اندیشکده آرتا ( آبادانی، رشد و توسعه ایران )

✅انجمن علمی علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و پویش راه باریک آبادانی با همکاری مدرسه علوم انسانی جیوگی برگزار میکنند: 🌍 *ایران؛ قبله عالم یا مهره‌ای در صفحه شطرنج قدرت‌های بزرگ؟* 🏛️ ممکن است عده‌ای تصور کنند به عنوان صاحبان یکی از قدیمی‌ترین تمدن‌های جهان، ایران تعیین‌کننده تمام مناسبات سیاسی و اقتصادی بین کشورها باشد. ♟️ از طرفی عده‌ای دیگر معتقدند به دلیل موقعیت جغرافیایی کشور، تنوع قومیتی بالا و امکانات غنی طبیعی، ایران صرفاً بازیچه‌ای است در دست قدرت‌های بزرگ جهانی. ❓ اکنون این پرسش پیش می‌آید که *آیا می‌توان نقش ایران در اتفاقات جهان را مستقیم و انکارناپذیر دانست؟ یا معتقد بود که ما صرفاً پذیرنده حوادث بین‌المللی هستیم؟* 🔍 واقعیت این است که برای رسیدن به نگرشی روشن‌تر و واقع‌بینانه‌تر، می‌بایست به هر دوی این نظرات توجه کافی داشته باشیم. 🗺️ ایران به دلیل برخورداری از اقلیم جغرافیایی ویژه و میزبانی از مسیرهای مهم رفت‌وآمد گروه‌ها برای تجارت و اهداف دیگر، می‌تواند اثری برجسته بر رویدادهای جهانی داشته باشد و همین مسئله نیز موجبات اثرپذیری و مورد استفاده قرار گرفتن آن را فراهم می‌سازد. ❓ حال با به وقوع پیوستن اتفاقات متعدد درون‌مرزی و برون‌مرزی، زمان مناسبی است برای پرداختن به این موضوع که چگونه می‌توان دامنه اثرپذیری را محدودتر کرده و *نقش کشور در رخدادهای جهانی را پررنگ‌تر ساخت؟* 💡 *یاسین اژدری*، دانش‌آموخته دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر علوم سیاسی و اقتصاد سیاسی بین‌الملل، همراه ما در این جلسات خواهد بود و با اتکا به مطالعات مربوط به تاریخ سیاسی ایران در دوره‌های قاجاریه، پهلوی و جمهوری اسلامی، به *ریشه‌یابی اوضاع معاصر* خواهد پرداخت. 📚 *[سلسله گعده] ایران؛ قبله عالم یا مهره‌ای در صفحه شطرنج قدرت‌های بزرگ؟ 🗓️ ۷، ۹ و ۱۱ تیرماه 🕕 ساعت ۱۸ تا ۲۰ 💻 مجازی* 💠 شرکت در این [سلسله گعده] از حیث محتوایی *رایگان* است و صرفاً شامل هزینه خدمات خواهد بود. 🔗برای ثبت‌نام و حضور در این گعده روی لینک زیر کلیک کنید: https://jivegi.school/products/Iran-Power2026 ✅ @abadani_iran ✅ @SBU_politics

4. تکنیک ابهام راهبردی و ایجاد ناهماهنگی شناختی (بند 6) عباراتی مانند «بازسازی اقتصادی» یا «چارچوب رضایت بخش» نمونه های بارزی از ابهام راهبردی هستند بدان جهت که: سبب ساز سوء استفاده از خوش بینی مفرط می­ گردد. این ابهام، محرکی پاداش دهنده برای ذهن تحت فشار طرف ایرانی است که جملات مبهم را با تفسیر به رأی خوش­بینانه براساس آرزوها و خوانش مثبت خود تفسیر و تعبیر کند. سبب ساز خلق فضای تحریف شناختی است: روان شناسی زبان نشان می­ دهد که کلمات فاقد معیارهای سنجش کمی در زمان اجرای تعهدات، به راحتی توسط آمریکا بازتعریف می­ شود و طرف خوش بین را به ناهماهنگی شناختی در احساس متعاقب مغبون شدگی دچار می­ سازد. 5. دیپلماسی اجبارآمیز و تداوم استرس مزمن (بند 4) حضور نیروهای نظامی آمریکا در مجاورت مرزهای ایران درتمام طول 60 روز مذاکره، عاملی محرک برای دیپلماسی اجبارآمیز است. این حضور نظامی یک سیگنال تهدیدآمیز مداوم است که هدف آن ایجاد ترس پنهان و تسلیم روانی طرف مقابل در شرایط بقامحور در اتاق مذاکره است. نتیجه گیری و پادزهر: از منظر روان­شناسی مذاکره، این متن به دنبال ایجاد یک «محیط روان شناختی نابرابر» است که در آن ایران تحت تأثیر فاکتورهایی