گەلاوێژنامەی کارۆ

مەشقێکە بۆ ڕاستگۆیی لە جیهانێکدا کە درۆ دەسەڵاتدارە. ئەمشەو، ٢١:٠٠ بە کاتی کوردستانی ڕۆژهەڵات. ئەوەی باس دەکرێت، تەنیا باسێک لە هونەر نییە... بوونی ئێوەی بەڕێز و ڕەنگدانەوەکانتان، بەشێکن لە پازلی گەشەکردنی بیر و هزر و نەتەوەکەمان.

ئێمە! مەرگ بۆ ناشەریف؛ بژی بۆ وشە شەریفەکان. لەدایکبوون و مردن، تەنیا جارێک ڕوو نادەن. ئێمە هەموو ڕۆژێک بە وشەکان لەدایک دەبین و دەمرین. لەدایک دەبیت کاتێک دەبیستیت: خۆشم دەوێیت، شانازیت پێوە دەکەم، لەگەڵتم، تۆ تەنیا نیت. و لە دڵماندا دەمریت، کاتێک پێچەوانەی باشی و جوانی هەڵسوکەوت دەکەین؛ تۆ لە دڵی ئێمەدا دەمریت، نەک ئێمە. بەڵێ، ئێمە یەک لەدایکبوون و یەک مردنمان نییە؛ هەموو ڕۆژێک بە وشە و هەڵبژاردنەکانمان دەژینەوە و دەمرین. جاری وا هەیە وشەیەک، کەسێک زیندوو دەکاتەوە؛ و جاری واش هەیە، تۆ لە دڵی ئەودا دەمریت. لە هەر وشەیەکدا، ڕۆژی لەدایکبوونێکی تازە هەیە.

.

وشەکانی مامۆستا هێمن باڵن؛ و دەنگی مەلەکووتیی مامۆستا زیرەک، ئەو ئاسمانەیە کە زمان و نەتەوەی کورد تێیدا بە نەمری دەمێننەوە. https://t.me/Galawezhnamekaro

لە نیشتماندا، هەندێک سەرکردەی بچووک تژین لە پووچی؛ تاکە دڵسۆزەکان، پڕن لە گەورەیی. لە ناسیرە، کاتێک( ح-مەسیح-د) گەڕایەوە بۆ شارەکەی، خەڵک سەریان سوڕما؛ چۆن ئەوەی لە منداڵییەوە دەیناسین، دەبێتە پێغەمبەر؟ ئەوان مرۆڤە کۆنەکەیان دەبینی، نەک مرۆڤە نوێیەکە. لەوانەیە کێشەکەمان ئەوە نەبێت کە ڕێبەرمان نییە؛ کێشەکە ئەوە بێت کە گەورەکانی خۆمان ناناسین. کەی کاتی ئەوە دێت جێگۆڕکێ لە نێوان تاک و سەرکردەدا بکەین؟ با تاکە دڵسۆزەکان ببنە ڕێبەر؛ و سەرکردایەتی، لە پووچی و بەتاڵی ڕزگار بێت. https://t.me/Galawezhnamekaro

بوون و مانا بوون، پێمان دەدرێت؛ مانا، خۆمان دەیخوڵقێنین. بوون، تەنیا ئەوەیە کە لەو جیهانەدا هەبیت؛ بەڵام مانا، ئەو جەوهەرەیە کە ئەو هەبوونە ڕووتە، دەکاتە شایستەی ژیان. ئێمە بوونمان هەڵنەبژاردووە؛ بەڵام دەتوانین خوڵقێنەری مانای بوونمان بین. بوون، خاڵی دەستپێکی مرۆڤە؛ و مانا، وەڵامی ئەو پرسیارەیە: ئێستا کە هەم، لەپێناو چیدا بژیم؟ ڕەنگە تەواوی فەلسەفەی ژیان لەو مەودایەدا کۆ بێتەوە؛ مەودای نێوان تەنیا هەبوون و شایانی ژیانکردن. شنۆ ـ ٢٨ـی گەلاوێژی ٢٧٢٦ @Aveng_53

در بهشت حقیقت‌ها، با قیچی اندیشه حقیقت‌ها را بریدم؛ و از نو، جهانم را پیوند زدم.

