مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و کاهش خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC)

. 🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد هفتم | آتش‌سوزی مخزن اتمسفریک ناشی از اثرات دومینویی حریق روز ششم | خودارزیابی و چالش مهندسی 🔏 پس از بررسی سناریوی رویداد، تجهیزات درگیر، سازوکارهای فیزیکی گسترش حریق، اثرات دومینویی، لایه‌های حفاظتی و عوامل مدیریتی و سازمانی مؤثر، اکنون زمان آن است که نگاه مهندسی خود را به چالش بکشیم. هدف این بخش صرفاً مرور مطالب گذشته نیست؛ بلکه ارزیابی توانایی تحلیل یک رویداد چندمرحله‌ای، تشخیص مسیرهای تشدید، ارزیابی نقاط ضعف و انتخاب مناسب‌ترین تصمیم فنی و مدیریتی است. 📝 به همین منظور، ۵ سؤال چهارگزینه‌ای تحلیلی بر اساس همین رویداد طراحی شده است. سؤالات به‌گونه‌ای تنظیم شده‌اند که پاسخ صحیح تنها با حفظ مطالب مشخص نشود و نیازمند تحلیل ارتباط میان یکپارچگی تجهیزات، انتشار ابر بخار، UVCE و Jet Fire، اثرات حرارتی و مکانیکی، گسترش دومینویی، عملکرد لایه‌های حفاظتی و تصمیم‌های مدیریتی و عملیاتی باشد. علاقه‌مندان در تلگرام می‌توانند مستقیماً در پاسخ به سؤالات شرکت کنند و همراهان ما در لینکدین و بله نیز برای شرکت در چالش می‌توانند به کانال تلگرام بپیوندند. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #خودارزیابی #چالش_مهندسی #DominoEffect #AssetIntegrity #RiskAnalysis #ConductOfOperations #EmergencyManagement #BowTie #UVCE #JetFire #TankFire #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد هفتم | آتش‌سوزی مخزن اتمسفریک ناشی از اثرات دومینویی حریق روز پنجم | تحلیل مدیریتی و سازمانی

در چهار روز گذشته، سناریوی این رویداد، تجهیزات درگیر، پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی و لایه‌های حفاظتی مرتبط با آن را بررسی کردیم. اما توسعه یک نشت موضعی به UVCE، Jet Fire، آسیب تجهیزات مجاور، حریق مخازن ذخیره و در نهایت Pool Fire در محدوده دایک، نشان می‌دهد که تحلیل رویداد نباید به شکست یک تجهیز یا عملکرد یک فرد محدود شود. در این رویداد، چهار حوزه مدیریتی و سازمانی بیشترین ارتباط را با شرایط ایجادشده دارند: 🔹 یکپارچگی دارایی و قابلیت اطمینان (Asset Integrity and Reliability) نقطه آغاز رویداد، نشت بخارات هیدروکربوری از ناحیه Blind مسیر ورودی پمپ A بود. اگرچه اطلاعات موجود برای تعیین دقیق مکانیزم نشت و نسبت‌دادن آن به Blind، گسکت، پیچ‌ها یا سطوح آب‌بندی کافی نیست، وقوع رهایش از این اتصال ضرورت بررسی یکپارچگی مکانیکی آن را مطرح می‌کند. مدیریت مؤثر یکپارچگی دارایی باید اطمینان دهد که Blind، فلنج، گسکت و سایر اجزای مرزی فشار متناسب با شرایط سرویس انتخاب، نصب، بازرسی و نگهداری می‌شوند. کنترل مشخصات فنی، کیفیت قطعات، وضعیت سطوح آب‌بندی، نحوه مونتاژ، سوابق بازرسی و پیگیری اقدامات اصلاحی، می‌تواند از تبدیل یک نقص موضعی به رهایش ماده قابل‌اشتعال جلوگیری کند. 