چون «اضطراب زمان»، «تهدید نظامی آشکار»، «جذابیت پاداش­های مبهم» و «عدم تقارن شناختی» به واگذاری اهرم­ های واقعی خود ترغیب می­ شود. پادزهرهای رفتاری-شناختی به منظور خروج از این تله های شناختی به شرح زیر است : ● تزریق مکث­ های استراتژیک اجباری به فرآیند مذاکره از طریق پیش شرط های کوچک و گام به گام تا زمان آغاز مذاکره؛ به منظور به دست گرفتن کنترل روانی اتاق مذاکره و خارج کردن عنصر زمان از دست طرف آمریکایی به عنوان سلاح ●عینی سازی کمی در کیفیات متن؛ خروج عبارات واجد ابهام خلاق از حالت کیفی و فرموله سازی آن به صورت اقدام عملی، همزمانی عینی گام­ ها مانند رقیق سازی گرمی در ازای بازگشایی تعلیقی و گام به گام تنگه ی هرمز و نیز گام لغو تحریمی ملموس و قابل راستی آزمایی به منظور حفظ موازنه ی روان­شناختی «داده-ستانده» ●تشکیل تیم کارشناسی متشکل از کارشناسان روابط بین الملل و حقوق بین الملل مجهز به شناخت روان شناسانه به منظور کشف سوگیری های تاییدی از طریق بازخوانی متن از زاویه ی بدبینانه ترین سناریوهای ممکن. 🖌️ *المیرا حاج محمدی* ؛ کانديدای دکتری روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

آناتومی یک تفاهم­ نامه؛ تحلیل یادداشت تفاهم ایران-آمریکا از منظر روان­شناسی مذاکره ابهام خلاق یا به بیانی آشکارتر ابهام سازنده، تکنیک مشهور دیپلماسی کیسینجری است که هدفمندی آن در استفاده از عباراتی است که هر دوطرف بتوانند با تفسیر دلخواه خود، قفل یا بن بست مذاکراتی را در کوتاه­ مدت درهم شکنند. اما این تکنیک در بطن خود متضمن تله­ ی روانی بزرگی برای دستگاه تصمیم­ گیری و نخبگانی به شمار می­ آید. لذا، آنچه این یادداشت تفاهم­ را از یک متن حقوقی صرف به مهندسی رفتار پیچیده بدل می­ سازد ابتنا بر تکنیک ابهام خلاق است که به منظور مدیریت ادراک نخبگان سیاسی تعبیه شده­ است. به بیانی مهیج­ تر، تکنیک ابهام خلاق و عدم تقارن شناختی بمب ساعتی کارگذاشته شده در واژگان حقوقی این یادداشت تفاهم است. این نوشتار موجز، به بررسی مکانیسم­ های روان­شناختی تعبیه شده در این متن می­ پردازد که فرآیند تصمیم­ گیری ایران را تحت تأثیر قرار می­ دهد. 1. مکانیسم فشار زمانی و انسداد شناختی (بند3) تعیین ضرب الأجل فشرده­ ی 60 روزه برای حل یکی از پیچیده­ ترین بحران­ های امنیتی-ژئوپلیتیکی چند دهه ی اخیر در تاریخ منازعات ایران-آمریکا، تکنیکی کلاسیک در روان شناسی مذاکره قلمداد می­ گردد که متضمن بارشناختی است. هنگامی که انسان­ها یا ساختارهای تصمیم­ گیری در تنگنای زمانی شدید قرار می­ گیرند، ظرفیت پردازش منطقی مغز کاهش می­ یابد. شتاب زدگی در تصمیم­ گیری مغز را به سمت میانبرهای ذهنی سوق می­دهد که ابزارکار اصلی سیستم 1 در نظریه ی دوگانه اندیشی دانیل کانمن و آموس تورسکی است؛ بدین معنا که فشار زمانی باعث می­ شود تا مغز به سمت پذیرش اولین و سریع­ترین راهکار در دسترس سوق داده شود تا از اضطراب ناشی از بلاتکلیفی رها گردد. وقتی متن، ضرب­ الأجل 60 روزه را چاشنی کار می­کند و ناوها را تا دست­یابی به توافق در مرز نگه می­ دارد، تعمدا مغز تصمیم­ گیرنده را به وضعیت بقا می­ برد. در این وضعیت، سیستم 2 (بخش تحلیلی مغز) به دلیل استرس حاد از مدار خارج می­ شود و سیستم 1 فرمان را به دست می­ گیرد و مغز را به سوی پذیرش سریع اولین راهکار در دسترس سوق می­ دهد تا اضطراب ناشی از بلاتکلیفی رها شود. این مکانیسم روانی، ایران را در موضع اضطرار و امتیازدهی ناخواسته قرار می­ دهد. 