شب‌های عربی

این یادداشت خیلی وقت و انرژی گرفت. چند ساعتی خدانگهدار

همه این‌ها به کنار، در دوره بشار، داشت تلاش‌هایی برای تغییر ترکیب جمعیتی سوریه صورت می‌گرفت که خوش‌بختانه ناکام ماند. این موضوع نوشته‌ای دیگر در آینده است. این هم به کنار، حالا بهتر می‌فهمید چرا سوری‌ها و به طور کلی شامی‌ها، این‌قدر زیبا هستند. ترکیب ژن مدیترانه‌ای و قفقازی و خزری و بالکانی و... الله اکبر

فهم بعضی مسائل سوریه بدون فهم ترکیب جمعیت‌شناختی آن، اساسا ممکن نیست. مضاف بر این، موقعیت جغرافیایی سوریه، این کشور را تبدیل به دیگی کرده که اقوام مختلفی از هند گرفته تا قفقاز و بالکان و حجاز و آفریقا، برای سده‌های طولانی در آن جوشیده‌ و به هم آمیخته‌اند. اگر مصیبت‌ تمدن‌سوزی همچون تسلط حزب بعث و سلاله شوم اسد، دامن سوریه را نگرفته بود، این کشور پیشران علم و صنعت و فرهنگ و ثروت در جهان عرب می‌بود. #سوریه #یونان #آفریقا #جیپسی #بوسنی #چرکس #آبخازیا #چچن #ترکمن #بالکان #ارمنی #آلبانی @arabian_nights_101