🔹 شناسایی مخاطرات و تحلیل ریسک (Hazard Identification and Risk Analysis) در این رویداد، مسئله فقط احتمال وقوع نشت نبود؛ بلکه ظرفیت تشدید آن اهمیت داشت. ابر بخار به کوره مجاور رسید، UVCE و Jet Fire ایجاد شد، تجهیزات اطراف آسیب دیدند و در ادامه، تشعشع حرارتی یا پرتاب گدازه شرایط را تا درگیری مخازن ذخیره گسترش داد. بنابراین تحلیل ریسک باید فراتر از پیامد مستقیم نشت، انتشار ابر بخار، منابع اشتعال، Overpressure، Thermal Radiation، Flame Impingement و آسیب‌پذیری تجهیزات و مخازن مجاور را نیز بررسی کند. در تأسیسات متراکم فرایندی، جانمایی تجهیزات، فاصله‌ها و مسیرهای احتمالی تشدید باید بخشی از تصمیمات مبتنی بر ریسک باشند. 🔹 انضباط و مدیریت عملیات (Conduct of Operations) پس از مشاهده نشت، کارکنان موضوع را به آتش‌نشانی اطلاع دادند، از محل نشت فاصله گرفتند و اقدامات اولیه انجام شد؛ بااین‌حال، حدود پنج دقیقه بعد ابر بخار به کوره رسید و UVCE رخ داد. این فاصله زمانی کوتاه، اهمیت مدیریت شرایط غیرعادی در سطح عملیات را نشان می‌دهد. در چنین شرایطی باید مسئولیت‌ها، اختیارات و اولویت‌های عملیاتی از قبل روشن باشند؛ از جمله نحوه تصمیم‌گیری برای ایزولاسیون منبع، کاهش یا توقف فرایند، کنترل منابع اشتعال و هماهنگی میان کارکنان میدانی، اتاق کنترل، تعمیرات و آتش‌نشانی. موضوع صرفاً عملکرد یک اپراتور نیست، بلکه وجود یک نظام عملیاتی منضبط برای تصمیم‌گیری سریع و هماهنگ است. 🔹 مدیریت شرایط اضطراری (Emergency Management) در این رویداد، پاسخ اضطراری از مراحل اولیه فعال شد و از هیدرانت‌ها و مانیتورهای ثابت آتش‌نشانی نیز استفاده شد؛ بااین‌حال، شرایط به یک رویداد دومینویی چندمرحله‌ای تبدیل شد و درگیری مخازن تا چند روز ادامه یافت. مدیریت شرایط اضطراری در تأسیسات فرایندی نباید فقط به اطفای شعله محدود شود. هم‌زمان باید احتمال تشدید رویداد، تجهیزات در معرض تشعشع، رهایش‌های ثانویه، نیاز به خنک‌کاری، ظرفیت Firewater، اولویت‌های اطفا و حفاظت و نیاز به منابع پشتیبان ارزیابی شوند. فرماندهی یکپارچه، تعیین محدوده‌های خطر و تخصیص صحیح منابع، بخش مهمی از یک پاسخ مؤثر هستند. وجود تجهیزات آتش‌نشانی به‌تنهایی تضمین‌کننده کنترل رویداد نیست؛ اثربخشی زمانی حاصل می‌شود که تجهیزات، نیروی انسانی، اطلاعات، تصمیم‌گیری و فرماندهی در قالب یک راهبرد هماهنگ برای جلوگیری از تشدید رویداد عمل کنند. در نهایت، این رویداد نشان می‌دهد که پیشگیری از یک اثر دومینویی گسترده نیازمند عملکرد هم‌زمان چند بخش از سیستم مدیریتی است؛ یکپارچگی تجهیزات باید احتمال رهایش اولیه را کاهش دهد، تحلیل ریسک ظرفیت تشدید را پیش از وقوع آشکار کند، مدیریت عملیات شرایط غیرعادی را در دقایق ابتدایی کنترل کند و مدیریت شرایط اضطراری نیز از گسترش پیامدها جلوگیری یا شدت آن را محدود سازد.