مرۆڤ زۆرجار لە ئازاری کەسانی تر ژیان فێر نابێت؛ دەبێت لە ئازاری خۆیدا تامی تاڵیی دەرد بچێژێت. لقێکی داری گێلاس لە داری پەرتووکی «کۆچی هزر» کە هێشتا بڵاونەکراوەتەوە...

کاک صلاح‌الدین خدیو عزیز، کسب رتبهٔ دوم در چهارمین دورهٔ جشنوارهٔ «چراغ حقیقت» را صمیمانه به شما تبریک می‌گویم. برای من، این موفقیت فقط یک رتبه و یک جایزه نیست؛ ارزش بزرگ‌ترش در این است که یک کورد از کوردستان روژهەڵات، در خاک مام‌وطن، با قلم و اندیشه و روزنامه‌نگاری مستقل، توانسته صدای خود را به فضای عمومی برساند و مورد تقدیر قرار گیرد. من دور از مام‌وطنم؛ اما هر موفقیت تک‌تک فرزندان ملتم برای من شادی‌آور است. حتی اگر با یکدیگر هم‌فکر و هم‌مسیر نباشیم. حتی اگر در بسیاری از مسائل، نگاه من با نگاه شما متفاوت باشد. من باور ندارم برای خوشحال شدن از موفقیت یک کورد، باید حتماً با اندیشه‌اش موافق باشیم. اتفاقاً شاید یکی از نیازهای بزرگ امروز ما همین باشد که بتوانیم میان «اختلاف فکری» و «خوشحالی از موفقیت یکدیگر» مرزی روشن بکشیم. ملت، یک ذهن نیست؛ یک سلیقه نیست؛ یک حزب نیست؛ یک روایت نیست. ملت، باغ است. و موفقیت تک‌تک فرزندان این ملت، بذرهای آیندهٔ این باغ‌اند. در یک باغ، همهٔ درخت‌ها یکسان نیستند؛ همهٔ میوه‌ها یک طعم ندارند؛ همهٔ گل‌ها یک رنگ نیستند. اگر همه یک نوع باشند، دیگر باغ نیست؛ کشتزاری تک‌محصول است. ما در باغ کوردستان به همهٔ میوه‌ها نیاز داریم. به شاعر، نویسنده، روزنامه‌نگار، استاد، پژوهشگر، هنرمند، کارآفرین، ورزشکار، سیاستمدار، منتقد و هر انسانی که با استعداد و توانایی خودش چیزی به این باغ اضافه می‌کند. حتی اگر با ما متفاوت بیندیشد. خداوند نیز انسان‌ها را یکسان نیافریده است. از یک پدر و مادر، فرزندانی متولد می‌شوند که نه اثر انگشت یکسان دارند، نه ذائقهٔ یکسان، نه استعداد یکسان و نه الزاماً یک فکر. پس چرا باید از یک ملت انتظار داشته باشیم همه یک‌گونه بیندیشند؟ من می‌توانم با اندیشهٔ کسی مخالف باشم، اما موفقیتش را تحسین کنم. می‌توانم نقدش کنم، اما از بالا رفتنش خوشحال باشم. می‌توانم مسیر دیگری را انتخاب کنم، اما راه او را فقط به دلیل متفاوت بودن بی‌ارزش ندانم. https://t.me/sharname1/3952 به باور من، این ضعف نیست؛ بلکه بلوغ ملی است. ملت بالغ، برای بزرگ شدن خودش لازم نیست دیگری را کوچک کند. برعکس؛ وقتی یکی از فرزندانش بالا می‌رود، باید احساس کند یکی از شاخه‌های باغش بلندتر شده است. کاک صلاح، امروز موفقیت شما برای من، به عنوان یک کورد دور از مام‌وطن، تنها موفقیت یک روزنامه‌نگار نیست؛ نشانه‌ای است از اینکه یکی از شاخه‌های این باغ توانسته بلندتر شود. من شاید با همهٔ اندیشه‌های شما همراه نباشم؛ اما نمی‌خواهم اختلاف فکری باعث شود موفقیت شما را موفقیت خودمان ندانیم. ما به یک فکر نیاز نداریم؛ به یک صدا نیاز نداریم؛ به یک نوع انسان نیاز نداریم. ما به یک باغ نیاز داریم. باغی متنوع، زنده و پر از استعدادهای متفاوت. و امروز، یکی از درخت‌های این باغ میوه‌ای داده است. کسب رتبهٔ دوم جشنوارهٔ «چراغ حقیقت» را بار دیگر به شما تبریک می‌گویم. امیدوارم چراغ اندیشه، نقد و حقیقت برای شما، برای کوردستان و برای همهٔ ما همچنان روشن بماند. چون موفقیت شما، حتی اگر با شما هم‌فکر نباشم، برای من موفقیت یکی از مایان است. و موفقیت تک‌تک فرزندان یک ملت، بذر آیندهٔ همان ملت است.

