه‌ها را آسان‌تر کند، ممکن است فشار شکار بر گونه‌های حساس، از جمله گوزن شمالی، افزایش یابد. البته این پیامد هنوز یک احتمال علمی است، نه نتیجه‌ای اثبات‌شده در این پژوهش. ✅ جمع‌بندی رفتار گرگ‌ها در برابر آتش‌سوزی ساده و یکسان نیست: آن‌ها ممکن است در نزدیکی برخی مناطق سوخته یا در حال سوختن باقی بمانند، اما از جبهه‌های شعله‌ور فاصله بگیرند و در شرایط دودآلود سریع‌تر حرکت کنند. این یافته‌ها نشان می‌دهند که آتش‌سوزی‌های جنگلی فقط زیستگاه را تغییر نمی‌دهند، بلکه می‌توانند بر الگوهای حرکتی و روابط میان شکارچیان و طعمه‌ها نیز اثر بگذارند. 📚 منبع: Boucher, S., Wolfenden, K., Bridger, M., & Tigner, J. (2026). *Playing with fire: Wolf response to active wildfires, fire fronts and smoke.* Journal of Animal Ecology. 🔗 https://doi.org/10.1111/1365-2656.70364 @ESSUTI