━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #AssetIntegrity #RiskAnalysis #ConductOfOperations #EmergencyManagement #DominoEffect #UVCE #JetFire #TankFire #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد هفتم | آتش‌سوزی مخزن اتمسفریک ناشی از اثرات دومینویی حریق روز چهارم | تحلیل لایه‌های حفاظتی در سه روز گذشته، سناریوی رویداد، تجهیزات درگیر و مکانیزم‌های اثر دومینویی را بررسی کردیم. با توجه به ماهیت زنجیره‌ای این رویداد، امروز به‌جای یک Bow-Tie واحد، سه Bow-Tie متصل را مرور می‌کنیم؛ به‌گونه‌ای که پیامدهای هر Bow-Tie، به‌عنوان تهدیدهای Bow-Tie بعدی وارد زنجیره می‌شوند. 🔷 نمودار Bow-Tie اول | نشت اولیه و شروع حریق 🏴‍☠️ تهدیدها - افت یکپارچگی Blind و اتصال فلنجی - تعمیرات روی خط در سرویس - ضعف نصب، بازرسی یا کنترل کیفیت 💥 رویداد مرکزی نشت بخارات هیدروکربوری از Blind ورودی پمپ A 🔥 پیامدها - موج فشار ناشی از UVCE - برخورد مستقیم Jet Fire با تجهیزات مجاور - تشعشع حرارتی حریق اولیه 🛡 لایه‌های پیشگیرانه ۱) انتخاب و طراحی صحیح Blind و گسکت ۲) صدور پرمیت و کنترل کار روی خط در سرویس ۳) بازرسی و کنترل کیفیت اتصال 🛡 لایه‌های کاهنده پیامد ۱) تشخیص و ایزولاسیون سریع نشت ۲) قطع اضطراری جریان هیدروکربن ۳) کنترل اولیه حریق با سیستم‌های ثابت 🔷 نمودار Bow-Tie دوم | آسیب به تجهیزات مجاور 🏴‍☠️ تهدیدها - موج فشار ناشی از UVCE - برخورد مستقیم Jet Fire با تجهیزات مجاور - تشعشع حرارتی حریق اولیه 💥 رویداد مرکزی از دست رفتن یکپارچگی تجهیزات مجاور 🔥 پیامدها - تشعشع حرارتی شدید حریق ثانویه - پرتاب گدازه یا قطعات داغ - گسترش حریق در اطراف مخازن 🛡 لایه‌های پیشگیرانه ۱) فاصله‌گذاری و طراحی مقاوم در برابر انفجار ۲) انجام Fireproofing تجهیزات حساس ۳) پاشش آب و خنک کاری 🛡 لایه‌های کاهنده پیامد ۱) ایزولاسیون تجهیزات آسیب‌دیده ۲) اطفای سریع حریق ثانویه ۳) قطع اضطراری (Shutdown / Isolation) 🔷 نمودار Bow-Tie سوم | درگیری مخازن ذخیره 🏴‍☠️ تهدیدها - تشعشع حرارتی شدید حریق ثانویه - پرتاب گدازه یا قطعات داغ - گسترش حریق در اطراف مخازن 💥 رویداد مرکزی آغاز حریق در محدوده Rim Seal 🔥 پیامدها - توسعه حریق در Rim Seal و غرق‌شدن سقف - حریق سطحی و آسیب دیواره مخزن - خروج سیال و Pool Fire در دایک 🛡 لایه‌های پیشگیرانه ۱) خنک‌کاری و فاصله‌گذاری مناسب مخزن ۲) جانمایی مناسب نسبت به منابع پرخطر ۳) کنترل سریع حریق تجهیزات مجاور 🛡 لایه‌های کاهنده پیامد ۱) تشخیص و اطفا حریق Rim Seal ۲) سیستم های اطفا حریق ۳) دایک برای محدودکردن رهایش دایک یک محدوده محصورکننده پیرامون مخزن است که وظیفه آن محدودکردن انتشار مایع پس از رهایش و جلوگیری از گسترش آن به سایر نواحی است. در این رویداد، پس از ذوب و ریزش بخشی از دیواره مخزن، نفتا وارد محدوده دایک شد و حریق به‌صورت Pool Fire در همان محدوده شکل گرفت. بنابراین دایک باعث محدودشدن گسترش مایع و حریق به بیرون از این محدوده شد، هرچند خودِ حریق داخل دایک ادامه پیدا کرد. الزامات مربوطه در API Std 2610 مورد توجه