مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و کاهش خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC)

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد سوم | انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز روز هفتم | کتابخانه ایمنی فرایند در طول این هفته، رویداد انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز را از جنبه‌های مختلف بررسی کردیم؛ از سناریوی وقوع رویداد و تجهیزات ایمنی مشعل گرفته تا پدیده‌های Deflagration و Detonation، لایه‌های حفاظتی و عوامل مدیریتی مؤثر. مباحث فنی این هفته بر پایه استانداردهای معتبر حوزه ایمنی سیستم‌های احتراقی و حفاظت در برابر انفجار بررسی شدند. در ادامه، سه مرجع اصلی مورد استفاده را مرور می‌کنیم. 📘 NFPA 85 — Boiler and Combustion Systems Hazards Code در بررسی سیستم مدیریت مشعل (BMS)، شیر قطع ایمنی سوخت (SSV)، پایش شعله، توالی‌های ایمن راه‌اندازی و Purge به این استاندارد استناد شد. NFPA 85 الزامات مرتبط با حفاظت سیستم‌های احتراقی و مشعل‌ها را پوشش می‌دهد و در این هفته، مبنای فنی بررسی عملکرد لایه‌هایی بود که می‌توانستند پس از خاموش شدن شعله، از ادامه ورود سوخت و ایجاد شرایط خطرناک در محفظه احتراق جلوگیری کنند. 📘 NFPA 68 — Standard on Explosion Protection by Deflagration Venting در بررسی Explosion Relief / Deflagratio Venting، این استاندارد مبنای توضیح عملکرد حفاظت در برابر افزایش فشار ناشی از دفلاگریشن قرار گرفت. در سناریوی این هفته، در صورت وقوع Deflagration در محفظه هیتر، یک سامانه تخلیه فشار مناسب می‌توانست با فراهم‌کردن مسیر مهندسی‌شده برای تخلیه فشار و محصولات احتراق، از افزایش فشار داخلی تا سطوح مخرب جلوگیری کرده و احتمال پرتاب در هیتر را کاهش دهد. 📘 NFPA 69 — Standard on Explosion Prevention Systems در بررسی پیشگیری از انفجار و تمایز میان Deflagration و Detonation، به این استاندارد استناد شد. استاندارد NFPA 69 چارچوب‌های حفاظت پیشگیرانه در برابر انفجار را بررسی می‌کند. در مباحث این هفته، این مرجع برای درک جایگاه اقداماتی که می‌توانستند از ایجاد یا گسترش شرایط انفجاری جلوگیری کنند و همچنین تمایز آن‌ها از حفاظت در برابر پیامدهای یک انفجار مورد استفاده قرار گرفت. 📚 سه استاندارد معرفی‌شده، هرکدام بخشی از زنجیره حفاظت در برابر رویدادهای احتراقی را پوشش می‌دهند؛ از پیشگیری و کنترل ایمن مشعل، تا مدیریت فشار ناشی از Deflagration و حفاظت در برابر انفجار. نسخه الکترونیکی استانداردهای معرفی‌شده، از طریق کانال‌های مرکز در تلگرام و بله در دسترس علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #ProcessSafety #GasHeater #CGS #NFPA85 #NFPA68 #NFPA69