2. تکنیک ابهام خلاق؛ مسکنی موقت اما بحران ساختاری (بندهای 5 و 6) این متن مبتنی بر ابهام خلاق است. عباراتی چون «چارچوب آینده اداره ی تنگه­ ی هرمز» (بند 5) یا «طرح 300 میلیارد دلاری بازسازی» (بند 6) یا حتی عباراتی مانند «رفع تحریم­ های اولیه و ثانویه» مهندسی شده­ اند تا در ذهن مخاطب ایرانی، تصویر گشایش و امنیت را خلق کنند، درحالی که تعهد حقوقی الزام­ آوری برای آمریکا ایجاد نمی­ کنند. این ابهام خلاق، در کوتاه مدت انسداد سیاسی را رفع می­ کند اما در میان­ مدت به دلیل برداشت­ های متناقض طرفین، به یک بحران تفسیری بدل خواهد شد. 3. تئوری چشم­ انداز؛ عدم تقارن در زیان­ گریزی (بند 5 و 8 در برابر 6 و 7) براساس «تئوری چشم­ انداز» انسان­ها نسبت به از دست دادن داده ها بسیار حساس تر از به دست آوردن امتیازات احتمالی هستند. در این متن یک بازی روانی ماهرانه طراحی شده است به­ گونه­ ای که امتیازات نقد را در برابر پاداش های نسیه ارزشمندتر جلوه دهد: امتیازات نقد ایران (تغییر آنی وضعیت موجود): ایران باید دارایی های ملموس و فیزیکی خود (توقف ابزار کنترلی تنگه­ ی هرمز و رقیق­ سازی اورانیوم غنی شده ) را به­ محض امضای یادداشت تفاهم عرضه کند. این اقدامات، عینی و ماتقدم برای آغاز روند مذاکره و توقف آتش هستند. پاداش­ های نسیه ی آمریکا (چارچوب­ های احتمالی): در مقابل، امتیازات آمریکا از جنس «آغاز روند»، «تدوین طرح» و وعده­ ی «خاتمه ی تحریم­ها در آینده» است. این مدل معامله، نوعی «عدم تقارن ریسک» را به طرف ایرانی تحمیل می­ کند، چرا که او را دچار حس «فقدان زودهنگام» می­­ کند بی­ آنکه امنیت روانی ناشی از پاداش را دریافت کرده باشد. در این مدل به سبب ریسک روانی توافق، ایران دچار کاهش ابزار چانه زنی می­گردد، حال آنکه، منبع تهدید (آمریکا) هیچ تغییر ساختاری ملموسی در رفتارش ایجاد نکرده است.

گذار از دیپلماسی کلاسیک به عصر دیجیتال؛ بازتعریف ماهیت و آینده سفارتخانه‌ها 🔸️پارادایم جدید در روابط بین‌الملل در دهه‌های گذشته، دیپلماسی بر پایه «مراسمات»، «ارتباطات بسته» و «حضور فیزیکی» در مراکز قدرت استوار بود. سفارتخانه‌ها به عنوان تنها حلقه‌ی اتصال رسمی میان دو دولت، نقش ویژه‌ای در انتقال پیام‌ها و مدیریت بحران‌ها داشتند. با این حال، ظهور فناوری‌های اطلاعاتی و هوش مصنوعی، پارادایم سنتی را به سمت «دیپلماسی دیجیتال» (Digital Diplomacy) سوق داده است. این تحول صرفاً تغییر ابزار نیست، بلکه تغییر در ماهیت قدرت، سرعت و نحوه تعامل میان دولت‌ها و ملت‌هاست. دیپلماسی دیجیتال: فراتر از یک ابزار ارتباطی دیپلماسی دیجیتال یا «دیپلوماسی الکترونیک»، به استفاده از فناوری‌های دیجیتال برای دستیابی به اهداف سیاست خارجی اطلاق می‌شود. این پدیده را می‌توان در دو لایه تحلیل کرد: لایه دولتی (G2G): استفاده از ابزارهای رمزنگاری شده، شبکه های اطلاعاتی امن و هوش مصنوعی برای پیش‌بینی بحران‌ها و تحلیل داده‌های عظیم (Big Data) جهت اتخاذ تصمیمات استراتژیک. لایه عمومی (Public Diplomacy 2.0): این حیاتی‌ترین بخش است. امروزه سفارتخانه‌ها دیگر تنها با دولت میزبان تعامل ندارند، بلکه از طریق شبکه‌های اجتماعی مستقیماً با افکار عمومی کشور میزبان گفتگو می‌کنند. این امر، «دیپلماسی عمومی» را از حالت یک‌سویه (پخش پیام) به حالت تعاملی (گفتگو و پاسخگویی) تبدیل کرده است. آینده سفارتخانه‌ها: از «قلعه‌های فیزیکی» تا «دروازه‌های دیجیتال» با گسترش فضای مجازی، سوال بنیادین این است: آیا سفارتخانه‌ها همچنان ضرورت دارند؟ پاسخ درست «تغییر کاربری» است. آینده سفارتخانه‌ها بر پایه سه محور اصلی استوار خواهد بود: الف) مدل ترکیبی (Hybrid Model): سفارتخانه‌ها از حالت صرفاً فیزیکی خارج و به ماهیتی ترکیبی تبدیل می‌شوند. حضور فیزیکی برای مذاکرات حساس، حضور در مراسم‌های رسمی و جمع‌آوری اطلاعات میدانی حفظ خواهد شد، اما بخش اعظم فعالیت‌های اطلاع‌رسانی، تبلیغات فرهنگی و دیپلماسی عمومی در فضای مجازی انجام خواهد گرفت. ب) تحول در خدمات کنسولی و فناوری بلاک‌چین: خدمات کنسولی (مانند صدور ویزا، پاسپورت و احراز هویت) به سمت دیجیتالی شدن کامل حرکت می‌کنند. استفاده از فناوری «بلاک‌چین» (Blockchain) می‌تواند امنیت و شفافیت فرآیندهای اداری را تضمین کرده و نیاز به مراجعه فیزیکی و کاغذبازی‌های سنتی را به حداقل برساند. ج) سفارتخانه‌های مجازی (Virtual Embassies): در مناطقی که به دلیل بحران‌های امنیتی، جنگ یا عدم قطعیت سیاسی، امکان حضور فیزیکی دیپلمات‌ها وجود ندارد، «سفارتخانه‌های مجازی» به عنوان جایگزینی کارآمد عمل خواهند کرد. این نهادها که کاملاً دیجیتال هستند، می‌توانند حضور سیاسی و خدمات کنسولی یک کشور را در مناطق بحرانی حفظ کنند. چالش‌های استراتژیک و تهدیدات نوظهور این گذار، بدون ریسک‌های جدی نیست. تحلیلگران بر سه چالش کلیدی تأکید دارند: 1.جنگ اطلاعاتی و اخبار جعلی (Disinformation): استفاده از «دیپ‌فیک» (Deepfake) و حملات سایبری برای تخریب اعتبار دیپلمات‌ها و مدیریت افکار عمومی، یکی از بزرگترین تهدیدات برای ثبات روابط بین‌الملل است. 2. امنیت سایبری و جاسوسی دیجیتال: با دیجیتالی شدن ارتباطات، سفارتخانه‌ها به اهداف اصلی حملات سایبری تبدیل شده‌اند. نشت اطلاعات حساس می‌تواند منجر به فروپاشی استراتژیک یک کشور شود. 3. کاهش ظرافت‌های دیپلماتیک: دیپلماسی کلاسیک بر «معنای کلمات» و «زبان بدن» استوار است. انتقال کامل به فضای دیجیتال ممکن است باعث سوءبرداشت، ساده‌انگاری مسائل پیچیده و از دست رفتن «ظرافت‌های مذاکره‌ای» شود. 🔸️در نتیجه: سنت و مدرنیته در هم‌آمیزی آینده‌ی دیپلماسی، نه در حذف سنت و نه در غلبه مطلق بر تکنولوژی، بلکه در «هم‌افزایی» آن‌ها نهفته است. سفارتخانه‌های آینده، نه تنها نمایندگی‌های سیاسی، بلکه مراکز مدیریت اطلاعات و نبرد در میدان «نرم‌افزار» خواهند بود. دیپلمات موفق در قرن بیست‌ویکم، کسی است که علاوه بر تسلط بر قواعد حقوق بین‌الملل و تاریخ، در مدیریت جریان‌های داده‌ای و تحلیل‌های الگوریتمی نیز مهارت داشته باشد. 🖌️ محمد کرمی؛ دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

🔹️روایت یک تغییر پارادایم؛ از آرمان‌خواهی تا بِه‌زیستی 🖌️ امیرحسین زیدیحیایی ( پژوهشگر توسعه و حکمرانی )، روزنامه توسعه ایرانی، ۲۳ خرداد ۱۴۰۵ به گوشه‌گوشه تاریخ معاصر ایران که نگاهی بیندازیم، در تمامی پستوهای آن آرمان‌هایی را مشاهده می‌کنیم که فارغ از ماهیت، امکان تحقق و شرایط عینی شکل‌گیری‌شان، روزی در ذهن رویاپردازان و کنشگران سیاسی و اجتماعی این سرزمین جوانه زده بودند. گویی آرمان و رویا با ذهن انسان ایرانی عجین شده بود تا از این رهگذر بتواند آنچه را در واقعیت نمی‌بیند، در عالم خیال و اندیشه تصور کند و برای تحقق آن به حرکت درآید.... 🔹️ گزارش کامل : https://www.toseeirani.ir/fa/tiny/news-90803 #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