قرار گرفته اند. این رویداد نشان می‌دهد که در یک سناریوی دومینویی، مسئله فقط کنترل رویداد اولیه نیست؛ بلکه باید در هر مرحله، از نشت اولیه تا سرایت به تجهیزات و سپس درگیری مخازن، موانعی وجود داشته باشند که انتقال اثر را متوقف یا محدود کنند. ❓به نظر شما چه ضعف‌های مدیریتی و سازمانی می‌توانند باعث شوند این لایه‌های حفاظتی، با وجود پیش‌بینی‌شدن، در عمل نتوانند زنجیره رویداد را متوقف کنند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #BowTie #DominoEffect #UVCE #JetFire #RimSealFire #PoolFire #Dike #API2610 #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد هفتم | آتش‌سوزی مخزن اتمسفریک ناشی از اثرات دومینویی حریق روز سوم | پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی در دو روز گذشته، سناریوی رویداد و تجهیزات درگیر را بررسی کردیم. آنچه این رویداد را از یک نشت و حریق موضعی به یک رخداد گسترده تبدیل کرد، انتقال پیامد از تجهیز اولیه به تجهیزات مجاور و ایجاد شکست‌های متوالی بود؛ پدیده‌ای که در صنایع فرآیندی با عنوان اثر دومینویی (Domino Effect) شناخته می‌شود. 🔹 اثر دومینویی چیست؟ اثر دومینویی زمانی رخ می‌دهد که یک رویداد اولیه مانند حریق، انفجار یا رهایش ماده خطرناک، از طریق انتقال انرژی یا آسیب مکانیکی به تجهیزات مجاور منتقل شده و موجب ایجاد یک یا چند رویداد ثانویه شود. هر رویداد ثانویه نیز می‌تواند به منبع جدیدی برای ادامه زنجیره تبدیل شده و دامنه و شدت پیامدها را افزایش دهد. مهم‌ترین مکانیزم‌های انتقال اثر دومینویی عبارت‌اند از: 🔥 تشعشع حرارتی (Thermal Radiation) بخشی از انرژی حریق به‌صورت امواج الکترومغناطیسی، عمدتاً در محدوده مادون‌قرمز از شعله و گازهای داغ به اطراف منتقل می‌شود. سطح تجهیزات مجاور این انرژی را جذب کرده و با افزایش شدت و مدت مواجهه، دمای فلز، اتصالات، آب‌بندها و محتویات آن افزایش می‌یابد. این فرآیند می‌تواند به افت استحکام، تغییر شکل یا شکست تجهیز منجر شود. در این رویداد، تشعشع حرارتی یکی از مسیرهای احتمالی سرایت حریق به مخازن ذخیره خوراک بود. 🔥 برخورد مستقیم شعله (Flame Impingement) در این حالت، شعله مستقیماً با سطح تجهیز تماس پیدا کرده و انرژی از طریق همرفت شدید گازهای داغ و تشعشع شعله به سطح منتقل می‌شود. شار حرارتی موضعی بالا می‌تواند دمای فلز را سریعاً افزایش داده و با کاهش خواص مکانیکی، موجب تغییر شکل، پارگی یا شکست شود. در این رویداد، تماس مستقیم شعله با خطوط و تجهیزات مجاور در توسعه آسیب نقش داشت. 💥 موج فشار ناشی از انفجار (Overpressure) در انفجار، احتراق سریع باعث انبساط محصولات احتراق و فشرده‌شدن گاز محیط شده و موج فشار ایجاد می‌کند. این موج به‌صورت بار دینامیکی کوتاه‌مدت به تجهیزات برخورد کرده و می‌تواند باعث تغییر شکل، آسیب به اتصالات، شکست خطوط و ایجاد نقاط جدید رهایش شود. در این سناریو، وقوع UVCE یکی از مراحل اولیه تشدید رویداد بود. ⚙️ پرتاب قطعات و گدازه (Projectiles / Hot Fragments) انفجار یا شکست تجهیزات می‌تواند قطعات را با سرعت بالا به اطراف پرتاب کند. این قطعات با انتقال انرژی جنبشی ممکن است به خطوط یا مخازن آسیب مکانیکی وارد کنند. اگر قطعات یا گدازه‌ها داغ باشند، علاوه بر آسیب مکانیکی می‌توانند موجب ایجاد نقاط اشتعال جدید شوند. در گزارش این رویداد نیز پرتاب گدازه به‌عنوان یکی از علل احتمالی سرایت حریق به مخازن مطرح شده است. 