🚀 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) برگزار می‌کند: 🎙 وبینار تخصصی مدیریت حفاظ‌های ایمنی (Barrier Management) 🎤 سخنران آغازین: دکتر محمدرضا خسروی نیکو رئیس دانشگاه صنعت نفت و استاد تمام گروه مهندسی شیمی 👨‍🏫 مدرس: مهندس محمد مینه‌پور متخصص حوزه ایمنی فرآیند و دانش‌آموخته دانشگاه صنعت نفت کارشناس مهندسی ایمنی فرآیند در شرکت کنت (Kent plc) تجربه کار در شرکت های Kazakhstan MES و UK MES ۱۷ سال سابقه کار در زمینه ایمنی فرآیند و ارزیابی ریسک 🎯 محورهای وبینار: ✔️ تعاریف و اصول اولیه مفهوم حفاظ‌های ایمنی(Barrier) ✔️ شناسایی و ارزیابی حفاظ‌های ایمنی در صنایع فرآیندی ✔️ نقش و جایگاه اصول و روش های مدیریت حفاظ‌های ایمنی (Barrier management) ✔️ روش‌ها و ابزارهای اطمینان از عملکرد حفاظ‌های ایمنی ⁉️پرسش و پاسخ 🗓 زمان برگزاری: یکشنبه ۱۴۰۵/۰۵/۲۵ | ساعت ۱۰:۰۰ الی ۱۲:۰۰ 🔗اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام: PRPLC.ir 🗓مهلت ثبت‌نام: جمعه ۱۴۰۵/۰۵/۲۳ ساعت ۲۴ 🔗لینک ورود به جلسه: پس از ثبت‌نام ارسال خواهد شد. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #Webinar #BarrierManagement #ProcessSafety #PSM

. 🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد سوم | انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز روز ششم | خودارزیابی و چالش مهندسی 🔏 پس از بررسی سناریوی رویداد، تجهیزات ایمنی، پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی، لایه‌های حفاظتی و چهار المان مدیریتی مرتبط، اکنون زمان آن است که نگاه مهندسی خود را به چالش بکشیم. در این بخش، هدف صرفاً مرور مطالب گذشته نیست؛ بلکه ارزیابی توانایی تحلیل شرایط، تشخیص لایه‌های مؤثر و انتخاب مناسب‌ترین تصمیم مهندسی در برابر یک وضعیت واقعی فرآیندی است. 📝 به همین منظور، ۵ سؤال چهارگزینه‌ای تحلیلی بر اساس سناریوی انفجار هیتر طراحی شده است. سؤالات به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که پاسخ صحیح صرفاً با حفظ مطالب مشخص نشود و نیازمند توجه به توالی رخداد، عملکرد لایه‌های حفاظتی، شرایط عملیاتی و عوامل مدیریتی باشد. علاقه‌مندان در تلگرام می‌توانند مستقیماً در پاسخ به سؤالات شرکت کنند و همراهان ما در لینکدین و بله نیز برای شرکت در چالش می‌توانند به کانال تلگرام بپیوندند. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #ایمنی_فرایند #مدیریت_ریسک #رویداد_فرآیندی #هیتر #مشعل #BMS #PSM #ProcessSafety #EngineeringChallenge #PRPLC

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد سوم | انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز روز پنجم | تحلیل مدیریتی و سازمانی در چهار روز گذشته، سناریوی این رویداد، تجهیزات ایمنی، پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی و لایه‌های حفاظتی مرتبط با آن را بررسی کردیم. اما وقوع یک انفجار در هیتر معمولاً تنها نتیجه یک اقدام اشتباه در لحظه حادثه نیست؛ بلکه می‌تواند حاصل مجموعه‌ای از ضعف‌ها در طراحی، نگهداری، دستورالعمل‌ها، آموزش و اطمینان از عملکرد سیستم‌های ایمنی باشد. در این رویداد، چهار المان مدیریتی مرتبط با شرایط ایجادشده به شرح زیر قابل بررسی است: 🔹 دستورالعمل‌های عملیاتی (Operating Procedures) دستورالعمل‌های عملیاتی، مبنای انجام صحیح عملیات‌های حساس مانند راه‌اندازی، خاموش‌کردن و راه‌اندازی مجدد تجهیزات فرآیندی هستند. در این رویداد، خاموش شدن شعله مشعل یک وضعیت عملیاتی غیرعادی بود که نیازمند اجرای گام‌های مشخص شامل بررسی علت خاموشی، اطمینان از قطع جریان سوخت، انجام Purge محفظه احتراق و سپس اقدام برای راه‌اندازی مجدد مشعل بود. وجود دستورالعمل‌های شفاف و به‌روز برای شرایط خاموشی شعله و راه‌اندازی مجدد هیتر، می‌توانست از اقدام مستقیم برای روشن کردن مجدد مشعل در شرایط نامطمئن جلوگیری کند. 