⚡ چالش هفته «آیا دولت-ملت در حال از دست دادن جایگاه خود است؟» در دنیایی که شرکت‌های فناوری، شبکه‌های اجتماعی، رمزارزها، هوش مصنوعی و بازیگران غیردولتی نفوذ فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند، آیا دولت‌ها همچنان مهم‌ترین بازیگران روابط بین‌الملل هستند؟ 🔸️ محورهای بحث: قدرت شرکت‌های فناوری در برابر دولت‌ها نقش بازیگران غیردولتی در جنگ و صلح تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر حاکمیت ملی جهانی‌شدن در برابر ملی‌گرایی آینده مرزها و حاکمیت در عصر دیجیتال آیا شرکت‌هایی مانند گوگل، متا و اسپیس‌ایکس به بازیگران ژئوپلیتیکی تبدیل شده‌اند ؟ 🔺️پرسش چالشی: اگر امروز کشوری با جمعیت ۱۰ میلیون نفر و یک شرکت فناوری با ۳ میلیارد کاربر را مقایسه کنیم، کدام‌یک قدرت بیشتری در شکل دادن به سیاست جهانی دارد؟ جهت ارسال آثار خود با آیدی درج شده در ارتباط باشید: 🆔️@Abadani_Iran2 #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

📚 موضوع هفته «دیپلماسی در عصر هوش مصنوعی» محورهای پیشنهادی: نقش هوش مصنوعی در تصمیم‌گیری سیاست خارجی تأثیر هوش مصنوعی بر جنگ و امنیت ملی دیپلماسی دیجیتال و آینده سفارتخانه‌ها رقابت آمریکا و چین در حوزه هوش مصنوعی حاکمیت داده و قدرت در نظم جهانی تهدیدها و فرصت‌های هوش مصنوعی برای کشورهای در حال توسعه جایگاه ایران در رقابت فناوری جهانی پرسش محوری: آیا هوش مصنوعی شکاف قدرت میان کشورها را بیشتر می‌کند یا فرصت‌های جدیدی برای بازیگران کوچک‌تر فراهم می‌آورد؟ جهت ارسال آثار خود با آیدی درج شده در ارتباط باشید: 🆔️@Abadani_Iran2 #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

🔸️ یادداشت یکی از اعضای «پویش راه باریک آبادانی» در شماره اخیر هفته‌نامه «صدا» منتشر شد. ✅️ این یادداشت که حاصل دغدغه‌مندی و نگاه تحلیلی نویسنده به مسائل جاری است، در این نشریه به چاپ رسیده و گامی ارزشمند در مسیر حضور و اثرگذاری در عرصه رسانه و اندیشه به شمار می‌رود. #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

✅️ قسمت دوم همچنین پیش از این اشاره کردیم که عده‌ای بر این عقیده‌اند که در اسلام مدّنیت وجود ندارد، چرا که اندیشه اسلامی بر پایه دوگانه مومن و کافر استوار است؛ توجه به مطالب عهدنامه مالک اشتر خطا بودن این دیدگاه را نمایان می‌سازد آنگاه که حضرت می‌فرمایند:《تمام مردم بر دو دسته‌اند، یا برادر دینی تو هستند یا در خلقت با تو برابر هستند》( نهج‌البلاغه، دشتی، ۱۳۹۰،ص. ۴۰۵) طبق این دیدگاه همه‌ی مردم چه مسلمان و چه غیر مسلمان، از هر نژاد و رنگی، با هر عقیده و فکری چه مخالف یا موافق حکومت باید که از حقوق برابر با یکدیگر برخوردار شوند. از دیگر اصولی که علی (ع) در امر حکمرانی پیوسته به آن توجه داشته‌اند "عدالت‌ورزی" است؛ چراکه اجرای عدالت در نهایت تامین‌کننده مصلحت عمومی است. عدالت از چنان جایگاهی در اندیشه امام علی( ع ) برخوردار است که ایشان هدف خود از قبول حکومت را اجرای عدالت دانسته‌اند. علی( ع ) اجرای عدالت و تامین رضایت مردم را امری لازم دانسته و می‌فرمایند:《باید که در امور مُلک و مصالح رعیت آنچه را که به عدالت اَقرَب و در احقاق حقوق اَعدَل باشد و عدالتش عموم داشته، نسبت با کافّه ناس اَشمَل و اَکمَل نماید و رعیت به آن راضی‌تر باشد اختیار نمایی و آن را بهتر دانسته و دوست‌تر دانی؛ یعنی هرگاه میان چند فعل متردد باشی، ملاحظه کن که کدام یک از آن‌ها به عدالت ورزیدن در حقوق الناس و حق گذاری نزدیک‌تر می‌باشد، آن را انتخاب کن و اگر در این مرتبه نیز متردد شوی، ببین که عدالت در حق کدام یک از آن افعال عموم وشمولش بیشتر است، آن را برگزین! و اگر در این هم تردد با هم رسانی، رضای رعیّت از ارباب صنایع، حِرَف و عَجَزه و مسکین هرطرف رعایت کن و به مقتضای خواهش و خشنودی ایشان عمل نمای، هرچند مخالف رای خواص و خلاف رضای اکابر و اهل اختصاص بوده باشد.