سوریه؛ دیگ هم‌جوشی اقوام بیشتر افراد گمان می‌کنند همه مردم سوریه عرب هستند. اگر اخبار را کمی دنبال کرده باشند، کردها را هم می‌شناسند. اگر بپرسیم چه قومیت‌های دیگری در سوریه هستند؟ ممکن است بگویند مسیحی و دروز و علوی! که این‌ها گروه قومی نیستند؛ گروه مذهبی هستند. تنوع قومیتی سوریه حقیقتا شگفت‌انگیز است و برابر یا حتی بیشتر از تنوع قومیتی ایران است که همیشه به آن می‌بالیم. در این پست با گروه‌های قومیتی سوریه آشنا خواهید شد: ۱: یونانی‌ها بیش از صد سال پیش و در زمان حکومت عثمانی بر سوریه، تعداد زیادی از یونانی‌ها بخاطر جنگ از کشور خودشان فرار کردند و به سوریه پناهنده شدند. غالبا از جزیره کرت آمده بودند. سلطان عبدالحمید آن‌ها را در منطقه‌ای از ساحل غربی در استان طرطوس اسکان داد و یک منطقه مسکونی با خدمات کامل برایشان ساخت؛ که بعدا حمیدیه نام گرفت. البته یونانی‌ها به کشورهای دیگری مثل لبنان و لیبی و مصر هم مهاجرت کردند. یونانی‌ها کاملا در جامعه سوری ادغام شده‌اند و زبانشان عربی است و در همه حقوق و وظایف شهروندی سوریه نقش دارند. غالبا هم اهل سنت هستند. ۲: آفریقایی‌ها بیش از هزار سال است که آفریقایی‌ها در سوریه زندگی می‌کنند. از زمان حکومت امویان و بعدا در دوره معاصر هم مهاجرت به سوریه داشته‌اند. معمولا از کشورهای سیرالئون و سومالی و سودان. غالب آفریقایی‌های سوریه شهروند آن هستند ولی اقلیتی هم هستند که تنها اجازه کار دارند نه تابعیت سوری؛ پس نمی‌توانند در انتخابات شرکت کنند یا وارد ارتش شوند. این گروه کاملا در هویت سوری ادغام شده‌اند و زبان‌شان نیز عربی است. غالبا اهل سنت و بعضا شیعه یا مسیحی هستند. در نقاط مختلفی از غرب سوریه مثل درعا و دمشق و جولان نیز ساکن هستند. ۳: جَت‌ها قوم جات یا جَت که خاستگاه‌شان هند قدیم و پاکستان کنونی است، نه تنها تا ایران بلکه تا سوریه نیز مهاجرت کرده‌اند. در سوریه به آن‌ها «زَط» می‌گویند. {در تاریخ زبان‌شناسی زیاد داریم که حروف صدای اصلی خود را از دست می‌دهند؛ مثل «ج» که به «ز» تبدیل می‌شود.} جات‌ها نه تنها در بخش‌های مختلف سوریه بلکه در کشورهای مجاور مثل لبنان و اردن و مصر نیز حضور دارند. جات‌ها شهروند سوریه نیستند و هیچ‌گونه مدرک هویتی ندارند. زبان‌شان عربی و تزدیک به لهجه اهل بادیه است. به عبارت ساده‌تر کولی/جیپسی‌های سوریه هستند. ۴: نُوار/قرباط/غجر در این بخش ماجرا کمی پیچیده است. این سه اسم اشاره به گروهی در سوریه دارد که تقریبا با قوم جات فرقی ندارند. بعضی مورد ۳ و ۴ را یک گروه می‌دانند و بعضی نه. اما واقعیت این است که ریشه جغرافیایی همه آن‌ها به یک منطقه (هند و پاکستان) می‌رسد آن‌ها فقط از حیث زبان و مسیر مهاجرتی شبیه اقوام آریایی و هندواروپایی هستند وگرنه به لحاظ نژادی «دراویدی» هستند. برای ناظر بیرونی، گروه ۳ و ۴ تفاوت زیادی ندارند خصوصا از حیث سبک زندگی و ظاهر. ۵: بوسنیایی‌ها بیش از صد سال قبل و در زمان خلافت عثمانی، اقوامی از بوسنی به منطقه شام و مغرب عربی (تونس و مراکش) مهاجرت کردند. زیرا در وطن خودشان توسط امپراطوری اتریش‌مجارستان در معرض کشتار و پاکسازی نژادی بودند. کاملا در جوامع عربی ادغام شده‌اند و زبان‌شان عربی و مذهب‌شان نیز غالبا اهل سنت است و به راحتی نیز با اعراب ازدواج و آمیزش دارند. جمعیت‌شان در سوریه در حدود ۲۵۰ هزار نفر تخمین زده می‌شود. خواننده بزرگ تونس «لطفی بوشْناق» را می‌شناسید؟ لفظ «بوشناق» عربی‌شده‌ی «بوسنی» است. بوشناق‌های سوریه لباس و رقص و آشپزی سنتی خود را در جوامع درونی خود حفظ کرده‌اند. ۶: چرکس‌ها می‌توانید قبل خواندن ادامه متن، اول «رقص چرکسی» را سرچ کنید. بسیار زیباست. این‌ها از اقوام قفقاز هستند که در دو برهه تاریخی وارد جهان عرب شدند. اول، در دوره کشورگشایی‌های اعراب که به منطقه قفقاز حمله می‌کردند و برده می‌گرفتند. برده‌های چرکسی بخاطر سلحشوری و کفایت نظامی بالا، ذره ذره ارتقای مقام گرفتند و ژنرال و وزیر و حتی صاحب دولت شدند. جالب است بدانید برای بیش از یک سده، همین چرکس‌ها بر بخش بزرگی از جهان عرب (مصر و شام و حجاز) حکومت می‌کردند. برهه دوم، زمانی بود که امپراطوری روسیه، چرکس‌ها را کشتار جمعی می‌کرد و اجباری کوچ می‌داد تا سرزمین‌شان را تصرف کند. {روس‌ها حقیقتا قوم نحسی هستند.