🔹 روش‌های انجام کار ایمن (Safe Work Practices) روش‌های انجام کار ایمن، الزامات لازم برای انجام فعالیت‌هایی را مشخص می‌کنند که در شرایط خاص، دارای پتانسیل ایجاد آسیب هستند. در این رویداد، اقدام کارکنان برای روشن کردن مجدد مشعل در مقابل درِ هیتر، بدون اطمینان از ایمن بودن شرایط داخل محفظه احتراق انجام شد. اجرای صحیح روش‌های انجام کار ایمن، شامل ارزیابی شرایط پیش از اقدام، رعایت فاصله ایمن از نقاط خطرناک و انجام فعالیت طبق الزامات مصوب، می‌توانست احتمال قرارگیری افراد در معرض پیامد انفجار را کاهش دهد. 🔹 یکپارچگی دارایی و قابلیت اطمینان (Asset Integrity and Reliability) هدف این المان، اطمینان از عملکرد قابل اعتماد تجهیزات در طول چرخه عمر آن‌ها است. در این رویداد، سرویس نبودن سیستم کنترل قطع جریان گاز مشعل هیتر، یکی از عوامل اصلی معرفی شد. سیستم‌های ایمنی مانند BMS، آشکارساز شعله (Flame Detector) و شیرهای قطع ایمنی سوخت (Safety Shutoff Valve - SSV) باید در شرایط خاموشی شعله، از ورود ادامه‌دار گاز به محفظه احتراق جلوگیری می‌کردند. اجرای برنامه‌های تعمیرات پیشگیرانه، تست‌های دوره‌ای عملکرد تجهیزات ایمنی و اطمینان از آماده‌به‌کاری سیستم‌های حفاظتی، می‌توانست از تجمع گاز در محفظه احتراق جلوگیری کند. 🔹 آموزش و اطمینان از عملکرد (Training and Performance Assurance) این المان بر اطمینان از صلاحیت افراد، درک مخاطرات و توانایی اجرای صحیح وظایف عملیاتی تمرکز دارد. در این رویداد، تجربه حوادث مشابه در گذشته نشان داد که درس‌آموخته‌های قبلی و الزامات مربوط به نحوه اقدام در شرایط خاموش شدن شعله، به‌صورت مؤثر در رفتار عملیاتی کارکنان و پیمانکاران نهادینه نشده بود. آموزش‌های دوره‌ای، ارزیابی صلاحیت کارکنان و اطمینان از درک صحیح خطرات راه‌اندازی مجدد هیتر پس از خاموشی شعله، می‌توانست از تکرار چنین رویدادی جلوگیری کند. این رویداد نشان می‌دهد که جلوگیری از حوادث فرآیندی تنها با نصب تجهیزات حفاظتی امکان‌پذیر نیست؛ بلکه نیازمند ارتباط مؤثر میان تجهیزات قابل اطمینان، دستورالعمل‌های صحیح، روش‌های کاری ایمن و کارکنان آموزش‌دیده است. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #ProcessSafety #RBPS #OperatingProcedures #SafeWorkPractices #AssetIntegrity #Reliability #Training #PerformanceAssurance #BMS #GasHeater #CGS