( نظام‌نامه، ص، ۹۴) ایشان همچنین در رابطه با رفتار فرمانروا و ماموران مالیاتی با مالیات دهندگان نیز مطالبی را بیان نموده‌اند که از دریچه نگاه به مصلحت عمومی در خور توجه و قابل تامل است؛《پس باید که اولا تفقد امر خراج و تدبیر مبلغ و مقدار آن بر نَهَجی نمایی که صلاح کار اهل خراج در آن بوده بدیشان ضرری نرسد و توانند که از عهده ادای آن برآمده تعدی واقع نشود. زیرا که چون مصالح ایشان را رعایت کنی و امر خراج را به طریق اعتدال راست آوری، هر آینه سایرالناس را از جبود و عمّآل وباقی طبقات رفاه حال احوال و وسعت معاش و اموال حاصل آید.( نظام‌نامه، ص. ۱۴۹) مالیات یا خراج اگرچه در اصل دارای مبنای شرعی می‌باشد، اما به لحاظ پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و مبیّن این نکته اساسی است که دیانت، در نهایت، ناظر بر تدبیر امور دنیا است و مصالح دنیا باید ضابطه احکام دیانت باشد و نه عکس آن. بدین سان باتوجه به اندیشه سیاسی در 《عهد‌نامه مالک اشتر》 اصل در گرفتن خراج رعایت مصالح مردم و اجتماع است و هیچ ضابطه دیگری نباید در این مورد لحاظ شود.( طباطبایی، ۱۳۹۷، ص.۴۱۲) به طور کلی باید گفت که عهد‌نامه مالک اشتر از درخشان‌ترین متون در باب حکمرانی در اندیشه سیاسی اسلامی است که علی( ع ) در آن به شایسته‌ترین وجه ممکن هرآنچه را که لازم است تا حکمرانان یک جامعه در اداره حکومت مد نظر قرار دهند بیان فرموده‌اند. این عهد‌نامه بر مبنای مفهوم مصلحت عمومی یعنی رعایت حقوق مردم صرف نظر مذهب، جنسیت، نژاد، طبقه و... به نگارش درآمده و به راستی که توجه و مورد مُداقه قرار دادن رهنمود های متعالی علی(ع) می‌تواند شرایط به‌زیستن در جوامع را فراهم آورد. #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚https://t.me/abadani_iran

🌹 عید سعید غدیر خم، عید ولایت و عدالت، بر همه دوستداران امیرالمؤمنین علی(ع) مبارک باد. به همین مناسبت دو قسمت از جستار «بایسته‌های حکمرانی شایسته از منظر علی(ع)» تقدیم می‌شود. 🖌️ یاسین اژدری 《جُستار در عهد‌نامه مالک اشتر 》 ✅️ قسمت اول اندیشه، محصول خردورزی آدمی در طول تاریخ است اما به لحاظ معرفت شناسی هرگاه این دستاورد و محصول به لحاظ منطقی منسجم و دارای مبنا و چهارچوب بوده و موجه و ارزشمند باشد می‌توانیم اندیشه‌اش بنامیم.( جمشیدی، ۱۳۹۴، ص۳) از طرفی مهمترین مسئله اصلی فلسفه و دانش سیاسی در جوامع مختلف، اندیشیدن درباره به‌زیستن آدمیان و بهترین شکل جامعه و حکومت بوده‌ است‌. بسیاری از فیلسوفان قدیم به تکرار تاکید کرده‌اند که به‌زیستن و رستگاری در جمع حاصل می‌شود و جمعی زندگی کردن نیز مسلتزم وجود دولت/حکومت می‌باشد.