من، کارۆ مەعرووفیان، با توجه به زیستن در چند فرهنگ و چند جهان اجتماعی؛ از زیستن در کوردستان روژهەڵات و کوردستان باکور، تا زیستن، تجارت و رفت‌وآمد در کوردستان باشوور، و نزدیک به سه دهه زندگی در فنلاند، این‌ها را فقط نخوانده‌ام؛ زیسته‌ام، دیده‌ام و لمس کرده‌ام. و از دل این تجربه، به یک پرسش درباره انسان رسیده‌ام: انسان‌ها را نه در جایگاهشان، که در نسبتشان با قدرت بشناس. آدمی را در پایین‌ترین نقطه ببین؛ آنجا که چیزی برای از دست دادن ندارد، تا ببینی با ضعیف‌تر از خود چگونه رفتار می‌کند. گاهی کافی‌است انسانی را در پایین‌ترین نقطه ببینی تا بفهمی آدم‌ها با او چقدر می‌توانند بی‌رحم باشند؛ چگونه تحقیرش می‌کنند، چگونه کوچکش می‌شمارند، چگونه می‌خواهند خرد و تحقیرش کنند؛ فقط چون قدرتی پشت سرش نیست. و همان آدم را در برابر صاحب قدرت بگذار؛ آنگاه می‌بینی چگونه زبانش تغییر می‌کند، چگونه حقیقت را فراموش می‌کند، چگونه چهره‌ای دیگر پیدا می‌کند، و چگونه چاپلوسی جای شخصیت و شرافت را می‌گیرد. در جهان کار، این صحنه را همه‌جا می‌توان دید؛ اما این فقط داستان یک شغل و کار و اداره نیست. این را می‌توان در جهان سیاست دید، در احزاب و همفکری‌های سیاسی، در جهان ایدئولوژی، در اسلام سیاسی تندرو، و حتی در ادیان سیاسی جهان. گاهی پست‌ترین انسان، فقط چون پول و قدرت دارد، محترم شمرده می‌شود؛ و اطرافیانش برای نزدیک ماندن به قدرتش حقیقت را قربانی می‌کنند. چنان ستایش می‌شود که گویی فضیلت از حساب بانکی و جایگاهش متولد شده است. اما انسانی که شایسته است، اگر قدرتی پشت سرش نباشد، ممکن است همان جماعت برای کوچک‌کردنش صف بکشند؛ چنان مورد هجوم قرار گیرد که گویی شایستگی‌اش خود جرمی است. پس همیشه آن‌گونه که با انسان رفتار می‌کنند معیار ارزش او نیست؛ گاهی رفتار دیگران فقط اندازه قدرتی را نشان می‌دهد که او در دست دارد. و شاید تلخ‌ترین حقیقت همین باشد: در جهانی که ارزش انسان را با جایگاهش می‌سنجند، بسیاری به انسان احترام نمی‌گذارند؛ به جایگاه او احترام می‌گذارند. این فقط داستان یک اداره، یک حزب یا یک حکومت نیست. این یکی از تلخ‌ترین چهره‌های انسان است: با ضعیف‌تر، بی‌رحم؛ با قدرتمند، چاپلوس؛ و در میان این دو، انسانی که هنوز باید تصمیم بگیرد آیا می‌خواهد انسان بماند یا فقط در کنار قدرت بایستد. و آن‌گاه قدرت، نه فقط شخصیت صاحب قدرت، بلکه شخصیت اطرافیانش را نیز آشکار می‌کند. https://t.me/Galawezhnamekaro

شەن و کەوێک بکە... بە بای خەرمانی دڵت؛ تا ئەوەی جێ دەمێنێت، هەر ئەوین بێت... خەرمان بەرەکەت!