💨 رهایش ثانویه مواد خطرناک (Secondary Release) اگر تجهیز هدف در اثر حرارت، شعله، موج فشار یا اصابت قطعات دچار از دست رفتن یکپارچگی (Loss of Containment) شود، محتویات آن آزاد می‌شود. این رهایش می‌تواند به‌صورت مایع، بخار یا جریان دوفازی منتشر شده و سوخت تازه‌ای برای حریق یا انفجار فراهم کند؛ در نتیجه تجهیز آسیب‌دیده به منبع جدیدی برای ادامه زنجیره دومینویی تبدیل می‌شود. اثر دومینویی نشان می‌دهد که شدت یک رویداد تنها به منبع اولیه وابسته نیست؛ بلکه فاصله تجهیزات، میزان موجودی مواد خطرناک، شدت و مدت مواجهه، مقاومت تجهیزات و امکان ایجاد رهایش‌های ثانویه نیز در میزان گسترش آن تعیین‌کننده‌اند. ❓ در کدام نقطه از این زنجیره، وجود یک مانع مؤثر می‌توانست انتقال پیامد به تجهیزات مجاور را متوقف یا محدود کند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #DominoEffect #ThermalRadiation #FlameImpingement #Overpressure #SecondaryRelease #JetFire #UVCE #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد هفتم | آتش‌سوزی مخزن اتمسفریک ناشی از اثرات دومینویی حریق روز دوم | تحلیل تجهیزات و مدارک مهندسی در سناریوی روز گذشته مشاهده کردیم که یک نشت اولیه بخارات هیدروکربوری از ناحیه صفحه مسدودکننده مسیر ورودی پمپ A، پس از تشکیل ابر بخار و وقوع UVCE، به حریق Jet Fire و در ادامه به گسترش حریق در تجهیزات مجاور و مخازن ذخیره منجر شد. در این زنجیره، برخی تجهیزات به‌عنوان اجزایی که وضعیت فنی، شرایط کاری و نحوه شکست آن‌ها بر شروع یا مسیر توسعه رویداد اثرگذار بوده اند، اهمیت پیدا می‌کنند. در ادامه، دو تجهیز مرتبط با این رویداد را بررسی می‌کنیم: 🔹 صفحه مسدودکننده (Blind Plate / Line Blind) صفحه مسدودکننده یکی از اجزای مورد استفاده در سیستم‌های لوله‌کشی برای ایجاد جداسازی مکانیکی در مسیر جریان است. برخلاف شیرها که با تغییر وضعیت مسیر عبور سیال را کنترل می‌کنند، Line Blind با ایجاد یک مانع فلزی پیوسته، امکان عبور سیال از مسیر مشخص را کاملاً متوقف می‌کند. این تجهیز معمولاً در زمان تعمیرات، تغییرات فرآیندی یا خارج‌کردن بخشی از سیستم از سرویس مورد استفاده قرار می‌گیرد و عملکرد مناسب آن به عواملی مانند طراحی صحیح، انتخاب جنس متناسب با سرویس، ضخامت، کلاس فشاری، وضعیت سطوح آب‌بندی و نحوه نصب وابسته است. الزامات طراحی، ساخت، ابعاد، رده‌بندی فشاری و مشخصات Line Blind ها در استاندارد ASME B16.48 مورد توجه قرار می‌گیرد. در این رویداد، نشت بخارات هیدروکربوری از ناحیه صفحه مسدودکننده مسیر ورودی پمپ A آغاز شد. بنابراین بررسی وضعیت فنی Line Blind، نحوه نصب، شرایط اتصال و سوابق بازرسی آن، برای تعیین علت اولیه رهایش هیدروکربن اهمیت دارد. 