🔥 وقتی فرسودگی تجهیزات، شدت حادثه را بیشتر می‌کند به گزارش ایسنا، در تاریخ ۱۴۰۵/۰۵/۲۰ مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی نیشابور اعلام کرد یک دستگاه وانت پیکان حامل بیش از ۳۰ سیلندر ۱۱ کیلویی گاز، به دلایل نامعلوم دچار آتش‌سوزی شد. راننده ۶۵ ساله خودرو تلاش کرد حریق را مهار کند، اما موفق نشد و در ادامه حدود ۵ تا ۶ سیلندر از قسمت کناری خودرو منفجر شدند. بر اساس این گزارش، برخی از سیلندرها دچار پارگی و پوسیدگی بودند و تست‌های دوره‌ای نیز برای آن‌ها انجام نشده بود. این حادثه بدون تلفات جانی مهار شد. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🔎 اما یک نکته مهم در این حادثه وجود دارد در حوادث مربوط به سیلندرهای LPG، فقط علت شروع حریق اهمیت ندارد. وضعیت سیلندرها، نحوه حمل و نگهداری و آمادگی افراد نیز می‌تواند بر شدت پیامدها اثر بگذارد. قرار گرفتن سیلندر در معرض حرارت، فشار داخل آن را افزایش می‌دهد. اگر بدنه سیلندر نیز دچار خوردگی، پوسیدگی یا آسیب باشد، احتمال شکست مخزن افزایش پیدا می‌کند. در چنین شرایطی، BLEVE یکی از سناریوهای قابل بررسی است؛ هرچند درباره نوع دقیق انفجارهای این حادثه، بدون بررسی فنی نمی‌توان اظهار نظر کرد. 👨‍🏫 نقش آموزش در پیشگیری از حادثه راننده و افرادی که با سیلندرهای LPG سروکار دارند باید بتوانند سیلندر آسیب‌دیده را پیش از حمل تشخیص دهند، الزامات حمل را بشناسند و در زمان حریق، درباره ادامه عملیات اطفا یا ترک محدوده تصمیم درستی بگیرند. بازرسی و آزمون دوره‌ای، خارج کردن سیلندرهای معیوب از چرخه مصرف و آموزش افراد، اقداماتی هستند که باید پیش از حادثه انجام شوند. ❓ یک سؤال مهم: آیا پیش از حمل، سلامت سیلندرها بررسی شده بود و آیا راننده برای مواجهه با چنین شرایطی آموزش لازم را دیده بود؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #ایمنی_فرآیند #مدیریت_ریسک #LPG #BLEVE #آموزش_ایمنی #درس_آموخته #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد سوم | انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز روز چهارم | تحلیل لایه‌های حفاظتی پس از بررسی سناریوی رویداد، تجهیزات ایمنی و پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی، امروز با روش Bow-Tie لایه‌هایی را بررسی می‌کنیم که می‌توانستند از شکل‌گیری شرایط خطرناک جلوگیری کرده یا پیامدهای آن را کاهش دهند. 🏴‍☠️ تهدیدها - خاموش‌شدن شعله مشعل - نشتی در اتصالات و لوله‌های داخلی 💥 رویداد مرکزی - تجمع کنترل‌نشده گاز سوخت در محفظه احتراق و راه‌اندازی مجدد مشعل 🔥 پیامدها - انفجار داخلی هیتر، افزایش سریع فشار و پرتاب درِ هیتر - آسیب شدید و تلفات انسانی 🛡 لایه‌های حفاظتی پیشگیرانه ۱) سیستم مدیریت مشعل (BMS) سامانه BMS توالی راه‌اندازی، عملکرد و خاموش‌شدن ایمن مشعل را کنترل می‌کند. این سامانه با دریافت وضعیت آشکارساز شعله و سایر سیگنال‌های ایمنی، مجاز بودن ورود سوخت و ادامه کار مشعل را تعیین می‌کند. با از دست رفتن شعله یا برقرار نبودن شرایط لازم، فرمان قطع سوخت صادر و شیر قطع ایمنی (SSV) بسته می‌شود. الزامات این سامانه و توالی‌های ایمنی مشعل در NFPA 85 مورد توجه قرار گرفته است. ۲) پرج محفظه احتراق (Purge) پرج با عبور دادن هوای کافی، گازها و بخارات قابل‌اشتعال را پیش از ایجاد جرقه و ورود سوخت از محفظه خارج می‌کند تا احتمال تشکیل مخلوط قابل‌اشتعال به حد ایمن کاهش یابد. بنابراین، روشن‌کردن مجدد مشعل پس از