مشتیکە دڵی من؛ وەکوو شاری ئامێدی، جێی کەسی تر نابێتەوە. پاشکۆ: شاری ئامێدی، لە باشووری کوردستان (پارێزگای دهۆک)، قەڵایەکی دێرینە و لەسەر تاشەبەردێکی یەکپارچەی مەزن هەڵکەوتووە؛ بە شێوەیەک کە خاوەنی سروشتێکی تایبەتە و جێگەی دروستکردنی هیچ بینایەکی تێدا نەماوە. ئەو هایکویە، گێڕانەوەیەکی ئەدەبییە بۆ ئەو دڵانەی کە وەک قەڵای ئامێدی وان؛ تەنیا مشتێک گۆشت و دڵن، کەچی ئەوەندە پڕن لە ژیان و یەک ئەوین، کە مەحاڵە جێگەی کەسێکی تریان تێدا ببێتەوە.

دانش، ذهن را پر می‌کند؛ فرهیختگی، انسان را بزرگ می‌کند. ممکن است کسی بسیار بداند، اما متکبر، تحقیرکننده، متعصب و ناتوان از شنیدن مخالف باشد. در این حالت ذهنش پر است، اما وجودش بزرگ نشده است. فرهیختگی یعنی دانش در شخصیت انسان تبدیل به فهم، فروتنی، مدارا، همدلی و مسئولیت اخلاقی شود. ارزش انسان به مقدار دانسته‌هایش نیست؛ به اندازه‌ای است که دانسته‌هایش او را انسانی‌تر کرده‌اند. https://t.me/Galawezhnamekaro/1334

ئەو گۆرانییە («Te ez kal kirim») بەرهەمێکی فۆلکلۆری کورمانجییە کە خاوەندارێتییەکەی دەگەڕێتەوە بۆ کەلتووری فۆلکلۆری دەوڵەمەندی کوردی بە دەنگی مامۆستا ئارام دێگران (Aram Tîgran) Te ez kal kirim bi ciwanî تۆ لە گەنجێتیدا پیریت کردیم Lê ez xort, bûm tu baş zanî کەچی من لاو بووم، خۆت باش دەزانی Pelê dara min te weşand پەڵکی دارەکەت ڕژاندم (وەراندت) Buhar çû, te payîz anî بەهارت برد و پاییزت هێنا Pelê dara min te weşand پەڵکی دارەکەت ڕژاندم Buhar çû, te payîz anî بەهارت برد و پاییزت هێنا https://t.me/Galawezhnamekaro

مشتیکە دڵی من؛ وەکوو شاری ئامێدی، جێی کەسی تر نابێتەوە. https://t.me/Galawezhnamekaro