🔹 آب‌بند محیطی سقف شناور مخزن (Rim Seal) در مخازن ذخیره با سقف شناور، سیستم Rim Seal در فاصله بین لبه سقف شناور و پوسته ثابت مخزن قرار دارد. هدف اصلی این تجهیز، ایجاد آب‌بندی مناسب در این ناحیه، امکان حرکت آزادانه سقف شناور و کاهش فضای بخارات قابل اشتعال در محدوده بین سقف و بدنه مخزن است. این سیستم باید علاوه بر حفظ عملکرد مکانیکی در شرایط بهره‌برداری، در برابر عواملی مانند سایش، تغییرات محیطی، شرایط حرارتی و مواجهه با حریق نیز مقاومت مناسبی داشته باشد. الزامات مرتبط با طراحی، انتخاب، نصب و بازرسی سیستم‌های آب‌بندی سقف شناور در استاندارد API 650 و بخش‌های مرتبط با مجموعه سقف شناور خارجی مورد توجه قرار می‌گیرد. در این رویداد، پس از سرایت حریق به مخازن ذخیره خوراک، آتش در مرحله نخست در محدوده Rim Seal شکل گرفت. با ادامه مواجهه حرارتی، اجزای آب‌بندی تحت اثر حرارت شدید قرار گرفته و آسیب‌دیدگی و شکست آن‌ها باعث توسعه حریق در ناحیه سقف شناور شد. در ادامه، با غرق‌شدن سقف شناور یکی از مخازن، سطح بیشتری از مخزن درگیر آتش شد و شرایط به سمت یک حریق گسترده‌تر پیش رفت. این رویداد نشان می‌دهد که بررسی تجهیزات فرآیندی تنها به عملکرد آن‌ها در شرایط عادی محدود نمی‌شود؛ بلکه شناخت نحوه طراحی، شرایط کاری، مکانیزم شکست و رفتار تجهیزات در مواجهه با شرایط شدید، برای درک مسیر توسعه یک رویداد فرآیندی ضروری است. ❓بنظر شما چه پدیده‌هایی باعث تبدیل یک نشت اولیه هیدروکربوری به انفجار، حریق و سپس گسترش دومینویی آن در تجهیزات مجاور شدند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #آتش_سوزی #مخزن_ذخیره #BlindPlate #LineBlind #RimSeal #ExternalFloatingRoofTank #API650 #DominoEffect #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد هفتم | آتش‌سوزی مخزن اتمسفریک ناشی از اثرات دومینویی حریق روز اول | شرح سناریوی رویداد ▶ در یک واحد تأسیسات فرآیندی، نشت بخارات هیدروکربوری از صفحه مسدودکننده مسیر ورودی پمپ A مشاهده شد. کارکنان بهره‌برداری و تعمیرات حاضر در محل، با مشاهده نشت و انتشار بخارات هیدروکربوری، هم‌زمان وقوع رویداد را به آتش‌نشانی اطلاع دادند و تیم پیشرو برای بررسی وضعیت به محل نشت اعزام شد. 🚒 کارکنان بهره‌برداری پس از فاصله‌گیری از کانون نشت، اقدام به استفاده از سیستم‌های ثابت آتش‌نشانی شامل هیدرانت و مانیتورهای ثابت آتش‌نشانی کردند و همچنین برای رقیق‌سازی ابر بخار در حال توسعه، اقدامات اولیه را انجام دادند. 💨 حدود پنج دقیقه بعد، با رسیدن ابر بخار هیدروکربوری به کوره مجاور، انفجار از نوع UVCE رخ داد. پس از انفجار، محوطه نشت شعله‌ور شد و حریق به صورت Jet Fire در محل منبع نشت ادامه یافت. 🔥 ادامه حریق و برخورد مستقیم شعله با خطوط لوله، سازه‌های فلزی مجاور و برج فرآیندی، باعث آسیب به تجهیزات اطراف، پارگی سایر خطوط و گسترش شرایط خطرناک در واحد شد. 🏭 در ادامه، به دلیل تشعشع حرارتی بالا یا پرتاب گدازه، حریق به دو مخزن ذخیره خوراک با سقف شناور خارجی و ظرفیت اسمی ۲۴۰۰۰ تن سرایت کرد. 🛢 در مرحله نخست، حریق در محدوده Rim Seal مخزن و درپوش شیرهای تخلیه تنفسی (Breather Vents) روی سقف شناور محدود بود. 