} چرکس‌ها در مناطق مختلف سوریه پراکنده هستند ولی همیشه درون خودشان ازدواج می‌کنند. آن‌ها رقص و پوشش و موسیقی و عروسی‌های خاص خود را دارند و مردان‌شان هنوز ظاهری سنتی و سلحشورانه دارند و گاها خنجر بر کمر می‌بندند. جمعیت‌شان تقریبا ۳۰۰ هزار تخمین زده می‌شود. بعضی نام‌های خانوادگی معروف شرکسی در سوریه عبارتند از: طلاس، اَنزور و بولاق. شرکس‌ها در لبنان و عراق و اردن و ترکیه هم حضور دارند. {رغید الططری خلبان آزاده و سرفراز سوری و پیرترین زندانی سیاسی جهان نیز یکی از چرکس‌های سوریه است.} ۷: ترکمان‌ها این قوم از زمان سلجوقیان در سوریه حضور دارند. یکی از بزرگ‌ترین قومیت‌های سوریه هستند که در سراسر این کشور پراکنده هستند. زبان‌شان عربی و مذهب‌شان نیز غالبا اهل سنت است. البته در عراق هم حضور گسترده‌ای دارند. بعضی ترکمان‌ها در شهرها سکونت گزیدند و به تجارت پرداختند و بعضی نیز در مناطق بادیه و جزیره سوری ساکن شدند و دامداری کردند. بسیاری از خانواده‌های بسیار قدیمی و اصیل دمشق اصالت ترکمان دارند و معمولا در انتهای اسامی‌شان «باشی و لی و بیگ» است. «جوخدار» و «ماردینی» و «قبانی» هم از فامیل‌های ترکمانی است و نزار قبانی نیز ریشه ترکمن داشت. ترکمان‌ها کاملا در سوریه ادغام شده بودند و هیچ گروه و حزب و تشکل قومی خاصی نداشتند. اما فتنه بشار ملعون و جنگ داخلی سوریه که آتش اختلافات قومی را شعله‌ور کرد، ترکمان‌ها را نیز وا داشت که گروه‌ها و تشکل‌های قومی ایجاد کنند تا هویت و موجودیت‌شان به خطر نیفتد. ولی این به معنای جدایی‌طلبی و پان‌ترکمانیسم نیست. ۸: عشائر و بادیه‌نشینان عرب این‌ها عرب هستند و تاریخ حضورشان در منطقه سوریه به پیش از اسلام برمی‌گردد. گروهی از آنان شهرنشین شده‌اند و گروهی نیمه‌شهرنشین و گروهی نیز هنوز مطابق شیوه کهن خود در بادیه و بیابان زندگی می‌کنند و به دامداری مشغولند. لهجه غلیظ و سخت، آداب و رسوم بعضا عجیب، و حفظ ارزش‌های سنتی از ویژگی‌های بادیه‌نشین‌های سوریه است. ۹: آبخازیا قوم «آباظ» سوریه که جمعیت‌شان تقریبا ۱۲ هزار برآورد می‌شود، از منطقه آبخاز در غرب قفقاز، به علت درگیری‌های قرن ۱۹ به سوریه مهاجرت کردند. همه اهل سنت و زبان‌شان عربی است. هم در مناطق مختلف سوریه و هم در مصر و ترکیه و اردن سکونت دارند. نام خانوادگی «اَباظة و اَباظلی» در سوریه مربوط به قوم آبخاز است. کاملا شهروند سوریه هستند و مناصب حکومتی و نظامی داشته و دارند. ۱۰: ارمنی‌ها یکی از بزرگترین اقلیت‌های قومی سوریه که تعدادشان ۱۰۰ هزار برآورد می‌شود و با این‌که از زمان کهن در سوریه بوده‌اند ولی بیشترشان در زمان نسل‌کشی ارامنه توسط ترک‌های عثمانی به سوریه گریختند. همه مسیحیان کاتولیک و ارتدوکس و... هستند ولی بعضی‌شان نیز مسلمان شده و با عرب‌ها ازدواج‌ها کرده‌اند. ارمنی‌ها معمولا به مشاغل فنی و صنعتی مثل تعمیر ماشین معروف هستند و به زیرکی و درست‌کاری و امانت‌داری و تحویل جنس خوب به مشتری زبان‌زد هستند. {لابد دهه اول محرم هم غلاف می‌کنند.} نام‌های آن‌ها معمولا با «یان» تمام می‌شود: مثل آبراهامیان، سرکیسیان، هاکوپیان، پناهیان. این آخری را مطمئن نیستم! سلوم حداد و لینا شمامیان، دو هنرمند بزرگ سوری نیز، ارمنی هستند. ۱۱: آلبانیایی‌ها عده‌ای از این قوم در ۱۸۳۱ که سربازان محمدعلی پاشا بودند در سوریه ساکن شدند و عده دیگری در زمان جنگ بالکان وارد سوریه شدند. همه‌شان مسلمان و زبان‌شان عربی است. آن‌ها در ترکیه و لبنان و مصر نیز حضور دارند. آن‌ها هم کاملا شهروندی سوریه را دارند و در جامعه عربی اسلامی ادغام شده‌اند. در گذشته برخی از آن‌ها سنت‌های بالکانی خود را حفظ کرده بودند اما امروزه همه چیزشان عربی اسلامی شده. به راحتی با عرب‌ها ازدواج می‌کنند و در نقاط مختلف سوریه پراکنده هستند. جمعیت‌شان کمی بیشتر از ۱۰ هزار برآورد می‌شود. آلبانی‌های سوریه، به جز کسانی که با عرب‌ها ازدواج کرده‌اند، به پوست سفید و موی بلوند و چشمان رنگی شناخته می‌شوند. مهم‌ترین نام خانوادگی سوری که دلالت بر ریشه آلبانی دارد، «ارناؤوط» است. ۱۲: چچنی‌ها چچنی‌ها یا به تلفظ عربی «شیشانی‌»ها، حدودا ۱۵۰ سال قبل، مانند چرکس‌ها توسط روسیه از سرزمین خود کوچانده شدند. تقریبا همه‌شان اهل سنت، و یکی دو درصد نیز صوفی هستند. در شهرهای مختلفی حضور دارند اما عمدتا در قنیطره سکونت دارند؛ زیرا طبیعت قنیطره از حیث سرسبزی و آب به چچن شبیه است. قنیطره را گاها پایتخت چچنی‌ها می‌گویند. جمعیت‌شان تقریبا ۱۰ هزار است و شهروند کامل سوریه هستند. زبان چچنی را درون خود حفظ کرده‌اند و از حیث ارزش‌های خانوادگی بسیار سنتی هستند. این‌ها هیچ نسبتی با اندیشه‌های سکولار ندارند و مسلمان‌های سفت و سختی هستند. زیبایی‌شان زبان‌زد است و غالبا میان خودشان ازدواج می‌کنند تا ژن چچنی‌شان محفوظ بماند. ▫️▫️▫️