بپرسە حاڵم، ئیهمالی وەفا بەس بترسە تۆ لە حەق، جەور و جەفا بەس ✍🏻مامۆستا مەحوی

دوای نزیکەی سێ دەیە ژیان لە فینلاند، گەورەترین وانەیەک کە لەم کۆمەڵگایەم فێری بووبم، لە باخچەی ساوایانەوە تا کۆتایی ژیان، ئەوەیە کە پرسیارکردن و «بۆچی؟» (Kysymys / Miksi) یاسای بنەڕەتی و خۆراکی ڕۆحیی نەتەوەیەکی بەئاگا و ئازادە. کۆمەڵگایەک فێری پرسیارکردن و ڕەخنەگرتن نەبێت، تەسلیمی ئایدیۆلۆژیای ئامادەکراو دەبێت و لە ناخەوە دەڕووخێت. ئەم دەقەی خوارەوە، («گەلاوێژنامەی بێداریی نەتەوەیی»)، بەرهەمی ئەو ئازار و تێڕامانەیە بۆ دۆخی خاکی خۆمان: (فەلسەفەی فەرمانڕەوایی سەردەمی نەمرود: دار و سووتەمەنی و تەور، لە دارستانی نەزانیی کەمینەیەک لە خەڵک و سەرکردەکانەوە دێت!) گەلاوێژنامەی بێداریی نەتەوەیی من نەتەوە و کۆمەڵگایەک دەناسم! لە ڕواڵەتدا، هەرگیز نایانەوێت لەناو بچن، بەڵام لە ناخەوە، توانای بینینی سەربەخۆیی و سەرکەوتنی یەکترییان نییە. لە کاتێکدا چوار دەوریان دوژمنە؛ یەکێکیان، کەلتووری لێ دزیون، ئەوی تریان، کەلتووری خۆی بەسەردا سەپاندوون، سێیەمیان، مێژوو و زمانەکەی لە ڕەگەوە هەڵکێشاون، و چوارەمیش... بە هەموویانەوە خاکەکەیان داگیر کردووە. کەچی ئەوان؛ لەناو جینۆسایدی بێدەنگی و کاڵفامیدا، مەستانە شانازی بە باڵای یەکترەوە دەکەن بۆ کەوتن، نەک سەرکەوتن! ڕێک وەک ئەو تەورەی کلکەکەی لە خۆمانە؛ لەجیاتی دوژمن، جەستەی یەکتر پارچەپارچە دەکەن، ناویشی لێ دەنێن: شەرەف و ئایدیۆلۆژیای باڵا! تراژیدیاکە ئەوەیە... بە دەستی خۆمان، وەک پەپوولە، سەما بۆ ئەو ئاگرە دەکەین؛ کە دوژمن هەڵیگیرساندووە و خۆمان بووینەتە سووتەمەنییەکەی! ئەم تراژیدیا دەروونی و نەتەوەییە، لە تێنەفکرین و پەکخستنی توانای بیرکردنەوە و تەسلیمبوون بە ئایدیۆلۆژیا ئامادەکراوەکانەوە سەرچاوە دەگرێت؛ چونکە گەورەترین مەترسی بۆ سەر مرۆڤ هەر ئەوەیە. هانا ئارێنت پێمان دەڵێت لە سەردەمی تاریکیدا، نابێت ڕێگە بدرێت تەنیایی، بێدەسەڵاتی و داپڵۆسین ببنە هۆی داڕمانی ناخ و بێدەنگکردنی مرۆڤ. هەر تاکێکی کورد پێویستە لە ژیانی ڕۆژانەیدا توانای ڕەخنەگرتن، پرسیارکردن و بیرکردنەوەی سەربەخۆی خۆی بپارێزێت؛ چونکە ئازادیی ڕاستەقینە لە ناخەوە دەست پێدەکات، کاتێک مرۆڤ ئامادە نییە ببێتە ددانەیەکی بێ‌ئاگا لە مەکینەی ستەمکاریدا. ئەم بێدارییە فیکرییە، بانگەوازێکە بۆ سەرجەم ئەو گەل و سەرکردانەی هێشتا چاوەڕێی موعجیزەی زلهێزەکانن بۆ گەیشتن بە سەربەخۆییی هزر و خاک! هەر نەتەوەیەک باوەڕی وابێت چارەنووسی پێشوەخت نووسراوە، مێژووی سەرکەوتنەکانی دەوەستێت و چارەنووسی بە قەڵەمی دوژمن و بە زمانێکی بێگانە بۆی دەنووسرێتەوە. نەتەوەی کورد پێویستە جڵەوی هزر و پێنووسی بگرێتە دەستی خۆی؛ ئەوکات ئەستێرەکانیش، بۆ نەتەوە و کوردستان، مێژوو بە کوردییەکی ڕەسەن دەنووسنەوە! پاشنووس: «گەلاوێژنامە»؛ ئاوێتەیەکە لە درەوشانەوەی ئەستێرەی گەلاوێژ (هێمای ڕووناکی و بەئاگابوون) و ڕەسەنایەتیی هزری کوردی؛ پەیامێکی فیکرییە بۆ سەربەخۆییی ناخ و مێژووسازی بە قەڵەمی خۆمان. من لەبری بەکارهێنانی وشەیەکی بێگانەی وەک «مانیفێست»، وشەیەکی ڕەسەنی کوردیی وەک «گەلاوێژنامە»م هەڵبژارد تا بێدارییەکە بە زمانی خاکی خۆمان بێت. https://t.me/Galawezhnamekaro