🔥 در روز دوم، با توسعه حریق و غرق‌شدن تدریجی سقف شناور یکی از مخازن، کل سطح سقف مخزن درگیر حریق شد. ⚠️ با ادامه حریق، بدنه مخزن به‌تدریج دچار تغییر شکل شد و در روز سوم، بخشی از دیواره مخزن ذوب شد. در نتیجه ریزش دیواره و خروج نفتا به محوطه دایک، حریق به صورت Pool Fire در محدوده دایک ایجاد شد. 🚒 در نهایت، پس از توسعه چندمرحله‌ای حریق و درگیری تجهیزات مجاور، آتش‌سوزی مخزن خوراک در روز چهارم اطفا شد. ❓ در چنین رویدادی، کدام ویژگی طراحی یا تجهیز حفاظتی می‌توانست از تبدیل یک نشت اولیه به یک رویداد دومینویی گسترده جلوگیری کند؟ ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #آتش_سوزی #مخزن_ذخیره #UVCE #JetFire #PoolFire #DominoEffect #ProcessSafety

🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد ششم | خفگی به علت استنشاق گاز سمی سولفید هیدروژن (H₂S) روز هفتم | کتابخانه ایمنی فرآیند در طول این هفته، رویداد مسمومیت و خفگی ناشی از مواجهه با گاز سمی H₂S هنگام تعمیرات یک مخزن را از جنبه‌های مختلف بررسی کردیم. مباحث فنی این هفته در بخش‌هایی بر پایه استانداردها و مراجع معتبر مرتبط با آماده‌سازی و ورود ایمن به مخازن نفتی و همچنین مخاطرات مواجهه با سولفید هیدروژن بررسی شدند. در ادامه، سه مرجع مورد استفاده در محتوای این هفته را مرور می‌کنیم. 📘 API Std 2015 — Requirements for Safe Entry and Cleaning of Petroleum Storage Tanks در بررسی الزامات آماده‌سازی مخزن برای تعمیرات، پاک‌سازی و ورود ایمن به مخازن ذخیره‌سازی نفتی به این استاندارد اشاره شد. API Std 2015 الزامات ایمنی مرتبط با ورود و پاک‌سازی مخازن نفتی را پوشش می‌دهد. در سناریوی این هفته، اهمیت این مرجع از آن جهت مطرح شد که ایزولاسیون خطوط متصل به مخزن به‌تنهایی به معنی Gas-Free شدن فضای داخلی آن نیست و مواد باقی‌مانده می‌توانند همچنان منبع آزادسازی گازهای خطرناک باشند. 📘 API RP 2016 — Guidelines and Procedures for Entering and Cleaning Petroleum Storage Tanks در بررسی روش‌های آماده‌سازی، گاززدایی و پاک‌سازی مخزن پیش از شروع فعالیت تعمیراتی به این مرجع استناد شد. API RP 2016 راهنمایی‌ها و رویه‌هایی برای ورود و تمیزکاری مخازن ذخیره‌سازی نفتی ارائه می‌کند و موضوعاتی مانند خارج‌کردن بخارات و گازهای خطرناک و آماده‌سازی فضای داخلی مخزن را مورد توجه قرار می‌دهد. در رویداد این هفته، این موضوع در بررسی نقش Gas Freeing و ضرورت اطمینان از ایمن‌بودن اتمسفر داخلی مخزن پیش از بازکردن Manhole اهمیت داشت. 🌐 NIOSH — Hydrogen Sulfide: Immediately Dangerous to Life or Health (IDLH) در بررسی اثرات فیزیولوژیک و خطرات مواجهه با H₂S به اطلاعات منتشرشده توسط NIOSH استناد شد. این مرجع، مقدار IDLH برای H₂S را 100 ppm اعلام می‌کند و اطلاعاتی درباره اثرات مواجهه انسان در غلظت‌های مختلف ارائه می‌دهد. در محتوای این هفته، این داده‌ها برای توضیح خطر کاهش حس بویایی، امکان بیهوشی سریع و وقوع توقف تنفسی در غلظت‌های بالای H₂S مورد استفاده قرار گرفت. این مرجع به‌صورت صفحه وب منتشر می شود. 📚 نسخه الکترونیکی استانداردها و مراجع از طریق کانال‌های مرکز در تلگرام و بله در دسترس علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #ProcessSafety #H2S #HydrogenSulfide #StorageTank #TankCleaning #GasFreeing #IDLH #NIOSH #API2015 #API2016 #PermitToWork #ContractorManagement