خاموشی شعله، بدون Purge مناسب، بسیار خطرناک است. ۳) دستورالعمل‌های عملیاتی این دستورالعمل‌ها باید توالی ایمن راه‌اندازی، توقف، روشن‌کردن مجدد پس از خاموشی شعله و واکنش به شرایط غیرعادی را به‌روشنی تعیین کنند. نبود یا اجرا نشدن آن‌ها می‌تواند به راه‌اندازی ناایمن و تجمع گاز منجر شود. ۴) آموزش آموزش کارکنان بهره‌برداری و تعمیرات درباره خطرات خاموشی شعله، ضرورت Purge و نحوه واکنش به نشتی یا شرایط غیرعادی، احتمال خطای انسانی و تکرار رفتارهای ناایمن را کاهش می‌دهد. 🛡 لایه‌های کاهنده پیامد ۱) تخلیه فشار انفجار یا دفلاگریشن سیستم Explosion Relief / Deflagration Venting با ایجاد مسیری مهندسی‌شده برای تخلیه محصولات احتراق، مانع افزایش فشار تا سطوح مخرب می‌شود. در طراحی صحیح، پنل یا تجهیز تخلیه باز شده و فشار را به مسیری امن هدایت می‌کند تا بدنه و اجزای محفظه تحت فشاری بیش از ظرفیت طراحی قرار نگیرند. این لایه مخصوص دفلاگریشن است و نباید با حفاظت در برابر دتونیشن یکسان دانسته شود. الزامات آن در NFPA 68 تشریح شده است. ۲) حفاظت فیزیکی و ایجاد محدوده ایمن تعیین فاصله‌های حفاظتی، محدودکردن دسترسی و جلوگیری از حضور افراد در مسیر احتمالی پرتاب اجزای هیتر، احتمال مواجهه با قطعات پرتاب‌شده و سایر پیامدهای فیزیکی انفجار را کاهش می‌دهد. ۳) تجهیزات حفاظت فردی (PPE) تجهیزاتی مانند کلاه و محافظ صورت می‌توانستند شدت صدمات را تا حدی کاهش داده و احتمال آسیب شدید یا مرگ را کمتر کنند. در مجموع، پیشگیری از این رویداد به یک تجهیز وابسته نیست؛ بلکه تشخیص شعله، قطع سوخت، Purge، کنترل توالی راه‌اندازی، حفاظت در برابر افزایش فشار و کنترل مواجهه افراد باید به‌صورت هماهنگ عمل کنند. به نظر شما، کدام ضعف مدیریتی بیشترین نقش را در تکرار این رویداد داشته است؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #هیتر #BMS #Purge #ExplosionRelief #DeflagrationVenting #ProcessSafety #GasHeater #CGS

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد سوم | انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز روز سوم | پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی در دو روز گذشته، ابتدا سناریوی حادثه و سپس تجهیزات مؤثر در پیشگیری از آن را بررسی کردیم. امروز می‌خواهیم دقیق‌تر به خودِ انفجار نگاه کنیم؛ زیرا هر احتراق سریع داخل یک محفظه الزاماً یک پدیده یکسان نیست. 🔹 دفلاگریشن (Deflagration) در دفلاگریشن، شعله درون مخلوط قابل‌اشتعال پیشروی می‌کند و سرعت انتشار آن از سرعت صوت در همان مخلوط کمتر است. انرژی آزادشده در ناحیه سوختن، مخلوط مجاور را گرم می‌کند و باعث ادامه احتراق می‌شود. اگر این احتراق در یک محفظه بسته یا نیمه‌بسته مانند محفظه هیتر رخ دهد، گازهای حاصل از احتراق نمی‌توانند آزادانه منبسط شوند. در نتیجه، دما و فشار داخل محفظه به‌سرعت افزایش می‌یابد. هرچه نسبت سوخت و هوا به محدوده مناسب احتراق نزدیک‌تر باشد، آشفتگی بیشتر باشد و محفظه محدودیت بیشتری برای انبساط گازهای حاصل از احتراق ایجاد کند، نرخ احتراق و فشار ایجادشده می‌تواند شدیدتر شود. بنابراین دفلاگریشن لزوماً به معنی «انفجار ضعیف» نیست؛ یک دفلاگریشن محصورشده می‌تواند فشار بسیار زیادی ایجاد کند و باعث شکست یا پرتاب اجزای مکانیکی نیز شود. 