(فیرحی،۱۳۹۱، ص:۱۳) در رابطه با چگونگی دست‌یابی به رستگاری و به‌زیستن در جوامع، هریک از اندیشمندان به فراخور جهان‌بینی و شرایط زیست خود، سعی در ارائه بهترین شیوه و الگو را داشته‌اند. از سیاست تعاریف زیادی ارائه شده اما عام‌ترین تعریف از سیاست را می‌توان سامان‌دهی امور عمومی و همگانی دانست و غایت سیاست را دست‌یابی به مصلحت عمومی عنوان کرد. بدبختانه یکی از مشکلاتی که در جوامع اسلامی و در میان حاکمان مسلمان به وفور قابل مشاهده بوده است، فقدان رعایت مصالح و منافع همه‌ی افراد تحت امر چه مسلمان و چه غیر مسلمان بوده است. این مسئله سبب شده تا حاکمان کشور‌های اسلامی مصالح و منافع شخصی خود و اطرافیان خود را به جای توجه به مصلحت عامه در اولویت قرار دهند. همچنین وجود و وفور مسائلی از این دست عده‌ای را به این نتیجه رسانده که اساسا در اندیشه اسلامی مدنّیت وجود ندارد. زیرا اسلام بر تمایز دوگانه مومن و کافر استوار بوده و بنابراین توانایی سیاست ورزی را ندارد، چرا که اساس سیاست مبتنی بر مصلحت عمومی صرف نظر از مذهب، نژاد، طبقه، جنسیت و ..‌. است.( خواجه سروی و دیگران، ۱۳۹۷) یکی از مهمترین منابع و متون من باب حکمرانی در اندیشه سیاسی اسلامی، عهدنامه مالک اشتر است که علی (ع) در آن به بهترین شکل ممکن "بایسته‌های حکمرانی مطلوب مبتنی بر مصلحت عمومی" را ارائه کرده‌اند که توجه به آن می‌تواند بی‌اساس بودن چنین ادعاها و نتایجی من باب اندیشه سیاسی در اسلام را عیان سازد. شوربختانه این عهدنامه که به مثابه گنجینه‌ای در اندیشه سیاسی اسلامی است تا به حال چه در حوزه نظر و چه در حوزه عمل مورد مُداقه قرار نگرفته است. مقصود از مورد مُداقه قرارنگرفتن این عهدنامه از نقطه نظر اندیشه سیاسی است، اگرنه بوده‌اند کسانی که این عهدنامه را ترجمه و برآن شرح‌هایی نوشته‌اند. در میان کسانی که این عهد‌نامه را به فارسی برگردانده و بر آن شرحی نوشته‌اند می‌توان به "محمد کاظم فاضل مشهدی" اشاره کرد که این مهم را در رساله‌ای تحت عنوان "نظام‌نامه حکومت" به انجام رسانده است. شرح و ترجمه فاضل مشهدی به لحاظ دقت در انتقال مفاهیم سیاسی و توجه به مبانی نظری، از بسیاری جهات بر ترجمه‌های دیگر عهدنامه مالک اشتر برتری‌های انکار ناپذیر دارد.( طباطبایی، ۱۳۹۷، ص:۴۰۹) قبل از پرداختن به مباحث موجود در عهدنامه ذکر این نکته ضروری است که از دیدگاه روش‌های فهم دقیق متون اندیشه سیاسی باید زمینه و زمانه‌ی نگارش متن را در نظر بگیریم. بنابر روایات تاریخی این عهدنامه در زمانه‌ای پرآشوب به رشته تحریر درآمده چرا که پس از حکمرانی خلفای سه‌گانه و علی‌الخصوص در عهد "عثمان" شیرازه امور از هم پاشیده و مناطق تحت سلطه حکومت اسلامی دچار مشکلات عدیده‌ای شده بود. یکی از علل از هم پاشیدگی امور را می‌توان عدم توجه به مصلحت عمومی در زمانه خلیفه سوم دانست. علی (ع) پس از قبول خلافت و در اولین اقدام سعی در بازگشت به سنت پیامبر و در مرکز توجه قراردادن مصلحت عامه برآمد. همانطور که ذکر شد لازمه‌ی رعایت مصلحت عمومی در جای جای عهد‌نامه مالک اشتر به وضوح قابل مشاهده است؛ ایشان بر خلاف حاکمان پیش و پس از خود که حدی بر جان و مال و ناموس رعیت قائل نبوده و هر آنچه بوده را متعلق به خود می‌دانسته‌اند در تعیین حدود فرمانروایی به مالک می فرمایند: 《نپنداری که معنای حکومت این است که هرچه خواهی با رعیت بار کنی و به هوای نفس و اقتضای غضب ایشان را معذب داری! بیش از این نیست که حق، سبحانه و تعالی، تورا والی و صاحب اختیار آن قوم ساخته است و تمشیت امور معاش و معاد بعضِ عباد را به تو فرموده است و تورا سلوک با ایشان آزموده و امتحان نموده است.》(نظام‌نامه، ص.۸۹) چنین تعبیری از حدود فرمانروایی توسط علی(ع) نشانگر دیدگاه توحیدی آن حضرت است چنان که فرمانروایی را وسیله‌ای برای تامین مصلحت عمومی دانسته و نه نفع خصوصی و به تبع آن هر اقدام حاکم، امتحانی در محضر الهی است و نه امتیازی برای خود.

🔥 چالش هفته: کارگروه سیاست خارجی «خاورمیانه در آستانه یک نظم جدید؟» خاورمیانه در میانه جنگ‌ها، عادی‌سازی روابط، رقابت قدرت‌های منطقه‌ای، بحران‌های انرژی و تحولات ژئوپلیتیکی قرار دارد. 🔍 پرسش محوری این هفته: آیا منطقه به سمت همکاری و ثبات حرکت می‌کند یا وارد مرحله‌ای تازه از رقابت و منازعه خواهد شد؟ از اعضا دعوت می‌شود دیدگاه‌های تحلیلی، انتقادی و خلاقانه خود را درباره موضوعات زیر ارائه کنند: • آینده رقابت ایران و آمریکا • مسئله فلسطین و آینده غزه • نقش ترکیه، عربستان و امارات در نظم منطقه‌ای • امنیت خلیج فارس • بازیگران غیردولتی و آینده موازنه قدرت • انرژی، آب و چالش‌های مشترک منطقه 🎯 هدف این گفت‌وگو: فهم عمیق‌تر تحولات خاورمیانه و بررسی سناریوهای ممکن برای آینده منطقه. #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

با سلام خدمت همه اعضای محترم کانال راه باریک آبادانی 📌 موضوع هفته: کارگروه سیاست خارجی «قدرت در قرن بیست‌ویکم؛ آیا عصر قدرت سخت به پایان رسیده است؟» در جهانی که رقابت قدرت‌ها از میدان‌های نبرد به اقتصاد، فناوری، رسانه و فضای سایبری گسترش یافته، این پرسش بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است: ❓ آیا قدرت سخت همچنان تعیین‌کننده سرنوشت کشورهاست یا ابزارهای جدید قدرت در حال تغییر قواعد بازی هستند؟ از کلیه اعضا دعوت می‌شود یادداشت، تحلیل، ترجمه، معرفی کتاب، اینفوگرافیک، پادکست یا محتوای چندرسانه‌ای خود را در ارتباط با این موضوع برای انتشار در کانال ارسال کنند. 📢 یادآوری:هر هفته کارگروه سیاست خارجی یک چالش هفته و یک موضوع هفته برای سیاست خارجی خواهد داشت. جهت ارسال آثار خود با آیدی درج شده در ارتباط باشید: 🆔️@Abadani_Iran2 #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran

قدرت اطلاعاتی یعنی چه؟ @barikbini

باز کردن پنجره، پیش از گشودن دروازه همیشه لازم نیست یک کشور ابتدا همه گره‌های سیاست خارجی خود را بگشاید تا بتواند با جهان کار کند. گاهی تاریخ راه‌های باریک‌تری پیش پای ملت‌ها می‌گذارد؛ راه‌هایی نه به بزرگی آشتی کامل، اما به اندازه کافی واقعی برای آغاز دوباره. مناطق آزاد، اگر درست فهمیده شوند، می‌توانند یکی از همین راه‌های باریک باشند؛ نه تکه‌هایی جداافتاده از سرزمین، نه بازارهایی برای واردات و مصرف، بلکه پنجره‌هایی کنترل‌شده، قانونمند و قابل اعتماد رو به اقتصاد جهانی. تجربه چین از همین‌جا اهمیت پیدا می‌کند. چین در آغاز اصلاحات، همه ساختار حکمرانی خود را یک‌باره دگرگون نکرد. اما در نقاطی محدود، قواعدی متفاوت ساخت. شنژن و دیگر مناطق ویژه اقتصادی، آزمایشگاه‌هایی شدند برای آزمودن رابطه تازه‌ای میان دولت، بازار، سرمایه خارجی، تولید داخلی و تجارت جهانی. چین ابتدا درهایی کوچک گشود، اما همان درهای کوچک بعدها به مسیرهای بزرگ توسعه تبدیل شدند. مسئله اصلی در این تجربه، فقط معافیت مالیاتی یا کاهش تعرفه نبود. آنچه مناطق آزاد چین را اثرگذار کرد، ثبات نسبی قواعد، امنیت سرمایه‌گذاری، اتصال به زنجیره‌های ارزش جهانی، پیوند با تولید داخلی و اراده نهادی برای یادگیری بود. منطقه آزاد در آنجا فقط یک محدوده جغرافیایی نبود؛ یک سازوکار حکمرانی بود. ایران نیز سال‌هاست مناطق آزاد دارد، اما بسیاری از آن‌ها هنوز به جای آنکه دروازه توسعه باشند، بیشتر شبیه جزیره‌های واردات و تجارت کوتاه‌مدت عمل کرده‌اند. تابلوها نصب شده‌اند، امتیازها نوشته شده‌اند، اما نهاد پایدار شکل نگرفته است. قانون مدام تغییر کرده، اعتماد سرمایه‌گذار ساخته نشده، تولید داخلی به‌درستی پیوند نخورده و اتصال واقعی به اقتصاد جهانی محدود مانده است. برای ایران امروز، پرسش مهم این نیست که آیا می‌توان یک‌شبه به اقتصاد جهانی بازگشت یا نه. پرسش دقیق‌تر این است: آیا می‌توان در دل همین محدودیت‌ها، فضاهایی ساخت که جهان بتواند با آن‌ها کار کند؟ فضاهایی امن، شفاف، پیش‌بینی‌پذیر و متصل به تولید ملی. مناطق آزاد اگر بازطراحی شوند، می‌توانند ابزار سیاست خارجی اقتصادی باشند؛ راهی برای تنفس اقتصاد ایران، جذب سرمایه، انتقال فناوری، توسعه صادرات و فعال کردن ظرفیت‌های مرزی و ساحلی کشور. این مناطق می‌توانند از حاشیه‌های فراموش‌شده، دروازه‌های آینده بسازند. راه باریک آبادانی شاید از همین‌جا آغاز شود: از فهم این نکته که توسعه همیشه با گشودن همه درها شروع نمی‌شود؛ گاهی کافی است پنجره‌ای درست، امن و رو به جهان ساخته شود. 🖌️ سعید حاتمی ؛ پژوهشگر توسعه و حکمرانی #آبادانی_ایران #آرتا_از_راه_باریک_حکمرانی_خردمندانه_میگذرد 📚@abadani_iran