همه این‌ها به کنار، در دوره بشار، داشت تلاش‌هایی برای تغییر ترکیب جمعیتی سوریه صورت می‌گرفت که خوش‌بختانه ناکام ماند. این موضوع نوشته‌ای دیگر است.

خب کم کم بریم برای یک پست تحقیقی و جذاب که قول داده بودم

۴۶ نفر! جالب!

چند نفر اینجا داریم که دوست دارن آنلاین زبان عربی یاد بگیرن؟ مثلا در یوتوب و خودآموز با لایک نشون بدین 👍

امروز تا چند ساعت دیگه میریم سراغ سوریه یه موضوع جذاب از جغرافیا و تاریخ از بزرگوارانی که مطالب رو بازنشر می‌کنند ممنونم. خصوصاً از ادمین اتاق جنگ که حتی هنوز نمی‌شناسم‌شون❤️❤️

این هم یک نمونه شیعه عراقی. تظاهرات زنان نسبت به ورود فقه شیعه در قانون را، توطئه بیگانگان و غرب، و سازمان‌دهندگان آن را روسپیان سوری و سعودی خطاب می‌کند. حقیرهای تکراری!

اینجا اشاره کرده بودم که موسیقی عراق غالباً محزون و پرسوز است. و این دقیقا همان علتی است که معمولاً نه موسیقی عراقی می‌شنوم نه ایرانی. ولی این طرب‌باند 🤌🤌 🔥🔥 راستی تا یادم نرفته! علت مهم دیگری که عراق را گاهی دوست دارم، نزدیکی‌اش به سوریه است.

تنها چیزهای عراقی که باعث میشن از عراق خوشم بیاد، این بند هست و چندتا دوست نازنین و اندیشمند. (هم این بند، هم اون دوستانم همه خارج عراق هستند.) امشب از موسیقی دیاسپورای عراق بشنویم🔥