. 🚨 هفت روز با یک رویداد فرآیندی رویداد ششم | خفگی به علت استنشاق گاز سمی سولفید هیدروژن (H₂S) روز ششم | خودارزیابی و چالش مهندسی 🔏 پس از بررسی سناریوی رویداد، تجهیزات کنترل گاز، مکانیسم سمیت H₂S، ریشه یابی علل وقوع و عوامل مدیریتی و سازمانی مؤثر، اکنون زمان آن است که نگاه مهندسی خود را به چالش بکشیم. در این بخش، هدف صرفاً مرور مطالب گذشته نیست؛ بلکه ارزیابی توانایی تحلیل شرایط، تشخیص خطرات پنهان، شناسایی لایه‌های حفاظتی مؤثر و انتخاب مناسب‌ترین تصمیم مهندسی در برابر یک وضعیت واقعی فرآیندی است. 📝 به همین منظور، 5 سؤال چهارگزینه‌ای تحلیلی بر اساس سناریوی مواجهه کارکنان با H₂S در مخزن طراحی شده است. سؤالات به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که پاسخ صحیح صرفاً با حفظ مطالب مشخص نشود و نیازمند توجه به توالی رخداد، عملکرد تجهیزات حفاظتی، الزامات کاری، عوامل انسانی و تصمیم‌های مدیریتی باشد. علاقه‌مندان در تلگرام می‌توانند مستقیماً در پاسخ به سؤالات شرکت کنند و همراهان ما در لینکدین و بله نیز برای شرکت در چالش می‌توانند به کانال تلگرام بپیوندند. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━ #PRPLC #سناریو_محور #ایمنی_فرآیند #H2S #سولفید_هیدروژن #PermitToWork #ProcessSafety #EngineeringChallenge

📌 اعلام منتخبین دومین فراخوان حمایت تحصیلی PRPLC ✨ منتخبین دومین فراخوان برنامه حمایت تحصیلی (Scholarship) مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرایند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) پس از بررسی و ارزیابی در شورای اجرایی مرکز، اعلام شدند. 🎖 بر این اساس، در مقطع کارشناسی ارشد رشته HSE، خانم هستی رئیسی و در مقطع کارشناسی رشته مهندسی شیمی، خانم فاطمه ابوعلی‌نژاد به‌عنوان منتخبین این دوره برگزیده شدند. 💎 منتخبین این فراخوان، به مدت یک سال ضمن همکاری در پروژه‌ها و فعالیت‌های تخصصی مرکز، از حمایت تحصیلی ماهیانه نیز بهره‌مند خواهند شد. بر اساس مصوبه این برنامه، میزان حمایت تحصیلی برای هر یک از دانشجویان کارشناسی ارشد ۱۵ میلیون تومان و برای دانشجویان مقطع کارشناسی ۱۲ میلیون تومان در ماه تعیین شده است. 🚀 مرکز این طرح را گامی مؤثر در مسیر شناسایی، توانمندسازی و حمایت از دانشجویان مستعد می‌داند و امیدوار است با تداوم این برنامه، زمینه‌های بیشتری برای رشد علمی، کسب تجربه عملی و ورود مؤثرتر دانشجویان به محیط‌های حرفه‌ای و صنعتی فراهم شود. ━━━━━━━━━━━━━━━ 🫥 مرکز مدیریت ریسک، ایمنی فرآیند و پیشگیری از خسارات دانشگاه صنعت نفت (PRPLC) 📱 تلگرام | بله 🆔 @PRPLC_PUT 💼 لینکدین 🔗 linkedin.com/company/prplc 🌐 وب‌سایت 🔗 PRPLC.ir ━━━━━━━━━━━━━━━