🔹 دتونیشن (Detonation) در دتونیشن، شرایط کاملاً متفاوت است. در این حالت، احتراق با یک موج ضربه‌ای بسیار شدید همراه می‌شود و جبهه واکنش با سرعتی بیش از سرعت صوت در مخلوط واکنش‌نداده حرکت می‌کند. در این حالت، موج ضربه‌ای ابتدا مخلوط گاز و هوا را به‌شدت فشرده و گرم می‌کند و همین افزایش ناگهانی فشار و دما، شرایط لازم برای واکنش سریع شیمیایی را ایجاد می‌کند. سپس انرژی آزادشده از واکنش، موج ضربه‌ای را تقویت می‌کند و یک ساختار خودپایدارِ موج ضربه‌ای + ناحیه واکنش شکل می‌گیرد. تبدیل یک احتراق معمولی به دتونیشن به شرایط بسیار خاصی نیاز دارد؛ از جمله ترکیب و واکنش‌پذیری مخلوط، فشار و دمای اولیه، هندسه و طول مسیر انتشار، قطر و نسبت طول به قطر مسیر، آشفتگی و موانع داخلی و امکان شتاب‌گیری جبهه شعله. در برخی رویدادها، این شتاب‌گیری می‌تواند به پدیده‌ای موسوم به DDT (Deflagration-to-Detonation Transition) منجر شود؛ یعنی دفلاگریشن در شرایط مناسب به دتونیشن تبدیل شود. 🔎 پس در این رویداد چه پدیده ای محتمل‌تر است؟ با توجه به شرح سناریو، صرف اینکه «به‌محض روشن شدن شمعک انفجار رخ داده» به‌هیچ‌وجه به معنی دتونیشن نیست. در این رویداد، ابتدا یک مخلوط گاز و هوا در محفظه هیتر وجود داشته و با ایجاد جرقه، احتراق آغاز شده است. پیامد گزارش‌شده نیز افزایش شدید فشار و پرتاب درِ هیتر است. بر اساس این شواهد، مبنای فنی مناسب‌تر برای توصیف این رویداد، یک انفجار ناشی از Deflagration محصورشده است، نه Detonation؛ مگر اینکه شواهد مهندسی دیگری مانند آثار مشخص موج انفجاری یا شواهد متالورژیکی/آسیب‌شناسی وجود داشته باشد که وقوع دتونیشن را اثبات کند. این تمایز مهم است؛ زیرا طراحی حفاظت در برابر یک احتراق سریع و افزایش فشار ناشی از دفلاگریشن با حفاظت در برابر دتونیشن یکسان نیست. برای مثال، NFPA 69 صراحتاً میان دفلاگریشن و دتونیشن و حفاظت در برابر آنها بر اساس سرعت جبهه احتراق و میزان تخریب تمایز قائل شده است. بنظر شما چه لایه های حفاظتی میتوانستند از وقوع این رویداد جلوگیری کنند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #Deflagration #Detonation #DDT #ExplosionSafety #ProcessSafety #GasHeater #CGS #NFPA69 #NFPA85

🚀 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) برگزار می‌کند: 🎙 وبینار تخصصی مدیریت حفاظ‌های ایمنی (Barrier Management) 🎤 سخنران آغازین: دکتر محمدرضا خسروی نیکو رئیس دانشگاه صنعت نفت و استاد تمام گروه مهندسی شیمی 👨‍🏫 مدرس: مهندس محمد مینه‌پور متخصص حوزه ایمنی فرآیند و دانش‌آموخته دانشگاه صنعت نفت کارشناس مهندسی ایمنی فرآیند در شرکت کنت (Kent plc) تجربه کار در شرکت های Kazakhstan MES و UK MES ۱۷ سال سابقه کار در زمینه ایمنی فرآیند و ارزیابی ریسک 🎯 محورهای وبینار: ✔️ تعاریف و اصول اولیه مفهوم حفاظ‌های ایمنی(Barrier) ✔️ شناسایی و ارزیابی حفاظ‌های ایمنی در صنایع فرآیندی ✔️ نقش و جایگاه اصول و روش های مدیریت حفاظ‌های ایمنی (Barrier management) ✔️ روش‌ها و ابزارهای اطمینان از عملکرد حفاظ‌های ایمنی ⁉️پرسش و پاسخ 🗓 زمان برگزاری: یکشنبه ۱۴۰۵/۰۵/۲۵ | ساعت ۱۰:۰۰ الی ۱۲:۰۰ 🔗اطلاعات بیشتر و ثبت‌نام: PRPLC.ir 🗓مهلت ثبت‌نام: جمعه ۱۴۰۵/۰۵/۲۳ ساعت ۲۴ 🔗لینک ورود به جلسه: پس از ثبت‌نام ارسال خواهد شد. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #Webinar #BarrierManagement #ProcessSafety #PSM

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد سوم | انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز روز دوم | تحلیل تجهیزات و مدارک مهندسی در سناریوی روز گذشته مشاهده کردیم که چگونه خاموش شدن مشعل هیتر و تلاش برای روشن‌کردن مجدد آن، در شرایطی که گاز در محفظه احتراق تجمع یافته بود، منجر به انفجار داخلی هیتر و پرتاب درِ هیتر شد. در این رویداد، دو تجهیز کلیدی می‌توانستند با جلوگیری از تجمع گاز یا کنترل فرآیند روشن‌سازی مشعل، از تبدیل یک وضعیت عملیاتی غیرعادی به حادثه جلوگیری کنند. 🔹 شیر ایمنی قطع سوخت مشعل (Safety Shutoff Valve - SSV) شیر ایمنی قطع سوخت، یکی از اجزای اصلی سیستم ایمنی مشعل است که وظیفه آن قطع سریع جریان گاز سوخت در شرایط خطرناک است. این شیر معمولاً تحت فرمان سیستم مدیریت مشعل (Burner Management System - BMS) عمل می‌کند. در صورت خاموش شدن شعله، عدم تأیید سیگنال شعله توسط Flame Detector یا بروز شرایط غیرعادی، BMS فرمان بسته‌شدن SSV را صادر می‌کند تا از ورود ادامه‌دار سوخت و تشکیل مخلوط قابل‌اشتعال در محفظه احتراق جلوگیری شود. در این رویداد، عملکرد صحیح SSV می‌توانست پس از خاموش شدن مشعل، جریان گاز را قطع کرده و احتمال تجمع گاز در محفظه هیتر و وقوع انفجار داخلی را کاهش دهد. الزامات طراحی و عملکرد سیستم‌های ایمنی مشعل، شامل شیرهای قطع ایمنی سوخت و منطق‌های حفاظتی مرتبط، در استانداردهای NFPA 85 مورد توجه قرار گرفته است. 🔹 سیستم جرقه‌زن و شمعک هیتر (Ignition System & Pilot Burner) سیستم جرقه‌زن و شمعک وظیفه ایجاد شعله اولیه و اطمینان از راه‌اندازی ایمن مشعل اصلی را بر عهده دارد. این سیستم شامل اجزایی مانند جرقه‌زن، شمعک، آشکارساز شعله و منطق کنترلی راه‌اندازی است. در یک فرآیند راه‌اندازی ایمن، ابتدا باید وجود شرایط مناسب برای احتراق تأیید شود. در صورت خاموش شدن شعله، قبل از اعمال جرقه مجدد باید ورود سوخت متوقف شده و زمان کافی برای تخلیه گازهای تجمع‌یافته در محفظه احتراق در نظر گرفته شود (Purge Sequence). در این رویداد، فعال شدن سیستم جرقه‌زن در حضور گاز تجمع‌یافته، منبع اشتعال لازم برای انفجار داخلی را فراهم کرد. عملکرد صحیح توالی راه‌اندازی و منطق ایمنی سیستم جرقه‌زن می‌توانست از ایجاد این شرایط جلوگیری کند. الزامات مربوط به توالی راه‌اندازی، پایش شعله، سیستم‌های جرقه‌زنی و حفاظت مشعل‌ها نیز در استاندارد NFPA 85 تشریح شده است. این رویداد نشان می‌دهد که در تجهیزات احتراقی، خاموش شدن شعله یک وضعیت ساده عملیاتی نیست؛ بلکه یک شرایط بالقوه خطرناک است که نیازمند عملکرد صحیح تجهیزات قطع سوخت، کنترل شعله و توالی‌های ایمنی راه‌اندازی است. به نظر شما، چه پدیده‌ای باعث شد احتراق اولیه به یک افزایش ناگهانی فشار و انفجار داخل هیتر منجر شود؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #هیتر #مشعل #SafetyShutoffValve #IgnitionSystem #PilotBurner #NFPA85 #IEC61511 #ProcessSafety #GasHeater #CGS

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد سوم | انفجار هیتر ایستگاه تقلیل فشار گاز روز اول | شرح سناریوی رویداد ⚠️ دو نفر از کارکنان پیمانکار تعمیرات، برای بازدید روزانه به محل ایستگاه CGS مراجعه می‌کنند. در جریان بازدید، مشاهده می‌شود که یکی از دو مشعل هیتر شماره ۱ خاموش شده است. 🔥 یکی از کارکنان مقابل درِ مشعل هیتر شماره ۱ قرار می‌گیرد و از همکار خود می‌خواهد دکمه برقی شمعک هیتر را فشار دهد تا مشعل مجدداً روشن شود. 💨 در این شرایط، به دلیل تجمع گاز در محفظه هیتر، مخلوط قابل‌اشتعال در داخل محفظه شکل گرفته است. با فعال شدن شمعک، گاز تجمع‌یافته مشتعل شده و انفجار در محفظه هیتر رخ می‌دهد. 💥 فشار ناشی از انفجار باعث پرتاب شدن درِ هیتر می‌شود. درِ پرتاب‌شده با صورت و سینه کارمند مقابل مشعل برخورد کرده و صدمات شدیدی به وی وارد می‌کند. 🚑 پس از وقوع حادثه، بلافاصله با اورژانس تماس گرفته شده و مصدوم به بیمارستان منتقل می‌شود؛ اما به دلیل شدت صدمات وارده، وی در بیمارستان جان خود را از دست می‌دهد. ⚫️ بررسی‌های انجام‌شده، سرویس نبودن سیستم کنترل قطع جریان گاز مشعل هیتر و روشن کردن مجدد مشعل بدون رعایت الزامات و پیش‌بینی‌های لازم را از عوامل اصلی وقوع این رویداد معرفی کرده است. ❓وقتی یک مشعل خاموش می‌شود، چه چیزی باید اطمینان دهد که پیش از اقدام به روشن‌کردن مجدد، گاز تجمع‌یافته در محفظه هیتر وجود ندارد؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #ایستگاه_CGS #هیتر #انفجار #مشعل #گاز #ProcessSafety #GasHeater

🔷 #ماموریت_های_PRPLC | 🎤 برگزاری رویدادهای علمی و تخصصی در صنعت، بسیاری از مسائل زمانی بهتر دیده و حل می‌شوند که تجربه عملی، دانش تخصصی و دیدگاه‌های مختلف در کنار یکدیگر قرار بگیرند. ایجاد چنین فضایی، یکی از نیازهای جدی برای توسعه دانش و تصمیم‌گیری در حوزه‌های تخصصی است. رویداد علمی زمانی ارزشمند است که بعد از پایان برنامه، چیزی بیش از چند سخنرانی و چند عکس باقی بماند؛ مسئله‌ای روشن‌تر شده باشد، تجربه‌ای منتقل شده باشد یا ایده‌ای برای اقدام شکل گرفته باشد. بر همین اساس، مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC)، برگزاری رویدادهای علمی و تخصصی را یکی از مأموریت‌های خود می‌داند. این مأموریت از طریق برگزاری نشست‌های تخصصی، وبینارها، سمینارها، کارگاه‌ها و کنفرانس‌های ملی دنبال می‌شود؛ با هدف گردهم آوردن مدیران و متخصصان صنعت، اعضای هیئت علمی، پژوهشگران و دانشجویان برای طرح مسائل واقعی، تبادل تجربه، بررسی دیدگاه‌های مختلف و شناسایی راهکارهای قابل استفاده. 🎯 گفت‌وگوی تخصصی، نقطه آغاز هم‌افزایی است. 🔹 #ماموریت_های_PRPLC 🔹 #در_PRPLC ━━━━━━━━━━━━━━━ 🏛مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir